دانشگاه ادینبورو 2024
🔹 این کتاب اولین پژوهش جامع درباره‌ی پدیده‌ی شورش در سراسر جهان اسلام نخستین است.
🔹 این مطالعه تحلیل گفتمان را با تحلیل تاریخی-اجتماعی تلفیق می‌کند تا بررسی کند که چگونه شورش‌ها روایت شده و به اجرا درآمده‌اند.
🔹 پژوهش شامل چهارده مطالعه موردی است که از شمال آفریقا تا آسیای مرکزی را دربرمی‌گیرد و دوره‌ی زمانی از قرن ششم تا دهم میلادی را پوشش می‌دهد.

گزارش کتاب بالا 👆💐👆
به نظر می‌رسد کتاب "Between Rebels and Rukers in the early Islamicate World" به بررسی پویایی‌های قدرت، شورش‌ها و روش‌های حکمرانی در دنیای اسلام در دوره اولیه می‌پردازد. این کتاب با استفاده از منابع متنوعی از جمله روایات حدیثی، آثار تاریخی و تحلیل‌های جدید، به دنبال درک انگیزه‌ها، سازماندهی و پیامدهای شورش‌ها و همچنین رویکردهای مختلف حاکمان در مواجهه با این چالش‌ها است. موضوعات کلیدی که در بخش‌های مختلف کتاب به آن‌ها پرداخته می‌شود شامل نقش گفتمان‌های مذهبی و سیاسی در شکل‌گیری نگرش‌ها نسبت به اطاعت و مخالفت با حاکمان، بررسی گروه‌های شورشی مختلف مانند خوارج و قرامطه، تحلیل موردی شورش‌های خاص و همچنین نقش عناصر فرهنگی و مادی (مانند فضاهای مقدس و زیرساخت‌ها) در پدیده شورش است.
خلاصه احتمالی چهار فصل اول (بر اساس صفحه‌های ابتدایی بخش‌های مختلف):
فصل اول (احتمالاً مقدمه): نویسندگان این بخش احتمالاً هانا-لنا هاگمن و آلاسدیر سی. گرانت هستند. این فصل احتمالاً به معرفی موضوعات کلیدی کتاب، ارائه چارچوب نظری و بررسی منابع مورد استفاده می‌پردازد. با توجه به نام کتاب، احتمالاً در این فصل به مفهوم "Rukers" (احتمالاً به معنای اطاعت‌کنندگان یا کسانی که از وضع موجود حمایت می‌کنند) در مقابل "Rebels" (شورشگران) پرداخته می‌شود و زمینه تاریخی و جغرافیایی بحث‌های کتاب تبیین می‌گردد.
فصل دوم: این فصل با نوشته‌های مارجان آسی آغاز می‌شود و به نظر می‌رسد بر نقش احادیث در شکل‌گیری دیدگاه‌های سیاسی در دوره اولیه اسلام تمرکز دارد. در این فصل احتمالاً:
دسته‌بندی احادیث با رویکردهای "فعال" (activist) و "آرام‌گرا" (quietist) در قبال قدرت حاکم بررسی می‌شود. احادیث فعال از مخالفت با حاکمان حمایت می‌کنند، در حالی که احادیث آرام‌گرا بر اطاعت تاکید دارند.
دیدگاه‌های شخصیت‌های مهم علمی اولیه مانند حسن بصری (al-Ḥasan al-Baṣrī)، سفیان ثوری (Sufyān al-Thawrī)، اعمش (al-Aʿmash) و تا حدی ابوحنیفه (Abū Ḥanīfa) در رابطه با حاکمان مورد بحث قرار می‌گیرد.
نحوه انتقال و تکامل این دیدگاه‌ها از طریق مجموعه احادیث (ḥadīth corpus) و نقش آن در گفتمان‌های سیاسی بررسی می‌شود. برای مثال، روایت اعمش از حدیثی که بر دادن حق دیگران و درخواست حق خود از خدا تأکید دارد، به عنوان نوعی فعالیت پنهان در سنت آرام‌گرا تعبیر شده است، زیرا او نامی از حاکم نمی‌برد. در مقابل، حسن بصری با وجود انتقاد از حاکمان، از مخالفت فیزیکی با آن‌ها حمایت نمی‌کرد و بیشتر بر پذیرش آن‌ها تأکید داشت. دیدگاه‌های متفاوتی درباره فعال یا آرام‌گرا بودن ابوحنیفه نیز در منابع کلاسیک دیده می‌شود.
فصل سوم: این فصل با نوشته‌های انکی باپتیست و آدام گایزر آغاز می‌شود و به نظر می‌رسد به تاریخ‌نگاری اولیه اباضی و رویکرد آن‌ها به خوارج می‌پردازد. در این فصل احتمالاً:
نحوه به کارگیری و بازتعریف اصطلاح "خوارج" در آثار اولیه اباضی (siyar) مورد بررسی قرار می‌گیرد. اباضی‌ها در این دوره تلاش می‌کردند تا خود را از گروه‌های تندروتر خوارج متمایز کنند و برخی از شخصیت‌ها و گروه‌هایی که بعدها به طور کلی خوارج محسوب شدند را به عنوان افراد هدایت‌شده معرفی کنند.
نامه اول و دوم منسوب به عبدالله بن اباض (ʿAbdallāh b. Ibāḍ) به عنوان نمونه‌هایی از تلاش‌های اولیه برای تعریف هویت اباضی در مقابل اتهامات افراط‌گرایی (غلو) بررسی می‌شوند. ابن اباض، خوارج را همراهان عثمان و علی می‌داند که به دلیل بدعت‌ها و اشتباهات آن‌ها، از آن‌ها جدا شدند و بر پیروی از سنت پیامبر و خلفای اول تأکید داشتند.
روایت‌های اباضی از رویدادهای مهمی مانند جنگ نهروان و شخصیت‌های کلیدی مرتبط با خوارج اولیه مانند عمار بن یاسر (ʿAmmār b. Yāsir) و حرقوص بن زهیر (Ḥurqūṣ b. Zuhayr) از دیدگاه اباضی تحلیل می‌شود. نامه دوم منسوب به ابن اباض بدون استفاده از اصطلاح خوارج، روایت اباضی از این رویدادها را ارائه می‌دهد و از کسانی که در نهروان با علی جنگیدند به عنوان انصار و مهاجرین یاد می‌کند.
تلاش‌های نویسندگان بعدی اباضی مانند عبدالله بن یزید فزاری (ʿAbdallāh b. Yazīd al-Fazārī) برای تمایز قائل شدن بین اباضیه و گروه‌هایی از خوارج که مسلمانان دیگر را مشرک می‌دانستند (khawārij al-musharrika) مورد بررسی قرار می‌گیرد.
فصل چهارم: این فصل با نوشته‌های ناتالی کونتنی-وندت آغاز می‌شود و احتمالاً به بررسی جنبه‌های سیاسی و اجتماعی شورش‌ها می‌پردازد. با توجه به عنوان فرعی "The Revolt of Yaḥyā b. Zayd b. ʿAlī"، ممکن است این فصل یا بخشی از آن به تحلیل موردی این شورش و تأثیرات آن در خراسان اختصاص داشته باشد. همچنین، با توجه به مطالب دیگر در بخش‌های نوشته شده توسط هاگمن، احتمالاً موضوعاتی مانند:

نقش شعر در تحریک و بازتاب شورش‌ها، به عنوان نمونه شعر عمران بن حطان (ʿImrān b. Ḥiṭṭān al-Sadūsī) در انتقاد از حجاج.
مفهوم امان (safe-conduct) و نقش آن در مذاکرات با شورشگران و تلاش‌های صلح.
روابط بین شورشیان و شخصیت‌های مذهبی و علمی، و تلاش برای میانجی‌گری.
نگرش منابع اولیه سنی به شخصیت‌های شورشی مانند عمران بن حطان که در عین حال به عنوان راوی حدیث معتبر شناخته می‌شد.
توجه داشته باشید که این خلاصه بر اساس حدس‌های زده شده از صفحات ابتدایی بخش‌های مختلف کتاب است و ممکن است با محتوای دقیق فصول متفاوت باشد. برای دریافت خلاصه دقیق‌تر، دسترسی به فهرست مطالب کامل و مقدمه و نتیجه‌گیری کتاب ضروری است.

‌
📔 اسم اعظم خدا: جایگاه آسمانی علی بن‌ابی‌طالب در «مشارق الأنوار» حافظ رجب البُرسی
✍️ محمدامین منصوری (دانشگاه واشنگتن مرکزی)

Mansouri, Mohammad Amin. “The Greatest Name of God: ʿAlī Ibn Abī Ṭālib as a Cosmic Image in Rajab al-Bursī’s Mashāriq al-Anwār” Journal of the Royal Asiatic Society 34, no. 4, 2024.

اصبحت زائرا لک یا شحنة النجف
بهر نثار مرقد تو نقد جان به کف
بر روی عارفان ز تو مفتوح گشته است
ابواب «کنت کنز» به مفتاح «من عرف»
- عبدالرحمن جامی

🔺در طول تاریخ، رهبران مذهبی تنها به ایمان پیروان خود شکل نداده‌اند، بلکه فرهنگ عمومی جوامع دینی نیز به طور گسترده تحت تأثیر شخصیت ایشان قرار گرفته است. یکی از این شخصیت‌ها علی بن‌ابی‌طالب (ع)، پسرعمو و داماد پیامبر (ص) است که به سبب حکمت، شجاعت و نقش بی‌بدیلش در دعوت اسلام، مورد احترام همه مسلمانان قرار گرفته است.
علی (ع) معمولاً به عنوان اولین امام شیعه و چهارمین خلیفه مسلمانان شناخته می‌شود، اما در طول قرن‌ها گروه‌های مختلف مسلمان به اشکال شگفت‌انگیزی تصاویری متنوع از او برساخته‌اند. در جهان فارسی‌زبان، به‌ویژه از قرون وسطی تا اوائل دوره مدرن، علی (ع) به چیزی بیش از یک رهبر مذهبی و شخصیت تاریخی مبدل شده است: یک شخصیت اسطوره‌ای و آسمانی، منبع اقتدار الهی و در ارتباط با حقایق باطنی این جهان. این تصور از علی (ع) در منظومه‌های حماسی عامیانه‌ای همچون علی‌نامه و خاوران‌نامه انعکاس یافته است. مقاله فوق از محمدامین منصوری، گزارشی است تفصیلی از بافتار تاریخی و زمانه حافظ رجب البُرسی و محتوای کتاب اثرگذارش درباره علی بن‌ابی‌طالب (ع).

🔺منصوری در این مقاله به بررسی این پرداخته که چگونه حافظ رجب البُرسی (۷۳۳ - ۸۱۳ق)، فقیه و محدث شیعه اهل حله، با کتاب تأثیرگذار خود «مشارق أنوار الیقین فی حقائق أسرار امیرالمؤمنین علیه‌السّلام» در فرایند دگرگونی تصویر علی (ع) از یک رهبر تاریخی به یک شخصیت آسمانی نقش بازی کرده است و چطور تصویری از علی (ع) برساخته که با اندیشه‌های الهیاتی-عرفانی‌اش، شرائط سیاسی-اجتماعی زمانه‌اش و ذائقه مخاطبانش سازگار است.

🔺البُرسی علی (ع) را به مثابه تجسم علوم باطنی، منبع غایی حکمت عرفانی و شخصیتی که نفوذ قدرت فرابشری‌اش فراتر از عالم خاکی گسترش یافته، به تصویر می‌کشد. علی (ع) در «مشارق الأنوار» در جایگاه حقیقتی فرابشری که با اسرار الهی پیوندی وثیق دارد، معرفی می‌شود. در این تصور، علی (ع) تنها در جایگاه امام اول شیعیان نیست، بلکه مرشدی کامل و رهبری الهی است که همه انسان‌ها باید در اتصال با او به سوی خداوند سلوک نمایند.

🔺تصویر البُرسی از علی (ع)، از یک سو متأثر از انگاره‌های عرفانی، به ویژه اندیشه‌های محی‌الدین ابن‌عربی، و از سوی دیگر متأثر از قصص حماسی همچون علی‌نامه است. به عنوان مثال، البُرسی تمامی انبیاء را تجلیات و مظاهر اسماء الهی می‌داند و در این میان، علی (ع) را نه فقط تجلی اسم اعظم، که در جایگاه خود اسم اعظم خدا می‌نشاند. نمونه دیگر داستان‌های متعدد اسطوره‌ای و غریبی است که ‌البُرسی از تعامل علی (ع) با دوستان و دشمنانش نقل کرده است.

🔺این مقاله، دریچه‌ای است به بازخوانی و بازشناسی اندیشه‌های حافظ رجب البُرسی و کتاب «مشارق أنوار الیقین» و تأثیر او بر تصویر علی بن‌ابی‌طالب (ع) در فرهنگ عمومی مسلمانان در عصر پیشاصفوی.

⬇️ دریافت فایل کامل مقاله

📁[ تصویر فوق: نبرد علی (ع) با اژدها، خاوران‌نامهٔ ابن‌حسام خوسفی ]

@AlBasatin

بر اساس شواهد خط‌شناسی، این قطعه‌ی قرآنی مربوط به دوره‌ی ایلخانی (حدود ۱۲۵۰-۱۳۵۰ میلادی) است. احتمالاً در مرکز امپراتوری ایلخانیان، یعنی تبریز در شمال غرب ایران، تولید شده است.
🔹 خط محقق عربی و خط ثلث فارسی که در این قطعه دیده می‌شود، از ویژگی‌های این دوره محسوب می‌شود، همان‌طور که برخی از تفاوت‌های املایی فارسی نیز مشهود است. برای مثال، حرف «ذ» (dh) به جای «د» (d) به کار رفته است.
🔹 این نسخه کاملاً متفاوت از قرآن‌های بین‌سطری صفوی است، چرا که در قرآن‌های صفوی، ترجمه‌ی فارسی معمولاً با خط نستعلیق قرمز و به‌صورت افقی نوشته می‌شد (Bayani 1999: 138-9, cat. no. 45).
🔹 عدم تفاوت رنگ میان خطوط عربی و فارسی و نبود قاب تزئینی در این قطعه نشان می‌دهد که احتمالاً مربوط به سال‌های اولیه‌ی تولید قرآن‌های دو‌زبانه‌ی عربی-فارسی در دوره‌ی ایلخانی است.
https://www.loc.gov/item/2019714465/

گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!

این مطلب را در این نشانی مطالعه کنید:
https://blog.ganjoor.net/1404/01/04/ai-complaints/

هو الفرد الاحد
ز عمر آن قدر بیش ناید به کار
که در بندگی خدا بگذرد
از آن زندگانی نباشد امید
که در کار نفس و هوا بگذرد
مشقه العبد عماد الحسنی غفر له

به تاریخ اواسط شهر رمضان المبارک
در دار العلم شیراز جنّت طراز قلمی شد
مشّقه العبد الاقلّ ...

( با تشکّر از آقای محمّد حسین هویدا )

( چلیپا نقل از خط میر عماد می باشد )

#میر_عماد_الحسنی
#شکسته
#شکسته_قدما
@Calligraphy_Archive

پایین را ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library

🌐 هوش مصنوعی Gemini Live گوگل حالا هم می‌بینه ، هم می‌فهمه!

📰هوش مصنوعی دیگه فقط یه چت‌بات نیست، بلکه می‌تونه ببینه، تحلیل کنه و راهنمایی بده! گوگل با آپدیت جدید Gemini Live یه قدم بزرگ توی دنیای دستیارهای هوشمند برداشته.

📰حالا این هوش مصنوعی نه‌تنها به سوالات متنی جواب می‌ده، بلکه می‌تونه صفحه گوشیتون رو ببینه یا از طریق دوربین، اشیاء رو شناسایی کنه.

1️⃣اشتراک‌گذاری صفحه و پرسیدن سوال از Gemini ؛ برای وقتایی که تو گوشی با یه مشکلی مواجه میشی.

2️⃣اگه تو فضای بیرون به یه مشکل خوردی میتونی دوربین رو بگیر سمت اون تا Gemini توضیحاتش رو ارائه بده!

+ فعلاً برای کاربران Google One AI Premium فعاله.

@RoidBest

https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary
این سامانه تنها مرجع رسمی نشر برخط (آنلاین) لغت‌نامۀ دهخداست که امکان جست‌وجوی بیش از ۳۴۰ هزار مدخل‌ و معنی‌ موجود در این لغت‌نامه را به کاربران می‌دهد. برای استفاده از این خدمت، به جست‌وجوی لغت‌نامه مراجعه کنید

@pdf_kotob_e_adabi

می‌تونین تنظیمات ربات واژه‌یاب رو هم روی لغت‌نامه الکترونیکی دهخدا قفل کنین و با سهولت بیشتری از اون در تلگرام به‌عنوان یک ابراز دم‌دستی استفاده کنین.

منظورم این باته👇

@VajehyabBot

اینم البته هست اما اینم سایته و در تلگرام دم‌دستی نیست 👇

https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF?q=%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%87%20%D9%85%D8%B1%D8%AF

@pdf_kotob_e_adabi

مبایعه نامه از 1292ق

https://edinburghuniversitypress.com/book-ilkhanid-capital-cities.html

چاپ 2025
پایین را ملاحظه فرمایید 👇🌹👇🌹👇

در باره کتاب بالا 👆🌺🌺🌺👆
این پژوهش به بررسی تعامل میان مفاهیم یکجانشینی ایران-اسلامی و سنت‌های کوچ‌نشینی مغولی در زمینه‌ی شهرهای پایتخت ایلخانیان می‌پردازد.

🔹 ترکیب رشته‌های مختلف همچون تاریخ، تاریخ هنر، باستان‌شناسی، مطالعات دینی و ادبیات تطبیقی.
🔹 کار با طیف گسترده‌ای از منابع از جمله مواد باستان‌شناسی و معماری، تصاویر هوایی، سفرنامه‌ها، نگاره‌های نسخه‌های خطی و تاریخ‌نامه‌ها.
🔹 استفاده از منابع اولیه به زبان‌های فارسی، عربی و چینی، عمدتاً بر اساس آثار نویسندگان قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی که به فارسی نوشته‌اند.
🔹 بررسی نمونه‌هایی از پروژه‌های معماری و شهری که تحت حمایت ایلخانان در ایران ساخته شدند.
🔹 ارائه شواهد گسترده از سایت‌های باستان‌شناسی تازه کاوش‌شده در شمال‌غرب ایران.
🔹 روشن ساختن دیالوگ فرهنگی میان فاتحان مغول و ایرانیان پس از فتح ایران در قرن سیزدهم.

کتاب «پایتخت‌های ایلخانی» به بررسی شهرهای پایتختی که توسط ایلخانان مغول در ایران تأسیس شدند، طی دوره‌ی ایلخانی (۱۲۵۶-۱۳۳۵ م) می‌پردازد. این پژوهش دو شهر مهم در شمال‌غرب ایران، غازانیه و سلطانیه را در کانون توجه قرار داده و بررسی می‌کند که چگونه پروژه‌های شهری حمایت‌شده از سوی دربار، تعاملات میان مفاهیم یکجانشینی ایران-اسلامی و سنت‌های کوچ‌نشینی مغولی را بازتاب داده‌اند.

این پژوهش، دیدگاه‌های پیشین را که مغولان را صرفاً بربرهای بی‌فرهنگ می‌دانستند، به چالش کشیده و تأکید دارد که نخبگان مغول نه‌تنها عاملان، بلکه اهداکنندگان فرهنگی بودند. این مطالعه تصویری جامع‌تر و مستندتر از شهر ایلخانی ارائه می‌دهد که در آن، نه‌تنها ساختار فیزیکی شهر، بلکه سلیقه، انگیزه‌ها و جهان‌بینی حامیان آن، ویژگی‌هایی ترکیبی داشته است.

♨️ نتیجه یک پژوهش جدید ؛ ChatGPT ممکنه اعتیادآور باشه!

▪️طبق تحقیقات OpenAI و MIT، بعضی افراد بعد از چند هفته استفاده، به این هوش مصنوعی مثل یک موجود زنده وابسته می‌شوند. این اتفاق وقتی می‌افته که برای کارهای شخصی و کاری بیش‌ازحد به ChatGPT تکیه می‌کنید.

▪️چطور از وابستگی جلوگیری کنیم؟

- استفاده رو محدود به کارهای خاص کنید تا زمان کمتری توی چت سپری کنید.

- کمتر از حالت صوتی استفاده کنید؛ چون احساس وابستگی رو بیشتر می‌کنه.

- در برنامه‌ روزانه، زمان‌هایی رو بدون ChatGPT بگذرونید: مثلاً پیاده‌روی، دیدار با دوستان، فکر کردن بدون کمک خارجی یا نوشتن خاطرات شخصی.


+ اگه احساس می‌کنید ChatGPT تبدیل به تنها راه حلِ مشکلات و احساسات‌تون شده، وقتشه کمی بهش فکر کنید!

@RoidBest