روازنه می توانید تصویر یک نسخه خطی را از کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بدون پرداخت هزینه بردارید.
راهنمای آن را اینجا مشاهده فرمایید.
در صورت بروز مشکل و سوال به این ایمیل اطلاع دهید:
dss@ut.ac.ir

دسترسی به بیش از یک‌میلیون و سیصدهزار جلد کتاب، نشریه، سند و غیره در کتابخانهٔ دِبا برای عموم مهیا شد.

🔹پس از گشایش قرائت‌خانهٔ عمومی کتابخانهٔ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در مهرماه پارسال، اینک با راه‌اندازی سامانهٔ آنلاین عضویت کتابخانه، کلیه دانشجویان و فارغ‌التحصیلان تمامی رشته‌ها در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و معادل آن می‌توانند با ثبت‌نام در سامانهٔ مذکور به نشانی lib-membership.cgie.org.ir کارت عضویت سالیانه دریافت کرده و به تمامی منابع کاغذی و الکترونیکی کتابخانه دسترسی نامحدود داشته باشند.
@cgie_org_ir

دسترسی آزاد (Open Access - OA) یک مدل انتشار علمی است که امکان دسترسی رایگان و بدون محدودیت به مقالات و محتوای علمی را فراهم می‌کند. این مدل برخلاف سیستم‌های سنتی انتشار که مبتنی بر اشتراک یا پرداخت هزینه هستند، علم را در دسترس همگان قرار می‌دهد.

دسترسی آزاد چندین شیوه و مدل دارد که هر کدام ویژگی‌های خاصی دارند. در ادامه، مهم‌ترین شیوه‌های Open Access را توضیح می‌دهم:

📌 ۱. مدل‌های اصلی انتشار Open Access
🟢 ۱. دسترسی آزاد طلایی (Gold Open Access)
✅ ویژگی‌ها:

مقالات بلافاصله پس از انتشار در ژورنال، بدون هیچ هزینه‌ای برای خوانندگان در دسترس هستند.
هزینه‌های انتشار معمولاً توسط نویسندگان یا موسسات تحقیقاتی پرداخت می‌شود (معروف به APC - Article Processing Charge).
این مدل اغلب در ژورنال‌های کاملاً Open Access مانند PLOS ONE و BioMed Central استفاده می‌شود.
✅ مزایا:

خوانندگان نیازی به اشتراک یا پرداخت هزینه ندارند.
محتوا به‌طور دائم در دسترس است.
✅ معایب:

هزینه APC ممکن است برای محققان مستقل یا دانشگاه‌هایی با بودجه محدود سنگین باشد.
🟢 ۲. دسترسی آزاد سبز (Green Open Access)
✅ ویژگی‌ها:

نویسنده می‌تواند یک نسخه از مقاله خود را در یک مخزن آرشیوی (Repository) ذخیره کند.
این نسخه ممکن است نسخه پیش‌چاپ (Preprint) یا نسخه پس از داوری (Postprint) باشد.
بسیاری از دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی مخزن‌های سبز Open Access دارند، مانند arXiv، SSRN، و HAL.
✅ مزایا:

نویسنده نیازی به پرداخت هزینه انتشار ندارد.
مقالات می‌توانند حتی پس از انتشار در ژورنال‌های سنتی، در مخازن Open Access منتشر شوند.
✅ معایب:

اغلب ژورنال‌های سنتی تحریم زمانی (Embargo) دارند، یعنی نویسنده باید چند ماه یا حتی چند سال قبل از انتشار نسخه OA صبر کند.
نسخه منتشرشده در مخزن ممکن است فرمت و صفحه‌آرایی نهایی ژورنال را نداشته باشد.
🟢 ۳. دسترسی آزاد الماسی (Diamond/Platinum Open Access)
✅ ویژگی‌ها:

مشابه مدل طلایی است، اما بدون پرداخت هزینه توسط نویسنده (APC-free).
هزینه‌های انتشار توسط سازمان‌های تحقیقاتی، دانشگاه‌ها، یا بودجه‌های دولتی تأمین می‌شود.
نمونه: ژورنال SciPost و برخی ژورنال‌های علمی اروپایی.
✅ مزایا:

کاملاً رایگان برای نویسندگان و خوانندگان.
برابری بیشتر در انتشار علمی.
✅ معایب:

یافتن منابع مالی پایدار برای تأمین هزینه‌های انتشار می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.
🟢 ۴. دسترسی آزاد هیبریدی (Hybrid Open Access)
✅ ویژگی‌ها:

ژورنال‌های سنتی اجازه می‌دهند که نویسندگان با پرداخت هزینه APC، مقاله خود را Open Access کنند.
مقالات دیگر در همان ژورنال پشت دیوار پرداختی باقی می‌مانند.
نمونه: بسیاری از ژورنال‌های انتشارات Elsevier، Springer، Wiley از این مدل استفاده می‌کنند.
✅ مزایا:

به نویسندگان امکان انتشار OA را در ژورنال‌های معتبر می‌دهد.
✅ معایب:

به "دسترسی باز ناپایدار" معروف است، زیرا همزمان نیاز به اشتراک پولی و هزینه APC دارد.
اغلب به عنوان مدل "دوبار پرداخت" (Double Dipping) مورد انتقاد قرار می‌گیرد.
📌 ۲. نسخه‌های مختلف مقاله در Open Access
بسته به نوع دسترسی آزاد، نسخه‌های مختلفی از مقالات علمی ممکن است در دسترس باشند:

نوع نسخه توضیحات
Preprint نسخه اولیه مقاله که قبل از داوری منتشر شده است. در مخازنی مانند arXiv و bioRxiv ذخیره می‌شود.
Postprint نسخه نهایی بعد از داوری که هنوز صفحه‌بندی نهایی ژورنال را ندارد. می‌تواند در مخزن‌های دانشگاهی منتشر شود.
Version of Record (VoR) نسخه رسمی منتشر شده توسط ناشر، با فرمت و صفحه‌بندی نهایی. معمولاً در مدل طلایی یا هیبریدی قابل دسترس است.
📌 ۳. مخازن و پلتفرم‌های مهم Open Access
برای انتشار و دسترسی به مقالات Open Access، نویسندگان می‌توانند از مخازن زیر استفاده کنند:

arXiv.org – برای فیزیک، ریاضی، کامپیوتر
bioRxiv.org – برای علوم زیستی
SSRN (Social Science Research Network) – برای علوم اجتماعی
PubMed Central – برای پزشکی و علوم زیستی
Zenodo.org – یک مخزن عمومی تحت حمایت اتحادیه اروپا
📌 ۴. چالش‌ها و آینده Open Access
✅ فرصت‌ها
افزایش دسترسی به دانش جهانی
کاهش نابرابری علمی بین کشورهای ثروتمند و در حال توسعه
افزایش تعداد استنادات مقالات OA
⚠️ چالش‌ها
هزینه‌های بالا در مدل‌های طلایی
کیفیت پایین برخی ژورنال‌های OA (ژورنال‌های درنده - Predatory Journals)
محدودیت‌های ناشران بزرگ در پذیرش مدل‌های OA گسترده
با این حال، روند جهانی به سمت Open Access در حال افزایش است و بسیاری از دانشگاه‌ها و دولت‌ها از آن حمایت می‌کنند.

قابل توجه پژوهشگران دانشگاه تهران ( علوم انسانی و اسلامی)


به اطلاع می رساند دسترسی دانشگاه تهران به پایگاه اطلاعاتی ابر نور برقرار است. این پایگاه قابلیت دسترسی به 255 نرم افزار را فراهم کرده است. جهت دسترسی به آدرس https://B2n.ir/n66274 و
جهت دریافت راهنما به آدرس https://abrenoor.ir/fa/page/help مراجعه فرمایید

📺 در شب کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران چه گذشت؟

🔻 قلب کتابخانه مرکزی دانشگاه چیست؟

#کتابخانه_مرکزی

@ut_internet_tv| شبکه دانشگاه تهران

بازدید از نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی در دبی و همچنین کتابخانه بن راشد (17 و 18 بهمن / 5 و 6 فوریه 2025)
بازدید از نمایشگاه AI Everyone 2025 در دبی فرصتی برای آشنایی با آخرین نوآوری‌های هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند حمل و نقل، آموزش و شهرهای هوشمند و … بود. نمایشگاه شامل غرفه‌های تعاملی، کارگاه‌های آموزشی و سخنرانی‌های علمی با حضور متخصصان بین‌المللی بود.

در مکتبة الصفا دبی، فضای مدرن و آرامی برای مطالعه و تحقیق فراهم شده و مجموعه‌ای گسترده از منابع هنری و گرافیکی در دسترس است.

مکتبة محمد بن راشد با معماری چشم‌نواز خود، یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های منطقه است که مجموعه‌ای غنی از منابع چاپی و دیجیتال را ارائه می‌دهد. این کتابخانه با امکانات پیشرفته، بخش‌های تخصصی (کتابخانه کودک، کتابخانه جوانان، کتابخانه دیجیتال و…) و سالن‌های همایش، به مرکزی علمی و فرهنگی در سطح بین‌المللی تبدیل شده است.

گزیده کانال های سودمند

کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
خانه اندیشمندان علوم انسانی
https://t.me/iranianhht
جستارهایی در تاریخ و ایران‌شناسی
https://t.me/OeJbYoAYRwE1OThk
ایران عصر زند
https://t.me/zand_history
چراغ مطالعه
https://t.me/cheraghe_motaleeh
پژوهش‌های تاریخ اسلام
https://t.me/chsiqs
گنجینه
https://t.me/ganjineh_channel
داوود فیرحی
https://t.me/Feirahi
خوانش آثار محمدعلی امیرمعزی
https://t.me/AmirMoezzi
انعکاس
https://t.me/inekas
میراث خطی شیعه
https://t.me/nosakh_shii
یادداشت‌های حسن انصاری
https://t.me/azbarresihayetarikhi
مجید تفرشی
https://t.me/majidtafreshi
خاطرات و خطرات
https://t.me/khateraaat
نطقیات
https://t.me/nutqiyyat
نقشینه
https://t.me/naqshine
تاریخ‌شناسی (حسن حضرتی)
https://t.me/HassanHazrati50
ممالک محروسه ایران
https://t.me/qajariranhistory
اتاق آینده
https://t.me/jafarshiralinia
مؤسسۀ پژؤهشی میراث مکتوب
https://t.me/mirasmaktoob
جستارهای سعید طاووسی
https://t.me/tavoosimsaeed
بزم قدسیان
https://t.me/bazmeghodsian
تاریخنامه
https://t.me/tarikhnameh
سیر در سفرنامه‌ها
https://t.me/seirdarsafarnameha
کاتبان
https://t.me/Kateban
جستاری در اسناد کهن
https://t.me/asnade_kohan
مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی
https://t.me/cgie_org_ir
پسین‌باستان- بهرام روشن‌ضمیر
https://t.me/HistoriographyOfIran
پژؤهشکده تاریخ اسلام
https://t.me/pajooheshkadeh
مرکز نشر آثار استاد شهید مطهری
https://t.me/www_motahari_org
چشم‌و‌چراغ
https://t.me/cheshmocheragh
چهارخطّی
@Xatt4
حاصل اوقات
@HaseleOwqat
خشت و خیال
https://t.me/kheshtbekhesht
خوانش متون استاد مهدی سیدی
@seyedimotun
خوشنویسی قدما
@khoshnevisi_Qodama
دکتر بهرام پروین گنابادی
https://t.me/dr_bahram_parvin
دکتر محمّد دهقانی
https://t.me/dmdehghani
دکتر محمّد مرادی
@drmomoradi
دکتر مهدی نوریان
@dr_mehdi_nourian
دیوار مهربانی نسخ خطّی
@nosakhekhati
رسول جعفریان
https://t.me/jafarian1964
رضا موسوی طبری
https://t.me/rezamousavitabari
زین قند پارسی
https://t.me/qande_parsi
سایه‌سار
https://t.me/Sayehsaar
سیرجان‌نامه
@sirjanname
شفیعی کدکنی
https://t.me/shafiei_kadkani
شکفتن در آفتاب
https://t.me/shekoftandaraftab
شهرام یاری
@Shsyari
فرهنگ مکتوب و شفاهی گلپایگان
@farhangegolpayegan
فنّ ادبیات
@fanneadab
قدح‌های نهانی
https://t.me/qadahha
قطب علمی فردوسی و شاهنامه
https://t.me/ghotbeelmiferdowsi
قلم‌انداز
@QalamAndaz
کاروند پارسی
https://t.me/karvandparsi
کانون پژوهش‌های شاهنامه
@shahnameh_ferdowsi
کتابخانهٔ ایران‌شناسی
@ketabxaneiranshenasi
کتابخانهٔ تخصّصی ادبیات
@eliteraturebook
کتابخانهٔ تخصّصی تاریخ اسلام و ایران
https://t.me/Historylibrary
کتابخانهٔ سپهسالار
@sepahsalaar
کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
گاهنامهٔ ادبی
https://t.me/gahnameyeadabi
ماهروز
https://t.me/mahrooz87
مباحث ایران‌شناسی
@IranologyTopics
مجلّهٔ سفینهٔ تبریز
https://t.me/Safinehyetabriz
مجمع پریشانی
https://t.me/majmaeparishani
مرتضی کریمی‌نیا
https://t.me/kariminiaa
مردم‌نامه (تاریخ مردم)
https://t.me/mardomnameh
مطالعات اسلامی
https://t.me/islamicstudies
مقالات دکتر علی‌اشرف صادقی
https://t.me/aliashrafsadeqi
مقطّعه
@moqattae
مؤسّسهٔ پژوهشی میراث مکتوب
@mirasmaktoob
نسخ خطّی فارسی در کتابخانه‌های جهان
@n_kh_f_j
نسخهٔ خطّی
@manuscript_ir
نقش بر آب
https://t.me/naghshbarab
نور سیاه
https://t.me/n00re30yah
والایش
https://t.me/bahmanbanihaashemi
یادداشت‌های سید احمدرضا قائم‌مقامی
https://t.me/YaddashtQaemmaqami
حلقه دیدگاه نو
https://t.me/Didgahenochannel
دستنویس
https://t.me/D_sadraiy
رضا مهدوی
https://t.me/rezamahdavi51

🔺محبوبیت چشمگیر امانت الکترونیکی
کتابخانه‌ها دیجیتالی‌تر از همیشه

گزارش OverDrive که یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات امانت دیجیتال است، نشان می‌دهد استقبال مردم در سال ۲۰۲۴ رکوردها را شکسته است:

📚 امانت انواع منابع دیجیتال: ۷۳۹.۵ میلیون (۱۷٪ افزایش سالانه)

📖 امانت کتاب‌های الکترونیکی: ۳۶۶.۲ میلیون (۷٪ افزایش سالانه)

🎧 امانت کتاب‌های صوتی: ۲۷۸.۳ میلیون (۱۹٪ افزایش سالانه)

📰 امانت مجلات دیجیتال: ۹۵.۱ میلیون (۷۰٪ افزایش سالانه)

📚 امانت کتاب‌های کمیک الکترونیکی: ۴۴.۸ میلیون (۲۰٪ افزایش سالانه)

👶 امانت کتاب‌های الکترونیکی کودک و نوجوان: ۱۵۷.۸ میلیون (۱۴٪ افزایش سالانه)

🏛 امانت دیجیتال از کتابخانه‌های عمومی: ۷۰۶.۳ میلیون (۱۷٪ افزایش سالانه)

🏫 امانت دیجیتال از مدارس: ۵۶.۲ میلیون (۱۵٪ افزایش سالانه)

📱 نصب اپلیکیشن Libby برای امانت کتاب الکترونیکی: ۹.۲ میلیون (۱٪ افزایش سالانه)

👥 عضویت در کتابخانه‌های دیجیتال: ۱۱۸.۹ میلیون (۱۶٪ افزایش سالانه)

🎬 استفاده از پلتفرم Kanopy برای تماشای ویدئوهای آموزشی و مستند: ۲۷.۸ میلیون (۱۸٪ افزایش سالانه)

منبع: OverDrive
https://t.me/kaghazakplus

مجموعه فهرستهای نسخ خطی و میکروفیلمهای موجود در کتابخانه مرکزی:
فهرستواره مجموعه مشکوه
@UT_Central_Library

مجموعه فهرستهای نسخ خطی و میکروفیلمهای موجود در کتابخانه مرکزی:
فهرست مجموعه مشکوه- جلد اول

مجموعه فهرستهای نسخ خطی و میکروفیلمهای موجود در کتابخانه مرکزی:
فهرست مجموعه مشکوه- جلد دوم

مجموعه فهرستهای نسخ خطی و میکروفیلمهای موجود در کتابخانه مرکزی:
فهرست مجموعه مشکوه- جلد سوم