🧮 داستان مقایسه اشتباه ریشه‌های تورم ترکیه 🇹🇷 و ایران 🇮🇷 در مناظره اقتصادی


🔹یکی از موضوعات مورد مجادله در مناظره انتخاباتی دوشنبه شب، مسئله تورم ترکیه و ارتباط آن با نهادهای بین‌المللی بود.

🔹نگاهی به تحولات اقتصادی ترکیه نشان می دهد که تا زمانی که سیاستگذاری‌های این کشور مبتنی بر علم اقتصاد بوده، رشد اقتصادی قابل توجه به همراه تورم پایین را تجربه کرده است.

🔹برای مثال رشد اقتصادی سالانه ترکیه از سال 2002 تا 2022 به طور متوسط سالی 5.4 درصد بوده است.

🔹با این حال تورم ریشه در سیاست‌ پولی‌ هر کشور دارد و از سوی دیگر عضویت درFATF به دلیل افزایش شفافیت و کاهش ریسک مالی موجب افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران در جریان تجارت می شود.



#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

#ترکیه #تورم #تورم_ترکیه #مناظره

#Economics

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

تجویز وارونه مدل ترکیه


یکی از موضوعات مورد مجادله در مناظره انتخاباتی دوشنبه‌شب، مساله تورم ترکیه و ارتباط آن با نهادهای بین‌المللی بود. نگاهی به تحولات اقتصادی ترکیه نشان می‌دهد تا زمانی که سیاستگذاری‌های این کشور مبتنی بر علم اقتصاد بوده، رشد اقتصادی قابل توجه به همراه تورم پایین را تجربه کرده است. برای مثال رشد اقتصادی سالانه ترکیه از سال2002 تا 2022 به‌طور متوسط 5.4درصد بوده است. با این حال تورم ریشه در سیاست‌ پولی‌ هر کشور دارد و از سوی دیگر عضویت درFATF به‌دلیل افزایش شفافیت و کاهش ریسک مالی موجب افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران در جریان تجارت می‌شود. در سال‌های گذشته رجب طیب‌اردوغان، رئیس جمهور این کشور با مداخله مستقیم در کار بانک مرکزی این کشور و اختلال در سیاست پولی مورد نظر این نهاد، نرخ بهره را 10.5درصد کاهش داد و از آنجا که این عمل یک سیاست نامتعارف و برخلاف اصول علم اقتصاد بود، موجب شد تورم در این کشور شعله‌ور شود. بنابراین رابطه‌ای میان تورم موجود در ترکیه و عضویت این کشور در نهادهای بین‌المللی وجود ندارد. سوال مشخص این است که آیا در 165کشور دیگر که عضو سازمان تجارت جهانی هستند یا در سایر کشورهایی که عضو نهادهای بین المللی هستند، تورم بالایی مشاهده می‌شود؟

در مناظره انتخاباتی روز دوشنبه که با محوریت موضوعات اقتصادی برگزار شد، یکی از موضوعات مورد مداجله بین برخی از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری، عدم تاثیر آزادی‌های اقتصادی ترکیه بر رفاه مردم و وجود تورم بالا در این کشور بود. برای مثال علیرضا زاکانی در این برنامه گفت: «ترکیه عضو FATF و WTO و ناتو است، سرمایه‌گذار خارجی‌ هم دارد، ولی تورمش ۷۰درصدی است.» با شنیدن چنین اظهارنظرهایی می‌توان چنین پرسش‌هایی را مطرح کرد؛ نظیر آنکه تورم چه ماهیتی دارد یا آنکه ریشه‌های تورم ترکیه چیست؟ اگر به سراغ علم اقتصاد برویم، متوجه خواهیم شد که تورم ماهیتی پولی دارد و اغلب موارد اصلی‌ترین دلیل رشد تورم در یک کشور سیاست‌پولی آن است. به عبارت دیگر، تورم به‌طور مستقیم به تغییرات در عرضه و تقاضای پول در اقتصاد مرتبط است و نتیجه افزایش عرضه پول نسبت به تقاضای آن است. البته تورم در یک کشور می‌تواند ناشی از افزایش هزینه مربوط به وارداتی مانند سوخت نیز باشد؛ اما در بلندمدت سیاست‌های پولی و سلطه سیاست‌های مالی بر این سیاست‌ها است که عامل ایجاد تورم مزمن است.

سیاست‌های متعارف مهار تورم
یکی از ابزارهای اصلی تعیین سیاست پولی در هر کشوری بانک مرکزی است و این نهاد می‌تواند با استفاده از ابزاری مانند نرخ بهره، دسترسی به پول را در یک کشور راحت‌تر یا سخت‌تر کند. بنابراین می‌توان گفت که کاهش نرخ بهره به دسترسی مردم به وام ارزان که به افزایش مصرف در جامعه می‌انجامد، یک سیاست پولی انبساطی است. بررسی تحولات اقتصادی ترکیه در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که سیاست‌های نامتعارف اردوغان در زمینه کاهش نرخ بهره اصلی‌ترین دلیل افزایش نرخ تورم در این کشور بوده است. روند کاهش نرخ بهره ترکیه از سپتامبر سال2021 آغاز شد و نرخ بهره این کشور از 19درصد به 18درصد رسید. در همین ایام بسیاری از کارشناسان اقتصادی و نهادهای بین‌المللی هشدار دادند که چنین کاری بر خلاف اصول علم اقتصاد است و می‌تواند تبعات زیادی برای اقتصاد ترکیه به همراه داشته باشد. با این حال از آنجا که این سیاست تصمیم شخص اردوغان بود، به گفته کارشناسان عمل نکرد و کاهش نرخ بهره در این کشور تداوم یافت تا جایی که این نرخ در ژوئن سال2023 به 8.5درصد رسید. یکی از مهم‌ترین تبعات این سیاست شعله‌ور شدن تورم در این کشور و همچنین ایجاد نااطمینانی برای سرمایه‌گذاران بود. در نتیجه این سیاست نرخ تورم در اکتبر سال2022 با ثبت یک رکورد تاریخی به 85.5درصد رسید. بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که رشد تورم در ترکیه نتیجه مستقیم سیاست‌ پولی نامتعارف اردوغان بود، نه عضویت در نهادهای بین‌المللی.


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

#ترکیه #تورم #تورم_ترکیه #مناظره

#Economics

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

معجزه دموکراسی در اقتصاد

یکی از نکات قابل توجه در زمینه اقتصاد ترکیه آن است که وجود وجوهی از دموکراسی در این کشور موجب شد تا انتخاب ریاست‌جمهوری سال2023 در این کشور به دور دوم کشیده شود. بنابراین ترس اردوغان از رویگردانی مردم از او و حزبش باعث شد تا تیم اقتصادی جدیدی بر سر کار آورد و به توصیه‌های علم اقتصاد عمل کند. در حال حاضر با وجود افزایش نرخ تورم این کشور به محدوده 75درصد، اصلاحات اقتصادی و اتخاذ سیاست‌های انقباضی در این کشور از ماه‌های گذشته آغاز شده و انتظار می‌رود نرخ تورم تا پایان سال به‌صورت چشم‌گیری کاهش یابد و به کمتر از 40درصد برسد. پس از روی کار آمدن تیم جدید اقتصادی اردوغان، نرخ بهره این کشورطی 8مرحله از 8.5درصد به 50درصد رسید؛ در واقع چرخش 180درجه‌ای در سیاست‌های مورد علاقه اردوغان رخ داد. از سوی دیگر در هفته‌های گذشته دادگاه قانون اساسی این کشور قوانینی را وضع کرد و اختیارات رئیس‌جمهور این کشور را در زمینه عزل و نصب رؤسای بانک مرکزی کاهش داد که این قانون به افزایش استقلال بانک مرکزی این کشور می‌انجامد. بنابراین می‌توان استدلال کرد وجود دموکراسی در این کشور موجب شده است سیاستگذاران به‌صورت طولانی‌مدت نتوانند بر خلاف خواسته‌های اقتصادی مردم عمل کنند و حتی در صورت افزایش نرخ تورم، چشم‌اندازی در زمینه کاهش اصولی آن وجود دارد.

توسعه در سایه عمل به اصول علم اقتصاد
یکی از نکات جالب و قابل توجه درباره اقتصاد ترکیه آن است که در سال‌هایی که سیاستگذاری‌های اقتصادی این کشور متعارف و مبتنی بر توصیه‌های علم اقتصاد بود، ترکیه توانست مسیر توسعه اقتصادی را با رشد اقتصادی بالا و همچنین نرخ پایین تورم تجربه کند. برای مثال رشد اقتصادی سالانه ترکیه از سال 2002 تا 2022 به‌طور متوسط 5.4 درصد بوده است. این رشد تحت تاثیر عواملی مانند اصلاحات اقتصادی بود که این کشور تحت نظارت صندوق بین‌المللی پول اجرا کرد و توانست تورم را مهار کند. در گام بعدی این کشور توانست با ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی، اقتصاد را قابل پیش‌بینی کرده و همین مساله موجب شد تا سرمایه‌گذاران به ترکیه به چشم یک مقصد سرمایه‌گذاری نگاه کنند.

تداوم این مسیر و توجه به آزادی‌های اقتصادی در‌های تجارت ترکیه را به سوی دنیا گشود و همین امر به رشد و توسعه اقتصاد ترکیه سرعت بخشید. قدم گذاشتن در مسیر عمل به اصلاحات توصیه‌شده توسط نهادهای بین‌المللی و اعتماد به علم اقتصاد موجب شد حجم تجارت این کشور افزایش یابد. بر اساس اعلام اردوغان، حجم تجارت ترکیه در سال2023 معادل 617میلیارد و 800میلیون دلار بوده که این افزایش حجم در تجارت ناشی از ایجاد آزادی‌های اقتصادی و تجاری در این کشور بوده است. این در حالی است که حجم تجارت خارجی ایران در سال1402 تنها 153میلیارد دلار بوده است. به بیان دیگر، حجم تجارت ترکیه 4برابر تجارت ما حتی با درآمدهای نفتی است.

بنابراین می‌توان گفت باتوجه به رشد تورم ترکیه در چند سال اخیر نهادهای اقتصادی این کشور به درستی به کار خود ادامه داده‌اند. بر اساس گزارش بانک جهانی ترکیه در سال2023 که در حال دست و پنجه و نرم کردن با تورم‌های بالا بوده، رشد 4.5درصدی را تجربه کرده است. رشد اقتصادی بالای ترکیه درسال‌های گذشته با کاهش نرخ بیکاری و همچنین کاهش نرخ فقر همراه بوده است. نرخ فقر بیش از 20درصدی در سال2007 به 7.6درصد در سال2021 کاهش یافت. بنابراین ترکیه با عمل به توصیه‌های نهادهای بین‌المللی توانست در مسیر توسعه اقتصادی گام بردارد و با ایجاد شغل‌های متنوع و افزایش درآمد سرانه از تعداد فقرای خود بکاهد. این در حالی است که تحریم‌های اقتصادی و تورم ناشی از سیاست پولی ایران موجب شده است قدرت اقتصادی مردم ایران کاهش یابد و نرخ فقر به 30درصد برسد. درنهایت می‌توان گفت که نهادهای اقتصادی ترکیه که در دوران آزادی‌های اقتصادی به وجود آمدند در دوران نابسامانی‌های اقتصادی هم به درستی مسیر خود را پیمودند و با وجود اصلاحات این کشور می‌توان افق روشنی را برای اقتصاد این کشور تصور کرد.


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

#ترکیه #تورم #تورم_ترکیه #مناظره

#Economics

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

❌ نمودارهای گمراه‌کننده پزشکیان از «رشد، تورم و فروش نفت»

🔹محمدجواد ظریف در برنامه زنده تلویزیونی تبلیغاتی مسعود پزشکیان، کاندیدای ریاست جمهوری در روز ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ که به موضوع «سیاسی» اختصاص داشت، در بخشی از برنامه در دفاع از «توافق در برای تحریم»، سه نمودار نشان دارد که بعدا نسخه درست آنها را در شبکه‌های اجتماعی هم منتشر کرد.

🔹این نمودارها، مقایسه سه شاخص «رشد اقتصادی ایران» براساس داده‌های بانک جهانی، «تورم ایران» براساس داده‌های بانک جهانی (بر مبنای داده‌های بانک مرکزی ایران) و «فروش نفت» براساس داده‌های موسسه CEIC است. منبع همه این نمودارها به صورت QRCode در تصویر آمده و اطلاعات آن با منبع اصلی منطبق است.

🔹این نمودارها به دو رنگ قرمز و آبی در آمده و در راهنمای هر سه نمودار لغت «توافق» با آبی و «تحریم» با قرمز مشخص شده است. با این حال بازه‌های زمانی آنها با یکدیگر هم‌خوانی ندارد:

در نمودار رشد اقتصادی، سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ به بعد به رنگ قرمز هستند.

در نمودار تورم، سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳ و ۲۰۱۷ به بعد به رنگ قرمز هستند.

در نمودار فروش نفت، سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ به بعد به رنگ قرمز هستند.

🔹در واقعیت به جز سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ در زمان اجرای برجام، جمهوری اسلامی از سال ۲۰۱۱، خرید نفت و معامله با بانک مرکزی جمهوری اسلامی تحت تحریم‌های ایالات متحده قرار داشته است.

🔹این نوع نمایش اطلاعات، گمراه کننده است. بنابراین فکت‌نامه نیز به این نمودارها نشان گمراه‌کننده می‌دهد.


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳



#Economics

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🟦He gave him an immediate dose of Right Hand Sedative

🟦بلافاصله دوز آرام بخش را به او داد

#Fun
#Operations

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔻 لغزش فرویدی ظریف درباره شیره مالیدن مسئولین سر مردم: «درست بمالیم!» حرفی که چکیده نقش اصلاحات در جمهوری اسلامی است.

او قبلاً در یک فایل صوتی لو رفته درباره شلیک موشک‌های سپاه به هواپیمای #پرواز۷۵۲ به سران نظام گفته بود اگر شلیک کرده‌اید به من بگویید تا [این جنایت را] علاج کنم


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

#دیکتاتور به خیال خودش این‌طوری موفق شد برای همیشه به «دیپلماسی التماسی» در برابر غربی‌ها پایان دهد و "اقتدار پوشالی ابرقدرت استعماری بریتانیا"را زیر پا له کند و مایه «غرور و سرافرازی» ملتش شود.عیدی امین،حاکم اوگاندا،در اواسط دهه هفتاد میلادی،عده‌ای از بازرگانان انگلیسی‌ را که در پایتخت اوگاندا کار و زندگی می‌کردند دستگیر و سپس وادارشان کرد که وی را این گونه روی دست حمل کنند و سپس در برابرش زانو بزنند و سرود وفاداری بخوانند.این روش محبوب همه دیکتاتورهای قدرت‌پرست و پوپولیستی است که برای مردمشان جز فقر و‌ محرومیت چیزی به ارمغان نیاورده‌اند.عیدی امین با به راه انداختن چنین نمایش‌هایی ،خود را "فاتح امپراتوری بریتانیا" لقب داد و به مردم کشورش بشارت داد که اوگاندا در جنگ با بریتانیا و غرب به پیروزی رسیده است.


#FACT

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

⚙️ ویدیویی از روش مسلح سازی اسلحه

Hall rifle

➕ برای درک بهتر طرز کارکرد این روش.


➕ اسلحه Hall rifle یک اسلحه طراحی و ساخته شده در سال 1811 است.

🔰 لازم به ذکر است که این اسلحه اولین اسلحه گرم ساخته شده توسط آمریکا است که از سامانه مسلح سازی بهره می برد.

❌ طرح ابتدایی این اسلحه به صورت سرپر بوده ولی در سال 1830 به روش ضربه ایی تبدیل شده است.

⬇️ برای مسلح سازی این اسلحه تیر انداز باید ابتدا یک اهرم که در قسمت جلوی ماشه قرار گرفته را فشار دهد تا محل گلوله گزاری اسلحه باز شود.

🗓 بعد از مسلح سازی اسلحه با فشار دادن محفظه باز شده به محل خود اسلحه آماده شلیک می شود.



#Guns
#Educational

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

به زبان ساده: سرمایه و سرمایه داری دو چیز متفاوت اند. مبارزه علیه سرمایه داری است نه سرمایه. مقصر بدبختی ما این نیست که کارخانه‌ها و دارایی‌های معدنی وجود دارد، بلکه نحوه مدیریت و بهره‌برداری از آنها برخلاف رفاه مردم است. سرمایه داری توزیع غیراخلاقی سرمایه است.  مارکسیسم در آنجا [شوروی] یهودی است. با سرمایه ملی مبارزه می کند تا آن را سرمایه داری کند. نظریه اش عوام فریبانه است و عمل اش ویرانگر.

سخنرانی لنین یا هیتلر ۱۹۲۶
#جوزف_گابلز

#FACT

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

📆🎤 سلام و درود خدمت همه دوستان میلیتاریست و علاقمندان دنیای نظامی .

⚜️ مجموعه دژ 🎙 افتخار داره ، تا همراه شما فصلی جدید و متفاوت در دنیای پادکست های نظامی فارسی رقم بزنه .

⚜️ امیدواریم بتونیم در کنار هم روز به روز بیشتر یاد بگیریم و از تحلیل و درک مفاهیم و موضوعات روز لذت ببریم .

🎧 با ما همراه باشید با پادکست مصاحبه با ارتشبد فریدون جم به کوشش حبیب لاجوردی ( پروژه تاریخ شفاهی ایران - دانشگاه هاروارد ) .

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🎙@DEZHCAST

یه کم #عمق_راهبردی ببینیم


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

: Top 20 Most Powerful Armored Vehicles On Earth

20 تا از قدرتمندترین خودروهای زرهی روی زمین


🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

▪️قشنگ معلومه دختر قالیباف از هموناست که سیسمونی رو‌ گرفته تا بکنه تو چشم دختر‌خاله‌ها و زن‌عموها و ژیلا و نیلا و مینا((: 

▪️‏لحن‌ دختر قالیباف جوریه که به تنهایی می‌تونه عامل پنجمین شکست باباش تو انتخابات ریاست جمهوری باشه.


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

وحید اشتری پس از سخنان دختر قالیباف که گفته ترکیه رفتم ولی سیسمونی نخریدم، تهدید به افشاگری جدید کرد!


#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔴 وحید اشتری مدارک خرید سیسمونی توسط دختر قالیباف را منتشر کرد

#قالیباف

#انتخابات #elections #رای #vote #رأی_دهی #voting #حزب #party #مردم #people #دولت #government

🇮🇷#Iran_Election🗳

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

شش ویژگی نظام‌های توتالیتر مطابق نظریۀ توتالیتاریسمِ «برژینسکی‌ـ‌فریدریش»


🔻1. نخستین ویژگی ماهوی این رژیم‌ها «ایدئولوژی» است. آن هم ایدئولوژی‌ای که همۀ شئون مهم زندگی را در بر می‌گیرد، برای همگان الزام‌آور است و هدف نهایی آن ایجاد جامعه‌ای با ساختار و محتوای جدید است. این ایدئولوژی مدعی حقیقت مطلق است و عناصر برسازندۀ آن آرمانشهری و شبه‌دینی‌اند. بهترین نمونه‌های این ایدئولوژی در نظام اتحاد شوروی همان ایدئولوژی بولشویستی بود که هدف نهایی آن برپای جامعۀ بدون طبقه در سراسر جهان بود و در حکومت رایش سوم نیز ایدئولوژی ناسیونال‌سوسیالیستی بود که هدف غایی‌اش برپایی نظام سلطۀ نژاد برتر آریایی در اروپا و جهان بود.

🔻2. دومین ویژگی ماهوی این رژیم‌ها «حزب واحد حکومتی» است. رژیم‌های توتالیتر سخت مخالف نظام پارلمانی و نظام تحزبی‌اند و به جای آن تمام بار حکومت‌داری در اصل به سازمان حزب واحد واگذار می‌شود، به گونه‌ای که حزب واحد ساختار و ابعادی فراحکومتی می‌یابد. این حزب واحد تمام قدرت را در اختیار دارد، ساختاری به شدت سلسله‌مراتبی و گروه‌سالارانه (اولیگارشیک) دارد. در رأس حزب پیشوایی مطلق‌العنان تکیه زده است و ساختار حزب یا به طور کامل با نظام بوروکراتیک حکومت در هم تنیده شده یا فراتر از آن جای گرفته است. تنها درصد اندکی از جمعیت کل کشور در حزب فعالانه حضور دارد (حدود 10 درصد) و داخل حزب نیز گروهی متعصب و دوآتشه فرمانبرداران مطلق و مجریان بی‌چون و چرای ایدئولوژی حزبند.

🔻3. سومین ویژگی اساسی نظام‌های توتالیتر، «نظام ارعاب» یا «نظام هراس‌افکنی» است. این نظام‌ها ساختاری امنیتی و پلیسی دارند و پلیس مخفی بر تمام مردم و حتا بر کارگزاران حزب و دولتمردان بلندپایه نظارت دارد. این نظام پلیسی نه فقط دشمنان واقعی، عینی و بالفعل، که مخالفان احتمالی و بالقوه را نیز هدف می‌گیرد و پیشاپیش اثر احتمالی‌شان را خنثا می‌کند.

🔻4. چهارمین ویژگی ماهوی نظام توتالیتر، «انحصار وسایل ارتباطات جمعی» است؛ اعم از رسانه‌های جمعی چون رادیو، تلویزیون و روزنامه، و وسایل ارتباطی چون تلگرام و تلفن و پست. در مواردی، چون نشر کتاب و مجلات که همه چیز در اختیار دولت نیست نیز، نظارت و سانسور دقیق و موشکافانۀ نهادهای دولتی برقرار است.

🔻5. پنجمین ویژگی نظام‌های توتالیتر، «انحصار به‌کارگیری اسلحه» است که این مکمل ویژگی چهارم است.

🔻6. ششمین و آخرین ویژگی نظام‌های توتالیتر «هدایت و نظارت بر اقتصاد» است. در این نظام‌ها نهادهای دولتی بر اقتصاد نظارت کامل دارند و در موردی مانند اتحاد شوروی کل اقتصاد در اختیار دولت است؛ گرچه این نظارت و هدایتگری در نظامی چون رایش سوم در مقایسه با اتحاد شوروی بسیار کم‌تر است و در حد مداخلات جدی باقی می‌ماند.

#FACT

🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐