سازمان پیمان مرکزی سنتو از تشکیل و عضویت ایران تا انحلال

تفاوت پیمان بغداد با پیمان سعدآباد که در سال ۱۳۱۶ میان ایران، ترکیه و افغانستان به امضا رسید، این بود که در آن پیمان این سه کشور متعهد شده سازمان پیمان مرکزی سنتو از تشکیل و عضویت ایران تا انحلال بودند به خاک یکدیگر تعرض نکنند ولی در پیمان بغداد، همکاری‏‌های متقابل نظامی پیش‏‌بینی شده بود و ضمن عدم حضور افغانستان اعضای پیمان بغداد شامل چهار کشور همسایه و دو قدرت بین‏‌المللی بود.

پیمان سنتو یا سازمان پیمان مرکزی مهمترین اتحاد نظامی بوده که ایران طی دوران معاصر در آن عضو شده است و البته عمر چندانی نیز نداشته و با وقوع انقلاب اسلامی به پایان رسیده است. پیمان سنتو که با پیمان بغداد میان ترکیه و عراق در سال ۱۳۳۳ آغاز شد، در ادامه با پیوستن ایران و پاکستان و انگلستان تکمیل شد و ایالات متحده آمریکا نیز به‌عنوان عضو ناظر در آن حضور پیدا کرد.

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

1️⃣این پیمان نظامی با هدف مقابله احتمالی در صورت تجاوز اتحاد جماهیر شوروی تشکیل شده بود و ادامه پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو تلقی می‌شد. با خروج عراق در سال ۱۳۳۷ این پیمان ضربه بزرگی خورد و در نهایت نیز با خروج ایران در ۲۰ اسفند سال ۱۳۵۷ به کلی بلاموضوع شده و از بین رفت تا تنها اتحاد نظامی ایران در دوران معاصر به پایان خود برسد.

در واقع پیمان برای بانی آن عراق خوش‌یمن نبود و رژیم سلطنتی به خونین‌ترین شکل سرنگون و نابود شد و رژیم سلطنتی ایران نیز دچار انقلاب و سرنگونی شد و دو کشور عضو یعنی ایران و عراق نیز چندی پس از انحلال پیمان وارد طولانی‌ترین جنگ دوران معاصر جهان شدند. عراق به عنوان بانی سازمان سنتو بلافاصله پس از خروج از این پیمان در سال ۱۳۳۸ مناقشه نظامی با ایران را آغاز کرد.

ایران طی قرون متمادی کشوری بوده که مورد تجاوز نظامی قرار گرفته و همواره نقش مدافع داشته است. نوع قرارگیری ایران در میانه منطقه غرب آسیا موجب شده تا از شرق و غرب و در قرون جدید از شمال و جنوب مورد حمله قرار گیرد و این حملات علاوه بر تمامیت ارضی گاهی استقلال و حاکمیت ایران را نیز مورد تهدید قرار داده است.

به همین دلیل در برخی دوره‌ها ایران عموماً تلاش کرده با اتحاد و پیمان‌های دوستی به این ناامنی پاسخ دهد. تلاش برای اتحاد و دوستی با کشورهای اروپایی و گورکانیان هند در دوره صفوی با هدف مقابله با امپراطوری عثمانی صورت گرفت و در دوره قاجار نیز همین تلاش برای مقابله با روسیه تزاری متجاوز صورت گرفت اما ثمره چندانی برای ایران نداشت. با روی کارآمدن رضاشاه و در سایه نظام بین‌الملل مبتنی بر دولت-ملت پس از جنگ جهانی اول بود که ایران نیز تلاش کرد روابط متوازن‌تری را با همسایگان خود برقرار کند.

در نخستین این نوع قراردادها که پیش از روی کارآمدن رضاشاه مذاکرات آن صورت گرفته بود، ایران و شوروی در قرارداد ۱۹۲۱ حدود مرزی یکدیگر را به رسمیت شناخته و پیمان عدم تعرض و دخالت در امور داخلی بستند؛ هر چند شوروی در ماده پنج و شش این معاهده حق دخالت نظامی در ایران در صورت استفاده از خاک ایران علیه شوروی محفوظ نگه داشته بود که در جریان جنگ جهانی دوم نیز به آن استناد کرد. با این حال تثبیت مرزها دستاورد مناسبی در مقابل روسیه متجاوز بود. رضاشاه در ادامه برقراری نظم داخلی و سرکوب شورش‌های محلی به منظور تثبیت حدود مرزی با ترکیه و افغانستان و عراق اقداماتی را انجام داد که هرچند به نحوه برخی از این تعیین حدود به‌ویژه ترسیم مرز ایران و ترکیه انتقاداتی وارد است اما در هر حال از جهت رفع اختلافات میان همسایگان ارزشمند بود. در پی این اقدامات بود که زمینه‌های انعقاد پیمان سعدآباد فراهم شد.

در پیمان سعدآباد یا عهدنامه عدم تعرض، که در تاریخ ۱۷ تیرماه سال ۱۳۱۶در کاخِ سعدآباد تهران، میان ایران، عراق، افغانستان و ترکیه به امضا رسید دولت‌های امضاکننده، متعهد شدند که از مداخله در امورِ داخلیِ یکدیگر، خودداری نموده و مرزهای مشترک را محترم بشمارند. همچنین از هرگونه تجاوز نسبت به خطوط مرزی یکدیگر خودداری کرده و از تشکیل جمعیت‌ها و دسته‌بندی‌‌هایی که هدف آن‌ها اختلال در صلح میان کشورهای هم‌جوار و هم‌‌پیمان است، جلوگیری کنند. با وجود اینکه این پیمان‌ها اصل عدم تعرض را به رسمیت شناخته بودند اما همچنان با اتحاد و پیمان نظامی فاصله داشتند.

تشکیل پیمان بغداد
نخستین بار نوری سعید نخست‌وزیر عراق در بهمن ۱۳۳۳ از تشکیل اتحادیه‌ای نظامی مرکب از آمریکا، انگلستان، ترکیه، پاکستان، ایران و عراق خبر داد که دولت ایران در تایید یا تکذیب آن موضعی نگرفت. در پی اعلام نوری سعید عراق و ترکیه پیمان بغداد را بستند و اعلام کردند که کشورهای عضو اتحادیه عرب و «دیگر کشورهای علاقه‌مند به صلح و امنیت خاورمیانه» که عراق و ترکیه آن‌ها را به رسمیت شناخته باشند، می‌توانند به این پیمان بپیوندند. ۴۰ روز بعد هم انگلستان به این پیمان پیوست.

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

2️⃣پاکستان نیز که خواستار کمک‌های فنی انگلیس برای ساخت راکتور اتمی برای ایجاد توازن با هند از یک سو و گرفتن کمک‌های نظامی از آمریکا برای مهار چالش‌هایش با پشتون‌های افغانستان بود، در ۳۰ شهریور ۱۳۳۴ به این پیمان پیوست. پیمان بغداد مشتمل بر یک مقدمه، دو نامه تفسیری و ۸ ماده بود و به ۳ زبان عربی، ترکی استانبولی و انگلیسی نوشته شد. این پیمان مواردی شامل همکاری کشورهای عضو در امور دفاعی و امنیتی، پیش‌بینی تشکیل هیئت‌های اجرایی مفاد پیمان، تعهد در عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر، تعهد درخصوص سازگاری مواد پیمان با میثاق‌ها و قراردادهای بین‌المللی، اجازه امکان پیوستن کشورهای دیگر به پیمان، پیش‌بینی تشکیل شورای دائمی پیمان با حضور وزرای کشورهای عضو، پیش‌بینی مدت ۵ سال برای پیمان با امکان تمدید آن و نحوه‌ امضای پیمان بود.

در مقدمه پیمان بغداد آمده بود: «با توجه به اینکه روابط دوستانه و برادرانه موجود بین عراق و ترکیه همواره در حال پیشرفت است و به منظور تکمیل مفاد معاهده دوستی و همسایگی حسنه منعقده بین اعلیحضرت پادشاه عراق و جنابعالی رئیس‌جمهور ترکیه در آنکارا در ۲۹ مارس ۱۹۴۶ به این واقعیت اذعان داشت که صلح و امنیت بین دو کشور جزء لاینفک صلح و امنیت همه ملت‌های جهان و به‌ویژه ملت‌های خاورمیانه است و مبنای سیاست خارجی آنها؛ با توجه به اینکه ماده ۱۱ معاهده دفاع مشترک و همکاری اقتصادی بین کشورهای اتحادیه عرب مقرر می‌دارد که هیچ‌یک از مفاد آن معاهده به‌هیچ‌وجه بر هیچ‌یک از حقوق و تعهداتی که برای طرف‌های متعهد تعلق می‌گیرد تأثیر نمی‌گذارد یا برای تأثیرگذاری آن طراحی شده است و با درک مسئولیت‌های بزرگی که به عنوان اعضای سازمان ملل متحد در رابطه با حفظ صلح و امنیت در منطقه خاورمیانه بر عهده دارند که انجام اقدامات لازم مطابق ماده ۵۱ منشور ملل متحد را ضروری می‌سازد. آنها به ضرورت انعقاد پیمانی برای تحقق این اهداف کاملاً متقاعد شده‌اند.»

در ماده یک پیمان آمده است: «طرفین معظمین متعاهدین برای امنیت و دفاع مطابق ماده ۵۱ منشور ملل متحد تشریک مساعی خواهند نمود. اقداماتی که برای عملی ساختن‌این تشریک مساعی درباره آنها موافقت می‌کنند ممکن است موضوع موافقتنامه‌های خاصی قرار گیرد.» ماده ۵۱ منشور ملل متحد که پیمان بغداد به آن اشاره داشت عنوان می‌کرد: «در صورتی که یک عضو ملل متحد مورد تجاوز مسلحانه واقع شود هیچ‌یک از مقررات این منشور به حق طبیعی دفاع مشروع انفرادی یا اجتماعی تا موقعی که شورای امنیت اقدام لازم برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی بعمل آورد لطمه وارد نخواهد آورد و اقداماتی که اعضاء برای اجرای حق دفاع مشروع بعمل می‌آورند باید فوراً به شورای امنیت اطلاع دهند ولی این اقدامات به هیچ وجه در اختیارات و وظایفی که شورا بر طبق این منشور دارد و به موجب آنها در هر موقع روشی را که برای حفظ و یا اعاده صلح و امنیت بین‌المللی لازم می‌داند می‌تواند اتخاذ کند تأثیری نخواهد داشت.»

شکل‌گیری، توسعه سازمان پیمان مرکزی با تلاش‌های انگلیسی-آمریکایی برای مهار اتحاد جماهیر شوروی در خاورمیانه اتفاق افتاد. تشکیل این اتحادیه به سیاست‌های دفاعی بریتانیا و آمریکا پس از جنگ در خاورمیانه و پروژه‌های دفاعی جمعی آنها در منطقه، وابسته بود. اعضای این پیمان آشکارا از کشورهای وابسته یا نزدیک به بریتانیا تشکیل شده بود. عراق و ترکیه دو کشوری که در جریان مذاکرات پس از جنگ جهانی اول از دل پیمان با بریتانیا به وجود آمده بودند و پاکستان نیز با وجود استقلال از استعمار همچنان عضو اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع بود و هم‌پیمان بریتانیا محسوب می‌شد و پیمان بغداد و عضویت کشورهای منطقه نیز با اصرار و پیگیری بریتانیا در حال شکل‌گیری بود؛ در آن سال‌ها آمریکا از نفوذ شوروی نگران بود و بریتانیا هم از گسترش نفوذ جمال عبدالناصر در کشورهای عربی نگران بود.

انگلستان و آمریکا پیمان بغداد را حلقه‌ای برای دفاع از خاورمیانه در برابر شوروی می‌دانستند. ایالات متحده قویاً از ایجاد پیمان حمایت کرد، اما به دلایل صرفاً فنی، هرگز عضویت رسمی را نپذیرفت. جمال عبدالناصر، رهبر مصر، در سخنرانی‌ها، مصاحبه‌های مطبوعاتی و گفت‌وگو با سران سیاسی کشورها، از انتقاد صریح به پیمان، خودداری نکرد. افغانستان، همسایه ایران و پاکستان با پیمان بغداد مخالف بود زیرا از یک سو با پاکستان اختلاف مرزی داشت و از سوی دیگر با شوروی موافقتنامه همکاری امضا کرده بود و از آن کشور کمک‌های تسلیحاتی می‌گرفت. هند، یکی از کشورهای بزرگ غیرمتعهد و مخالف پاکستان نیز با پیمان بغداد مخالف بود. جواهر لعل نهرو نخست‌وزیر وقت هند در جریان نطقی در مجلس نمایندگان هند، پیمان بغداد را موجب ضررهای غیرقابل جبران و عامل تیرگی و تشنج مناسبات خارجی دانست.

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

3️⃣تفاوت پیمان بغداد با پیمان سعدآباد که در سال ۱۳۱۶ میان ایران، ترکیه و افغانستان به امضا رسید، این بود که در آن پیمان این سه کشور متعهد شده بودند به خاک یکدیگر تعرض نکنند ولی در پیمان بغداد، همکاری‌های متقابل نظامی پیش‌بینی شده بود و ضمن عدم حضور افغانستان اعضای پیمان بغداد شامل چهار کشور همسایه و دو قدرت بین‌المللی بود.

پیوستن ایران به پیمان بغداد
تلاش ایران برای کنار ماندن از پیمان بغداد بی‌ثمر بود و فشارهای بریتانیا و پیوستن کشورهای همسایه چاره‌ای برای ایران باقی نمی‌گذاشت. با این حال عبدالله انتظام وزیر امور خارجه وقت، در ابتدا پیوستن ایران را به چنین اتحادیه‌ای تأیید نکرد و گفت: «دولت ایران بعد از این‌که مطالب را مطالعه کرد، هر تصمیمی که بخواهد می‌گیرد و آزاد است و مذاکراتی که در خارج می‌شود به‌هیچ‌وجه مربوط به نظریه و مشی دولت ایران نیست».

ایران در این دوره تلاش داشت در ادامه سیاست بی‌طرفی که از اواخر دوره قاجار در مناسبات بین‌المللی داشته خود را از آسیب منازعات جهانی در امان نگه دارد؛ هرچند از این سیاست سودی عاید ایران نشده بود. در ۲۱ فروردین ۱۳۳۴ خبرنگاران در فرودگاه بیروت از حسین علاء نخست‌وزیر وقت که برای سفر درمانی در راه اروپا بود پرسیدند آیا دولت او با الحاق به پیمان دفاعی خاورمیانه موافق است یا نه؟ علاء در پاسخ گفت که دولت وی موضوع الحاق ایران را به پیمان دفاعی ترکیه - پاکستان مطالعه کرده و اخذ تصمیم در این باره محتاج مدتی وقت است و نمی‌توان عاجلاً در این خصوص تصمیم گرفت.

رادیو بی‌بی‌سی نیز همان روز گزارش داد که پیشنهادی برای الحاق ایران به پیمان ترکیه - پاکستان تسلیم دولت ایران شده‌است و البته در همان زمان جزئیات پیمان بغداد بین سناتورهای مجلس شورای ملی و مجلس سنا به صورت محرمانه به شور و بحث گذاشته شده بود. در همان اثنا حسین علاء با حضور در یکی از جلسات مجلس شورای ملی در پاسخ به سوال یکی از سناتورهای مجلس گفت: «الحاق ایران به پیمان دفاعی از هر نظر یک امر حیاتی است چون بعد از اینکه همسایگان هم‌کیش ایران متفقاً در این پیمان شرکت نموده‌اند، وضع ایران در صورت کناره‌گیری از این سیاست به کلی فوق‌العاده غامض و پیچیده می‌گردید و به اصطلاح سیاسی در صورت کناره‌گیری ایران از روش همسایگان خود، این کشور خلأ سیاسی یعنی جزیره محصوری می‌شد که از هر طرف راه برایش مسدود می‌شد».

در واقع با پیوستن پاکستان به این اتحادیه نظامی ایران میان سه کشور عضو آن قرار گرفته بود و فشارها بر ایران برای عضویت افزایش پیدا کرد اما ایران از واکنش شوروی بیمناک بود و در ابتدا ترجیح می‌داد براساس قرارداد ۱۹۲۱ روابط دوستانه با همسایه شمالی را حفظ کند؛ به‌ویژه که در جریان جنگ جهانی دوم نیز بر سر بحران آذربایجان و موضوع نفت شمال وارد چالشی جدی با همسایه قدرتمند شمالی شده بود و این بحران به تازگی به پایان رسیده بود. با این حال فشارها بر ایران جواب داد و ایران تحت فشار آمریکا به این پیمان پیوست و علاء در تاریخ ۱۹ مهر ۱۳۳۴ ماده واحده لایحه‌ الحاق ایران به پیمان بغداد را به دستور شاه به مجلس سنا فرستاد.

کمیسیون مجلس سنا، ماده واحده پیشنهادی دولت را در ۲۳ مهر تصویب کرد. سه روز بعد، در ۲۶ مهر، نمایندگان مجلس سنا با ۳۹ رأی موافق در برابر ۴ رأی مخالف، الحاق ایران به پیمان بغداد را تصویب کردند و چهار روز بعد در ۳۰ مهر ۱۳۳۴ مصوبه مجلس سنا به اتفاق آراء و بدون هیچ مخالفی در مجلس شورای ملی به تصویب رسید و صورت قانونی گرفت. مصوبه مجلس سنا و مجلس شورای ملی در روز سوم آبان ۱۳۳۴ به امضای شاه رسید و در روز ششم آبان برای اجرا به دولت ابلاغ شد و اسناد الحاق ایران به پیمان ۱۰ آبان به ستاد آن که در بغداد مستقر بود، فرستاده شد. در این ماده واحده آمده بود: «‌الحاق دولت ایران به پیمان همکاری متقابل مورخ بیست و چهارم فوریه ۱۹۵۵ منعقد بین دولت پادشاهی عراق و دولت جمهوری‌ترکیه مشتمل بر هشت ماده که دولت انگلستان در تاریخ چهارم آوریل ۱۹۵۵ و دولت پاکستان در تاریخ بیست و سوم سپتامبر ۱۹۵۵ به آن ملحق‌شده‌اند تصویب می‌شود.»

در بحبوحه پیوستن ایران به پیمان بغداد سه یادداشت اعتراض‌آمیز توسط دولت وقت شوروی به مقامات ایرانی تسلیم شد. مقامات شوروی همچنین در واکنش به اقدام ایران برنامه مسافرت موسیقیدانان روس به ایران را لغو کردند و از تحویل گرفتن برنج صادراتی ایران که براساس قرارداد رسمی تجارتی در سال ۱۳۳۴ منعقده شده بود، خودداری کردند. خروشچف، دبیرکل حزب کمونیست و نخست‌وزیر شوروی، به صراحت گفت: «پیمان بغداد را علیه اتحاد شوروی می‌داند اما صبر می‌کند و حوصله به خرج می‌دهد تا خودش مانند حباب صابون بترکد.»

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

4️⃣انحلال پیمان سنتو
عراق پس از کودتای ژنرال عبدالکریم قاسم در ۲۳ تیر ۱۳۳۷ و سرنگونی نظام سلطنتی، از پیمان بغداد خارج شد و این پیمان ضربه‌ای اساسی خورد. در کودتای نظامی در عراق خاندان سلطنتی عراق شامل ملک فیصل، ولیعهد و نخست‌وزیر، نوری سعید، همگی به قتل رسیدند. کشتار خاندان سلطنتی عراق تاثیر روحی شدیدی بر محمدرضاشاه داشت و چه‌بسا شاه وضعیت احتمالی خودش در صورت وقوع انقلاب یا کودتا را در سرنوشت خاندان سلطنتی عراق می‌دید و از آن نگران بود. رژیم نظامی جدید عراق بلافاصله از عضویت پیمان خارج نشد، اما دیگر در کار اتحادیه شرکت نکرد.

امیرخسرو افشار قاسملو که در روند پیوستن ایران به پیمان بغداد نقش داشته در این‌باره مدعی شده است که کودتا در عراق تاثیر بدی بر محمدرضا پهلوی گذاشت و تصمیم به فشار به آمریکا برای عضویت در این پیمان گرفت. محمدرضاشاه در این زمینه اعلام کرد: «پیمان بغداد بدون شرکت آمریکا به درد نمی‌خورد یا آمریکا باید وارد پیمان بغداد بشود یا ما از پیمان بغداد خارج می‌شویم. این چه پیمانی است که عراق که یکی از کشورهای عضو پیمان بغداد است از کشورهای اولیه بوده است که عضو پیمان بغداد شده این اتفاق عجیب و فجیع روی می‌دهد و هیچ‌کدام از هم‌پیمانان کاری نمی‌کنند دست رو دست هم گذاشتند و تماشا کردند».

فشار بر آمریکا شامل تهدید به خروج از پیمان و مذاکره با شوروی برای انعقاد پیمان بود. در نهایت هرچند آمریکا عضو پیمان نشد ولی بر اثر فشارهای ایران اقدام به عقد قراردادهای دوجانبه‌ای با تهران کرد که اهداف و نیازهای ایران از دعوت و فشار به آمریکا برای عضویت در پیمان بغداد برطرف شد.

در مهر ۱۳۳۷، مقر پیمان از بغداد به آنکارا منتقل شد. سوم فروردین ۱۳۳۸ عراق از ائتلاف خارج شد و ادعاهای مرزی درباره ایران را در پیش گرفت و ضمن اخراج ایرانیان ساکن عتبات تحرکات نظامی را در مرزهای ایران آغاز کرد که در چند سال بعدی منجر به درگیری میان ایران و عراق شد. در ۲۷ مرداد ۱۳۳۸ در آنکارا اعلام شد که نام اتحادیه از «پیمان بغداد» به «سازمان معاهده مرکزی» که به اختصار CENTO نامیده می‌شود، تغییر یافته است.

اعضا بدون تغییر باقی ماندند: یعنی ترکیه، ایران، پاکستان و بریتانیا، با ایالات متحده به عنوان یک شرکت‌کننده کامل. سنتو تا سال ۱۳۵۷ دوام آورد، زمانی که ایران در بیست اسفند ۱۳۵۷ پس از انقلاب اسلامی از سنتو خارج شد و اعلام کرد که این پیمان «فقط از منافع دولت‌های امپریالیستی محافظت می‌کند». وزارت امور خارجه دولت موقت در بیانیه خود اعلام کرده بود: «وزارت امورخارجه دولت موقت انقلاب اسلامی علی‌الاصول قرارداد سنتو را قراردادی نظیر و شبیه پیمان سعدآباد می‌داند. بر همگان پوشیده نیست که پیمان سعدآباد در زمان خود ثابت کرد که تنها حافظ منافع امپراتوری‌هایی که قصدی جز استعمار و استثمار مردمان منطقه و منافع سرزمین آنان را داشته‌اند، نبوده است. تاریخ ثابت کرد، هنگامی که پیمان سعدآباد می‌توانست گامی برای صیانت دول متحد داشته باشد، خاموش و ساکت ماند و جهانیان دیدند که بر کشورهای متحد پیمان سعدآباد چه گذشت.

پیمان سنتو نیز که در زمان خود با همان مقاصد و نظرات تعبیه شده است، ثابت کرد که این پیمان نتوانسته است تضمینی مؤثر و قابل اتکا و اعتماد برای کشورهای هم‌عضو منطقه دربر داشته باشد و تنها مانند پیمان سعدآباد متضمن منافع ابرقدرت‌ها بوده است. از همین روست که وزارت امور خارجه دولت ایران نمی‌تواند متعهد مفاد قراردادی باقی بماند که منافع مردم ایران و هم‌پیمانان او را حفظ و حمایت نمی‌کند و برخلاف در جهتی قرار دارد که به زیان و ضرر این منطقه است.

هم‌پیمان گرامی، پاکستان، نیز عقایدی مشابه و نظیر همین فکر را ابراز می‌دارد و بر این عقیده استوار است که مفاد پیمان مرکزی سنتو نتوانسته است مشکلاتی را که برای پاکستان از زمان استقلال این کشور پیش آمده است حل نماید و بلکه خطرات بین‌المللی بزرگی متوجه آن کرده است، ولی برعکس دولت موقت انقلاب اسلامی ایران برای پیشبرد همکاری‌های اقتصادی و اجتماعی با دیگر متعهدان «پیمان عمران منطقه‌ای» خواهد ایستاد و از همکاری و اشتراک مساعی در امور اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی با احتراز از هر نوع مداخله‌جویی ابرقدرت‌ها در آن کوشا خواهد بود و از این فکر نیز پافراتر نهاده، دست به سوی دیگر کشورهای همجوار منطقه دراز می‌کند و از آنان صمیمانه دعوت می‌کند که در این همکاری اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی متعهد و همگام شوند. دولت انقلابی ایران اعتقاد دارد که باید هر چه بیشتر در گسترش این همکاری اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی گام بردارد و صمیمانه اعتقاد و رجاء واثق دارد که در این راه بیشتر می‌تواند به صلح منطقه و حفظ تبادل بین‌المللی کمک کند.»

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

پاکستان نیز که از پیمان سنتو ناراضی بود و در جریان مناقشه با هند توقع داشت پیمان سنتو به نفع او روابط خود با هند را محدود کرده و حتی وارد مخاصمه با این کشور شود در بیست و یک اسفند از ایران پیروی و اعلام کرد: «سازمان قادر به محافظت از امنیت پاکستان نیست». و روز بعد ترکیه اعلام کرد که «سنتو عملاً عملکرد خود را در منطقه از دست داده است».

این پیمان که با هدایت آمریکا و انگلیس و صرفاً با هدف مقابله با شوروی ایجاد شده بود در عمل نشان داد که سودی برای اعضای خود نداشته و در مورد سایر خطرات مانند آنچه در مورد اختلافات پاکستان با هند و افغانستان روی داد از اعضایش حمایت نمی‌کند. ایران و عراق نیز که جزء اعضای این پیمان بودند ده سال پس از خروج عراق از این سازمان و دو سال پس از انحلال آن وارد جنگ با هم شدند و بیهودگی پیمان بیش از پیش خود را نشان داد. تنها کارکرد مهم پیمان تسلط نظامی و امنیتی آمریکا و انگلیس بر کشورهای عضو و وابستگی این کشورها به این دو قدرت بود و در نهایت با انحلال این سازمان به پایان رسید.
📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

سازمان پیمان مرکزی (به انگلیسی: Central Treaty Organization) (سنتو) (به انگلیسی: CENTO)

در دوران جنگ سرد و با هدف مبارزه با شوروی و نفوذ مارکسیسم تشکیل شد. جرج اف. کنان سفیر ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۴۷ در مقاله‌ای به دولت آمریکا پیشنهاد کرد برای مقابله با خطر توسعه‌طلبی شوروی، سیاست سد نفوذ را به دور شوروی به مرحلهٔ اجرا گذارد تا با گذشت زمان، نظام شوروی فروپاشد. پیمان‌های ناتو، سیتو و سنتو بر اساس این راهکار به وجود آمدند. پس از فروپاشی بلوک شرق این سازمان‌ها فلسفهٔ وجودی خود را از دست دادند.

📅#History
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

گفته است با مردم گرسنه نمیشه روبروی دنیا ایستاد! عزیزم با مردم سیر هم کسی روبروی دنیا نمی ایستد! ذاتا چرا باید همش کسی مقابل چیزی بایستد! زندگی نرمال چه ایرادی دارد؟
یک پرتغالی، اسپانیایی، ایتالیایی؟ چینی؟ ایندونزیایی و … چرا به فکر ایستادن در مقابل چیزی یا کسی نیستند؟


🖊داستان از اینجا شروع شد که موجودی به نام آخوند حرام زاده فکر کرد خیلی زرنگه و برای دوشیدن خلق و حکومت بهش خودشو نماینده خدا روی زمین معرفی کرده و برای خودش یک هدف و وظیفه گذاشته اونم وعده سرخرمن دادن به خلق و فروختن سرابی به نام بهشت بهش ، حرام زاده تو توان هدایت توله خودت رو نداری و فرستادیش به جهنم کفار ، بعد میخوای ملت رو رهنمون کنی به سوی بهشت ساختگیت و .......


🖊ایستادگی و مقاومت و دژمی با غرب همش شعر و شعاره برای دوشیدن ملت


🎓#FACT
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

قوی ترین الیاف طبیعی جهان

⚙️#TECH
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔖یک مقام ارشد اسرائیلی به منابع عبری:

آمادگی برای حمله ترکیبی اسرائیل و آمریکا به ایران بسیار بالا و نزدیک است.

ترامپ ایران را با نیروی تهاجمی بی‌سابقه‌ای محاصره کرده است که مانند آن هرگز دیده نشده بود.



🖊به نظر می‌آید ترامپ در راستای عمل به نقطه‌نظرِ برخی از تئوریسین‌های اتاق جنگ ایالات متحده، تهدید موثر و #باورپذیر نظامی را کاملاً در خدمت دیپلماسی #مطالبه‌گرایانه‌ی خود قرار داده است. و حتا امید به این دارد با بالابردنِ سطح تنش، جمهوری اسلامی را به دادن امتیاز پای میز وادار کند.

تا اینجای سناریو البته موفق بوده، و مقامات ج.ا.ایران به تعبیر شمخانی، #خویشتندارانه [البته با دلی پرخون] پاسخ نامه ترامپ را داده و #شرمگینانه برای نشستن پای میز مذاکره #غیرمستقیم اعلام آمادگی کرده‌اند. باقیِ قصه به بعد این ماجراها بستگی دارد؛ اگر مراد ترامپ حاصل شود داستان تمام میشود اما اگر چیز دندان‌گیری از خلال مذاکرات گیرش نیاید، جوخه آتش فعال می‌شود.
📻#NEWS
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔴 ارسال اولین محمولهٔ آب معدنی از اصفهان به یزد

▫️نایب رئیس کمیسیون مسئولیت اجتماعی اتاق بازرگانی استان اصفهان گفت: تا زمان رفع مشکل آب شرب در یزد روزانه همهٔ تولیدات کارخانهٔ آب‌معدنی سمیرم برای یزد ارسال خواهد شد.

▫️اولین محمولهٔ آب‌معدنی حاوی ۲۱ هزار بطری آب‌معدنی با یک دستگاه تریلر شب گذشته از اصفهان به یزد ارسال شد.


🖊از اول باید همین کار رو میکردن ، خط لوله یزد باید قطع بشود ، حق آبه اصفهان برای مصرف ملت تخصیص پیدا کنه ، مانده آب زاینده رود اگر قراره به دریا بریزه ، میتونن یزدی ها بیان و کارخانه بزنن و با پرداخت حق آبه به اصفهان برای خودشون ببرن ، همین فرمول برای نفت خوزستان و باقی استان ها باید رعایت بشود ، اقتصاد یک علم هستش و هر کسی باهاش شوخی کنه نابود میشه و .........

#FUN
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔴 🔥قدرت و تعادل شگفت‌انگیز یانگ‌وانگ U7 در سربالایی یخی!

⚙️#TECH
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

🔖 یونهاپ :
آمریکا و کره جنوبی توافق کردند که سامانه های موشکی پاتریوت آمریکا را به طور موقت از کره جنوبی به خاورمیانه منتقل کنند.
📻#NEWS
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

♦️زمین در ۲۵۰ میلیون سال آینده

🔹بر پایه جهت و سرعت جابجایی ورقه‌ها پیش‌بینی شده است.

⚙️#TECH
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

♦️عربستان چگونه درحال برنامه‌ریزی برای مدیریت بحران آب است؟

🔹عربستان سعودی با بحران رو به رشد آب مواجه است که از آب‌وهوای خشک، افزایش سریع جمعیت و منابع محدود آب شیرین سرچشمه می‌گیرد. این کشور با رویکردی چندوجهی، شامل نوآوری‌های فناورانه، هماهنگی سازمانی و پیشگامی منطقه‌ای، در پی ساختن آینده‌ای پایدار برای آب است. کمبود آب در خاورمیانه و شمال آفریقا به سطح بحرانی رسیده و تا سال ۲۰۵۰ همه کشورهای منطقه با تنش شدید آبی روبه‌رو خواهند شد. در عربستان، شهرنشینی سریع، گسترش صنعت و کشاورزی، همراه با خشکسالی‌های طولانی و نفوذ آب شور به آبخوان‌ها، تأمین آب را به چالش کشیده است.

🔹استراتژی ملی آب عربستان، که با چشم‌انداز ۲۰۳۰ هم‌راستاست، بر کاهش تقاضا، متنوع‌سازی منابع و افزایش تاب‌آوری متمرکز است. برنامه «قطره» مصرف روزانه آب سرانه را تا سال ۲۰۳۰ به نصف می‌رساند و سیستم‌های آبیاری پیشرفته تقاضای کشاورزی، که حدود ۸۰ درصد مصرف آب را تشکیل می‌دهد، را کم می‌کند. نمک‌زدایی بیش از نیمی از آب آشامیدنی را فراهم می‌کند و پروژه‌هایی مثل خط لوله جبیل-بریده دسترسی به آب را بهبود می‌بخشد. بازیافت فاضلاب و همکاری با شرکت‌های جهانی نیز وابستگی به آب شیرین را کاهش می‌دهد. پروژه‌هایی مانند سیستم انتقال آب رأس محیسن-بها-مکه، با ظرفیت ۵۱۵ هزار متر مکعب در روز، تاب‌آوری را تقویت می‌کند.

🔹عربستان با سرمایه‌گذاری ۸۰ میلیارد دلاری در نمک‌زدایی و بهره‌گیری از انرژی خورشیدی در تأسیساتی مثل الخفجی، بزرگ‌ترین پروژه نمک‌زدایی خورشیدی جهان، پیش می‌رود. با این حال، چالش‌هایی مانند هزینه‌های بالا و مدیریت پسماند نمک‌زار نیازمند نوآوری است. مشارکت بخش خصوصی، مانند شرکت ACWA Power، و آگاهی‌بخشی عمومی برای مصرف مسئولانه آب نیز کلیدی است. موفقیت این تلاش‌ها به نوآوری پیوسته، هماهنگی مؤثر سازمانی و همکاری بین‌المللی وابسته است تا امنیت آبی در برابر چالش‌های آینده تضمین شود.

موسسه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در واشنگتن

📻#NEWS
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

چرا ابر بحرانِ کمبود آب، برای کشورهای خاورمیانه‌ و به ویژه ایران باید در اولویت باشد؟


همین سال گذشته بود که «فارن‌پالیسی» در گزارشی اعلام کرد که بسیاری از شهرهای خاورمیانه تا پیش از پایان قرن، غیرقابل سکونت خواهند شد.

خاورمیانه از حکومت های ناکارآمد، ضعیف و نیز نهادهای مدنی نحیف در رنج است. حاکمان خاورمیانه بیش از آنکه، ذهن خود را معطوف بحران‌های قریب‌الوقوع کنند در چنبره‌ی باورهای نیاکانی چند هزار ساله گرفتار آمده‌اند. آنان سودای فراچنگ آوردن شهری مقدس را در مخیله خویش می پرورانند، اما از تمشیت امور شهرهای خویش ناتوان‌اند. بحران‌های محیط زیستی، به مثابه کالابرگ نیستند که بین اقشار کمتر برخوردار توزیع کرده، موجبات شعف و ابتهاج خاطرشان را فراهم کرد تا چشم‌شان به روی درآمدهای میلیاردی غول‌های اقتصادی گشوده نشده و ذهن‌شان معطوفِ آنان نگردد!

هزاران هکتار زمین اگر فرو نشست کند، با کدام جرثقال می‌توان آن را برکشید؟ صدها هزار هکتار از بستر زمین که به قدر ۲۵ سانتی متر در شهریار و رباط کریم تهران فرو می‌نشیند و یا دشت فسا که دهها برابر استاندارد فرونشست زمین در اروپا(برای اروپا تنها ۴ سانتیمتر در طول سال) به طبقات زیرین می‌غلتد، با کدام کار جهادی می‌توان مرتفع کرد؟!

آب رودها و دریاچه‌ها و جنگل‌ها که جلوی چشم مسئولان وزارتخانه های متبوع به بستری برای دفن زباله‌هایِ سرگردان و ریزش پساب ها تبدیل می‌شود با کدام تصمیم یک شبه در اتاق بحران قابل جبران است؟

بحران آب اگر نتواند به‌ درستی کنترل و مدیریت شود، نظم سیاسی موجود در خاورمیانه برهم خواهد خورد. از درون بحران آب و مسائل زیست‌محیطی آن، چه‌بسا زوال تمدن‌ها رقم خورده و منازعات قومی و جنگ‌های داخلی و منطقه‌ای شکل گیرد.

نرخ رشد اقتصادی به محض باز شدن شیرهای مخازن نفتی و سوت نفتکش‌های غول پیکر که عازم دریاهای دوردست‌اند، در مانیتور مرکز آمار ایران، صعود خواهد کرد.(رشد اقتصادی ایران غالباً تابع صادرات مواد خام نفتی است تا صنایع مولد و رشد متوازن در دیگر بخش های بیشینه ساز)

اما برای حل معضلات زیست محیطی، نخست اندیشه باید ارتقاء یابد. بدین معنا که هر گاه اندیشه فربه شود، چینش اولویت ها به درستی انجام خواهد گرفت. به عنوان مثال برای مبارزه با مشکل ریزگردها، با شرکت در یک نشست شورای اداری و مصوب کردن چند دستورالعمل نمی‌توان هیچ امیدی به وقوع معجزه داشت. چراکه صدها سال است، دیگر کسی از معجزه خبر نیاورده است!

در جغرافیای پرتنش خاورمیانه تا بازیگران سیاسی بایکدیگر تعامل نکنند، هیچ پروژه‌ی زیست محیطی به بار نخواهد نشست. فی‌المثل در خصوص موضوع ریزگردهای جنوب غرب، همکاری دولت‌های ایران، عراق و کویت و عربستان ضروری است. نگرانی‌های امنیتی، هر کشوری را نسبت به دیگر کشورها بدگمان خواهد کرد، همانگونه که ایران از حضور بازیگران منطقه ای در آنسوی مرزهای سرزمینی نگران می‌شود، چنین نگرانی هایی برای دیگر کشورها نیز مفروض و قابل فهم است. اقتضائات جهان امروز دیگر همانند قرون ۱۶ و ۱۷ نیست که نادرِ جهانگشایی عزم پنجاب کند یا در آن سوی جهان، ناپلئون بناپارتی آهنگ جنگل‌های تایگا کرده و سرانجام مغموم از اینکه نتوانسته بود دلی بدست آورَد در تنهایی سنت هلن جان دهد!
جهانی که بشدت فریز شده، اگر چه به زعم رئالیست‌ها، خصلتی آنارشیک یافته، اما دیگر کسی برای یکه‌تازیِ سوارکاران در میدان خودخواهی هورا نمی‌کشد.

حکومتی که نتواند صورتبندی رخدادهایِ جهان در پنج سال آینده را پیش‌بینی کند تا مردم مفلوک ذیل چنین حکمرانی، در تنگنا قرار نگیرند و به سبب سیاست های اشتباه منطقه‌ای، به فلاکت نیفتند، باید در شیوه حکمرانی خویش شرم کند و البته بی‌درنگ در ترسیم سیاست‌های خود بازاندیشی کند.

چگونه چنین حاکمیتی را سرزنش نکنیم، اگرچه با نیرنگ غرب اما با اصرار خویش چهارده‌سالِ تمام، خود را مقهور پاهای اختاپوسیِ تحریم کرده و فروش نفت‌اش را به حالتِ نیمه تعطیل درآورده تا تانکرهای حمل نفتش بر روی آب‌های آزاد جهان سرگردان شوند، آن چنان که، روزی محتاج پول بلوکه‌شده ۶میلیارد دلاری در بانک قطر شود!

اگر از اولویت‌ها سخن به میان می‌آید، ناظر به این مطلب است که حاکمیت دشمنان واقعی و مخاطرات قریب‌الوقوع را بشناسد. حاکمیت باید در روش معهود خویش بازنگری عمیق کند. او خود بهتر از هرکسی می‌داند سال ۱۳۵۷ کشور را با کدام موقعیت‌ سیاسی و چه بضاعت اقتصادی تحویل گرفته‌است که حتا امروز دیگر انجام رفراندوم نیز برایش در اولویت نیست.
📻#NEWS
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅤🅢.🅐🅡🅜🅨.🅓🅐🅣🅐

روزم رو ساخت آقا😂

#FUN
➖➖➖➖➖➖➖
🗽🅓🅔🅩🅗.🅜🅔🅜🅔