🔖 بزرگترین افسانه‌پردازی تاریخ معاصر ایران

نقدی بر کتاب میهن‌پرست ایران؛ محمد مصدق و کودتای تراژیک انگلیسی- آمریکایی
کریستوفر دی بلیگ Christopher De Bellaigue
انتشارات هارپر؛ نیویورک و لندن

منتقد: امیر طاهری - کیهان لندن
سه شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۷ برابر با ۲۱ اوت ۲۰۱۸


بخش نخست:
این ادعا که «سازمان سیا در دموکراسی که در ایران حاکم بود، دخالت کرده است» حقیقت ندارد. ایران دارای دموکراسی نبود ولی یک پادشاهی مشروطه داشت که در آن شاه دارای حق انتصاب و عزل نخست وزیر بود. شاه بارها نخست‌وزیران مختلف را برکنار و عزل کرد و هیچکدام «کودتا» قلمداد نشد!
- به نظر می‌رسد‌‌ نویسنده‌ی این کتاب، هیچ چیز درباره صدها کتاب و هزاران مقاله‌ای که درباره رویدادهای ایران نوشته شده نمی‌داند. او فرض را بر این گذاشته که ایرانیان نمی‌توانند هیچ روایت معتبری از تاریخ خود ارائه کنند.

هنگام نوشتن از جوامع غیرغربی در قرن گذشته یا پیشتر از آن، بسیاری از مورخان و مترجمان کشورهای اروپای غربی و آمریکای شمالی یکی از دو نگرش را اتخاذ می‌کنند.

نگرش نخست را می‌توان زیر عنوان «امپریالیسم متکبّر» توصیف کرد. در این نگرش گفته می‌شود هر چیز خوبی که در جوامع غیرغربی رخ می‌دهد ناشی ازعملکرد سخاوتمندانه قدرت‌های غربی است که مأموریتش عمران و صدور تمدن به جوامع عقب‌افتاده است. مردم چنین جوامعی به عنوان بومیان معرفی می‌شوند که خودشان‌ نمی‌‌توانند شرایط بهتری را برای خودشان مهیا کنند.

نگرش دوم را می‌توان «امپریالیسمِ گناهکار» خواند که در آن هر رخداد بدی که برای «بومیان» اتفاق می‌افتد، خطایی است که از سوی استعمارگران و یا قدرت‌های امپریالیستی حادث شده. در این دیدگاه، بومیان هرگز به خودشان آسیبی‌ نمی‌‌رسانند و هر چه هست از طرف استعمار است.

برای دهه‌ها بحث در مورد ایران در ایالات متحده و اروپای غربی منجر به چیره شدن اندیشه «امپریالیسم گناهکار» شد. در قلب این اندیشه، افسانه‌‌ای وجود دارد که یک اشرافزاده‌ی پیر نقش مرکزی را در آن بر عهده‌ دارد.

افسانه از این قرار است که در اوت ۱۹۵۳ (مرداد ۳۲) سازمان سیا یک کودتا را برنامه‌ریزی و هدایت کرد که منجر به سرنگونی دموکراسی و دولت منتخب ایران شد و این عمل آمریکا راه را برای به قدرت گرفتن آخوند‌‌ها در ۲۶ سال بعد هموار کرد. قهرمان این افسانه نیز دکتر محمد مصدق است که برای بار دوم در سال ۱۳۳۱ (۱۹۵۲) توسط محمدرضاشاه پهلوی به نخست وزیری منصوب شده بود.

این افسانه تقریبا یک دهه پس از رخدادهایی که در آن اعتبار سازمان سیا در «خلیج خوک‌‌ها» [حمله‌ی شکست خورده به کوبا] خدشه‌دار گشت متولد شد. زمانی که سازمان سیا به شدت دنبال ایجاد یک اتفاق موفقیت‌آمیز بود. ولی سازمان اطلاعاتی بریتانیا به آمریکایی‌‌ها اجازه نداد تا همه دستاورد‌‌ها را به تنهایی از آن خود کند.

کریستوفر دی بلیگ نویسنده‌ی کتاب «میهن‌پرست ایران»‌‌ تلاش کرده هر دو- هم طرف آمریکایی و هم طرف انگلیسی- را راضی نگه دارد. از همین رو، نسخه آمریکایی کتاب تیتر دومی تحت عنوان «کودتای تراژیک انگلیسی- آمریکایی» دارد اما تیتر دوم نسخه انگلیسی مختصرتر است:
«یک کودتای تمام‌انگلیسی»!

بر پایه افسانه‌‌ای که توسط نویسنده‌ی این کتاب تکرار شده، مهره اصلی کودتا «کرمیت روزولت» است که اگر‌‌ دی‌ بلیگ به نقش وی واقعا باور داشته باشد، نابغه‌‌ای است در حد هنر‌های شعبده‌بازی. چرا که او در تاریخ ۱۹ ژوییه به تهران می‌رسد و در فاصله فقط یک ماه مصدق را سرنگون می‌کند و بعد راهی لندن می‌شود تا با چرچیل ناهار بخورد! برای کمک به کرمیت روزولت در این حادثه‌ی ماجراجویانه، سیا امکاناتی در اختیار داشت از جمله کنت لاو گزارشگر نیویورک تایمز و یک خبرنگار آزاد ایرانی‌تبار از یونایتدپرس.

در سال ۱۹۷۷ (۱۳۵۶) به واسطه‌ی دوستم احمد تهرانی سفیر ایران در آفریقای جنوبی با کرمیت روزولت در تهران دیدار کردم. این آمریکایی به ایران آمده بود تا یک بیوگرافی از شاه بنویسد که قرار بود از آن روایتی مصور نیز برای دانش‌آموزان مدارس تهیه شود. وی بعدا نظرش را تغییر داد و با استفاده از فرصت کتابی نوشت که در آن خودش را قهرمان اصلی این ماجراجویی معرفی کرد و کریستوفر دی بلیگ هم در کتاب خود همان را تکرار می‌کند.

تصویری که ‌‌ دی بلیگ از ایرانیان مخالف مصدق ترسیم می‌کند کاملا هراسناک است. وی طرفداران مصدق را «مردم» یا «توده‌های خلق» خطاب می‌کند و همزمان مخالفان او را «زاغه‌نشین‌هایی» قلمداد می‌کند که «در برابر کابینه وزیری ایستاده‌اند که از فرانسه دکترایش را گرفته است.» دی بلیگ نمی‌‌تواند تصور کند حداقل برخی از ایرانیان عادی مصدق را دوست ندارند. او می‌گوید فقط کودن‌‌ها و مباشران و مزدوران هستند که علیه «دکتر» هستند!

ادامه مقاله دکتر امیرطاهری

@AmirTaheri4

با دوستی برانداز گپ میزدم. فغانش به آسمان بود ازغیرت ملت هنگ‌کنگ و بی‌رگی ایرانیان.
گفتم اولن ما هم کم اعتراض نکردیم.
درضمن هنگ‌کنگ کجا حکومت ضدبشر ملاهای‌شیعه کجا؟
خبرگزاریهای جهانی ازکف‌خیابانهای آنجا گزارش‌میگیرند. #دی96 کدام شبکه‌ای اینجا بود؟ استبدادمطلقه جمهوری اسلامی در جهان یکتاست.

Dariush

‌‎شاهنشاه حدود بیست ماه فضای باز سیاسی داد،این آخوندها دو ساعت فضای باز سیاسی بدن،بدنیا ثابت میکنیم چقدر قدرت داریم،بعضی از دوستان توجه ندارند که تحت سلطه وحشی تریڻ و مخوف ترین حکومت جهان قرار داریم.
میر پنج

‌‎دولت چین با اینکه دیکتاتوری است اما امروز تبدیل به ابرقدرت اقتصادی جهان شده، جمهوری اسلامی چیکار کرده؟؟؟
بابک خرمدین

‌‎تخریب این مردم و محکوم کردن این ملت به بی عرضگی نشان از نادانی دارد،این مردم کم پای کار نبوده اند.اما به وقتش کاری خواهیم کرد کارستان،که دیگر ملتها بیایند درکلاس ملت ایران برای شاگردی.
esi_IRAN

‌‎ولی ....یه روز هم تو کوچه ما عروسی میشه👍😎
چطوری عرزشی

@TwitterMamnoe

#فلسفه بروسلي
" آب باش"
در جنبش #هنگ_کنگ
- مانند يخ قوي باشيد.
-مانند آب مايع و انعطاف پذير باشيد.
- مانند شبنم جمع شويد.
-مانند غبار پراكنده شويد.

استفاده از رسانه های اجتماعی برای سازماندهی خود در یک جنبش #بدون_رهبر.
اينها اثر خشونت پلیس را محدود میکند.

LiLiLoLoLinda

@TwitterMamnoe

پیرزاد ج
از آزمایشات روی ذرات پراکنده شده از انفجار روز هشتم آگوست در روسیه چنین بر میاد که ذرات با گذشت زمان بزرگتر شده اند و حامل تشعشعات رادیو اکتیو هستند که به سمت دو ایستگاه دیگه هم کشیده شده اند، ظاهرا ابر اتمی حاصل از این انفجار به سوی غرب ایران و شبه جزیره عربستان در حرکته
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
Lassina Zerbo
To requests on #IMS detection beyond #CTBT, data in, or near the path of potential plume from the explosion are being analyzed . We’re also addressing w/station operators technical problems experienced at two neighboring stations. All data are available to our Member States. https://twitter.com/ctbto_alerts/status/1160130156922642433 …
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

@TwitterMamnoe

هم‌میهنان گرامی، همانگونه که عهد کرده‌ایم «پروژه ققنوس ایران» فعالیت‌خود را بر دغدغه‌های امروز و فردای ایران متمرکز کرده است. از همین رو به جهت حساسیت حقوق و سهم ایران از دریاچه کاسپین (خزر) برآن شدیم تا نظر شما همراهان را درمورد این مهم جویا شویم.
خواهشمندیم به لینک مربوطه مراجعه کرده و به ۱۰ سوال این نظرخواهی پاسخ دهید.
هویت شما در این نظرخواهی کاملا محفوظ است.
این نظرسنجی به مدت دو هفته ادامه خواهد داشت.
با سپاس از همراهی شما
#پروژه_ققنوس_ایران #ایران #دریای_خزر #کاسپین #روسیه #از_کاسپین_بگو 👇👇👇
https://sea.questionpro.eu/

‏فاسدان در همه جای دنیا یکدیگرا پیدا می‌کنند.
ماجرای فساد از هانوفر تا منطقه ۲۲ تهران، از متخصص جراحی مغز تا سردار خلبان سپاه واز وزیر بهداشت تا خیریه امام رضا در ‎#آپوزیت این هفته.
‎#ایران_پس_میگیریم

Afsheen Nariman

‏این قسمت از برنامه آپوزیت را از دست ندید. فساد دولتمردان آلمانی و رابطه آنها با همتاهای خود در تهران، فساد دکتر سمیعی، کسی که با بورس

شاهنشاهی مدرک گرفت، فساد وحشتناک در نظام پزشکی آخوندی، دکترهای تقلبی، زمین خواری گسترده در تهران، خیریه های زمین خوار، حسینیه‌های پولساز و ...

Sir Morgan Freeman

@TwitterMamnoe

‏جواد ظریف امروز به سوئد رفته،ببینید ایرانیهای خائن و وطن فروشی که نون خود را در خون مردم ایران میزنند و میخورند چگونه برای پول و وطن فروشی به پیش جواد نعل بند رفتند
ننگ بر خود فروشان



@TwitterMamnoe

امروز و پس از گذشت 39 سال از آسمانی شدن آریامهر ایران زمین برای جبران تمامی خطاها و اشتباهات مان این فقط به فقط شعار جاوید شاه است.. که ما را در پس گرفتن کشور اهورایی ایران یاری و مدد خواهد کرد هر حرف و شعار دیگری ادامه همین سیاهی و تباهی است.. جــــــاوید شـــاه

Soheil

@TwitterMamnoe

گوشه‌ای خدمات پهلوی‌به کارگران

#رشته_توییت

خاطره‌ای از یکی‌از کارگران تاسیسات ذوب آهن اصفهان در اسفند ۱۳۵۱

روزهای پایانی سال بود و قرار بود کوره بلند را افتتاح کنیم.شبانه‌روزی‌ مشغول کار بودیم در حالیکه مردم در خیابان‌ به خرید شب عید مشغول بودند. یادم هست یک شب ساعت ۱۲ برای استراحت تعطیل کرده بودیم و یکی از کارگران چپ داشت نطق میکرد که: ما داریم اینجا جان میکنیم در حالیکه معلوم نیست شاه و ملکه‌اش در کجای دنیا مشغول عیاشی هستند‌ در میانه‌ این حرفها بودیم که دیدیم‌ یک عده به ما نزدیک می شوند. همکار‌ چپ ما حرفش‌ را قطع کرد و گفت: ساواکیها
امده‌اند من را ببرند. حدودا ۱۰ نفر بودند وقتی به ما رسیدند دهان همه ما از تعجب بازماند. شاه، شهبانو،وزیر صنایع، رئیس ذوب‌اهن، رئیس سالن، نماینده اصفهان، و دو نفر هم از نگهبانان محوطه بودند‌ بدون هیچ محافظ یا ساواکی. شاه و شهبانو با تک‌تک ما با همان دستهای چرپ‌ و سیاه دست دادند
شاه بعد از خسته نباشید و تشکر و کمی تعریف از ما گفت شما امشب باید در کنار خانواده و مشغول خریده و جشن‌ شب عید می بودید اما بحای آن دارید برای پیشرفت ایران تلاش میکنید به شما اطمینان میدهم این فداکاری شمارا فراموش نمیکنم. شاه و همراهان رفتند و همکار‌ ما باز شروع‌ کرد: حرف‌مفت میزند‌ از این سالن‌ که بره بیرون یادش‌ میره،اینها همشون همینطورند‌.

ما اما تحت تاثیر بزرگی‌و مهربانی و خاکی‌بودن شاه بودیم و هیچکس‌به حرف همکارمان هیچ توجهی نکردیم‌ و با انرژی رفتیم سر کار‌ و چند روز بعد کوره‌بلند راه افتاد.

هفته پیش بعد از ۲۲ سال از آن ماجرا
رفته بودم تهران برای کارهای بازنشستگی‌ مسوول کارگزینی مرکز پرسید: سهامت‌ را نقدی میگیری یا برگه‌ سهام؟

تعجب‌ کردم چون هرگز. اعتقادی به سرمایه‌گذاری در سهام‌ نداشتم و آنرا حربه‌ دولت‌ برای چاپیدن میدانستم لذا با تعجب پرسیدم: چه سهامی؟ من هرگز سهام نخریدم!

پاسخ داد: پاداش ساخت
کوره بلند. در سال ۵۱ است که شاه آنزمان نفری هزار سهم به شماها داده و تاکید شده سهام در زمان بازنشستگی به کارگران تحویل شود از آنزمان تا بحال سود آن تبدیل به سهم شده که اگر الان نقدی بخواهی حدود ۱۲ میلیون تومان میشود (سال۷۲).

پول را گرفتم‌ رفتم یک تاکسی پژو‌ خط فرودگاه خریدم.

از هفته پیش تا الان چندین بار برای مظلومیت شاه و خریت خودم گریه‌ام گرفته.ما احمق بودیم که صداقت آن شب شاه را ندیدیم و به دنبال ان همکار چپ‌ بیشرف افتادیم.

این خاطره را یکی از اقوام برای من تعریف کرد‌. کسی که جزو‌ هسته اصلی چپها مصدقی در ۵۷ بود ولی الان پادشاهی خواه است.

پایان

Zorba


@TwitterMamnoe