شفافیت برای آب

This media is not supported in your browser

263 views05:25

🏹💧#تیرگان جشن رهایی و ماندگاری ایران

📝اشکان زارعی_خبرگزاری ایلنا

یک‌بار دیگر ۱۳ تیر از پس هزاره‌های کهن فرا می‌رسد تا فراموش نکنیم در چنین روزی نیاکان ما با سپاس‌گزاری خداوند و گرامی‌داشت بارش باران٬ تیرگان را جشن می‌گرفتند.

جشن تیرگان از دل استوره (اسطوره) و تاریخ٬ پیروز و سربلند می‌آید تا جان و جهان ایرانی را شاد گردانیده٬ بر خردمندی آنان گواهی دهد زیرا مردمان این سرزمین در جشن‌های بی‌شمار خود افزون بر شادمانی و پایکوبی، باهم بودن٬ ارج‌گزاری بزرگترها٬ پاسداری از زیست بوم و از همه برجسته‌تر خداپرستی را می‌آموختند.

در سال‌نمای ایرانیان٬ دوازده ماه سال٬ نام‌هایی چون «فره‌وشی»، «آرتاوهیشتا»٬ «خردات»٬ «تیشتر»٬ «امرتات»، «شهریور»٬ «میتر»٬ «آپان»٬ «آتور»٬ «دزو»٬ «وهومن» و «سپندارمت» را بر خود داشتند. از آن‌سو٬ سی‌روز ماه نیز دارای سی نام بودند که با «اورمزد» آغاز و با «انیران» به پایان می‌رسید.

ازسویی نام دوازدگانه‌ ماه‌های سال در میان نام روزها قرار داشت٬ بدین‌سان در هرماه یک روز نام ماه و نام روز برابر می‌گشت که آن را جشن می‌گرفتند.

تیرگان یکی از همین جشن‌هاست، که بر پایه گاه‌شماری باستانی در پی برابری نام روز و نام ماه در سیزده تیرماه برگزار می‌شده است.

تیر یا تیشتر٬ ستاره باران و ایزد ترسالی است که هرگاه در آسمان به درخشد مژده باران می‌دهد٬ او سرور همه‌ی ستارگان است که هیچ پری و جادویی نمی‌تواند بدان آسیب رساند.

به باور ایرانیان٬ تیشتر به گونه‌ اسبی سپید با گوش‌ها و لگام زرین در سیزده تیر پس ازسه ده شب نبرد٬ آپوش دیو خشک‌سالی را شکست داده٬ باران زایی آغاز می‌گردد.

بی‌گمان تیرگان را باید جشنی برای باران و باران‌زایی دانست٬ از آنجا که ایران سرزمینی خشک و کم آب بوده و مردمش نیز بیشتر کشاورزی می‌کردند٬ همواره دست به آسمان داشته و نگاهشان بر زمین بوده است. آنان در گذر روزگار به خوبی دریافتند که آب را چگونه هدر ندهند. کندن کاریز٬ ساختن سد٬ آب ‌انبار و برپایی جشن‌هایی هم‌چون خردادگان٬ آبانگان و تیرگان در بزرگداشت آب٬ بخشی از تلاش ایرانیان در پاسداری از این داده‌ی اهورایی بوده است.

در همین راستا٬ آیین‌های باران‌ خواهی بسیاری برگرفته از جشن تیرگان مانند٬ «هلهله کوسه» ٬«کلَل کوسه»٬ «چمچمه گلین»، «عروسی قنات» و ‌‌«عروسی باران» در سراسر کشور برگزار می‌شده است.

ستاره تیر در ادبیات پارسی با نام‌هایی چون «شباهنگ»٬ «ورآهنگ»٬ «ستاره خنگ» و «ستاره سحری» شناخته شده که نشانه‌ آن گل بنفشه بوده است.

یکی دیگر از چرایی‌های پیدایش تیرگان را باید در داستان آرش کمان‌گیر جستجو کرد٬ آنجا که منوچهر پیشدادی پادشاه ایران از سپاهیان افراسیاب تورانی شکست خورده٬ داوری میان دو کشور و گستردگی مرزهای آنان به پرتاب تیری سپرده می‌شود.

آرش کمان‌گیر که به او شیواتیر نیز می‌گویند به‌پا می‌خیزد و برای پرتاب تیر آماده می‌شود٬ او به‌درستی می‌داند پهناوری کشورش٬ کین‌خواهی خون همرزمانش و سربلندی هم‌میهنانش بسته به بازوان او دارد. آرش در تیر روز٬ به ستیغ کوه دماوند می‌رود و فریاد می‌زند:

منم آرش٬

سپاهی مردی آزاده٬

به تنها٬ تیر ترکش آزمون تلختان را٬

اینک آماده٬

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

2.23K views05:29