🔺 در لحظه وقوع اتصال کوتاه (مشابه وصل کلید در یک مدار RL) جریان حاوی دو مؤلفه‌ی گذرا و پایدار است. حداکثر پیک جریان اتصال کوتاه (Iscmax) در همان سیکل اول وقوع اتصال کوتاه بوجود می‌آید. نیروهای اتصال کوتاه وارد شده بر ترانسفورماتور تابعی از این جریان نامتقارن هستند.

🔹 پس از اتمام حالت گذرا، جریان اتصال کوتاه به مقدار پایدار خود کاهش می‌یابد که به آن جریان اتصال کوتاه متقارن می‌گویند. اثر حرارتی ناشی از اتصال کوتاه بر سیم‌پیچ تابعی از این جریان متقارن است.
⏱ مدت زمان عبور جریان اتصال کوتاه متقارن معمولا دو ثانیه درنظر گرفته می‌شود. نحوه‌ی محاسبه این جریان قبلا در کانال توضیح داده شده است.

📕 مطابق استاندارد
IEC 60076-5
حداکثر پیک جریان اتصال کوتاه را می‌توان مطابق فرمول ذیل بدست آورد:
Iscmax=Isc×k√2
که در این فرمول:
Iscmax:
حداکثر پیک جریان اتصال کوتاه
Isc:
جریان اتصال کوتاه متقارن و
k√2:
ضریب پیک است.

📈 ضریب پیک تابعی از X/R ترانسفورماتور بوده و مقدار آن را می‌توان از جدول دو استخراج کرد.

🔹🔺 در این ترانسفورماتور ضریب پیک 2.57 انتخاب شده است.

🌐 www.Atecco.ir

📊 تخمین رطوبت ترانسفورماتور با استفاده از منحنی‌های هیسترزیس رطوبت براساس استاندارد:
IEC 60422: 2024

💧🌡 اگر تغییرات رطوبت نسبی روغن بر حسب دمای روغن را در ساعت‌ها و روزهای متوالی ثبت کرده و بر روی نمودار نشان دهیم، منحنی‌های هیسترزیس رطوبت بدست می‌آید.

📈 با کمک این منحنی‌ها می‌توان ریسک بهره‌برداری از ترانسفورماتور (با توجه به رطوبت عایق) را تخمین زد:

1⃣ ریسک بالا: منحنی هیسترزیس چاق بوده و بالای خط
RS=20%
باشد.

2⃣ ریسک متوسط: منحنی هیسترزیس نسبتا چاق بوده و بخش اصلی آن بین
10%<RS<20%
باشد.

3⃣ ریسک کم: منحنی هیسترزیس لاغر بوده و زیر خط
RS=10%
باشد.

⚠️ این روش تقریبی بوده و برای تخمین دقیق‌تر رطوبت ترانسفورماتور باید از آزمون‌های الکتریکی مانند مقاومت عایقی، تانژانت دلتا و بویژه تست FDS/DFR استفاده کرد.

🌐 www.Atecco.ir/fa

🔥 تست سیستم اطفاء حریق ترانسفورماتور اصلی نیروگاهی
200 MVA , 15.7/230 kV

🌐 www.Atecco.ir

📕 Cigre TB 537: Guide for Transformer Fire Safety Practices

🌐 www.Atecco.ir

✅ دوره آموزشی آشنایی با اصول کار، بهره‌برداری، سرویس و تست تپ‌چنجر ترانسفورماتور

🗓 ۷ مرداد ۱۴۰۵

🏭 نیروگاه طرشت (تهران)

📞 021-44288521

📱 09050178910

🌐 www.Atecco.ir/fa

📕 سرفصل مطالب و رزومه مدرس دوره آموزشی تپ‌چنجر ترانسفورماتور

🌐 www.Atecco.ir/fa

⚡️ با توجه به پلاک مشخصات، آیا می‌توان به اولیه ترانسفورماتور توزیع ولتاژ ۲۴کیلوولت اعمال کرد؟

✅ پاسخ:
🔹 سیم‌پیچ از نظر عایقی تحمل ولتاژ ۲۴کیلوولت را دارد اما باید بحث اشباع هسته را مطابق فرمول ذیل در نظر بگیریم:
V/n=4.44×Bm×f×A

🔺اگر در تپ اول باشیم و ولتاژ ۲۴کیلوولت به اولیه اعمال شود به معنای ۱۴درصد افزایش در ولتاژ ورودی است.
24/21=1.14=%14

🔸 با توجه به ثابت بودن تعداد دور (n)، فرکانس (f) و سطح مقطع هسته (A)، چگالی شار (Bm) نیز ۱۴درصد افزایش می‌یابد.

⛔️ مطابق استاندارد IEC60076-1 ترانسفورماتور طوری طراحی می‌شود که حداکثر ده درصد اضافه شار را تحمل کند (حداکثر تغییر مجاز ولت بر هرتز در شرایط بی‌باری). در صورت افزایش ۱۴درصدی، هسته به اشباع خواهد رفت. لذا ترانسفورماتور توزیع را نمی‌توان تحت ولتاژ ۲۴کیلوولت قرار داد.

⚠️ حداکثر ولتاژ سیستم (Um) نقش بسیار مهمی در طراحی تنظیم ولتاژ ترانسفورماتورهای قدرت دارد که در روزهای آتی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

🌐 www.Atecco.ir/fa

🔺 پرسش: مطابق استاندارد
IEC 60076-1
حداکثر مقدار مجاز اضافه‌شار (یا افزایش ولت بر هرتز) ترانسفورماتور ۱۰درصد است. پس چرا مطابق پلاک فوق در تپ اول مجازیم ۱۵درصد ولتاژ بیشتر از ولتاژ نامی به ترانس اعمال کنیم؟ چرا در این شرایط ترانسفورماتور به اشباع نمی‌رود؟

✅ پاسخ:
مطابق فرمولی که پیشتر معرفی شد، چگالی شار تابعی از ولت بر دور است:
V/n=4.44×Bm×f×A
با تغییر ولتاژ اولیه، تعداد دور توسط تپ‌چنجر به‌گونه‌ای تغییر می‌کند که ولت‌بر‌دور (V/n) ثابت مانده و در نتیجه چگالی شار ماکزیمم (Bm) و شار ماکزیمم
Phi=Bm×A
نیز ثابت باقی بماند.

🔸 در نتیجه در ترانس فوق در تمام بازه تنظیم ولتاژ، شار ثابت باقی مانده و با وجود افزایش ولتاژ ۱۵درصدی، هسته به اشباع نخواهد رفت.

🔹این نوع تنظیم ولتاژ را شار ثابت یا CFVV می‌نامند:
CFVV: Constant Flux Voltage Variation
طراحی ترانسفورماتورهای شبکه عمدتا شار ثابت است.

⚠️ در طراحی تنظیم ولتاژ ترانسفورماتورهای فوق‌توزیع باید دقت کرد ولتاژ اعمالی در تپ یک حتی‌الامکان از Um بیشتر نباشد. به‌عنوان مثال در ترانسفورماتور فوق:

✅ Un=63kV ➡️ Um=72.5kV

🔺 U1=72.450kV < 72.5kV

🌐 www.Atecco.ir

🎥 فیلم آموزشی: مونتاژ، نصب، تست و راه‌اندازی ترانسفورماتورهای فوق‌توزیع

🛠 شرکت تعمیر و نگهداری انتقال نیرو خوزستان

🔺نسخه با کیفیتِ بالای این فیلم آموزشی خوب را می‌توانید از کانال آپارات ترانسفورماتور مشاهده یا دانلود کنید:

🌐 www.Aparat.com/v/258Ps

✅ دوره آموزشی آشنایی با اصول کار، بهره‌برداری، سرویس و تست تپ‌چنجر ترانسفورماتور

🗓 ۷ مرداد ۱۴۰۵

🏭 نیروگاه طرشت (تهران)

📞 021-44288521

📱 09050178910

🌐 www.Atecco.ir/fa

🔺آشنایی با نحوه‌ی تنظیم ولتاژ از نوع معکوس (Reverse) در ترانسفورماتور

🌐 www.Atecco.ir/fa

✅فلش سبز: شماره تپ
🔹فلش آبی: کلید تغییر وضعیت (چنج‌آور سلکتور)
🔺فلش قرمز: تپ‌سلکتور
🔸فلش زرد: تپ وسط (موقعیت K)
▪️فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور

✅ نحوه‌ی تنظیم ولتاژ:
1️⃣ ابتدا از بالای جدول شروع می‌کنیم: فرض کنید کلید تغییر وضعیت (فلش آبی) اتصال 3 را به 4 وصل کرده و تپ‌سلکتور (فلش قرمز) روی موقعیت 13 (معادل تپ اول در جدول) باشد. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم می‌بینیم حداکثر تعداد دور در سیم‌پیچ تنظیم ولتاژ در مدار خواهد بود. مطابق اصل تساوی ولت بر دورها در طرفین ترانسفورماتور داریم:
U1/n1=U2/n2 ➡️ U2=n2.(U1/n1)

🔺درصورت افزایش ولتاژ در سمت اولیه (U1) و با توجه به ثابت بودن تعداد دور در ثانویه (n2)، تعداد دور در سمت اولیه (n1) به مقداری زیاد خواهد شد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 13 به سمت 5 بخشی از سیم‌پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور مؤثر کاهش خواهد یافت.

3️⃣ کلید تغییر وضعیت یا چنج آور سلکتور (فلش آبی) قابلیت تغییر وضعیت تحت بار را ندارد. برای رفع این مشکل تپ‌سلکتور (فلش قرمز) در موقعیت 3 (فلش زرد، معادل تپ نامی) قرار می‌گیرد. در این حالت با توجه به خارج بودن سیم‌پیچ تنظیم ولتاژ از مدار، امکان تغییر وضعیت کلید چنج‌آور (فلش آبی) که 3 را به 4 وصل می کرد به شرایط جدید که 3 را به 14 وصل می‌کند وجود دارد.

4️⃣ در صورت کاهش ولتاژ سمت اولیه، تپ‌سلکتور (فلش قرمز) از موقعیت 3 به موقعیت 13 می‌رود. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم خواهیم دید که جریان عبوری از سیم‌پیچ تنظیم ولتاژ در جهت عکس جریان عبوری از سیم پیچ اصلی قرار گرفته و تعداد دور «مؤثر» کاهش می‌یابد.

🔻در این حالت مطابق آنچه در 1️⃣ ذکر شد با کاهش ولتاژ در اولیه تعداد دور در اولیه به میزانی کاهش پیدا خواهد کرد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

5️⃣ با کاهش بیشتر ولتاژ اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 5 (معادل تپ 19 در جدول) کمترین تعداد دور «مؤثر» را خواهیم داشت.

⚠️با وجود اینکه در تپ نوزدهم حداقل تعداد دور «موثر» را داریم ولی عملا جریان از کل سیم‌پیچ تنظیم ولتاژ عبور می‌کند به همین دلیل در این تپ مقدار تلفات بار حداکثر بوده و مقاومت dc برابر با تپ یک در جدول است. برای حل این مشکل از تپ چنجر نوع کورس/فاین (درشت/ظریف) استفاده می‌شود که در پست آتی توضیح داده خواهد شد.

🌐 www.Atecco.ir/fa