🔺تپ‌چنجرهای تحت‌بار ترانسفورماتور به سه گروه تقسیم می‌شوند:

1⃣خطی
2⃣ معکوس
3⃣ کورس/فاین

✅ این تپ‌چنجرها به ترتیب در کانال ترانسفورماتور معرفی خواهند شد.

🌐 www.atecco.ir

1⃣ نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر تحت بار از نوع خطی در ترانسفورماتور:
25/31.5MVA , 33/6.9kV , Dyn11
ONAN/ONAF
🇮🇷 Iran Transfo
🇩🇪 MR V

🌐 www.atecco.ir

🔸تنظیم ولتاژ خطی (Linear) یکی از روشهای مورد استفاده برای تنظیم ولتاژ تحت بار، علاوه بر روشهای معکوس و کورس-فاین، است که معمولا در ترانسفورماتورهای با توان و ولتاژ پایین و بازه‌ی کم تنظیم ولتاژ استفاده می گردد. اساس تنظیم ولتاژ از نوع خطی مطابق پلاک مشخصات فوق بدین شکل است:
🔹 فلش آبی: شماره تپ
🔺 فلش قرمز: انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
▪️ فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور

🔹نحوه تنظیم ولتاژ:
1️⃣ ابتدا از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید تپ سلکتور (فلش قرمز) روی موقعیت 15 (معادل تپ اول در ستونی که با فلش آبی مشخص شده) قرار گرفته باشد. در این شرایط بازوی تپ سلکتور 2 به 15 وصل شده و اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دور در سیم پیچ تنظیم ولتاژ در مدار خواهد بود. مطابق اصل تساوی ولت بر دورها در طرفین ترانسفورماتور داریم:
U1/N1=U2/N2 ➡️ U2=N2.(U1/N1)
🔺درصورت افزایش ولتاژ در سمت اولیه (U1) از 33 به 35.475 کیلوولت و با توجه به ثابت بودن تعداد دور در ثانویه (N2) تعداد دور در سمت اولیه (N1) به مقداری زیاد خواهد شد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند. (6.9 کیلوولت)

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 15 به سمت 9 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور کاهش خواهد یافت. در تپ نامی تپ سلکتور به موقعیت 9 متصل می شود. (معادل تپ 7 در ستونی که با فلش آبی مشخص شده است)

3️⃣ در صورت کاهش ولتاژ سمت اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) از موقعیت 9 به سمت موقعیت 3 می رود. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم خواهیم دید که تعداد دور کاهش می یابد.
🔻در این حالت مطابق آنچه در 1️⃣ ذکر شد با کاهش ولتاژ در اولیه تعداد دور در اولیه به میزانی کاهش پیدا خواهد کرد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

4️⃣ با کاهش بیشتر ولتاژ اولیه ، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 3 (معادل تپ 13 در جدولی که با فلش آبی نشان داده شده است) که ولتاژ اولیه 30.525 کیلوولت است، کمترین تعداد دور را خواهیم داشت به نحوی که مجددا ولتاژ ثانویه 6.9 کیلوولت ثابت باقی بماند.

🔁 در برخی از ترانسفورماتورها از تپ چنجر تحت بار برای تنظیم ولتاژ سمت ثانویه (با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه) استفاده می شود. یعنی AVR در سمت ثانویه بوده و در صورت افزایش/کاهش ولتاژ خروجی ناشی از کاهش/افزایش بار، تپ چنجر را طوری تغییر می دهد که ولتاژ ثانویه ثابت باقی بماند. در این شرایط با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه، ولتاژ ثانویه چه مقدار خواهد بود؟

✅ برای پاسخ دادن به این سوال باید از جدول مندرج در پلاک برای محاسبه نسبت ولتاژها استفاده کنیم. از اصل تساوی ولت بر دور در طرفین ترانسفورماتور داریم:
🔸تپ اول:
U1/N1=U2/N2 ➡️ n1= N1/N2=U1/U2=35.475/6.9=5.14
🔸تپ نامی (هفتم):
U1/N1=U2/N2 ➡️ n7= N1/N2=U1/U2=33/6.9=4.78
🔸تپ آخر (سیزدهم):
U1/N1=U2/N2 ➡️ n13= N1/N2=U1/U2=30.525/6.9=4.42

🔹 حال با داشتن نسبت ولتاژها در تپهای اول، نامی و آخر، به راحتی می توانیم ولتاژ ثانویه (U2) با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه (U1=33kV) را محاسبه کنیم:
🔸تپ اول:
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n1=33/5.14=6.42kV
🔸تپ نامی (هفتم):
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n7=33/4.78=6.9kV
🔸تپ آخر (سیزدهم):
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n13=33/4.42=7.47kV

🔺 در صورتی که بخواهیم با ثابت بودن ولتاژ اولیه، ولتاژ ثانویه را افزایش دهیم باید شماره تپ را افزایش دهیم. در این شرایط در تپ آخر (تپ سیزدهم) بیشترین ولتاژ خروجی 7.47 کیلوولت را خواهیم داشت.

🌐 www.Atecco.ir

📕 مقاله: ارزیابی وضعیت تپ‌چنجر تحت‌بار با تست مقاومت دینامیک، چاپ شده در شماره هفتم فصلنامه ترانسفورماتور

🌐 www.Atecco.ir

💢 #رله_و_حفاظت را بصورت #رایگان در کانال زیر آموزش ببینید👇👇👇

https://telegram.me/joinchat/BayUoj-nwoTB4ChK28FH9A

🔺نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر از نوع معکوس (Reverse) در ترانسفورماتور فوق توزیع:
30/40MVA , 63/20kV , YNd11
ONAN/ONAF
🇩🇪 MR VV
🇮🇷 Iran Transfo

🌐 www.atecco.ir

✅ فلش سبز: شماره تپ
🔹 فلش آبی: کلید تغییر وضعیت (چنج آور سلکتور)
🔺 فلش قرمز: انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
🔸فلش زرد: تپ وسط (موقعیت K)
▪️ فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور

🔹تنظیم ولتاژ در این ترانسفورماتور (و اغلب ترانسفورماتورهای شبکه) بصورت شار ثابت-ولتاژ متغیر (CFVV) است. یعنی با توجه به تغییرات ولتاژ اولیه، تعداد دور در سیم پیچی اولیه بگونه ای تغییر می کند که ولتاژ ثانویه ثابت باقی بماند در عین حال چگالی شار نیز ثابت باقی خواهد ماند:

🔹مطابق فرمول اساسی ترانسفورماتور داریم:
E/n=4.44Bm.f.A
با تغییر ولتاژ (E) ، تعداد دور (n) توسط تپ‌چنجر به نحوی تغییر می‌کند که ولت بر دور (سمت چپ معادله) ثابت مانده و با توجه به ثابت بودن فرکانس (f) و سطح مقطع هسته (A)، چگالی شار ماکزیمم (Bm) نیز ثابت می‌ماند.

⚠️ در عمل بسیاری از ترانسفورماتورهای شبکه برای تنظیم ولتاژ ثانویه استفاده می شوند که در این خصوص توضیح داده خواهد شد.

🔹نحوه تنظیم ولتاژ:
1️⃣ ابتدا از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید کلید تغییر وضعیت یا چنج آور سلکتور (فلش آبی) اتصال 3 را به 4 وصل کرده و تپ سلکتور (فلش قرمز) روی موقعیت 13 (معادل تپ اول در جدولی که با فلش سبز مشخص شده) باشد. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دور در سیم پیچ تنظیم ولتاژ در مدار خواهد بود. مطابق اصل تساوی ولت بر دورها در طرفین ترانسفورماتور داریم:
U1/N1=U2/N2 ➡️ U2=N2.(U1/N1)
🔺درصورت افزایش ولتاژ در سمت اولیه (U1) و با توجه به ثابت بودن تعداد دور در ثانویه (N2) تعداد دور در سمت اولیه (N1) به مقداری زیاد خواهد شد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 13 به سمت 5 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور موثر کاهش خواهد یافت.

3️⃣ کلید تغییر وضعیت یا چنج آور سلکتور (فلش آبی) قابلیت تغییر وضعیت تحت بار را ندارد. برای رفع این مشکل تپ سلکتور (فلش قرمز) در موقعیت سه (معادل تپ 10 یا تپ نامی) قرار گرفته (فلش زرد، موقعیت K) و در این حالت با توجه به خارج شدن سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار امکان تغییر وضعیت کلید چنج آور (فلش آبی) که 3 را به 4 وصل می کرد به شرایط جدید که 3 را به 14 وصل می کند وجود دارد.
@transformermag
4️⃣ در صورت کاهش ولتاژ سمت اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) از موقعیت 3 به موقعیت 13 می رود. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم خواهیم دید که جریان عبوری از سیم پیچ تنظیم ولتاژ در جهت عکس جریان عبوری از سیم پیچ اصلی قرار گرفته و تعداد دور «موثر» کاهش می یابد.
🔻در این حالت مطابق آنچه در 1️⃣ ذکر شد با کاهش ولتاژ در اولیه تعداد دور در اولیه به میزانی کاهش پیدا خواهد کرد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

5️⃣ با کاهش بیشتر ولتاژ اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 5 (معادل تپ 19 در جدولی که با فلش سبز نشان داده شده است) کمترین تعداد دور «موثر» را خواهیم داشت.

⚠️با وجود اینکه در موقعیت 5 (تپ نوزدهم) حداقل تعداد دور «موثر» را داریم ولی عملا جریان از کل سیم پیچ تنظیم ولتاژ عبور می کند به همین دلیل در این تپ مقدار تلفات بار حداکثر بوده و مقاومت dc برابر با تپ یک در جدولی که با فلش سبز مشخص شده است. برای حل این مشکل از تپ چنجر نوع کورس فاین (درشت/ظریف) استفاده می شود که در پستهای آتی توضیح داده خواهد شد.

🌐 www.atecco.ir

📷 اتصال ترانسفورماتور توزیع زمینی به تابلو فشارضعیف:

1⃣ از طریق باس داکت
2⃣ از طریق کابل و سینی کابل

به نظر شما کدام روش بهتر است؟

🌐 www.atecco.ir

📸 اتصال باسداکت به فشارضعیف ترانسفورماتور توزیع

🌐 www.atecco.ir

📸 اتصال باسداکت 4000 آمپر به ترانسفورماتور

🌐 www.atecco.ir

اتصال باسداکت 4000 آمپر به تابلو فشارضعیف

🌐 www.atecco.ir

✅ مهمترین کاربردهای باسداکت در صنعت برق:

1️⃣ استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم کابل، سینی کابل، نردبان کابل و تابلو های توزیع ورودی برق در صنایع و کارخانجات جهت برقرسانی به دستگاههای مختلف برقی تکفاز و سه فاز:
🔺در این کاربرد ، باسداکتها جای کابلها ، سینی کابلها و نردبان کابلها را می گیرند و جعبه های انشعابی که بر روی بدنه باسداکت ، در فواصل معین تعبیه می شود، جای تابلوهای توزیع ورودی برق را می گیرد.
در این حالت، در فضای اشغال شده توسط سینی کابل ها و کابل ها و زمان و سرعت طراحی، نصب و راه اندازی صرفه جویی قابل توجهی انجام میگردد و مزایای بیشتری از جمله عدم آتش سوزی🔥، عبور آمپراژهای بالاتر، سهولت جابجایی دستگاه بدون محدودیت و امکان آسان توسعه آینده سیستم برقرسانی نصیب صنعتگر خواهد گردید؛ همچنین جهت روشنایی💡 کارخانجات ، مراکز تجاری و پارکینگها نیز از باسداکت های روشنایی استفاده می گردد.

2️⃣ استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم کابل و سینی کابل در پستهای توزیع برق حد فاصل تابلوی اصلی توزیع برق و ترانسفورماتور:
🔺در این کاربرد، باسداکتها جای کابلهای تک رشته PVC زمینی را می گیرند و اتصال ترانس به تابلو را در کمترین زمان ممکن و با سرعت طراحی، نصب و راه اندازی بالا برقرار میکنند. در این حالت، از حجم زیاد کابلها بشدت کاسته شده و دیگر نیازی به عبور کابلها از ترانشه و یا احداث نیم طبقه عبور کابلها نخواهد بود و باسداکت از طریق هوایی اتصال ترانس به تابلو را در سطوح فشار ضعیف و قوی برقرار می کند.

3️⃣ استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم کابل، سینی کابل و تابلوهای توزیع ورودی برق در رایزر برقرسان ساختمانهای بلند و نیمه بلند🏢:
🔺در این کاربرد، باسداکتهای انتقال و توزیع برق به جای کابلهای برقرسان در رایزر ساختمان بصورت عمودی نصب می شوند و در
طبقات توسط جعبه های انشعاب برق نصب شده بر روی باسداکتها، برق مورد نیاز آن طبقه تحویل کابلهای برق رسانی خواهد شد که وظیفه انتقال برق را تا تابلوی توزیع برق واحدها دارند. در مسیر تابلوی اصلی توزیع برق ساختمان تا رایزر برقرسان هم باسداکتهای انتقالی که بصورت افقی نصب می شوند، می توانند جای کابلها و سینی کابلها را بگیرند.

4️⃣ استفاده از سیستم باسداکت روشنایی💡 بجای سیستم کابل، سینی کابل در سقف های مراکز تجاری و
کارخانجات:
🔺در فضاهایی که تاسیسات الکتریکال می بایست در سقف های اکسپوز نصب گردند استفاده از باسداکت های روشنایی دکوراتیو باعث زیبایی هرچه بیشتر سقف ها خواهد شد و از حجم سینی کابل ها و کابل های عبوری نیز کاسته خواهد شد .
همچنین در نگهداری سیستم روشنایی مانند تعویض و افزایش تعداد لامپ ها عملیات به مراتب راحتتر از سیستم سنتی انجام خواهد شد.

🌐 www.atecco.ir

📕 استاندارد IEC61439-6 (ویرایش 2012) در خصوص باسداکتهای فشار ضعیف

🌐 www.atecco.ir

3⃣ نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر از نوع کورس-فاین (Coarse-Fine) یا درشت-ظریف در ترانسفورماتور قدرت:
170MVA , 132/34.5kV , YNd11
ONAN/ONAF
🇩🇪 MR VRD
🇮🇷Iran Transfo

🌐 www.atecco.ir

🔺 فلشهای قرمز: بازوهای اتصال کلید انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
🔹فلش آبی: کلید تغییر وضعیت (چنج آور سلکتور)
🔸 فلش زرد: موقعیت میانی (موقعیت K) در تپ سلکتور
✅ فلش سبز: شماره تپ
▪️فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور
F:
سیم پیچ تنظیم ولتاژ (سیم پیچ فاین یا ظریف)
C:
سیم پیچ کورس (درشت)

1️⃣ از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید چنج آور سلکتور (فلش آبی)، اتصال 4 را به 5 وصل کند (مطابق شکل) و تپ سلکتور (فلش قرمز) بر روی موقعیت 14 (تپ اول در جدولی که با فلش سبز مشخص شده است) قرار داشته باشد. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دورها در سیم پیچ تنظیم ولتاژ (فاین) در مدار خواهد بود. در این شرایط مطابق آنچه در پست پیشین ذکر شد، در صورت افزایش ولتاژ اولیه از 132 کیلوولت به 151.8 کیلوولت، ولتاژ ثانویه همان مقدار 34.5 کیلوولت را خواهد داشت.

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 14 به 6 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور کاهش خواهد یافت. و با قرارگرفتن تپ سلکتور در موقعیت 4 تپ چنجر در شرایط نامی (تپ وسط یا شماره ده در جدولی که با فلش سبز مشخص شده) قرار گرفته و ولتاژهای اولیه و ثانویه مقادیر نامی خود را خواهند داشت.
@transformermag

3️⃣ همانگونه که ذکر شد چنج آور سلکتور (فلش آبی) قابلیت تغییر وضعیت تحت بار را ندارد. لذا با استقرار تپ سلکتور (فلش قرمز) در موقعیت 4 ، سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج و این کلید که 4 را به 5 وصل می کرد تغییر وضعیت داده و اکنون 3 را به 5 وصل می کند. در این شرایط بوبین کورس از مدار خارج می شود. با کاهش ولتاژ اولیه، تپ سلکتور نیز مجدد به موقعیت 14 (تپ سیزدهم) می رود.

⚠️ هم در تپ چنجر نوع معکوس و هم در این نوع تپ چنجر، خارج شدن موقت سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار باعث می شود پتانسیل آن شناور شده و تغییر وضعیت کلید چنج آور (فلش آبی) ولتاژ بازیافتی ایجاد می کند که ممکن است به خود این کلید یا تپ سلکتور آسیب برساند. همچنین گازهایی (عمدتا استیلن و هیدروژن) در تپ سلکتور، که داخل روغن ترانس است و نه روغن تپ چنجر، ایجاد می شود و نتایج گازکروماتوگرافی ترانسفورماتور را تحت تاثیر قرار می دهد. بهترین راه مقابله با این وضعیت استفاده از مقاومت tie-in است.

4️⃣ درصورت کاهش بیشتر ولتاژ اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 6 (معادل تپ نوزدهم در جدول مشخص شده با فلش سبز) کمترین تعداد دور «موثر» را در مدار خواهیم داشت. در این حالت، برخلاف تپ چنجر ریورس، حداقل تعداد دور سیم پیچی در مدار بوده و تلفات بار و مقاومت اهمی نیز حداقل خواهند بود.

🌐 www.Atecco.ir

🔺کانال تلگرام ترانسفورماتور:
telegram.me/joinchat/BerPQTwWeTHKAgfARgCUfA

🔹گروه تلگرام ترانسفورماتور:
t.me/transformermag_group

📸 اینستاگرام ترانسفورماتور:
Instagram.com/transformermag

✅ گروه ترانسفورماتور در واتساپ:
chat.whatsapp.com/Hxyj5dyvvxc9wrdNOxeVoh

🎥 کانال آپارات ترانسفورماتور (بیش از هزار فیلم آموزشی در رابطه با ترانسهای توزیع و قدرت):
www.aparat.com/transformermag

🌐 دانلود استاندارها، دستورالعمل‌ها و مطالب آموزشی ترانسفورماتور:
www.Atecco.ir

📸 اجزاء ترانسفورماتور توزیع:
قرمز: رطوبت گیر با سیلیکاژل آبی
سبز کم رنگ: منبع انبساط و دریچه سرریز روغن
زرد: ترمومتر روغن
مشکی: بوشینگ فشارقوی
سبز پررنگ: شاخک‌های جرقه‌گیر
نارنجی: ورودی سیم‌پیچ فشارقوی از بوشینگ
سفید: انشعابات تنظیم‌ولتاژ (تپ‌چنجر) از بوبین‌های فشارقوی به تپ‌چنجر
صورتی: بوبین فشارقوی
قهوه‌ای: رادیاتورهای وله‌ای برای خنک‌‌سازی روغن

🌐 www.atecco.ir