🔺 علائم اختصاری روش‌های خنک‌کنندگی ترانسفورماتور مطابق IEC60076-2:

1⃣ ONAN:Oil Natural-Air Natural
✅ خنک‌کنندگی طبیعی (بدون فن و پمپ): عمدتا در ترانس‌های توزیع

2⃣ ONAF:Oil Natural-Air Forced
✅ خنک‌کنندگی با گردش طبیعی روغن و وزش اجباری هوا (با فن و بدون پمپ): عمدتا در ترانس‌های فوق‌توزیع و انتقال

3⃣ OFAF:Oil Forced -Air Forced
✅ خنک‌کنندگی با گردش اجباری روغن و وزش اجباری هوا (با فن و پمپ)

4⃣ ODAF:Oil Directed-Air Forced
✅ خنک‌کنندگی با گردش اجباری جهت‌داده‌شده روغن و وزش اجباری هوا (با فن و پمپ)

🔺دو مورد فوق عمدتا در ترانسفورماتورهای اصلی نیروگاهی استفاده می‌شود.

5⃣ OFWF:Oil Forced-Water Forced
✅ خنک‌کنندگی با گردش اجباری روغن و آب (روغن بطور غیرمستقیم با آب خنک می‌شود)

6⃣ ODWF:Oil Directed-Water Forced
✅ خنک‌کنندگی با گردش اجباری جهت‌داده‌شده روغن و آب (روغن بطور غیرمستقیم با آب خنک می شود)

🔺دو مورد فوق عمدتا در ترانسفورماتورهای کوره و ترانس‌های اصلی نیروگاه‌های برقآبی استفاده می‌شود. خنک‌کنندگی ترانسفورماتورهای اصلی نیروگاه اتمی بوشهر با توان نامی ۷۸۰ مگاولت آمپر نیز OFWF است.

🌐 www.atecco.ir

📸 ترمومترهای روغن و سیم‌پیچی وظیفه قطع/وصل سیستم‌های خنک‌کنندگی ترانسفورماتور را برعهده دارند.

✅ در این ترانسفورماتور با خنک‌کنندگی
ONAN/ONAF1/ONAF2
یک ترمومتر روغن، سه ترمومتر سیم‌پیچی و پنج گروه خنک‌کنندگی وجود دارد. ابتدا فن‌های گروه یک تا چهار وارد مدار شده و سپس گروه پنج وارد مدار می‌شود:

1⃣ وصل‌ فن‌های گروه یک تا چهار با ترمومتر سیم‌پیچ در دمای ۸۰ درجه سانتیگراد

2⃣ وصل‌ فن‌های گروه پنج با ترمومتر سیم‌پیچ در دمای ۹۰ درجه سانتیگراد

3⃣ قطع فن‌های گروه پنج با ترمومتر روغن در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد

4⃣ قطع فن‌های گروه یک تا چهار با ترمومتر روغن در دمای ۵۵ درجه سانتیگراد

🔸 دمای آلارم:
ترمومتر روغن: ۹۲ درجه سانتیگراد
ترمومتر سیم‌پیچ: ۱۱۰ درجه سانتیگراد

🔺دمای تریپ:
ترمومتر روغن: ۱۰۲ درجه سانتیگراد
ترمومتر سیم‌پیچ: ۱۲۰ درجه سانتیگراد

⚠️ در سیستم‌های خنک‌کنندگیOFWF/ODWF پمپ‌های آب و روغن باید همیشه در مدار باشند (حتی در زمان تانسیون). خروج پمپ از مدار باید موجب تریپ ترانس شود در غیر اینصورت دمای ترانسفورماتور به مقادیر غیرمجاز افزایش خواهد یافت.

🌐 www.atecco.ir

📸 پلاک مشخصات ترانسفورماتور فوق توزیع با تپ‌چنجر تحت‌بار
15MVA , 63/20KV

🤔 حداکثر اضافه تحریک (افزایش ولتاژ یا کاهش فرکانس) مجاز ترانسفورماتور ۱۰ درصد است. پس چرا مطابق پلاک فوق در تپ اول مجازیم ۱۵ درصد ولتاژ بیشتر از ولتاژ نامی به ترانس اعمال کنیم؟ چرا در این شرایط ترانسفورماتور به اشباع نمی‌رود؟

🔹در صورت تمایل پاسخ‌های خود را در گروه مطرح کنید.

🌐 www.atecco.ir

✅ دوره آموزشی عملی تست‌های الکتریکی روتین ترانسفورماتورهای توزیع و قدرت:

🔹 مقاومت عایقی
🔹 مقاومت اهمی
🔹نسبت تبدیل و گروه برداری
🔹تقسیم شار
🔹جریان بی‌باری
🔹امپدانس اتصال کوتاه

🗓 ۶ مهر ۱۴۰۲

🛠 کارگاه تست و تعمیرات شرکت الوند توان انرژی، شهرک صنعتی پرند (تهران)

🔺حداکثر ظرفیت پذیرش: ۲۰ نفر

☎️ 021-44288521

🌐 www.Atecco.ir

📕 سرفصل مطالب و رزومه مدرس کارگاه آموزشی تست‌های روتین ترانسفورماتور

🌐 www.atecco.ir

📕 IEC60076-25:NGR
🗓 2023

🌐 www.Atecco.ir

🔸 پاسخ سوال:
مطابق فرمولی که پیشتر معرفی شد، چگالی شار تابعی از ولت بر دور است:
E/n=4.44×Bm×f×A
با تغییر ولتاژ اولیه، تعداد دور توسط تپ‌چنجر تحت‌بار به‌گونه‌ای تغییر می‌کند که ولت بر دور یا E/n ثابت مانده و در نتیجه چگالی شار یا Bm نیز ثابت باقی بماند. در نتیجه در ترانس فوق در تمام بازه تنظیم ولتاژ، شار ثابت باقی مانده و با وجود افزایش ولتاژ ۱۵ درصدی، هسته به اشباع نخواهد رفت.

🔹این نوع تنظیم ولتاژ را شار ثابت یا CFVV می‌نامند:
CFVV: Constant Flux Voltage Variation
طراحی ترانسفورماتورهای شبکه عمدتا شار ثابت است.

⚠️ در طراحی تنظیم ولتاژ باید دقت کرد در تپ یک ولتاژ اعمالی از Um یا حداکثر ولتاژ قابل اعمال به سیم‌پیچی بیشتر نباشد. به‌عنوان مثال در ترانسفورماتور فوق:
🔺Un=63kV ➡️ Um=72.5kV
✅ U1=72.450kV < 72.5kV

🌐 www.Atecco.ir

🔺تپ‌چنجرهای تحت‌بار ترانسفورماتور به سه گروه تقسیم می‌شوند:

1⃣خطی
2⃣ معکوس
3⃣ کورس/فاین

✅ این تپ‌چنجرها به ترتیب در کانال ترانسفورماتور معرفی خواهند شد.

🌐 www.atecco.ir

1⃣ نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر تحت بار از نوع خطی در ترانسفورماتور:
25/31.5MVA , 33/6.9kV , Dyn11
ONAN/ONAF
🇮🇷 Iran Transfo
🇩🇪 MR V

🌐 www.atecco.ir

🔸تنظیم ولتاژ خطی (Linear) یکی از روشهای مورد استفاده برای تنظیم ولتاژ تحت بار، علاوه بر روشهای معکوس و کورس-فاین، است که معمولا در ترانسفورماتورهای با توان و ولتاژ پایین و بازه‌ی کم تنظیم ولتاژ استفاده می گردد. اساس تنظیم ولتاژ از نوع خطی مطابق پلاک مشخصات فوق بدین شکل است:
🔹 فلش آبی: شماره تپ
🔺 فلش قرمز: انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
▪️ فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور

🔹نحوه تنظیم ولتاژ:
1️⃣ ابتدا از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید تپ سلکتور (فلش قرمز) روی موقعیت 15 (معادل تپ اول در ستونی که با فلش آبی مشخص شده) قرار گرفته باشد. در این شرایط بازوی تپ سلکتور 2 به 15 وصل شده و اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دور در سیم پیچ تنظیم ولتاژ در مدار خواهد بود. مطابق اصل تساوی ولت بر دورها در طرفین ترانسفورماتور داریم:
U1/N1=U2/N2 ➡️ U2=N2.(U1/N1)
🔺درصورت افزایش ولتاژ در سمت اولیه (U1) از 33 به 35.475 کیلوولت و با توجه به ثابت بودن تعداد دور در ثانویه (N2) تعداد دور در سمت اولیه (N1) به مقداری زیاد خواهد شد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند. (6.9 کیلوولت)

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 15 به سمت 9 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور کاهش خواهد یافت. در تپ نامی تپ سلکتور به موقعیت 9 متصل می شود. (معادل تپ 7 در ستونی که با فلش آبی مشخص شده است)

3️⃣ در صورت کاهش ولتاژ سمت اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) از موقعیت 9 به سمت موقعیت 3 می رود. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم خواهیم دید که تعداد دور کاهش می یابد.
🔻در این حالت مطابق آنچه در 1️⃣ ذکر شد با کاهش ولتاژ در اولیه تعداد دور در اولیه به میزانی کاهش پیدا خواهد کرد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

4️⃣ با کاهش بیشتر ولتاژ اولیه ، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 3 (معادل تپ 13 در جدولی که با فلش آبی نشان داده شده است) که ولتاژ اولیه 30.525 کیلوولت است، کمترین تعداد دور را خواهیم داشت به نحوی که مجددا ولتاژ ثانویه 6.9 کیلوولت ثابت باقی بماند.

🔁 در برخی از ترانسفورماتورها از تپ چنجر تحت بار برای تنظیم ولتاژ سمت ثانویه (با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه) استفاده می شود. یعنی AVR در سمت ثانویه بوده و در صورت افزایش/کاهش ولتاژ خروجی ناشی از کاهش/افزایش بار، تپ چنجر را طوری تغییر می دهد که ولتاژ ثانویه ثابت باقی بماند. در این شرایط با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه، ولتاژ ثانویه چه مقدار خواهد بود؟

✅ برای پاسخ دادن به این سوال باید از جدول مندرج در پلاک برای محاسبه نسبت ولتاژها استفاده کنیم. از اصل تساوی ولت بر دور در طرفین ترانسفورماتور داریم:
🔸تپ اول:
U1/N1=U2/N2 ➡️ n1= N1/N2=U1/U2=35.475/6.9=5.14
🔸تپ نامی (هفتم):
U1/N1=U2/N2 ➡️ n7= N1/N2=U1/U2=33/6.9=4.78
🔸تپ آخر (سیزدهم):
U1/N1=U2/N2 ➡️ n13= N1/N2=U1/U2=30.525/6.9=4.42

🔹 حال با داشتن نسبت ولتاژها در تپهای اول، نامی و آخر، به راحتی می توانیم ولتاژ ثانویه (U2) با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه (U1=33kV) را محاسبه کنیم:
🔸تپ اول:
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n1=33/5.14=6.42kV
🔸تپ نامی (هفتم):
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n7=33/4.78=6.9kV
🔸تپ آخر (سیزدهم):
U1/N1=U2/N2 ➡️
U2=(N2/N1).U1=U1/n13=33/4.42=7.47kV

🔺 در صورتی که بخواهیم با ثابت بودن ولتاژ اولیه، ولتاژ ثانویه را افزایش دهیم باید شماره تپ را افزایش دهیم. در این شرایط در تپ آخر (تپ سیزدهم) بیشترین ولتاژ خروجی 7.47 کیلوولت را خواهیم داشت.

🌐 www.Atecco.ir

📕 مقاله: ارزیابی وضعیت تپ‌چنجر تحت‌بار با تست مقاومت دینامیک، چاپ شده در شماره هفتم فصلنامه ترانسفورماتور

🌐 www.Atecco.ir