📚 استخدام در نشریه تخصصی:
🔹 خانم، لیسانس، آشنا به Word و Excel، محل کار: تهران
📩 ارسال رزومه به:
📩 mgztransformer@gmail.com

🗞 اخبار صنعت برق ایران
🗓 8 اسفند 1400
@transformermag

📕 پیک برق هفته نامه توانیر، شماره 1302
🗓 7 اسفند 1400
@transformermag

✅ حفاظت های اضافه ولتاژ در اتوترانسفورماتور:

🔺 315MVA , 400/230/20KV , YNa0d11
Iran Transfo

1️⃣ فلش آبی: وریستورهای ZnO در سیم پیچ تنظیم ولتاژ ترانسفورماتور

2️⃣ فلش زرد: وریستورهای ZnO بین مقاومتهای انتقالی (گذرا) دایورتر سوئیچ

3️⃣ فلش قرمز: مقاومت tie-in جهت کاهش ولتاژ بازیافتی ناشی از عملکرد کلید تغییر وضعیت (چنج آور سلکتور) تپ چنجر نوع معکوس

@transformermag

🔺کانال تلگرام ترانسفورماتور:
telegram.me/joinchat/BerPQTwWeTHKAgfARgCUfA

🔹گروه تلگرام ترانسفورماتور:
t.me/transformermag_group

📸 اینستاگرام ترانسفورماتور:
Instagram.com/transformermag

✅ گروه ترانسفورماتور در لینکدین:
www.linkedin.com/groups/9061082

🎥 کانال آپارات ترانسفورماتور (بیش از هزار فیلم آموزشی در رابطه با ترانسهای توزیع و قدرت):
www.aparat.com/transformermag

🌐 وبسایت نشریه ترانسفورماتور:
www.Transformer-Magazine.ir

🔺نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر از نوع معکوس (Reverse) در ترانسفورماتور فوق توزیع:
30/40MVA , 63/20kV , YNd11
ONAN/ONAF
MR VV
Iran Transfo

@transformermag

✅ فلش سبز: شماره تپ
🔹 فلش آبی: کلید تغییر وضعیت (چنج آور سلکتور)
🔺 فلش قرمز: انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
🔸فلش زرد: تپ وسط (موقعیت K)
▪️ فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور: تنظیم ولتاژ در این ترانسفورماتور (و اغلب ترانسفورماتورهای شبکه) بصورت شار ثابت-ولتاژ متغیر (CFVV) است. یعنی با توجه به تغییرات ولتاژ اولیه، تعداد دور در سیم پیچی اولیه بگونه ای تغییر می کند که ولتاژ ثانویه ثابت باقی بماند در عین حال چگالی شار نیز ثابت باقی خواهد ماند.
⚠️ در عمل بسیاری از ترانسفورماتورهای شبکه برای تنظیم ولتاژ ثانویه استفاده می شوند که در این خصوص توضیح داده خواهد شد.

🔹نحوه تنظیم ولتاژ:
1️⃣ ابتدا از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید کلید تغییر وضعیت یا چنج آور سلکتور (فلش آبی) اتصال 3 را به 4 وصل کرده و تپ سلکتور (فلش قرمز) روی موقعیت 13 (معادل تپ اول در جدولی که با فلش سبز مشخص شده) باشد. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دور در سیم پیچ تنظیم ولتاژ در مدار خواهد بود. مطابق اصل تساوی ولت بر دورها در طرفین ترانسفورماتور داریم:
U1/N1=U2/N2 ➡️ U2=N2.(U1/N1)
🔺درصورت افزایش ولتاژ در سمت اولیه (U1) و با توجه به ثابت بودن تعداد دور در ثانویه (N2) تعداد دور در سمت اولیه (N1) به مقداری زیاد خواهد شد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 13 به سمت 5 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور موثر کاهش خواهد یافت.

3️⃣ کلید تغییر وضعیت یا چنج آور سلکتور (فلش آبی) قابلیت تغییر وضعیت تحت بار را ندارد. برای رفع این مشکل تپ سلکتور (فلش قرمز) در موقعیت سه (معادل تپ 10 یا تپ نامی) قرار گرفته (فلش زرد، موقعیت K) و در این حالت با توجه به خارج شدن سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار امکان تغییر وضعیت کلید چنج آور (فلش آبی) که 3 را به 4 وصل می کرد به شرایط جدید که 3 را به 14 وصل می کند وجود دارد.
@transformermag
4️⃣ در صورت کاهش ولتاژ سمت اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) از موقعیت 3 به موقعیت 13 می رود. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم خواهیم دید که جریان عبوری از سیم پیچ تنظیم ولتاژ در جهت عکس جریان عبوری از سیم پیچ اصلی قرار گرفته و تعداد دور «موثر» کاهش می یابد.
🔻در این حالت مطابق آنچه در 1️⃣ ذکر شد با کاهش ولتاژ در اولیه تعداد دور در اولیه به میزانی کاهش پیدا خواهد کرد که ولتاژ سمت ثانویه ثابت باقی بماند.

5️⃣ با کاهش بیشتر ولتاژ اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 5 (معادل تپ 19 در جدولی که با فلش سبز نشان داده شده است) کمترین تعداد دور «موثر» را خواهیم داشت.

⚠️با وجود اینکه در موقعیت 5 (تپ نوزدهم) حداقل تعداد دور «موثر» را داریم ولی عملا جریان از کل سیم پیچ تنظیم ولتاژ عبور می کند به همین دلیل در این تپ مقدار تلفات بار و مقاومت dc حداکثر است (برابر با تپ یک در جدولی که با فلش سبز مشخص شده است). برای حل این مشکل از تپ چنجر نوع کورس فاین (درشت/ظریف) استفاده می شود که در پستهای آتی توضیح داده خواهد شد.

🔹 در بسیاری از ترانسفورماتورهای شبکه از تپ چنجر برای تنظیم ولتاژ در سمت ثانویه استفاده می شود. یعنی فرض می شود که ولتاژ اولیه ثابت است و به منظور کاهش افت ولتاژ ناشی از افزایش بار از تپ چنجر استفاده می شود. با فرض ثابت بودن ولتاژ در سمت اولیه، ولتاژهای ثانویه در تپهای اول و نوزدهم اینگونه محاسبه می شود:

🔹 ابتدا مطابق پلاک مشخصات نسبت تبدیل (نسبت ولتاژ) را در تپهای اول و نوزدهم محاسبه می کنیم:
تپ اول:
n=U1/U2=72.45/20=3.62
تپ نوزدهم:
n=53.55/20=2.68


✅ ولتاژ ثانویه در تپ های اول و نوزدهم با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه به راحتی قابل محاسبه است:
تپ اول:
U1/U2=3.6 ➡️ 63/U2=3.6 ➡️ U2=17.5kV
تپ نوزدهم:
U1/U2=2.68 ➡️ 63/U2=2.68 ➡️ U2=23.5kV
@transformermag
🔹 در صورت ثابت بودن ولتاژ اولیه (63 کیلوولت) در صورتیکه ترانسفورماتور در تپ اول باشد ولتاژ خروجی 17.5 کیلوولت، در تپ وسط ولتاژ خروجی 20 کیلوولت و در تپ نوزدهم ولتاژ خروجی 23.5 کیلوولت خواهد بود.

⚠️ گرچه تغییر تپ چنجر با فرض ثابت بودن ولتاژ اولیه و به منظور مقابله با افت ولتاژ ثانویه اقدامی معمول است ولی این کار با طراحی تپ چنجر بصورت CFVV (که توضیح داده شد) متناقض است. لذا بهتر است از رسیدن به تپهای انتهایی که در آن حداقل تعداد دور «موثر» در سمت اولیه است احتراز شود!

🔺نحوه تنظیم ولتاژ در تپ چنجر از نوع کورس-فاین (Coarse-Fine) یا درشت-ظریف در ترانسفورماتور قدرت:
170MVA , 132/34.5kV , YNd11
ONAN/ONAF
MR VRD
Iran Transfo

@transformermag

🔺 فلشهای قرمز: بازوهای اتصال کلید انتخاب کننده تپ (تپ سلکتور)
🔹فلش آبی: کلید تغییر وضعیت (چنج آور سلکتور)
🔸 فلش زرد: موقعیت میانی (موقعیت K) در تپ سلکتور
✅ فلش سبز: شماره تپ
▪️فلش مشکی: ولتاژ اولیه ترانسفورماتور
F:
سیم پیچ تنظیم ولتاژ (سیم پیچ فاین یا ظریف)
C:
سیم پیچ کورس (درشت)

1️⃣ از بالای جدول شروع می کنیم: فرض کنید چنج آور سلکتور (فلش آبی)، اتصال 4 را به 5 وصل کند (مطابق شکل) و تپ سلکتور (فلش قرمز) بر روی موقعیت 14 (تپ اول در جدولی که با فلش سبز مشخص شده است) قرار داشته باشد. در این شرایط اگر مدار را دنبال کنیم می بینیم حداکثر تعداد دورها در سیم پیچ تنظیم ولتاژ (فاین) در مدار خواهد بود. در این شرایط مطابق آنچه در پست پیشین ذکر شد، در صورت افزایش ولتاژ اولیه از 132 کیلوولت به 151.8 کیلوولت، ولتاژ ثانویه همان مقدار 34.5 کیلوولت را خواهد داشت.

2️⃣ با حرکت تپ سلکتور (فلش قرمز) از 14 به 6 بخشی از سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج شده و تعداد دور کاهش خواهد یافت. و با قرارگرفتن تپ سلکتور در موقعیت 4 تپ چنجر در شرایط نامی (تپ وسط یا شماره ده در جدولی که با فلش سبز مشخص شده) قرار گرفته و ولتاژهای اولیه و ثانویه مقادیر نامی خود را خواهند داشت.
@transformermag

3️⃣ همانگونه که ذکر شد چنج آور سلکتور (فلش آبی) قابلیت تغییر وضعیت تحت بار را ندارد. لذا با استقرار تپ سلکتور (فلش قرمز) در موقعیت 4 ، سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار خارج و این کلید که 4 را به 5 وصل می کرد تغییر وضعیت داده و اکنون 3 را به 5 وصل می کند. در این شرایط بوبین کورس از مدار خارج می شود. با کاهش ولتاژ اولیه، تپ سلکتور نیز مجدد به موقعیت 14 (تپ سیزدهم) می رود.
⚠️ هم در تپ چنجر نوع معکوس و هم در این نوع تپ چنجر، خارج شدن موقت سیم پیچ تنظیم ولتاژ از مدار باعث می شود پتانسیل آن شناور شده و تغییر وضعیت کلید چنج آور (فلش آبی) ولتاژ بازیافتی ایجاد می کند که ممکن است به خود این کلید یا تپ سلکتور آسیب برساند. همچنین گازهایی (عمدتا استیلن و هیدروژن) در تپ سلکتور، که داخل روغن ترانس است و نه روغن تپ چنجر، ایجاد می شود و نتایج گازکروماتوگرافی ترانسفورماتور را تحت تاثیر قرار می دهد. بهترین راه مقابله با این وضعیت استفاده از مقاومت tie-in است که در این پست👆 نشان داده شده است.

4️⃣ درصورت کاهش بیشتر ولتاژ اولیه، تپ سلکتور (فلش قرمز) نیز به سمت پایین حرکت کرده و در موقعیت 6 (معادل تپ نوزدهم در جدول مشخص شده با فلش سبز) کمترین تعداد دور «موثر» را در مدار خواهیم داشت. در این حالت، برخلاف تپ چنجر ریورس، حداقل تعداد دور سیم پیچی در مدار بوده و تلفات بار و مقاومت اهمی نیز حداقل خواهند بود.

🔹 نحوه تغییر تپ بصورت تحت بار از طریق دایورتر سوئیچ نیز در این پلاک نشان داده شده است که در پستهای آتی توضیح داده خواهد شد.