تینا چهارسوقی امین

✍🏻صدایِ ایستادگی‌، نه صدایِ شکستن استخوان‌ها
از خطای استعاری تا خطای محاسباتی دشمن

❤1

37 viewsTina Amin, 04:05

✍🏻صدایِ ایستادگی‌، نه صدایِ شکستن استخوان‌ها از خطای استعاری تا خطای محاسباتی دشمن

✍🏻صدایِ ایستادگی‌، نه صدایِ شکستن استخوان‌ها
از خطای استعاری تا خطای محاسباتی دشمن

در زبان‌شناسی شناختی، استعاره نه صرفاً آرایه‌ای لفظی، بلکه ابزاری برای اندیشیدن، مفهوم‌سازی و فهم جهان است. ما با استعاره‌ها زندگی می‌کنیم؛ آن‌ها چارچوب ذهنی ما را می‌سازند، بر ادراک ما از سیاست، قدرت و ملت تأثیر می‌گذارند. از همین روست که استعاره‌هایی چون «بدن نظام» یا «پیکر کشور» حامل شبکه‌ای از مفاهیم شناختی عمیق‌اند. اما گاه این شبکه به خطا می‌رود؛ زمانی که ذهن استعاره‌ای بیمار را برمی‌گزیند، تصوراتش نیز رنجور می‌شوند. یکی از این استعاره‌های نادرست، در بیان برخی از چهره‌های پلید غربی چون نتانیاهو و ترامپ تکرار شده و از حنجره مسموم رسانه‌های معاند نیز بارها بیرون آمده: «شکستن استخوان‌های نظام»، «صدای شکستن استخوان‌های نظام».

در منطق شناختی این استعاره، نظام سیاسی ایران چونان پیکر یک بدن تصور می‌شود که استخوان‌هایش ستون فقرات آنند؛ گویی اگر استخوان‌ها بشکنند، پیکر فروخواهد ریخت. این تصویر بر مدل استعاری رایج «نظام سیاست = بدن» استوار است. اما در فرهنگ ایرانی، این استعاره ماهیتی متفاوت دارد. نظام در ذهن ایرانی نه «بدن آسیب‌پذیر» بلکه «پیکر زنده‌ٔ ملت» است؛ ترکیبی از ارگان‌های درهم‌تنیده که هرکدام نماینده بخشی از زندگی جمعی‌اند. مغز آن، خرد و تدبیر رهبری است؛ قلبش ایمان و عواطف مردم؛ شش‌هایش نفس‌های امید و مقاومت؛ و استخوان‌هایش همان ساختارها و نهادهایی‌اند که پایداری را ممکن می‌سازند.

دشمنان، با تصور سطحی از این پیکره، می‌پندارند که اگر استخوان بشکند، جان از بدن می‌رود؛ اگر فرماندهان و رهبران آسیب ببینند، نظام می‌میرد. اما این قیاس، در سطح شناختی ناکارآمد است، زیرا مغز استعماری آن‌ها از بنیان با فرهنگ ایرانی و جهان‌نگری شیعی تفاوت دارد. در این دستگاه شناختی، پیکر زنده‌ ملت نه وابسته به سلامت استخوان‌های مادی، بلکه متکی به روح جمعی و خون ایثار است. ملت ایران، عضله و گوشت این پیکرند؛ و آن‌چه در رگ‌های این بدن جاری‌ست، خون فرهنگ شهادت و وفاداری است. ملتی که با صدای رسا گفته است: «خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست»، از شکستن استخوانش نمی‌هراسد، زیرا زندگی را نه در سلامت جسم، که در پایداری جان معنا می‌کند.

از منظر نظریه‌ٔ استعاره‌های مفهومی، این تفاوت، تفاوت در مرکزِ تصویری است: غرب به استعاره‌ مکانی–جسمانی «قدرت همچون جسم سخت» تکیه می‌کند، حال آن‌که ایران بر استعاره‌ معنوی «قدرت همچون روح زنده در بدن جمعی» بنا شده است. در اولی، آسیب فیزیکی مساوی زوال است؛ در دومی، جراحت بخشی از فرایند رشد و تطهیر است. استخوان‌های این پیکر بارها شکسته شده‌اند؛ وقتی که موج‌های تحریم، محرومیت و فشار اقتصادی، قصد «وارد کردن درد» داشتند، پیکر ملّت رنج برد اما فرو‌نریخت. درد، پیکر را بیدارتر کرد؛ شکستن، ساختارهای تازه آفرید. حتی قلب این پیکر، بارها داغ دید، از فراق یاران سوخت، اما پس از هر طوفان اندوه، دوباره تپیده است، زیرا منطق زیست این نظام بر بازتولید معنا از دل مصیبت است.

از منظر شناختی، استعاره‌ٔ «شکستن استخوان‌های نظام» در بستر فرهنگی ایران کارکرد ندارد، زیرا با طرح‌واره‌های بنیادی ذهن ایرانی ناسازگار است. در ذهن مردمی که شهادت را حیات می‌دانند، شکست، مرگ نیست بلکه آغاز تولدی دیگر است. این تصویر، بدن ایران را بدنی منفعل و شکننده می‌پندارد؛ حال آن‌که در واقعیت تاریخی، این بدن موجودی خودترمیم‌گر است. استخوان‌هایش اگر هم ترک بردارند، دوباره جوش می‌خورند؛ و گاه از دل همان شکست، نیرویی تازه برای ایستادن زاده می‌شود. از همین رو، آنچه دشمنان می‌پندارند «صدای شکستن استخوان» است، در گوش تاریخ ایران بیشتر شبیه صدای ایستادن دوباره‌ پیکری است که هنوز زنده است و هنوز می‌تپد.

@tina_ch_amin
┄┄┅┅┅ ☫🇮🇷☫ ┅┅┅┄┄
https://zil.ink/tinachamin

❤1

46 viewsTina Amin, 04:05