| بوکسورها می گویند هر کسی قبل از ضربه بهتر نفس بکشد، ضربه ی دقیق تری می زند. |

‏انقلاب بی‌تئوریسین و لیدر قابل تصور و حتّا هدایت است، امّا انقلاب بی‌تئوری؟ در چنین وضعیتی، در واقع یک پلّه‌ی ماجرا فراموش شده: پله ی تفاوت براندازی [شورش] و انقلابی‌گری.

برای هضم این پله باید روبه خودمان بپرسیم «بعد از سرنگون کردن، روی آوار که بایستیم، باید تازه فکر کنیم حالا چی؟»
خیر، قبل از شنیدن هُرّه‌ی فروریختن، باید برای جلوگیری از اصراف نیروها و بالقوگی‌های جمعی قصد مشخصی تعریف کرد و بنابر همان، هدفمند فعالیت کرد. در غیر این صورت، جمعیت زیر آوار فروریخته به دست خودش خواهد ماند. هزینه‌ی این آواربرداری -چنان که افتد و دانی- باز تماماً برعهده‌ی خود جمعیت زیر آوار خواهد بود.

‏حالا بنا را بر این بگیریم که به دعوت هر نهاد یا هر کسی -از شبح چامسکی تا حسینی ری‌استارت و آمدنیوز و صدای کشورهای مختلف- توی خیابان‌ها تجمّع کرده ایم.
بعد دقیقاً چه‌کار باید بکنیم؟ وقتی تجربه ی موفق یا تسلطی به روند بازخواست‌های جمعی از نهاد حاکم نداریم باید تا کی توی خیابان صبر کنیم؟ منتظر چه دگرگونی‌ای، با چه سیمپتوم‌هایی؟ دقیق تر این که، بی‌خواستی منسجم، تا تحصیل چه چیزی آنجا دوام بیاوریم؟

این‌ها بدیهی‌اند؛ از روز روشن‌تر.
امّا حتّا اگر از این سوال کهیر می زنید، بیایید بار دیگر، به مدد این سوال به توهم‌های هذیانی‌مان چیره شویم: برای تن ندادن به برهوت حاصل از براندازی، آیا واقعاً «آلترناتیوی» در افق دیدمان داریم؟
‏مسیری برای رسیدن به اتوپیای «فردای براندازی» ترسیم شده؟ راهکاری عملی برای دستیابی به اسطوره های «جمهوریت» یا «عدالت اجتماعی» ارائه شده؟
این وضعیت وخیم و ورشکستگی مفهومی، از نطفهٔ «وعده»های «بی مسیر» و «بی واسطه» زاییده شده است. ما به عنوان ملتی لنگ در هوا که در مسیر تاریخ دراز کشیده‌ایم، برای بار چندم باید از «وعده» حامله شویم؟

ملغمه‌ای از استبداد مذهبی، اقتصاد رانتی، سرمایه‌داری تنیده در ارگان‌های نظامی و انزوای بین المللی وضعیت نادری را پدید آورده‌اند. وضعیت، حالا، تفسیرناپذیرتر، پر گره‌تر و پیچیده‌تر از موضوعی برای دادن وعده‌های خلق‌الساعهٔ بهبودی است.

می گویند «فردای براندازی گل و بلبل خواهد شد!» «جمهوریت دوای جراحت های پدرسالارانه‌ی تاریخی ملت است.»
حالا، کم‌ترین رسالت مردم، در این بزنگاه، پرسیدن از «مسیر»هاست. پرسیدن از «چطور»ها.

ما پیش از دست‌زدن به هر عملی، حالا بهتر است به دعوت‌های هیجانی پشت کنیم، نفس عمیق بکشیم و به جای برون‌ریزی و اسراف پرخاشگرانهٔ خشم -تنها احساس مشترک‌مان که هم‌زمان سرمایه‌ی جمعی و پیشرانه‌ی حرکت‌مان است-، دنبال «مسیر» بگردیم.


تنها راه گذار ما از این رکود، از مجرایی می گذرد که دیوارهاش از خشم‌اند امّا ستون‌هاش از خودآگاهی‌ای تاریخی؛ بی‌خودآگاهی از مختصات حضور تاریخی‌مان، باز فرو می‌ریزیم، مثل تمام تجربه‌های قبلی. ما چندبار دیگر باید فروبریزیم، چندبار هدر برویم و تکه پاره به خانه برگردیم تا دست از سر نگاه ساده‌لوحانه‌ی سطحیِ ژورنالیستی به انقلاب‌های سیاسی برداریم و به صرافت معماری «خودآگاهی»ای جمعی بیفتیم؟

| این بار، خنجر دستِ اسماعیل است. |



«این متن، مالِ دی ماه پارسال است، وسطِ دعوا.»

خشونت –در معنایِ برون ریزی خشم- قطعاً لازم و از طرفی صریح ترینِ صورتِ بازخواستِ میلی درونی از «دیگری» است. خشونت صدای اعماق را بالا می آورد. برای آدمی که مسلحِ به خواستِ سرکوب شده ا در پایین-دست مانده، خشونت چیزی اجتناب ناپذیر است؛ وقتی تمام روزنه های دیگرِ ابرازِ حضورش مسدودشده اند.
خشونت ابزار دستِ هر «فرودست» است. فرودست را به دندان می گیرد تا هم قد اربابِ بالادست بالا بگیردش و وادارش کند تا چیزی بگوید. به این روال، با عیارِ خشونت می شود ارباب را از فرودست تفکیک کرد. توی وضعیت ما، مردم دست خالی اند، آنقدر دستِ خالی که حتا امید پوشالی همیشگی را هم از دست داده اند. پس از هر قِشری جمع می شوند تا اعاده ی حق کنند و با گردان های زرهی، اسلحه های مختلف و خشونتِ میلیشیایی سیستماتیک روبه رو و سرکوب می شوند. در این موقعیت، صاحبِ خشونت مشخص است. صاحب خشونت همیشه آن سمتِ درگیری است که فرودستی اش را پذیرفته. دولت های مستاصل اگر دست به خشونت می زنند در حال اعتراف به حقارتِ خوداند. ایشان خشن اند تا هم اندازه با قدرتِ مردم، دونکیشوت وار قادر باشند. اما این نمایشِ قدرت پایدار نیست و فوراً بعد از ابرازِ خشونت واژگون می شود. زور آنها با تمامِ امکاناتِ رسانه ای که دارند، حتا به منظره ای که نتیجه ی خشونت شان است هم نمی رسد. دولت ها بعد از خشونت، حتّا از تصویرِ پهلوهای گلوله خورده و سرهای متلاشی مردم دوباره شکست می خورند. هرچقدر خیابان ها مسدودتر، هرچقدر وضعیت امنیتی تر و گردان های نظامی انبوه تر باشند، خود اعترافی ست به اینکه -در عین حالی که منظره ظاهراً به نفعِ دولت ها تعبیر می شود- توان نامرئی مردمِ در اعماق مانده بیشتر است.

‏نمی شود در جوابِ هر «چرا؟» علت را به یک چیز واحد فروکاست. ما از روبرو با یک مسئله مواجه نمی شویم. از تمامِ جهات در معرضِ یک مسئله قرار می گیریم و این مسئله، از هر زاویه یک محتوای مجزّا به خودش می گیرد. درباره ی تجمعات خیابانی، شاخه ها هرچه پراکنده باشند، نهایتاً به تنه ی «مردم» متصل اند. گیجی و بی نظمی این اعتراض ها نتیجه ی مستقیم همین مردمی بودنِ صِرفِ آنهاست. این تجمعات که در هربار که تکرار می شوند، یک سره خشمگین اند، قابلِ تحلیل با سنجه های مارکسیستی، فمنیسنی، یا هر ساختارِ سیستماتیک دیگری نیستند. البته که این ایدئولوژیها را در خود حفظ میکنند اما درواقع نموداری صادقانه و بی حجاب از جراحت های ایده ی خامِ «زندگی» اند که بی سواد و آداب دانیِ زاید خون بالا می آورد. مردم به وضع حیات شان معترض اند. حیاتی که با رشته های بی شمار اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی به هم متصل شده بود، جلوی چشم شان از هم وارفته است. حالا پراکندگی اندوه، اجازه ی اخذِ موضوع واحد برای اعتراض را از مردم سلب کرده. این جریان، از اینجا به بعد، به مرام نامه ای برای استمرارِِ فشار تا رسیدن به جوابی موثر احتیاج دارد [ ناچاراً حتا باید بگوییم به طرح مسئله ی مشخص هم احتیاج دارد]. ‏این امکانِ اجتماعی، نباید در قالبِ حالتی از آنارشی صرف درجا بزند.
ما که مردم ایم، خودمان را سرپا نگه می داریم، هربار تا آستانه ی خشونت پیش می آییم و با برهوتی از روشنفکران، هنرمندان، مولفان و افراد سیاسی قابل اعتماد و جدا از پیکره ی حاکمیت مواجه می شویم. با فقدان راهکار، با تریبون های خاموشِ متفکرانی مواجه می شویم که تا روز قبل از بزنگاهی با این ابعاد، در مذمت برنامه های بنجل ِصدا و سیما تا نقد نئوفیشته ای رژ لب و نسبت دیالکتیکی گوز مدرن با شقیقه ی کلاسیک یادداشت می نوشتند و توی تمام سوراخ سمبه های رسانه ای دادش می زدند، اما حالا پای منقل تنها سری به نشانه ی تأسف تکان می دهند. توانِ مردم، بی مرام نامه ای مشخص، در این خشونت مستمر و تکرارشونده هدر می رود. این که مردم حالا شبیه مردم شده اند و رهبر جنبش خوداند؛ این که این صدا، صدای محرومان و صدای اعماق است به جای خود، امّا هم-خوانی ای که هرکسی یک چیزی بخواند، ناشنیدنی و بی اثر است. حالا خواست های مردمی، بر اثر حجم درهم و برهم دعوت به شورش های کور که از رسانه های مختلف تزریق می شود فرسوده می شوند. این اتفاق اگر نهایتاً با یک مانیفست مشخص خواسته هایش را مطرح نکند، دیگر حاکم، تنها مقصر نیست. در این صورت، مردم خودبه خود توان تاریخی شان را از بین برده اند. طرح خواسته های مشخص و تشکیل هیئت تدوین و ابراز این خواسته ها، توی این بزنگاه، رسالت تاریخی مردم است، تا صدای گلوله ها و تعدادِ شهیدهای معصوم زیرِ دست و پا بیش تر از این نشده است.

_____این‌جا همه‌چیز به‌نفعِ «صدا» مصادره شده‌ است.

دوّار از منظر مؤلفش گونه‌ای رفتار است و اگر به جای مخاطب باشیم، مجموعه‌ای از هم‌زمانیِ لقاح و زایش و بلوغ می‌بینیم. در دوّار، شعر که تخت است و صرفاً قابلِ خواندن، با صدا و تصویر حجم می‌گیرد، قابلِ دیدن و شنیدن می‌شود. می‌ایستد و تو تاریکی راه‌ می‌رود.

ما با اتفاقی ضدتعریف مواجه‌ایم. این چندبُعدیِ نام‌ناپذیر نه صرفاً نمایش است، نه تماماً اجرایی موسیقایی و نه عرصه‌ی معینِ آشتی با شعر. در نهایت سنتزی از همه‌ی این‌هاست.
دوّار انتحاری موسیقیایی است. انفجار صادقانه‌ی موسیقی جلوی جمع که پس از آن، دیگر چیزی جز صدا باقی نخواهد ماند. همین که این اتفاق، حین چرخیدن‌اش، عنوان‌ها را پس می‌زند و نام‌ناپذیر باقی‌ می‌ماند، امکان همه‌چیزشدن به دوّار می‌دهد. وقتی هستی زنده ای، عنوان و محدوده‌ای برای شناخته‌شدن ندارد، در عوض، امکان هرچیز‌شدن خواهد داشت.

امیر بال‌افشان -در اجرایی که مجموعه‌ای دسته‌شده از لوپ‌ها و سازهایِ مختلف و تجربه‌هایِ آوایی متفاوت است- روی صحنه منبسط می‌شود. مؤلف در سرتاسرِ روندِ اجرا، به‌مثابهِ منشور وارونه‌ای همه‌یِ این پراکندگی را از خودش عبور می‌دهد و همه چیز بعدِ گذر از این منشور، صدا می‌شود. صداها در هم چیده‌ می‌شوند و ساختمانِ «موسیقی» در تاریکی بنا می‌شود. مثلِ پلی که یک سرش توی زمین‌های موسیقی است و سر دیگرش توی زمین‌های شعر نشسته و تکّه‌هاش از تنهاییِ بزرگی ساخته‌ شده است. نظر به همه‌ی لایه‌هایی که در دوّار، موازی با هم قطعات را می‌سازند، این اثر درواقع معماری صدا است که، بعد از همه‌ی تجربه‌ها و دُورها و دیدن‌ها، باز به ترجیحِ صدا می‌رسد. ترجیح صدا بر ابزارهای موسیقی و منطق‌های صوتیِ اجرایِ زنده.
دوّار مجموعه‌ای از صداهایی است که بر توقّع و پارادایم‌های شنیداری شنونده منطبق نیست. در حین دوّار، همه‌ی جسم‌ها و انگاره‌ها منبسط می شوند، در شمایل «صدا» می بالند و حجم می‌گیرند. سازها صدای هم را در می‌آورند. سازها اسم و صدای خود را، طوری که در حافظه‌ی شنونده ثبت شده است، انکار می‌کنند. اشیاء کنار گذاشته می‌شوند و از همه‌ی سازها صرفاً صدا می‌ماند.
دوّار فصل صادقانه‌یِ هرس‌کردنِ حافظه‌ی آدم‌ از اشیایی است که صداهای تکراری می‌دهند.

| طی تماشایِ نمایش، آدم‌ها رویایی واحد را می‌بینند. دوّار عمیقاً بازنمایی است. پس، می‌توانیم در تاریکی بایستیم و خوابی مشترک ببینیم. |


پ.ن پنج شنبه، هجده مرداد، بیاید دور بزنیم و بچرخیم.

|چاهار تکّه درباره ی جنگ، دولت، شهروند|

«برای تمام کشته های بی گناه کوچه و خیابان ها.»

یک:

- دولت از منظر وبر « صاحب مشروع حق ابراز خشونت است»؛ با این امکان ابراز خشونت و چماقی که روی سرها دائماً می چرخد، مردم کنار هم در قالب های مدنیت به صف، مرتب و مسخ شده می ایستند. برای ابراز این خشونت دستی لازم است. این دست برای کارآیی حداکثری، از مردم دست-چین و در برابر باقی مردم قرار داده می شود. پس این دست مأمور معذور و مُبصر شهر، در ظاهر شبیه «مردم» است ولی باطناً دولتی است.
«پلیس» یک هستی-دوگانهٔ-متناقض-در خود است. یک وضعیت معلّق است تنها در مواقع حاد شدن شکاف دولت و ملت فعال می شود و به چشم می آید. در حالت سکون شهرها، نامرئی است. پلیس ذاتاً بخشی از «ملّت» است که در عین حال وابستگیش را به دولت ها نمی پوشاند.
در وضعیتی که دولت ها نه بخشی برگزیده از مردم، بلکه ولی و قیّم مردم اند، پلیس تبدیل به مردم-واره ای می شود که با محتوای ضدمردمی انباشته شده. رسالت پلیس، شباهت داشتن به مردم و ایستادن روبروی مردم است، نه ایستادن کنار آن ها.

دو:

- دولت بالای سر جمعیت های مرزکشی شده ایستاده و با ترساندن مردم از ابژه ای خارجی [دشمن] و یا با جوش دادن مردم به هم با پیشوند «هم» ، بین شهروندها، ابتدا وحدتی ناخواسته ایجاد می کند، بعد در عین کثرت همه چیز را بی دقت و پرخاشگرانه یک دست می کند و نهایتاً اعضای یکی شده را وادار به تحمّل «هم» می کند. این آشتی جعلی ملتی که به هم مجبورند، نهایتاً به شکلی از نفرت نامرئی تبدیل می شود. هر هم-وطن، هم-سایه، هم-خانه های اجباری جا را برای خودش تنگ شده می بیند و جای دیگری را تنگ می کند. جُرم بین ملّت مجبور، چیزی حتمی و ناگزیر است. پس دست جزادهنده ی دولت ها مشت می شود و بالا می رود. کنار مکیدن پستان دولت ها و حفظ زندگی میانه روی بی خطر، تحمّل تنبیه شان «ستون وحدت» است. دولت، پدرانه ادای پناه دادن در می آورد. دولت با اشاعهٔ وحشتی ناپیدا از ابژه ی دژخیم خارجی و از «هم» کنار هم-دیگر نگه مان می دارد. تحت تفقّد پدرانه اش، با نمایش و اشاره به زندان و ایدهٔ حبس کردن، «توّهم» امنیت عمومی ایجاد می کند. زیر این پوسته، لجن سرکوب شده. کماکان تراکم مجرم در کوچه ها بیش تر از زندان هاست، زیر فشار این سرکوب خشن اخلاقی این پناه، هرشهروند مجرم بالفطره ست، بسته ی بازنشده ای از جرایم.
توهّم امنیت عمومی افسار دولت به شهر است. استعاره ای از "اعتصموا بحبل الله جمعیاً و لا تفرقوا" که وظیفه ی روزمرهٔ ما چنگ زدن به این توهّم حبل نامرئی دولت هاست.

سه:

- دولت ها در عین تظاهر به یک-دست کردن بی رحمانهٔ افراد، حتّا در رفتار دربارهٔ مرگ شهروندها هم دچار تبعیض اند. عناصری مثل طریقه و محتوای مرگ شهروند، منفعت بازماندگان، ارتزاق تبلیغاتی دولتی باعث خیرات کردن اسامی متفاوت به اموات می شوند.
«پیکر نُه "شهید" آتشنشان و "اجساد" چهار شهروند از زیرآوار خارج شدند.»
دولت ها مرگ شهروندها را به صورت اعداد غرغره می کنند. شهروند عدد است. اگر میّت برای دولت منفعت داشته باشد با صدای بلند اعداد کشته ها را اعلام می کنند. اگر تقصیری در مرگ شهروند داشته باشند، اعداد را پاک می کنند، رسانه های دولتی ناشیانه تقلّا می کنند اعداد را زیر اخبار پراکنده گم کنند تا طاهر شوند.
‏دولت ها ناظر کیفیت مرگ مردم اند. بسته به محتوای مرگ، روی مرده اسم می گذارند و جسد را مصادره می کنند. شهدا ژتون های منافع دولتی اند. در عین حالی که هر شهید، نمودار تعلّل دولتی است. «تقدیس مرگ» فرار رو به جلوی دولت هاست که از زیر بار بازخواست های مردمی با لفاظی شانه خالی کنند. شهدا بی تقصیرند، سربازهایی که می کُشند بی تقصیرتر. همه چیز زیر سر تخاصم دولت هاست، با هم.

چاهار:
‏
-استمرار هرچیز به استهلاک و کم رنگ شدن اش مُنتج می شود. مسالهٔ قطعی «مرگ» سایه ای سرتاسری بر همه چیز انداخته، امّا در عین استمرار، نه کسر، نه افزوده و نه تمام می شود. تنها دچار دگردیسی می شود، تغییر شکل می دهد، پیراهن تنش را عوض می کند و برمی گردد. یکی از این پیراهن ها که نام دولت ها روی سینه اش سنجاق شده، جنگ است. جنگ مسأله «مردم» نیست. ما به نام خدای دولت ها روی جسدهای معصوم هم می ایستیم. ما -مردم- فقط آمار ناخودآگاه کُشته های جنگ ها خواهیم بود و رسانه های دولتی خون ما را با «تقدیس مرگ» خواهند شست. ‏نمایش جنگ،تقبیح خودبه خودی آن است، امّا رسالت رسانه های دولتی گرامیداشت جنگ است، نه نمایش جنگ. ما در اخبار با ویرانی بی حجاب و مرگ و تبعات جنگ مواجه نمی شویم، ازتوهّم افتخار حامله می شویم. آن ها بر اجساد خودی می ایستند و برای «هنوز کشته نشده ها» شعار می دهند. جنگ را بازنمایی نمی کنند، آن ها جنگ ها را تطهیر می کنند و بر سینه ی اجساد مدال می کوبند. آن ها جنگ را مصادره می کنند، جنگ را بزک شده نمایش می دهند و نمایش آن ها از جنگ به شهوت جنگی دیگر ختم می شود. جنگ چه در برابر «دیگری»، چه در برابر «هم» از هیچ کدام ما نیست. ما تنها انبوه تلنبار شده ی تلفات جنگ هستیم. ما کشته می شویم، دولت ها سر شانه اجسادمان سردوشی شهید می کوبند. وقتی این «افتخار موهوم شهادت» از جنگ ها به خیابان ها و حوادث شهری منتقل می شود، یعنی تقصیر از گردن «دشمن خارجی» به گردن«هم» می افتد، باز دولت ها کنار می ایستند تا دامن شان کثیف نشود. پلیس که ظاهراً «مردم» است، مردم را سرکوب می کند. به این ترتیب، تمام گناه روی دست خودمان می ماند. این طور به نظر می رسد که بخشی از مردم، بخش های دیگر را می کوبد. بخشی که اگر از بین برود، شهید می شود و بخش های دیگر، هر نقطه از تاریخ و جغرافیا اگر کشته شوند، تنها جزو تلفات شمرده می شوند. مرگ در برابر مرگ؛ اندامی که هم را می خورند.

___و حجم بهار، مقدار حرارت نبض تو خواهد بود اگر که با شاخه های منجمد انگشت بشمارم اش.

و تا از هزار آیت سرودی که چشمان تو از بر می خوانند تطهیرشده باشم، تابستان را شعاع گرمای پیراهن بلندت در نظر می گیرم.
خنده ات محدوده است -سحابی منزوی در لیله الرغائب، نفس کشیدن در مه، باد عصر که در برگ های سپیداری نوبالغ می پیچد- خنده ات معیار خُنکاست، با شکستی زیر گونه ات.

و در ‏باهار مخدوشی از کلمه، که از سنگ شروع می شود و تا مه طول می کشد، می گویم «معماری یک تنهایی عظیم سخت است.» و از همه سخت تر، پناه بردن از این تنهایی به بیرون است. یعنی آدم چطور می تواند تنهایی ش را ترک کند که توی تنهایی جدیدفرونرود؟ یا چطور باید تنهایی ای داشت که تنهایی دیگری را مخدوش نکند؟

من تنها می خواستم به تنهایی ام دعوتت کنم تا بیایی و شاهد باشی که نیستم.


____از تمام دیوارها تنها پنجره می خواستم، حتّا نه منظره ای؛ و ضریحی برای لمس کردن، بی حاجتی.

اگر از گود عمیق رویا دست درازکردم و دستم از خواب به بیرون نرسید، تعبیرش را از بر ام: این رخوت، معماری تلخی است که دری ندارد، یا کشتی ای است که از تشنگی به مه پناه آورده یا فانوس خاموشی که قبض های برق لای درش را کیپ کرده اند. من با «عیار خُنکا» حرارت خواب های این تابستان را تاب می آورم.

هجای «شکستن» برای من تنها یک حرف دارد و هجای «شکسته» به تعداد خرده هاست که از هم پاشیده اند. پس با اتحاد متلاشی خرده ها، سرود می خوانم:

«ادامه می دهم ات/ تا چندانم تو احاطه کنی که/ منجم گلوله های پراکنده در تن ات باشم.»*

* از جوانی های الهی.

| دوتا تکّه دربارهٔ «نه» |

-یک

اراده، ساختار مفصل بندی شده ای از «خواست»ها و «غرایز» درونی برای اثرگذاری «من» برهرچیز بیرونی است؛ انگیزه ی درهم تنیده ای از خواست اعمال اثر بر هر دیگری. اراده، پشتوانهٔ چیرگی بر ماده خام جهان است، دلیل دست-برد به جهانی که دیوانه وار دارد از هم وا می رود و در روند بی نظمی ناگزیرش، همه چیز را همراه با انبساط خودش از هم می پاشد. رسالت «من» وسط این انبساط سرتاسری چیست؟ آیا کاری از «من» برمی آید؟

«من» معجونی از انتخاب های گذشته و غرایزی ام که حالا دستم را گرفته اند و جلو می دوند. «من» یک توالی از همه مسئله هایی ام که با این دو سلاح حل کرده ام. مسئله هایی که تلاقی نیروهایی تاریخی خارج از دسترس و اراده ی من بوده اند و مرا -گیج و مبهوت- وادار به «انتخاب» کرده اند.
یک مسئله وقتی جلوی «من» اتفاق می افتد -در ساده ترین شکل اش- بالاخره یا هم سو با اراده ی من است، یا در تعارض با میل من قرار دارد.
[هم چنان که برای فهم هرچیزی، آن چیز را در قالب های زبانی بازسازی می کنیم] وقتی یک مسئله هم سو با تمایل من است، «من» جوابم و تمایلم نسبت به رخ دادن آن مسئله را در ساحت زبان با «بله» ادا می کنم و اگر غیر از این باشد، مخالفتم را با «نه» اظهار می کنم.


بدیهی است که «نه» تنها محدود به عرصهٔ زبان نیست و نمودهای رفتاری یا حتّا درصورت عدم بروز، تلنبارهایی موروثی هم در ضمیر «من» دارد.
آدمی که از انجام کاری امتناع می کند، یا آدمی که در تعارض با خواست دیگری، کاری را انجام می دهد، هر دو دارند «نه» را انجام می دهند. چی اینجا، بین کسی که کاری می کند و کسی که منفعل است، ثابت است؟ ساختمان سلبیّت «نه». این که «نه» همواره بعد از چیزی اوّلیه می آید و حتماً مغایر با آن چیز است. «نه» همیشه دوّم است و برای حفظ هستی اش نیاز به ابراز شدن دارد، در صورتی که «بله» به صورت فی نفسه در تمام جزئیات وجودی یک ارگانیسم زنده -از سلول های گازی تا شعورهای گیاهی و آدم- وجود دارد و محتاج ابراز نیست: جریان های نامرئی موافقت در همه چیز جاری اند ما تنها در صورت مخالفت «وجود مستقل» داریم. همه چیزهایی که هستند و وجود دارند، دارند با زبان بی زبانی به خود و هر دیگری «بله» می گویند. هر هستی زنده یک تمثال بالقوّه از رضایت است، رضایت نسبت به همه شرایط، مجسمه ای از سری که کرنش کرده. «ما» که همین الان داریم نفس می کشیم، با همه چیز، حتا با همین نفس کشیدن، دائماً به حیات «بله» می گوییم.
در این صورت پیش از این که هر فعلی را انجام دهیم، آن فعل از بس در پیش شرط های اجباری ناخواسته پیچیده شده که ما هرچقدر هم که به همه چیز پشت کنیم، باز کارمان یک پذیرش است، یک «بله» که توی صورت جهان می گوییم. ما درهرصورت یک طرف پذیرش ایستاده ایم و طرف دیگر زنجیره ای از شرایط بقا ایستاده: اگر همین حالا فشار هوا کم و زیاد شود من به عنوان یک «آگاهی متکلّم» مچاله یا متلاشی می شوم، پس من با اندامم، در طول تاریخ راهی جز تطبیق و «بله» گفتن به شرایط نداشته ام اگر حالا دارم حرف می زنم.
در روند اثبات ادعای استقلال ما تنها می توانیم به مولفه های بین الاذهانی یک سره انسانی «نه» بگوییم.
«بله» انسانی نیست و طبیعی، پر زور تر و جبّارتر از «نه» است. ما ناخواسته به آن زنجیر شده ایم. «بله» از بیرون به آدم تحمیل می شود و «نه» همواره از طرف آدم به بیرون صادر می شود.

«نه» تنها قطعیت است. تا زمانی که «نه» یک امکان ثانوی و یک سلبیت ناب است، قطعی است و ما هم با وساطت آن قطعی هستیم. شاید «چیز اولیه» ایجابی هرگز وجود نداشته باشد، یا اصلاً به وجود نیاید، اما به محض این که وجود پیدا کرد، هیچ چیز قطعی تر از «نه» مقابلش و امکان های مخالف با آن نیست. ___ یک ساختار مثل همان که یارو گفته بود: زاده شدن یک احتمال است و مرگ یک قطعیت.

-دو

کامو اوّل انسان طاغی نوشته: "طاغی کیست؟ انسانی که نه می گوید، امّا نه گفتن او از سر انکار نفس[خود] نیست او چون به نفس خود فکر کند، [تنها] «آری» می گوید. برده ای که تمام عمر فرمان گزارده ناگهان درمی یابد که نمی تواند از فرمان تازه ای اطاعت کند."
«من» ناگزیرم: مختاری محدود- ماهی آزاد در دریای بسته. ما به میانجی حیات که شرط اصلی و اولیهٔ همه چیز است، از هر آزادی قطعی محروم ایم. نمی توانیم زیر این بازی بزنیم، چون در صورت از بین بردن/رفتن خود، به هوای ابراز سهمگین ترین و صریح ترین «نه»، تمام معیارهای ارزشی «بله» و «نه» را معلّق کرده ایم. ساده تر این که: وقتی وجود نداریم، نه و بله که زاییده های آگاهی انسانی اند هم با ما وجود نخواهند داشت. با مرگ ما تمام کلمات و معیارهای ارزشی منقضی می شوند.
پس احتمالاً رسالت ما این است که با پذیرش کلیّت، به هم، به دیگری و به خود «نه» بگوییم.
در این ابری که از شرایط حیاتی و جبرهای نامرئی بافته شده و ما را توی خودش گرفته، تنها نمودار اراده، پُرُو کردن دائمی «نه» و اصرار کردن بر حفظ آن است.
ما بی «نه» خلع سلاح می شویم. اراده ی «ما» هیچ راه تظاهری به بیرون، جز رخنه ی تنگ «نه» ندارد.
«نه» مثل نخ تسبیح، در عین نفی، ما را پشت به پشت هم نگه می دارد. ما در برابر قوای مرگ بار طبیعتی که به میانجی زمان، همه در آن به مرگ هم کمر بسته اند، تنها با «نه» گفتن به این انهدام، به هم محرم می شویم. به واسطه ی فعل «نه گفتن» که همگانی و مشترک می شود، باهم متحد می شویم. مهر ما از مجرای «نه» گفتن، به دیگری تفهیم می شود. «نه» رمز شب، برای قدم بعدی را برداشتن و انکار رکود است: خمیرمایه ی حرکت!


«من» اختیار دارم -خیر سرم- و از منظر سوژه ای که خودم ام، بنابرهمین اختیار امکان دخالت در مناظر هستی را دارم: حتّا نه امکان تغییر در بُن آن ها، که تنها تغییر در منظره ی شخصی ای که از آن ها می گیرم. من که وسط همه چیز با دستگاه فهم ام تنها مانده ام، تنها اختیاری که دارم، حق جور دیگر دیدن و اتخاذ دائمی «نه» نسبت به جهان دائماًّ از بین برنده است. «من» دنبال چیرگی بر هرچیز دیگری و تاثیر در ماده خام جهان و بر هستی دیگر ام. اگر اثری ایجاد می شود از صدقه سر«نه»هایی که می گویم و شانه خالی کردن از زیر همراهی با روندهای مسلّط تاریخی است. همان طور که اگر جهت آب تغییر می کند، تاثیر سنگ های توی مسیر است.

در مجموع: «بله» و «نه» دو تا انتخاب جلوی اراده ی انسانی هستند. با هربار مخالفت، شنگ-وار مسیر جریان «بله» را تغییر می دهیم و در نهایت با تمام اجبارهای حیاتی که وجود دارند، تا «نه»ی بعدی، برمی گردیم و به جریان تغییر داده شده ادامه می دهیم.


پ.ن نقّاشی؛ «اسب» از الکس کُلویل.

| https://t.me/Moemaam |

| نسبت پروپاچه، رنگ پرده ها و مبل، غذاهای سبک با کتاب |

۱. مدرنیته به مثابه یک«رویکرد»و نه یک«بازه ی تاریخی نامشخص و مورد مناقشه»، همواره و در تمام عرصه ها با پرچم«خردگرایی»پا به میدان گذاشته. این جریان دائمی برای تثبیت سطله ی«خرد»برهمه چیز که در ابتدا [دوران روشنگری] بنا بود منجر به آزادی تام و تمام آدم/سوژه شود، خود با گسترش«خردابزاری»- به قول وبر- قفسی آهنی شد.
با هم دستی سرمایه داری و ادیان منعطف،«خردابزاری اغراق شده»منجر به پذیرش سلطه و پایگان بروکراسی شد. این خردباوری بروکراتیک نه تنها آزادی موعود مدرنیته نبود، بلکه منجر به نظارتی همه جانبه تر و شدیدتر بر شیوه های زندگی اجتماعی شد.

این«عقلانیت روزمره»با توانایی ها و امکانات«سوژه»همخوان نیست. در جامعهٔ مدرن با دوری از«هرچیز نابخردانه»،«هرچیز رازآمیز»،«هرعنصر پیش بینی ناپذیر»و سرکوب آن، یک بی اعتنایی خشک و فاقد عاطفه نسبت به«فرد»اتفاق می افتد. در این مکانیزم خشک سرتاسری، هرچیز معنوی«فردی»می شود.

هورکهایمر در دیالکتیک روشنگری می نویسد«آدم مدرن، نوستالژی عینیت دارد.»
فکر می کنم منظور، یک جور عینیت اجتماعی است:عینیتی که بالاتر از محدوده خرد فردی می ایستد و خود را به واسطه شکلی از خودآگاهی اجتماعی ابراز می کند.
پس او حتماً برای دستیابی به این عینیت دنبال راه هایی می گردد، راه هایی برای اعلام وجود خود در جمع، برای جمعی کردن این خرده معنویت های فردی شده.

این اشتراک گذاشتن خرده معنویت ها از دو راه ممکن است: یا اتصال به رأس هرم قدرت مربوطه برای منتشر شدن معنویت به واسطهٔ آن، یا انتشار بی واسطه ی معنویات خصوصی با کُدهای مشترک جمعی.

درباره ی کتابخوانی، در شیوه ی اول هر عملی که کتاب را از حالت معنوی خارج و به کالاشدن هرچه بیش تر هُل بدهد با تشویق ناشر/بنگاه ها مواجه می شود. شما هرکاری با مقاصد بصری با جلد کتاب بکنید، از طرف بنگاه اقتصادی ناشر حمایت می شود.
پس عملاً بنگاه های چاپ و پخش کتاب، ناظر فعالی بیرون از«چرخه ی بازتولید پارادایم ها توسط خود مردم در بخش پایینی هرم»اند.

در شیوه ی دوم که یک جور شیوع اپیدمیک است، کتاب در ابتدا با روندهای کتاب سازی، تبلیغات، ممیزی محتوایی و چیزهایی از این دست، سهل التجارت می شوند، از معنا می افتد و به جسمی صرفاً اقتصادی تبدیل می شود که مُسری است.
به این ترتیب، کتاب وارد نظامی می شود که تمام اشیا در آن به میانجی«مصرف»به هم متصل شده اند. در عرصهٔ مصرف، تفاوت معنایی بین هیچ دوتا«کالا»یی وجود ندارد.

یکی از این پارادایم های شایع در پایین هرم و بین آدم ها، شهوت نمایش است. نمایش، راه ابتدایی اشتراک هرچیزی با دیگری است. توی«جامعه نمایش»، هر فعلی در دقیقه هایی اولیه از ابراز شدنش از محتوای خود خالی می شود و با«نمایش»جان می گیرد. هرفعلی یا موازی با نمایش است یا پشتوانه ای نمایشی دارد. مثلاً ما غذا می خوریم، نه که سیر شویم که موقع خوردن دیده شویم و با این خوردن تفسیری از خود دست یکی بدهیم. به همین ترتیب ما کتاب می خوانیم تا نقشی توی نمایش کتابخوانی ایفا کنیم.

ابزارهای این نمایش متفاوت اند. امّا با همگانی شدن امکان«عکاسی» این نمایش از یقه ها سرریز کرده. کیفیت موضوع این نمایش، کیفیت هستی نمایش دهنده اش را خلاصه و تضمین می کند. چی موجّه تر از ژست حق به جانب کتاب خوانی؟که هم منظره ای اخلاقی دارد، هم پوسته ای پذیرنده دور آدم می کشد.

۲. با این پیش فرض که کتاب هم مثل هر ابژه ای می تواند موضوع عکاسی باشد، یا اصلاً به مثابه شیئی ای تزئینی می تواند با رنگ مبل ها و تخت خواب ست شود، در عکس ها، بالاخره هر شیی که کنار کتاب است به چیزی دلالت می کند. این اشیا و اشاره هایی که می کنند، قضیه را به جاهای عجیبی می برد.

این نمایشگری با تصویر موارد مُتعدّدی دارد و تا خیلی جاهای غریبی رفته، امّا اگر دقت کرده باشیم، یا حتّا خالی خالی تماشا کرده باشیم، سه چیز از همه بیش تر ضمیمه ی کتاب ها بوده: حیوانات خانگی، نوشیدنی ها و تنقّلات، اندام زنانه.

اگر به واسطه ی زیبایی حیوانات خانگی که نمادی از سلیقه ی خانگی بورژوازی اند، یا به واسطه ی دلالت بر خوراکی ها -لیوان های پر نوشیدنی، اسنک ها، غذاهای سبک- به چیزی «داشتنی» یا «خوردنی و آماده مصرف» تشبیه نشوند، با شکلی از فتیشیسم از آدمی به آدم دیگر سرایت می کنند.
روند فتیشیسم[جنسی]همواره از کلّی به جزئی در حرکت است: از انتزاع اروتیک به اندام جنسی، از آن به اندام غیر جنسی، بعدبه جزئیات اندام غیرجنسی و بعدتر پوشیدنی های آن عضو و نهایتاً اجزای آن پوشش و همین طور تا آخر.
در عکس هایی که با کتاب منتشر می شوند، یکی از پرشمارترین کادرها، کادر حامل پاهاست. پاهای حتماً آراسته و معمولاً از جای غیرعادی ای برهنه. تزریق فتیشیسم توسط عضو نامربوط به کتاب -پا- به منظره ی«مطالعه»یک جور دخالت دادن امرجنسی در یک مرحله از روند جزئی شدن فتیشیسم است:مرحله ی انتقال فتیش از عضو غیرجنسی به شیئ.

وقتی مطالعه یک فعل مهجور است و آشتی های جعلی و فرمایشی هیچ رقمه بین آدم ها و کتاب ها جوش نمی خورند، کتاب ها باید برای فروخته شدن حکم مهتابی را برای حشرات بازی کنند. کتاب ها باید از آنچه مقبولیت و همه پذیری دارند، «اقبال»وام بگیرند. چی بهتر، هضم شونده تر و همگانی تر از مفهوم های خوردن، سکس کردن یا نمایش دادن؟

بنگاه ها به واسطه ی خود مخاطب هایی که عضو جامعه ی مصرفی اند، با رنگ ها، نیازهای اولیه، فتیش ها و موتیف های کلکسیونیسم کتاب را آرایش می کنند، بعد معصومانه بیرون گود می ایستند و جسد بزک شده ی «کتاب خوانی» را که با چوب های زیر بغلش توسط خریدارها رقصانده می شود، تشویق می کنند.

خواستن ات ابری است که به اطراف طول می کشد تا از سینه و شانه ها وا برود. ابری که بالاخره سرودی از برف می بارد.
تماشام، وقتی با رفتار دامن روشن ات مثل مه راه می روی، مکیدن لیمویی است با لب های زخمی.

اگر شب است و بالا را که می بینم، تمام سحابی ها مثل تسبیح توی تاریکی دور به هم نخ شده اند، من روشن ام که توی جیب هام دریایی دارم تا دستم بگیرم و تمام ستاره ها را روی پوست برّاقش خلاصه کنم.
امّا می ترسم. از موج های سفید می ترسم که هی می رسند و من تصویر سحابی منزوی تو را پشت سر هم روی دریای سیاهم گم می کنم.

از هم دستی دیوارها می ترسم. از تناسب پنجره ی رو به سیمان با تشنگی ای که مه لیس می زند می ترسم. از تمام کتاب هایی که هیچ کدام از بلندبلند خندیدن ات حرف نزده اند و از شمارهٔ ساقی ای که بوق می خورد و کسی جواب نمی دهد، از پاکت خالی بهمن آبی که تا صبح هم تکانش بدهی صدایی نمی دهد می ترسم.

امّا من تمام ترس را بلند می کنم و با خودم راه می برم؛ مثل گوزنی که شاخ هایش را ناگزیر می برد، یا دریایی که هرچقدر بخار شود و بعد باز ببارد و برگردد، از شرّ کشتی ها خلاص نمی شود.
تمام ترس را بلند می کنم و در کفالت دیوارها، به سرم می زند که «معصومانه ترین گافی که داده ام، حرف اوّل اسم ات بوده، که مثل خاکستری توی برف، حالا توی سینه ام بخار می کند. »

| تیاتر ایران، قهرمان دویدن توی بیراهه |

‏«تیاتر» ایران، قهرمان دویدن توی بیراهه است.

سالی۳هزار نفر در شاخه های مختلف نمایش،وارد چرخ گوشت آموزش عالی می شوند. این جمعیت تلنبار شده، مشخصاً دیگر خود را متولی تیاتر می دانند نه علاقه مند یا مخاطب آن. ما در تیاتر امروز ایران بیش تر از مخاطب، متولی و «خاک خورده» و «پدر» داریم.

‌‏توی قحطی مخاطب، ناگزیرند برای هم اجرا کنند. تیاتر ایران شبیه سگی است که دنبال دم خودش می دود، یا گرسنه ای که تنها از اندام خودش می کند و می خورد. این دایره هیچ راه و ربطی به بیرون از خودش، به مدیوم های دیگر-ادبیات،موسیقی،تجسّمی و بقیه-ندارد.

‏این «عدّهٔ قابل شمارش»که توی این اوضاع، با قیمت بالای بلیط هم چنان مخاطب یک«امر شبه فرهنگی»ند،کی هستند؟
این از بوی ادکلن ها و دسته گل ها و لباس ها قابل حدس است. یک عدّه بیکار،مثل قوم بنی اسرائیل از این سالن به آن یکی مهاجرت می کنند و این خودش بهترین«استیج»برای نمایش خود آن هاست.
«جامعه نمایش» تخمش هم نیست چی می بیند و چی روی صحنه یا بوم است. تنها می فهمد خودش را چطور و به واسطهٔ چی باید نمایش بدهد.

‏آدم هایی که با کالافرهنگ های بورژوازی کاملاً سمباده خورده اند و رام و متمدن و تمام قد کرخت اند. برای هیچ کدام شان هم سوال نمی شود که «ما چه نیازی به دیدن تیاتر بعدی داریم؟»
تیاتر امروز ایران، بین تمام مدیوم های هنری،کم ترین کنش متقابل و محدودترین دایره مخاطب را دارد.

این ‏تیاتر به مثابه ایده ای کلّی از خود، یک ژست، پوسته یا یک جور روکش فرهنگی برای استتار است. یک چراغ شدیداً نورانی -که همه جای دنیا به سینما آدم قرض می دهد و اینجا برای پرکردن جیب صاحب سالن و سرمایه گذار از سینما آدم قرض می گیرد- با یک دنیا حشره سرگردان علّاف دورتادورش.
پنکه ای که می خواد یک کویر را خنک کند. یک جور جلق زدن قهرمانانه.

‏در نهایت به رفتار تقریباً تازهٔ تیاتر ایران نگاه کنید: سرمایه داری با پرستیژ غیردولتی، سازوکاری برای پولشویی و فرار از مالیات دادن پیداکرده به اسم امرفرهنگی؛ از گالری محسن تا جشنواره آینه دار و حراج تهران و تیاترهای اسپیناس.
چرا منابع این سرمایه نامشخص اند؟
‏وقتی از رکود معنی زیرسایهٔ سرمایه و از کالافرهنگ ها حرف می زنیم، یعنی همین بلیط ۲۵۰ هزارتومانی «الیورتویست» و «بینوایان».
بلعیدن ایده های «فقر»و «کارکودکان» و «استعمار»، جویدنش و بعد ریدن اون ایده به شکل تیاترموزیکال و زرق و برق سالن ها و چشم های رنگی پارساپیروزفر روی بیلبرد.

تأملاتی پای گاز: تن ماهی یا تخم مرغ؟

رابطه آدم با تخم مرغ، حتماً یک جور رابطه ی تاریخی است. کی شک دارد؟ مثل رابطه آدم با هر چیز طبیعی دیگر، مثل رابطه آدم با مثلاً مخدّر: آدم غارنشین از در غار می آید بیرون، دستش چخماق گرفته فکر می کند حالا چی را آتش بزند که زرتی خاموش نشود؟ سنگ را امتحان می کند، مایعات یا چیزهای دیگر، می بیند گیاه ها به درد بخور اند. از هر کدام یک بار که آتش درست کند، می فهمد دود آتش فلان شب خوش بوتر بوده، آتش دیگر خوشحال کننده تر، یکی هم مزه پال مال آبی می داده و یارو نمی دانسته، اما ما حالا می دانیم آن آدم بدوی اشتباه کرده که این یکی را دور نریخته.
حالا این کی اتفاق افتاده؟ کسی خبر ندارد. اما این روایت چیز ممکنی است، همه از این خبر داریم. می توانیم سرش توافق کنیم، با توجیه آرایشش کنیم و بعد همین را یک چیز حقیقی در نظر بگیریم.
این جور چیزها که یک سرشان به دست و دل بازی ها خرج های طبیعت و طرف دیگرشان به خودخواهی سوبژکتیو وصل اند، ابداً دقیق نیستند. این وسط همه چیز روایت است. رابطه آدم با تخم مرغ هم از آن رابطه هایی ست که سرش توی تاریکی و فراموشی تاریخ گم شده.
امّا خب روشن است، آدم گرسنه اش می شود، دنبال چیزی قابل هضم می گردد، تخم پرنده ها هم بالاخره یک ابژه ی قابل بلعیدن و هضم کردن اند. بین پرنده ها کدام یکی دم دست تر و بی دست و پاتر از مرغ؟
این «انتخاب» از اولین قدم های بیرون ایستادن انسان از زنجیره غذایی است: پیداکردن هدف بی دست و پا، حفاظت ازش، بعد خوردنش.
امّا این اگر مثلاً اسمش «استثمار تخمی» قدم بعدی این روند است و قاعدتاً به خاطر ظرافت های قابل حدسش، تکنیکی ترین حرکت آدم در راستای به هم ریختن زنجیره غذایی به نفع خودش بوده.
نه خوردن خود حیوان، که حفظ او و استفاده از ثمره و کارش. برعکس شکار که لحظه ای و خشن است، این یکی کار اتفاقاً هژمونیک و نرم است.
به این ترتیب من حدس می زنم تخم مرغ یک قطعهٔ مهم از تاریخ تمدن است. تخم مرغ انصافاً نماد استثمار است.
حالا که تا اینجا آمدیم، یک لحظه هم جای مرغ باشیم: تخم مرغ واسط «مرغ» و «امید» است. یک امکان که مرغ را بیست و چهارروز مجبور به نشستن و انتظار می کند. مثل کارمندها، مثل معلم هایی که زنگ ها را می شمارند، مثل کارگرهایی که شیفت پر می کنند. تخم مرغ برای مرغ زیرنهاد ایدهٔ «امیدواری» است. امیدواری سیستماتیکی که ناظری خارج و محو داشته باشد، فصل مشترک «ما» با تمام بی دست و پاهای دیگر طبیعت است. اگر مرغ ها آدورنو داشتند، گیجی ای که محصول غیب شدن دائمی تخم هاست یارو را حتماً یک جای کار وادار می کرد اعتراف کند «ما بیش تر از امید جعلی به ناامیدی واقعی نیاز داریم. »

امّا این چرخه اصلاً این طوری که فکر می کنید هم نیست. من دانشجو ام، یعنی هرروز هم که تخم مرغ بخورم، این روغن و ماهیتابه شاهدند که بیرون از دایره ی استثمار تخمی ایستاده ام. بیرون بیرون هم نه، به عنوان مصرف کننده یک پام معصومانه توی این بهره کشی است. مکافات همین جاست: من خودم، اگر به خودم فکر کنم، پشم هام از «غیب شدن هرروزه ی تخم ها» می ریزد.

توی این ساختاری که الان ترتیب دادیم، شاید فکر کنید که حالا ما خودمان تخم مرغ ایم، یا مرغی که تخم هاش سرجاش نیست یا دستی که تخم ها را برده، اما برای من که مدت ها پای اجاق گاز ایستاده ام و منتظر داغ شدن روغن ام، از روز روشن تر است که ما اصلاً «تن ماهی» ایم.
تن ماهی نتیجه مستقیم وعده های برّاق مدرنیتهٔ مبتنی بر«خردباوری» است. غریزه ای که توی قوطی خرد بسته بندی شده. طعمه ای که بین شکارشدن تا مصرف شدنش فاصله افتاده.
تن ماهی که قبل از مصرف، بی امیدی، توی قابلمهٔ پرآب روی شعله شنا می کند، با خاطره ای مشترک از شناکردن با «اندام»واقعی توی «آب».

می خواهم قبل از همهٔ این ها، قبل از شکستن تخم مرغ ها، قبل از بازکردن در «کوکاکولا» باور کنم بین شناکردن ماهی و شناکردن قوطی آهنی تُن توی آب جوش «تفاوت» هست.

کانت؛ رسالهٔ «روشنگری چیست؟»

| نوشیدن روزانه چهار لیوان آب برای حفظ رویکردی مشابه هابرماس نسبت به پروژه ناتمام مدرنیته و پرداخت وجوه خردارتباطی در فضایی بینا سوژه ای بسیار مفید است. |



بگذارید به یکی از یال های این مکعب سیاه تکیه کنم و دست هایم را در تاریکی حجیم تکان بدهم. دارم دست هایم را بی دیدن می فهمم.
دیوار مماس به کوچه، پنجاه سال است بی نفس داد می زند و برای ستون برق وسط کوچه لاتی پر می کند. «آه اگر آزادی سرودی می خواند» همین دیوار است که بالاخره روزی روی ستون فروخواهد ریخت.
و حیاط «چهارمین زندان»است. این مکعب بی سقف، دهانی است که روبه خدای نظام آباد باز مانده تا نفس بگیرد و پُر که شد، برایش شیشکی ببندد.
حالا که گذاشته اید، به دیوارهای حیاطی تکیه داده ام که باهار را با هم-خوابی گربه ها از بقیه فصل ها تشخیص می دهد. پاییز را از بخار دور علٓمک گاز و زمستان را تا بفهمد، گربه ها باز روی هم می خوابند؛ و تا بفهمد، گربه ها روی کفترها می خوابند و گربه ها بی ملاحظهٔ زحمات خواجه نصیر، وسط فصل های اشتباه، روی پنکه های خاموش و زین های سی دی آی می خوابند و نظم تقویم را به هم می ریزند.
این حیاط را از هر سمتی بشماریم، جز دوازده تا مربع سنگی چیزی گیرمان نمی آید. دوازده سنگ قبر، برای یازده معشوقه که زن آمدند و موقع رفتن برای خودشان -با حفظ مواضع فمنیستی و احترام به سیمون دوبوار و هانا آرنت که زن بودند و ماری کوری که او هم اتفاقاً زن بود و جالب است که فروغ فرخزاد هم زن بوده و تمام زن های زیبا که بُوٓند در این مقطع تاریخی بلا- مردی شده بودند؛ و مربّع دوازدهم، سنگ قبر آهنی کنتور آب است.
کنتور آب برای ما که اصلاً آب لازم نداریم، الّا برای این چاهارتا گلدان بی معنی که یادمان می اندازند اگر بطری پرآب را روی سرشان کج کنیم، ویسکوزیتهٔ پایین آب، تمایل مایعات به تقلید شکل ظرف و تغییر ارتفاع ستون مایع با هم-دستی نیروی گرانش می توانند تشنگی را مثل جلسات رسمی مجلس خبرگان یا شاشیدن روی جنگلی که آتش گرفته یا همین نوشته که دورخیز کرده بود تنها وقت شما را بگیرد بی معنی کنند.