پس این MIGA ما چی شد؟

#آ_گاهی

خیلیارو دیدیم که هنگام معرفی زادگاه خود میگویند: با «افتخار» تورکم، کوردم و …

این قید «افتخار» که نیازی به وجودش نیست دو بعد دارد. اگر بعد دیگری وجود دارد بگویید.

۱) مگر قرار است اهل آنجا بودن ننگ باشد ولی شما افتخار میکنید و باهاش کنار آمدید؟ این یک نوع خود کم‌بینی است.

۲) یعنی کسی که اهل آنجا نیست مفتخر نبوده و این شانس رو از دست داده؟ این یک نوع خود بزرگ‌بینی است.

@TheObs

#کتاب
یادمه آخرای المپیاد این کتاب اخترفیزیک رو شروع کردم خوندن و باهاش خیلی حال میکردم. الانم یه نگاه کردم خیلی حال کردم.

کتاب کارول برای شروع بد نیست ولی خیلی ریتارده. خوبه که کتابایی مثل فیلیپس، پریالنیک و دن‌ماوز (نسخه تدریس شده پریالنیک) رو هم بخونید.

کتاب‌های ذکر شده در کامنت‌ها.

@TheObs

#آ_گاهی
خیلی‌ها تو اخترفیزیک بدون پرسیدن چرایی، دمای تابش رو با دمای ماده یکی می‌گیرن.
اما واقعیت اینه که فوتون‌ها و ماده دو سیستم ترمودینامیکی جدا هستن و همدمایی‌شون فقط وقتی اتفاق می‌افته که بین‌شون برهمکنش باشه.

برهمکنش اصلی بین نور و ماده از طریق الکترون‌هاست. اگه ماده رو هسته + الکترون مقید در نظر بگیریم، یک برهمکنش طبیعی جذب فوتون توسط الکترون‌های مقیده. ولی تو بیشتر حجم ستاره دما اونقدر بالاست که دیگه الکترون مقید وجود نداره و ماده تقریباً یونیزه‌ست.

الکترون‌های آزاد بیشتر به سطح ستاره می‌رن (علتش در فیزیک پلاسما و تعادل فشار برمی‌گرده) و اونجا مثل یه پتوی ضخیم کدری نور رو زیاد می‌کنن. به همین خاطر لبه‌های ستاره تو عکس‌ها کم‌فروغ‌تر دیده می‌شن. بالاتر از سطح، یعنی در جو نسبتاً رقیق ستاره، دما کمتره و دوباره الکترون‌های مقید پدیدار می‌شن. این‌ها روی طیف جسم‌سیاه ستاره خطوط جذبی می‌ندازن.

در حجم درونی ستاره هم پلاسما غالباً از الکترون‌های آزاد تشکیل شده و برهمکنش اصلی فوتون‌ها هم با همینه، اون‌هم به شکل پراکندگی تامسون. نقش الکترون در این ماجرا خیلی مهم‌تر از هسته‌هاست.

فوتون‌هایی که تو مرکز ستاره از همجوشی ساخته می‌شن (با انرژی در حد گاما) به خاطر همین پراکندگی‌های متعدد دو اتفاق مهم براشون می‌افته:
۱) با ماده به تعادل گرمایی می‌رسن (همدمایی).
۲) طیف‌شون از حالت پرانرژی گاما به توزیع جسم‌سیاه تبدیل می‌شه.

شرط کافی برای این دو پدیده هم تعداد زیاد برخوردهاست. به همین دلیل طول پیمایش آزاد فوتون نسبت به اندازه ستاره یه معیار کلیدی برای فهمیدن میزان برهمکنش نور و ماده‌ست.

اینکه چرا توزیع سرعت ذرات در ماده ماکسول بولتزمنی می‌شه و از اون با انتگرال فشار، به معادله حالت گاز ایده‌آل می‌رسیم رو تو پست بعدی می‌گیم🚶‍♂️🚶‍♂️

@TheObs

#سوال
#مغالطه
دوتا دستگاه لخت در نظر بگیرید. اولی را ساکن مینامیم و دومی نسبت به اولی سرعتی ثابت دارد. یک توپ ساکن در دستگاه اول را تصور کنید. از نظر دستگاه اول انرژی جنبشی صفر است ولی دستگاه دوم ناصفر. پایستگی انرژی چه شد؟

@TheObs

#آ_گاهی
اگر یک کف دستمان را نماینده کهکشان راه شیری و کف دست دیگر را نماینده آندرومدا (نزدیک‌ترین کهکشان بزرگ به ما) بگیریم، فاصله میان این دو کهکشان مانند حالتی است که دست‌هایمان را کاملا از هم باز کرده باشیم.

این دو کهکشان با سرعتی در حدود ۱۱۰ کیلومتر بر ثانیه در حال نزدیک شدن به یکدیگرند. اگر این مقیاس را به همان فاصله دو دست باز ترجمه کنیم، در طول تمام ۳۰۰ هزار سالی که از پیدایش انسان خردمند گذشته است، دست‌ها تنها به اندازه ضخامت یک تار مو به هم نزدیک‌تر شده‌اند.
@TheObs

#آ_گاهی
اگر زبان فارسی رو سیاه‌پوستا میساختن، به رنگ مشکی میگفتن صورتی.

@TheObs

#صاینص
چند سال پیش چند تا استاد مملکت میشینن مغزاشونو میذارن رو هم و دانشکده مهندسی پیشرفت رو تو علم و صنعت تاسیس میکنن.

موضوعات تحقیقاتی تعریف شده یکی از اساتید رو میبینید که بعد پاکش کردن.

منم یادمه دورانی رو که تو پایانترم درس اندیشه اسلامی شریف داشتم سوالی راجع به بوزون هیگز رو جواب میدادم.

@TheObs

#آ_گاهی
در افسانه‌ها آمده تیر آرش کمانگیر از دماوند به کنار رود جیحون با فاصله حدود ۱۰۰۰ کیلومتر رسید و تیر یک روز در آسمان بوده. با محاسباتی سرانگشتی میشه فهمید او تیر را با انرژی و سرعت بسیار بالایی با زاویه تقریبا نود درجه نسبت به افق تقریبا به بالای سرش شلیک کرده و تیرش به مدار GEO رسیده. تازه تو این مدت زمین یک بار دور خودش چرخیده که این هم بهینه نیست.

او میتوانست با انرژی بسیار کمتری در یک مدار دایروی رو به افق شلیک کنه و تیر پشت سرش در حدود چند ساعت بعد فرود می‌آمد و کل کره زمین ایران میشد😢😢

پ.ن. : حالا باز خوبه مدت زمان زمان پرواز تیر رو ۳۰ روز ذکر نکردن. با انرژی همچین مانوری میتونست به ماه تیر بزنه و ایران تا ماه هم ادامه داشت😢😢
@TheObs

#آ_گاهی
شما با یک راست‌کش و یک پرگار هیچجوره نمیتونید یک زاویه دلخواه رو به سه قسمت برابر تقسیم کنید.
@TheObs

#سوال
توپ تنیسی به جرم m را به دیوار میکوبیم و با همان سرعت اولیه v0. نیروی وارده بر دیوار چقدر است و چطور اندازه‌اش میگیریم؟ آیا این پارامتر اهمیت فیزیکی دارد یا پارامتر بهتری برای توصیف این برخورد داریم؟

@TheObs

#آ_گاهی
درآمدی بر دیدگاه ماکروسکوپی و میکروسکوپی

تصور کنید باران می‌بارد. در مقیاس بزرگ، آنچه شهر «می‌بیند»، تنها یک نرخ کلی از ورود آب است؛ دبی میانگینی از حجم بارش روی کل منطقه. یا مثلا یک تایپیست را در نظر بگیرید که کتابی را می‌نویسد، در مقیاس بزرگ، هر کتاب دارای نرخ معینی از خطای تایپی است. همچنین اگر به گاز درون یک بادکنک فکر کنیم، جداره‌ی بادکنک صرفا فشار کل را احساس می‌کند، یا دهانه‌ی یک تلسکوپ که با سطح معینی از شار نوری ستارگان روبه‌روست. همه‌ی این کمیت‌ها در حقیقت توصیف‌های ماکروسکوپی از سامانه‌هایی پیچیده‌تر در درون خود هستند.

اما اگر به درون این سامانه‌ها در مقیاس میکروسکوپی نگاه کنیم، رفتارها بسیار متفاوت‌اند. پروانه‌ای در سطح همان شهر بارانی، دیگر نرخ کلی بارش را تجربه نمی‌کند، بلکه تنها قطراتی منفرد را می‌بیند که با احتمال معینی به او برخورد می‌کنند. تایپیست در سطح یک صفحه‌ی واحد، با احتمال وقوع خطا مواجه است، نه نرخ خطا در کل کتاب. سطحی کوچک از بادکنک نیز به‌جای فشار یکنواخت، تنها ضربه‌های تصادفی ذرات گاز را حس می‌کند، برخوردهایی لحظه‌ای که در طول زمان دانه دانه اتفاق می‌افتند. حتی در تلسکوپ، اگر یک CCD را در محل عدسی قرار دهیم، هر پیکسل، با سطح مقطع بسیار کوچک خود، تنها با احتمال دریافت فوتون از ستاره روبه‌روست.

در واقع، کمیت‌های ماکروسکوپی فیزیک چیزی نیستند جز میانگین‌گیری روی مقیاس‌های بزرگ. این‌که میانگین‌گیری روی چه انجام شود، بستگی به مدل‌سازی ما دارد. در ساده‌ترین حالت، اگر برخوردها یا رخدادها مستقل از هم باشند، می‌توان سیستم را با توزیع پواسون مدل کرد، مدلی که فرض‌های خاص خودش را دارد.

اما اگر این استقلال از بین برود و سامانه حافظه‌دار شود، یعنی احتمال وقوع هر رویداد به رویدادهای گذشته وابسته باشد، دیگر پواسون کافی نیست. در این‌جا وارد دنیای فرایندهای تصادفی می‌شویم، جایی که سامانه‌ها رفتارهایی پیچیده، همبسته و گاه پیش‌بینی‌ناپذیر بروز می‌دهند.

شاید روزی وقتی فرصت شد، دور هم می‌نشینیم و در قالب یک میتینگ، درباره‌ی شبیه‌سازی چنین سیستم‌های تصادفی و رفتارهای نوظهورشان صحبت می‌کنیم.

@TheObs