« اقتصاد بیاموزیم»
▪️هزینه‌فرصت و یارانه پنهان انرژی

✍️محمد طبیبیان، اقتصاددان

🔺برخی افراد شروع کرده‌اند به طرح این بحث که یارانه پنهان انرژی افسانه است و چنین چیزی وجود ندارد. اجازه دهید ابتدا ببینیم یارانه چیست؟ هر گاه پرداختی به عده‌ای انجام شود، بدون مابه ازاء و از کیسه همه، این پرداخت یارانه است که ممکن است به صورت ریال یا واحد پول باشد یا به صورت جنس و کالا به صورت مجانی یا کمتر از هزینه اقتصادی.

🔺مبنای هزینه اقتصادی چنانکه گفته شد، هزینه-فرصت است. به این معنی که هزینه از دست دادن باارزش‌ترین جایگزین یا شقی که برای آن کالا وجود دارد. یعنی هزینه باارزش‌ترین فرصتی که از دست می‌رود تا آن کالا به دست آید.

🔺برای مثال اگر یک کیلو نخ در اختیار باشد که صد ریال خریداری شده و بتوان با آن یک متر مربع پارچه مرغوب تولید کرد و قیمت پارچه مرغوب متری ده هزار ریال باشد، اما با همان نخ و کارگر و ابزار یک متر گونی تولید شود و قیمت آن متری هزار ریال باشد. هزینه حسابداری تولید آن گونی برابر است با هزینه نخ به‌اضافه هزینه کارگر و خدمات دیگر تولید. اما هزینه اقتصادی تولید گونی برابر با هزینه حسابداری نیست، بلکه برابر است با هزینه از دست رفتن یک متر پارچه مرغوب یعنی ده هزار ریال. حال هزینه حسابداری هرچه می خواهد باشد.

🔺به همین ترتیب اگر ما در محل پمپ بنزین یک لیتر بنزین را به مبلغ ۳ هزار تومان خریداری کنیم در حالی که قیمت بنزین در آن طرف مرز معادل سی هزار تومان باشد، هزینه-فرصت بنزین مصرفی برابر است با سی هزار تومان (منهای هزینه حمل‌ونقل به آن طرف مرز). شما می‌توانید مثل مرزنشینان به جای مصرف بنزین در خودرو خودتان، آن را در طرف دیگر مرز بفروشید. در این مورد آن مرزنشین نسبت به هزینه-فرصت بنزین آگاه‌تر است.

🔺اختلاف هزینه-فرصت و قیمت در محل پمپ بنزین را هر چه می‌خواهید بنامید یک انتقال درآمد از منابع عمومی به صاحبان خودرو است. طبعاً آن که چند اتومبیل دارد، نسبت به کسی که یک یا هیچ اتومبیل دارد، بیشتر بهره‌مند می‌شود. این واقعیتی است انکارناپذیر و با بحث کشدار و احساسی هم منتفی نمی‌شود.

🔺اما این که آیا دولت می‌تواند قیمت‌ها را به طرف قیمت‌های اقتصادی (هزینه-فرصت) سرو سامان دهد، در شاکله موجود پاسخ آن منفی است. اما این که به دلائل خاص دولت نگران ایجاد تغییرات است رافع اصل مطلب و منطق آن نمی‌شود. حامل‌های انرژی زیر قیمت اقتصادی یا هزینه-فرصت به فروش می‌روند، یک نمود آن وضع اسفبار مالی شرکت‌های تولیدکننده، نبود امکان سرمایه‌گذاری کافی از یک طرف و مصرف ضایعه‌آمیز از طرف دیگر است. راستی در کدام کشور دیگر دوردور زدن با اتومبیل یک تفریح است؟

@TEHRANCHAMBER

▪️تثبیت سه ساله نرخ ارز رسمی در ایران

✍🏻 معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

🔺سه نوع ساختار نرخ ارز در اقتصادهای جهان وجود دارد، تک نرخی، دو نرخی و چندنرخی. بر اساس آخرین اطلاعات صندوق بین‌‏المللی پول در میان ۱۸۹ اقتصاد جهان، فقط ۱۲ کشور دارای نرخ ارز دوگانه هستند که شامل کشورهای ارمنستان، باهاما، بروندی، اریتره، غنا، عراق، قرقیزستان، مالدیو، سائوتومه و پرنسیپ، سودان جنوبی، سوریه و ایران هستند.

🔺طی سال ۲۰۲۰ ارزش پول ملی بسیاری از اقتصادها در برابر دلار تضعیف شد و این موضوع در تعدیل نرخ ارز رسمی اکثر آنها هم لحاظ شد. در میان کشورهای منتخب، شامل ترکیبی از اقتصادهای در حال توسعه همسایه، منطقه و جهان، شاهد افزایش نرخ ارز رسمی البته به‌استثنای اقتصاد ایران هستیم که با احتساب سال ۲۰۲۱، سه سال متوالی است که نرخ ارز رسمی آن بدون تغییر ۴۲۰۰ تومان در برابر هر دلار باقی مانده است.

🖇لينک دسترسی به فایل:
https://tccim.ir/Images/Docs/fl_Exchange%20rate.pdf

⏳مدت زمان لازم برای مطالعه مطلب: ۲.۸ دقیقه

@TEHRANCHAMBER

▫️در هفتمین جلسه کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران مطرح شد

▪️درخواست معدنکاران برای تسهیل واردات ماشین‌آلات معدنی

🔺 در هفتمین جلسه کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی تهران که با حضور فعالان و نمایندگان تشکل‌های معدنی و نیز نمایندگان معاونت معدنی وزارت صمت برگزار شد،‌ راهکارهای توسعه و تأمین ماشین‌آلات معدنی کشور به بحث گذاشته شد. بر اساس آنچه که در این جلسه مطرح شد، معادن ایران به حدود ۲۵ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی با ارزش تقریبی ۱.۵ میلیارد دلار نیاز دارند. همچنین، نماینده دولت در این نشست از اصلاح قریب‌الوقوع دستورالعمل واردات ماشین‌آلات معدنی خبر داد.

https://tccim.ir/story/?nid=71037

▪️بازدهی بازارها، سه‌شنبه ۹ آذر ۱۴۰۰

✍🏻معاونت بررسى‌هاى اقتصادى اتاق بازرگانى، صنايع، معادن و كشاورزى تهران

🖇لینک دریافت فايل:
http://www.tccim.ir/economic/index.aspx

⏳ متوسط زمان لازم برای مطالعه مطلب: ۱ دقیقه

@TEHRANCHAMBER

▫️ در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار شد

▪️کارگاه تدوین سند تعاملات سیاستی برای رفع قیمت‌گذاری دستوری

🔺اتاق بازرگانی تهران در راستای انجام مسئولیت‌ها و وظایف خود در بهبود و توسعه اقتصاد کشور، مشاوره به قوای سه‌گانه و پیگیری حقوق اقتصادی بخش خصوصی کشور، در حال تهیه و تدوین یک پژوهش در باب آثار قیمتگذاری دستوری است؛ پژوهشی که با همکاری اندیشکده سیاستگذاری شریف و همراهی و همفکری تشکل‌های بخش خصوصی انجام می‌گیرد.

https://tccim.ir/story/?nid=71039

▫️ بانک مرکزی بخشنامه جدید صادر کرد

▪️بانک‌ها ممنوع‌الخروجی افراد را به صورت کتبی اطلاع دهند

🔺به دنبال تاکید رئیس قوه قضاییه در راستای رعایت حقوق شهروندی افراد و لزوم اطلاع‌رسانی به آن‌ها در مورد موضوع ممنوع‌الخروجی، بانک مرکزی با صدور بخشنامه‌ای با اشاره به مطالبات رئیس قوه قضائیه، از تمام بانک‌های عامل خواست این مسئله را ضابطه‌مند کرده و به صورت کتبی به اطلاع فرد ممنوع‌الخروج برسانند.

🔺در نامه مدیرکل حقوقی اداره دعاوی حقوقی بانک مرکزی آمده است: بانک‌های عامل مکلفند همزمان با درخواست ممنوعیت خروج از کشور اشخاص حقیقی یا مدیران اشخاص حقوقی نسبت به آگاه کردن کتبی افراد جهت جلوگیری از بروز مشکلات هنگام خروج از کشور اقدام کنند.

🔺در این بخشنامه تصریح شده است که عواقب ناشی از عدم رعایت حقوق اشخاص، متوجه مدیران و مسئولان بانک‌های عامل خواهد بود.

https://tccim.ir/story/?nid=71040

«بولتن خبری»
▪️اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در رسانه‌ها

🔺چهارشنبه ۱۰ آذر ماه ۱۴۰۰

http://www.newswire.ir/bulletin/8e90de937b

«اقتصاد بیاموزیم»
▪️یادگیری از اشتباهات دیگران

✍️محمد طبیبیان، اقتصاددان

🔺اخیراً نرخ لیر ترک نسبت به دلار به شدت کاهش یافته و از حدود ۸/۵ لیر در مقابل یک دلار به ۱۳ لیر طی سه ماه رسیده است. این کاهش ارزش لیر، بعد از این تشدید شد که اردوغان اعلام کرد به هیچ وجه موافق افزایش نرخ بهره نبوده و نیست.

🔺اکنون نرخ تورم در ترکیه حدود ۲۰ درصد است. برای کنترل تورم و کاهش ارزش پول روسای بانک مرکزی قصد افزایش نرخ بهره را داشته‌اند و او تاکنون سه رئیس بانک مرکزی را برکنار کرده چون با نظر او در مورد نرخ بهره موافق نبوده‌اند.

🔺درس یکم: در ترکیه هم تورم یک پدیده پولی است.

🔺درس دوم: برای کنترل نرخ تورم نرخ بهره باید افزایش یابد. شاید بیاد داشته باشید که در کشور ما هم برخی استدلال می‌کنند، با افزایش نرخ بهره هزینه تولید افزایش می‌یابد و تورم تشدید می‌شود. اینها در سطح همان‌هایی هستند که فکر می‌کنند خورشید گرد زمین می‌چرخد.

🔺درس سوم: چون تورم یک پدیده پولی است لاجرم کنترل تورم کشیدن اهرم‌های پولی را لازم می‌کند. این هم، به هر شکل انجام شود نرخ بهره را بالا می‌برد.

🔺درس چهارم: اردوغان دستور داده افزایش نرخ ارزهای خارجی بررسی و مسبب‌شناسی شود. اما تورم یعنی کاهش ارزش پول، یعنی افزایش قیمت ارزهای بین‌المللی کم‌وبیش باثبات‌تر. پس با دستور و پیگرد ارزفروش‌ها و غیره علاج نمی‌شود.

🔺درس پنجم: میلتون فریدمن (اقتصاددان) گفته بود که تورم فقط یک یگانه مسئله اقتصادی نبوده و نشان‌دهنده وجود فقط یک مشکل در یک موضع و محل از بدنه اقتصاد نیست. بلکه نشان از یک بیماری عمومی اقتصاد و در واقع سوءمدیریت عمومی اقتصاد است. با توجه به این نکته بهتر می‌توان گرفتاری اقتصادی ترکیه را درک کرد.

@TEHRANCHAMBER

▪️صنعتی شدن ساختمان‌سازی دور از دسترس است؟

▫️علیرضا سرحدی، عضو انجمن صنفی مهندسان صنعت ساختمان

🔺بخش ساختمان‌سازی مانند همه بخش‌های اقتصادی کشور، برای به روز شدن با تکنولوژی‌های جدید دنیا به یکسری زیرساخت نیاز دارد. از این رو تا وقتی که وضع اقتصاد آشفته باشد، صنعتی شدن ساختمان‌سازی دور از دسترس خواهد بود.

🔺علاوه بر تحریم و مشکلات اقتصادی، مصالحی که تولید می کنیم هم تحت کنترل نیست. به طور مثال سیمان و آهن تحت تاثیر مشکلات مالی و نوسان عجیب و غریب قیمتی قرار دارند و کنترلی روی کیفیت آنها نیست. در مجموع این مسایل، کشور ما با آنچه به عنوان تکنولوژی ساختمان‌سازی در دنیا عنوان می‌شود، فاصله زیادی دارد.

🔺غیر از معدود ساختمان‌هایی که بنا به دلایلی به شکل خاص ساخته می‌شود، تکنولوژی ساختمان‌سازی در کشور به همان روش ۲۰، ۳۰سال پیش است. یعنی ما هم‌چنان به همان شکل بتن و میلگرد و سیمان استفاده می‌کنیم.

🔺برای پر کردن شکاف تکنولوژی ساختمان‌سازی ایران با سایر کشورها، باید اینطور باشد که خارجی‌ها به شرط انتقال تکنولوژی وارد شوند و از طرفی هم ایران بتواند در دیگر کشورها، به ساخت‌وساز بپردازد.

🔺نظام مهندسی باید فرهنگ‌سازی کند و دانشگاه‌ها در این مسیر قرار بگیرند و زیرساخت صنعتی به‌روز شود. مصالح ساختمانی ما هنوز همان مصالح سنتی قدیمی است. ما کارخانه‌های زیادی نداریم که بتوان در آن قطعات پیش‌ساخته مسکن تولید و بعد در زمین موردنظر پیاده کرد. ما هنوز با فرغون بتن می‌بریم و دانه‌دانه آجر روی هم می‌چینیم.

https://tccim.ir/story/?nid=71023

▫️ از سوی سازمان امور مالیاتی کشور اعلام شد

الزام تولیدکنندگان به درج برچسب معافیت مالیات ارزش‌افزوده

🔺رئیس سازمان امور مالیاتی کشور طی نامه‌ای به رئیس اتاق بازرگانی ایران، جزئیات اجرای تبصره «۲» جزء ۱۷ بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۰۲/ ۰۳/ ۱۴۰۰ را که از تاریخ ۱۳ دی ماه ۱۴۰۰ عملیاتی می‌شود را تشریح کرد.

🔺به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، بر اساس این تبصره، «تولیدکنندگان یا عرضه‌کنندگان کالاهای موضوع این بند از قانون، مکلفند که برچسب معافیت از مالیات بر ارزش افزوده را روی بسته‌بندی کالاهای مذکور درج کنند».

🔺همچنین بر این اساس، «دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدمات معاف توسط عرضه‌کنندگان آنها مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات و عوارض دریافتی بوده و قابل بخشودگی نیست».

👈 بیشتر بخوانید:

https://tccim.ir/story/?nid=71018

▫️پایان‌کار دوازدهمین کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان در دبی

▪️مشارکت طرح‌های خلاقانه نمایندگان ایران در رویداد اتاق‌های جهان

🔺در دوازدهمین کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان که به میزبانی اتاق بازرگانی دبی در امارات متحده عربی برگزار شد، ۳۳ اتاق بازرگانی از کشورهای جهان، ۷۸ طرح خلاقانه را ارائه دادند که اتاق‌ بازرگانی لیما از پرو در بخش دیجیتال، اتاق لوکزامبورگ در پروژه پایداری و تاب‌آوری، اتاق لانکاشر شرقی از بریتانیا در پروژه تغییرات اقلیمی و اتاق پوتسدام از آلمان در پروژه نامتعارف، برترین‌های این دوره از کنگره اتاق‌های بازرگانی جهان شدند.

👈 بیشتر بخوانید:

https://tccim.ir/story/?nid=71042

▪️پیش‌بینی درآمد ۲۴میلیارد دلاری از فروش نفت در بودجه ۱۴۰۱

▫️محمد حسینی، مشاور کمیسیون برنامه و بودجه مجلس

🔺منابع حاصل از صادرات نفت در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به سه بخش تقسیم می‌شود که سهم دولت ۴۵.۵ درصد،‌ وزات نفت ۱۴.۵ درصد و صندوق توسعه ملی ۴۰ درصد در نظر گرفته شده است.

🔺منابع صادراتی نفت در بودجه ۱۴۰۱ بر مبنای بشکه‌ای ۵۵ دلار و میزان صادرات تخمین زده‌شده روزانه ۱.۲ میلیون بشکه است، بنابراین حدوداً ۲۴ میلیارد دلار منابع حاصل از صادرات نفت در سال ۱۴۰۱ تخمین زده می‌شود، از این میزان ۱۱ میلیارد دلار آن سهم دولت، ۳.۵ میلیارد دلار سهم شرکت نفت و ۹.۵ میلیارد دلار آن به صندوق توسعه ملی می‌رسد./ تسنیم

@TEHRANCHAMBER

▪️مشکلی برای تامین فولاد پروژه ملی مسکن نداریم

▫️بهادر احرامیان، نایب‌رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد

🔺از ابتدای امسال تا امروز، میزان تولید فولاد در کشور در مجموع ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش داشته است که بیشتر به خاطر قطع برق و توقف تولید در تابستان بوده است.

🔺پیش‌بینی می‌کنیم در ماه‌های پایانی سال که احتمالا برای گاز موردنیاز کارخانه‌های تولید فولاد هم اتفاقاتی می‌افتد، باعث می‌شود نتوانیم افت تولید را جبران کنیم و شاید هم کاهش بیشتر تولید فولاد رقم بخورد.

🔺دولت برای ساخت سالانه یک میلیون مسکن ملی برنامه دارد و ماهم هیچ مشکلی برای تأمین فولاد نداریم. تولید کنونی فولاد در کشور ۲ برابر نیاز داخلی است. در زمان حاضر صادرات فولاد کشور ۱۰ تا ۱۲ میلیون تن است که این میزان مازاد بر مصرف داخلی است و تقاضایی برای آن وجود ندارد.

🔺ساخت یک میلیون مسکن در نهضت ملی حدود ۶ میلیون تن فولاد نیاز دارد. در صورتی که تقاضای داخلی برای فولاد داشته باشیم به سادگی می‌توانیم فولاد تولیدی را به سمت نیاز داخلی هدایت کنیم./ تسنیم

@TEHRANCHAMBER