▪️«تاریخ اندیشه» یا «تاریخ اندیشه‌ها»؟! دکتر سید‌جواد طباطبایی

▫️ما «Ideas» را از غربی‌ها گرفتیم و آن را به «انديشه‌ها» ترجمه كرديم که ترجمه خوبی نیست.

@TPortal | پورتال ترجمه

دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران پس از مدرسه عالی علوم سیاسی اولین مکانی است که ظاهرا اندیشه سیاسی در آن شکل گرفته است. انديشه سياسي در سال‌هاي ١٣٣٠ براي نخستين بار وارد دانشکده حقوق و علوم سیاسی و در گروه علوم سیاسی تدریس شده است. قبل از آن من به منبعی دست پیدا نکردم و در شرح بحث ها و سالنامه هایی که گاهی خود دانشگاه آن ها را منتشر کرده، در آنجا نیز چیزی دیده نمی شود. تا سال 1345 یا 1346 که دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، سه رشته حقوق، علوم سیاسی و علوم اقتصادی داشت، بر روی مدل دانشکده های فرانسوی و به خصوص دانشكده حقوق پاريس - که در آنجا نیز همین سه رشته با هم بود - بر پا شده بود.

بعدها کسانی که به پاریس رفته بودند متوجه شدند كه ضمن درس‌هايي كه در پاريس یا دانشکده های معتبر دیگر داده مي‌شود، درسی به نام «انديشه سياسي» وجود دارد. در پاريس تا دهه‌ هاي اخير اين درس با عنوان « idées politiques» - یا به انگلیسی «political ideas» - تدریس می شد. این درس وقتی وارد ایران شد مفهوم «Ideas» به «انديشه‌ها» ترجمه و در وزارت علوم آن زمان درسي به نام «انديشه‌ ها» ايجاد شد که به اندیشه های یک و دو تقسیم می شد. بعدها درس هایی به عنوان اندیشه های قرن بیستم و اندیشه های ایران و اسلام نیز به آن اضافه شد.

ما «Ideas» را از غربی ها گرفتیم و آن را به «انديشه ‌ها» ترجمه كرديم که ترجمه خوبی نیست. البته تا پیش از دهه 40 دانشکده این واژه را به «تاریخ عقاید سیاسی» و «تاریخ عقاید اقتصادی» ترجمه کرده بود که به نظر ترجمه بهتری برای «Ideas» بود. «اندیشه ها» در مورد این درس يك واژه جعلي است… شما اگر تمام جهان را بگرديد كتابي پيدا نمي‌كنيد كه تاريخ انديشه را جمع به كار برده شده باشد.

جستجو در کتابخانه کنگره که تمام اسناد جهانی در آن موجود است نیز مشخص می کند که چنین ترکیبی وجود ندارد. ما نمي‌دانيم وقتي راجع به انديشه در معناي دقيق آن صحبت مي‌كنيم، از افلاطون تا هگل تا هايدگر و ديگران، هيچ يك از آن ها «انديشه‌ هاي سياسي» ندارند بلكه «انديشه سياسي» دارند. انديشه سياسي يعني يك نظام منضبط مفاهيمي كه چفت و بست دروني و منطقي اينها را از داخل نشان داده ‌اند، نه اينكه هر كسي هر چیزی گفت را مي‌توان «انديشه ‌ها» ناميد.

در سال هایی که از تاسیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران می گذرد و در 50 سالی که از زمان مرحوم دکتر عزیزی که اولین کتاب در این باره نوشته شده، این ابهام همچنان وجود داشته است. برخی چون دکتر عزیزی این مبحث را خوب تدریس می کردند و دیگرانی هم بودند که در تدریس این مبحث خوب نبودند.

اکنون از تهران تا یاسوج و تا خراسان شمالی این درس در دانشگاه ها تدریس می شود و بالاخره یک جایی باید آن را درست کنیم و وقتی هم که سفارش می دهیم بدانیم که باید «تاریخ اندیشه» بنویسند نه «تاریخ اندیشه ها».

🌐 كانال اختصاصي نشر آثار و آراء جواد طباطبايي

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

📘 کتاب تأملی در ترجمه متن‌های اندیشه سیاسی جدید؛ سید جواد طباطبایی:
🔗 t.me/tportal/1087

📗 ترجمه و فهم ما از فلسفه سیاست
🔗 t.me/tportal/1825

📙 نقد سید جواد طباطبایی بر ترجمه خشایار دیهیمی:
1⃣ t.me/tportal/1119
2⃣ t.me/tportal/1144
3⃣ t.me/tportal/1350
.

▶️ T.Me/TPortal

🎓 دانشگاه علامه طباطبایی

🎯 مسابقه ترجمه: t.me/tportal/1710

🎯 مسابقه ویرایش: t.me/tportal/1619

▪️توضیحی در باره محتوای مطالبی که برای ترجمه در دارالترجمه قاجاری انتخاب می شده است.

▫️دکتر رسول جعفریان

@TPortal | پورتال ترجمه

معرفی و بررسی ترجمه فارسی دایرة المعارف انگلیسی قرآن؛ ۲۸ فروردین ۹۶، دانشکده علوم سیاسی، مرکز مطالعات قرآن دانشگاه مفید
@TPortal | پورتال ترجمه

قسمت سوم: ترجمه در چهارچوب دانشکده های اقتصاد: راه حل یا جزئی از معضل؛ محمد مالجو
@TPortal | پورتال ترجمه

بازصورتبندی رابطه‌ی مترجم/منتقد؛ قسمت سوم: موضعِ نقد در مقام مچ‌گیری و تصفیه حساب
@TPortal | پورتال ترجمه

▶️ T.Me/TPortal

یگانه‌راه مواجهه با حقیقتِ هر امری مواجهه‌ای نقادانه است. در این که باید از نقد به طور کلی دفاع کرد، تردید نیست و این دفاع در امر ترجمه به مراتب جدی‌تر و حیاتی‌تر است. چند سالی است که به واسطه‌ی درگیری بیشتر ما با افق‌های جهانی – به رغم انزوای سیاسی، تحریم‌های اقتصادی و «بومی‌سازی» فرهنگی – ترجمه‌کردن کارکردی به مراتب جدی‌تر و فعال‌تر از قبل یافته است. این امر تا جایی پیش رفته است که می‌توان از جریانی تحت عنوان «ترجمه‌گرایان» نام برد که ترجمه را یگانه راه دست‌یافتن به حقیقت و تفکر راستین می‌پندارند. از سوی دیگر، در این سال‌ها، تجربه‌ی مواجه‌شدن با ترجمه‌هایی پرغلط، مشکوک، گمراه‌کننده و غیرقابل‌فهم نیز به شدت افزایش یافته است. ترجمه‌هایی که مترجمانشان یا «زبان مبداء را نمی‌شناسند»، یا «نگارش به زبان مقصد را نمی‌دانند»، یا «معنای متن را درنمی‌یابند»؛ و یا متأسفانه همزمان به هر سه معضل دچارند.

در چنین حال‌وهوایی «رسالت» منتقد، دست‌گذاشتن بر مقوله‌ای به نام «صحت» است. منتقد باید بیش و پیش از هر چیز نشان دهد که مترجم نتوانسته است «معنا»ی یک پاراگراف، جمله، اصطلاح یا بعضاً کلیت متن را به درستی بفهمد، منتقل نماید یا بازصورت‌بندی کند. و طبیعتاً بهترین کار هم، دست‌گذاشتن بر فاحش‌ترین اغلاط زبانی است. جملات ساده‌ یا اصطلاحاتی که مترجم به دلیل دوری از حال‌وهوای زبان مبداء یا «در باغ نبودن»، به لحاظ مفهومی از انتقال یا، به تعبیر بهتر، بازسازی آنها در زبان مقصد عاجز مانده است. منتقد وظیفه‌ی خود را رسواسازی و افشای دروغ‌ها و گمراهی‌ها می‌پندارد و از این حیث، در اینجا خود را در کنار «حقیقت» و در مقام مدافع آن برمی‌شمرد. حضور چنین منتقدی در فضای فکری (به ویژه در جامعه‌ی ما) قویاً لازم است. در جامعه‌ای که منتقد در مقام «مچ‌گیر» بر فراز آن ایستاده و تمام اعمال و رفتارها را رصد می‌کند، دیگر یک مترجم ناشی یا ناآگاه نمی‌تواند با خیال راحت هر پرت‌وپلایی را به نام فلان متفکر و نویسنده جا بزند و به خورد خلقِ مشتاق بدهد.

اما پرسش اینجاست که آیا این تنها وظیفه‌ی منتقد است؟ آیا تنها رسالت منتقد دفاع از «صحت» است؟ آیا ترجمه‌های شاملو از لورکا و هدایت از کافکا و … را می‌توان به جرم وفادارنبودن به متن اصلی یا اغلاط فاحش راه‌یافته در آنها، نادرست و ناخواندنی دانست؟ و مهمتر از آن، آیا شرط لازمِ دفاع از یک ترجمه «صحت» و «وفاداری» آن است؟ و حتی مهمتر اینکه آیا هدف منتقد باید تاراندن «جوانانِ جویای نام» از پیرامون معبدِ ترجمه و بستن دکان آنها و کورکردن شور و سرورِ احتمالاً متوهمانه‌ی آنها باشد، حتی اگر این شور کاذب و آن دکان فریبنده به نظر برسد؟ آیا باید یک مترجم ناشی و خطاکار را با تیغ تند و تیز نقد همراه با چاشنیِ طنز و کنایه، چنان زد که دیگر نتواند برخیزد؟ و از همه مهتر، آیا چنین نقدی  عموماً اثری که منتقد در ذهن دارد بر جا می‌گذارد؟ آیا در عمل، خود منتقد، نقد را بهانه‌ای نه برای دفاع از ساحت مقدس حقیقت، بلکه برای حفظ و حراست از جایگاه و موضع خود قرار نمی‌دهد؟ آیا منتقد حاضر است این انتقادات را «با همین شدت و حدت» علیه همپالکی‌های خود نیز مطرح کند؟ و در نهایت اگر منتقد پلیس است، گیرم «پلیسی خوب»، آیا اساساً در این عرصه به یک پلیس خوب نیاز است؟ و آیا اصلا «پلیس»، «خوب» می‌شود؟

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

☑️ قسمت‌های قبلی:

1⃣ t.me/tportal/1756

2⃣ t.me/tportal/1809
.

فوق دکتری در مطالعات ترجمه، دانشگاه ویسکانسین-مادیسون، آمریکا

🔗 bit.ly/2f7e6Al

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

دانشگاه ویسکانسین مادیسون از متقاضیان واجد شرایط دعوت کرد تا درخواست های خود را برای موقعیت فوق دکتری در علوم انسانی ارسال کنند. زمینه موضوعی که برای درخواست های سال آینده مد نظر قرار گرفته است مطالعات ترجمه و تئوری های ترجمه در فضای فرافرهنگی و بینا فرهنگی و همچنین تماس های فراملیتی است. متقاضیان تا ابتدای نوامبر سال جاری میلادی برای ارائه درخواست های خود فرصت دارند.

🌐 طومار اندیشه

🔗 bit.ly/2oK5iUq

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.

ترجمه‌ناپذیری: چالش‌ها و راهکارها؛ ۲۷ فروردین ۹۶، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، سخنران: دکتر مریم رضایی‌آذین

@TPortal | پورتال ترجمه

Aref Lorestani (1972 - 2017) - RIP

گفتگوی روزنامه فرهیختگان با مریم مفتاحی، مترجم آثار «جوجو مویز»
@TPortal | پورتال ترجمه

▪️اولین هدفون با امکان ترجمه همزمان (۳)

▫️ویدئوهای قبلی را هم ببینید:

🎬 t.me/tportal/1643

🎬 t.me/tportal/1822

@TPortal | پورتال ترجمه

دوره «مهارتهای کاربردی ترجمه با محوریت متون علوم انسانی (متون فلسفی)»؛ ۱۴ اردیبهشت ۹۶، مدرس: بهنام خداپناه، دپارتمان زبانهای خارجه، جهاد دانشگاهی دانشگاه علامه طباطبائی
@TPortal | پورتال ترجمه

سخنرانی «فرصت‌های شغلی برای دانشجویان زبان انگلیسی»؛ ۲۹ فروردین ۹۶، سعید پور‌رضا، گوینده خبر شبکه پرس تی وی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه تهران
@TPortal | پورتال ترجمه

▪️دستگاهی ساخته شده تا اسم آدمای معروفی که مامانا اشتباه میگن رو ترجمه کنه #خنده

▫️Mom Celebrity Translator

@TPortal | پورتال ترجمه

از بیت الحکمه سیاسی تا نهضت ترجمه فرهنگی؛ حمیدرضا عبدلی مهرجردی
@TPortal | پورتال ترجمه