Attestatsiya masalasi bilan Prezident administratsiyasi shug‘ullanadi
Avvalroq, attestatsiya natijalaridan norozi bo‘lgan o‘qituvchilar bilan bog‘liq masala yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevga murojaat yo‘llangani haqida xabar bergandik.
Ma’lum bo'lishicha, murojaatda ko‘tarilgan masalani o‘rganib chiqish Prezident Administratsiyasi rahbarining ta’limni isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari kotibiyatiga yuklatilgan.
Batafsil — https://xalqtaliminfo.uz/post/1521
Telegram l Instagram l YouTube
Avvalroq, attestatsiya natijalaridan norozi bo‘lgan o‘qituvchilar bilan bog‘liq masala yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevga murojaat yo‘llangani haqida xabar bergandik.
Ma’lum bo'lishicha, murojaatda ko‘tarilgan masalani o‘rganib chiqish Prezident Administratsiyasi rahbarining ta’limni isloh qilish bo‘yicha o‘rinbosari kotibiyatiga yuklatilgan.
Batafsil — https://xalqtaliminfo.uz/post/1521
Ta'limga oid eng so‘nggi yangiliklarni @xalqtaliminfo'da kuzatib boring.
Telegram l Instagram l YouTube
🔥67❤36👍27👀9🤝3
𝗧𝗘𝗦𝗧 𝗟𝗜𝗗𝗘𝗥 | JALOL BOLTAYEV pinned «“Turbo guruh”ga qabul davom etmoqda. Tez orada maxsus tonggi darslar boshlanadi va unda “Ehtimoliy qo‘llanma”lar ko‘rib chiqiladi. To‘lov: 300 ming so‘m (bir kartalik) Karta: 9860010133910371 To‘lovni amalga oshirib, chekni @jalolboltayev_kurs’ga jo‘nating.…»
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍69🔥31❤24🏆4
𝗧𝗘𝗦𝗧 𝗟𝗜𝗗𝗘𝗥 | JALOL BOLTAYEV
9 o‘zbek (noyob qo‘llanma).pdf
Mana qo‘llanma qanaqa bo‘lishi kerak!
2❤67🔥26👍15💯4👀2🏆1
Mana shunday qo‘llanma ketadimi, nima deysiz? 20 mingga chiqaylik, bepul joylashga harakat qilaman :)
👉 @TESTLIDER
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥243❤56👍56💯10👎8😎3
Ispaniyani kim bosib olgan — vestgotlarmi yo langobardlar? Bu masala Oʻzbekiston Prezidenti administratsiyasiga ham yetib bordi
“Yustinian I vafotidan soʻng qaysi qabila butun Ispaniyani egallagan?” degan savol attestatsiyada “langobardlar” deb baholanganidan oʻqituvchilar norozi. Ilmiy manbalar va xalqaro tarixchilar esa Ispaniyani vestgotlar boshqarganini taʼkidlamoqda. Mazkur tortishuv sudlargacha yetib bordi va endi masala Prezident administratsiyasi darajasida oʻrganilmoqda.
Batafsil — https://daryo.uz/C1HJ86Dvg
👉 Obuna bo'ling — @daryo
“Yustinian I vafotidan soʻng qaysi qabila butun Ispaniyani egallagan?” degan savol attestatsiyada “langobardlar” deb baholanganidan oʻqituvchilar norozi. Ilmiy manbalar va xalqaro tarixchilar esa Ispaniyani vestgotlar boshqarganini taʼkidlamoqda. Mazkur tortishuv sudlargacha yetib bordi va endi masala Prezident administratsiyasi darajasida oʻrganilmoqda.
Batafsil — https://daryo.uz/C1HJ86Dvg
👉 Obuna bo'ling — @daryo
🔥69❤29👏14😁8👍7🏆2
𝗧𝗘𝗦𝗧 𝗟𝗜𝗗𝗘𝗥 | JALOL BOLTAYEV
Ispaniyani kim bosib olgan — vestgotlarmi yo langobardlar? Bu masala Oʻzbekiston Prezidenti administratsiyasiga ham yetib bordi “Yustinian I vafotidan soʻng qaysi qabila butun Ispaniyani egallagan?” degan savol attestatsiyada “langobardlar” deb baholanganidan…
Bu masalaga “Daryo” nashri ham o‘z e’tiborini qaratibdi.
Bu jarayonlar fonida bir voqea esimga tushib ketdi: “Milliy sertifikat” imtihonida o‘quvchilarim uchun apellyatsiya yozgandik, o‘sha apellyatsiya qanoatlantirilib, B darajadan B+ darajaga ko‘tarilishgan edi. Xullas, hech qanday muammo bo‘lmagan edi.
Eslatma: “Milliy sertifikat” imtihoni Bilim va malakalarni baholash agentligi (BMBA) tomonidan, attestatsiya imtihoni esa Baholash markazi tomonidan o‘tkaziladi. Bu ikkala tashkilot mutlaqo boshqa-boshqa.
Bu jarayonlar fonida bir voqea esimga tushib ketdi: “Milliy sertifikat” imtihonida o‘quvchilarim uchun apellyatsiya yozgandik, o‘sha apellyatsiya qanoatlantirilib, B darajadan B+ darajaga ko‘tarilishgan edi. Xullas, hech qanday muammo bo‘lmagan edi.
Eslatma: “Milliy sertifikat” imtihoni Bilim va malakalarni baholash agentligi (BMBA) tomonidan, attestatsiya imtihoni esa Baholash markazi tomonidan o‘tkaziladi. Bu ikkala tashkilot mutlaqo boshqa-boshqa.
🔥98❤41👍20👀8
“MENGA EHTIMOLIY SAVOLLAR KERAK?”
Do‘stlar, o‘tgan imtihonda ba’zi gap-so‘zlar bo‘lganligi uchun bu gal faqat yopiq guruhda ehtimoliy materiallarni maxsus darslar orqali ko‘rib chiqiladi, o‘rgatiladi, deb turibman :)
Ehtimoliy materiallar bilan ishlash tez orada boshlanadi.
✅ Yopiq guruhga kirish va ehtimoliy materiallarga ega bo‘lish uchun:
1. 9860010133910371 kartasiga 300 ming so‘m o‘tkazing.
2. Chekni @jalolboltayev_kurs’ga jo‘nating.
3. Men sizni yopiq guruhga qo‘shib qo‘yaman.
Do‘stlar, o‘tgan imtihonda ba’zi gap-so‘zlar bo‘lganligi uchun bu gal faqat yopiq guruhda ehtimoliy materiallarni maxsus darslar orqali ko‘rib chiqiladi, o‘rgatiladi, deb turibman :)
Ehtimoliy materiallar bilan ishlash tez orada boshlanadi.
1. 9860010133910371 kartasiga 300 ming so‘m o‘tkazing.
2. Chekni @jalolboltayev_kurs’ga jo‘nating.
3. Men sizni yopiq guruhga qo‘shib qo‘yaman.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤54😁22🔥10👀8😎6
𝗧𝗘𝗦𝗧 𝗟𝗜𝗗𝗘𝗥 | JALOL BOLTAYEV
“Milliy sertifikat” o‘tgandan so‘ng bitta gap aytaman :)
“Milliy sertifikat” o‘tgandan so‘ng bitta gap aytaman :)
😁111❤19👀8👎7🔥7👌4
Lazizbek – onlayn o‘quvchim. “Alohida rejim” topshiriqlarini bajarishda davom etmoqda. 10-sinf. Natija yomon emas. 1487 ta testdan 1374 tasini to‘g‘ri bajargan.
Ko‘pincha mening metodikamda tayyorlanganlar “Ha, aslida mana bunaqa o‘qilar ekan, mana bunaqa o‘zlashtirilar ekan”, deb anglab yetadi.
👉 @TESTLIDER
Ko‘pincha mening metodikamda tayyorlanganlar “Ha, aslida mana bunaqa o‘qilar ekan, mana bunaqa o‘zlashtirilar ekan”, deb anglab yetadi.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥76❤33👌10👎3😍3👏2
Balki, kimgadir yoqmasligi mumkin, biroq men bu o‘quv yilida martdan keyin boshqa sertifikat imtihoni bo‘lishini xohlamayman, ochig‘i. Buning sabablarini sertifikat imtihoni tugagach, aytaman.
Navbatdagi imtihon oldimizdagi o‘quv yilida, aytaylik, sentyabr-oktyabrlarda bo‘lgani yaxshi.
Navbatdagi imtihon oldimizdagi o‘quv yilida, aytaylik, sentyabr-oktyabrlarda bo‘lgani yaxshi.
❤75🔥30👀17💯12👌2
🔥49❤20👍17💯4👀4🏆3👏1
10-sinf «O‘zbekiston tarixi» (2022) uchun tayyorlagan «Kundalik-optimal» test to‘plamim yaqinda qayta nashr etiladi. Bu safar hajmi kattaroq bo‘ladi. Shuningdek, avvalgi nashrga nisbatan ayrim o‘zgarishlar kiritildi. Hozirgina shogirdim bilan birga imloviy, mazmuniy hamda uslubiy kamchiliklarni sinchiklab ko‘rib, tuzatib chiqdik. Taxminan 10 kunlarda nashr qilinadi.
Eslasangiz, 7-sinf «Jahon tarixi» (2022) darsligining «Kundalik-optimal» to‘plamini ham Sevinch bilan birgalikda puxta tahrirdan o‘tkazgan edik.
Sevinch ayni paytda fan olimpiadasiga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Shogirdlarim g‘olib bo‘ladimi-yo‘qmi – bu boshqa masala. Ammo Fan olimpiadalari markazidan talab darajasidagi test kutib qolamiz. Zero kuchlilar orasida kuchlini aniqlash uchun har tomonlama puxta test bo‘lishi zarur.
👉 @TESTLIDER
Eslasangiz, 7-sinf «Jahon tarixi» (2022) darsligining «Kundalik-optimal» to‘plamini ham Sevinch bilan birgalikda puxta tahrirdan o‘tkazgan edik.
Sevinch ayni paytda fan olimpiadasiga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Shogirdlarim g‘olib bo‘ladimi-yo‘qmi – bu boshqa masala. Ammo Fan olimpiadalari markazidan talab darajasidagi test kutib qolamiz. Zero kuchlilar orasida kuchlini aniqlash uchun har tomonlama puxta test bo‘lishi zarur.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍36🔥18❤17👏1💯1
Ilk salib yurishlari boshlangan davrda Angliyada qaysi sulola hukmronlik qilgan?
(c) @TESTLIDER – Jalol BOLTAYEV
(c) @TESTLIDER – Jalol BOLTAYEV
Anonymous Quiz
33%
A) normandlar
37%
B) plantagenetlar
21%
C) kapetinglar
9%
D) shtaufenlar
👍47❤22🔥12👏3💯2🤝1
Ming marta eshitgandan bir marta ko‘rgan yaxshi!
Bugun “Turbo guruh”da 10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) darsligini o‘rganish boshlanadi. Siz haqiqatan sifatli bo‘lgan testlar orqali o‘rganishni xohlasangiz, murojaat qiling.
Eslatma: 8, 9-sinf darsliklari hali endi o‘qiladi.
• To‘lov: 300 ming so‘m (bir martalik).
• Karta: 9860010133910371
To‘lovni o‘tkazib, chekni @jalolboltayev_kurs’ga yuboring. Men sizni yopiq guruhga qo‘shib qo‘yaman.
Bugun “Turbo guruh”da 10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) darsligini o‘rganish boshlanadi. Siz haqiqatan sifatli bo‘lgan testlar orqali o‘rganishni xohlasangiz, murojaat qiling.
Eslatma: 8, 9-sinf darsliklari hali endi o‘qiladi.
• To‘lov: 300 ming so‘m (bir martalik).
• Karta: 9860010133910371
To‘lovni o‘tkazib, chekni @jalolboltayev_kurs’ga yuboring. Men sizni yopiq guruhga qo‘shib qo‘yaman.
🔥17❤12👏4👍1
10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) QUIZ testlar mundarijasi
✅️ Jalol Boltayev
👉 10 o‘zbek (2022). 1–3-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 4–9-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 10–13-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 14–17-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 18–20-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 21–24-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 25–28-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 29–32-mavzular
10-sinf «O‘zbekiston tarixi» (2022) darsligi boʻyicha «savol-javob»lar
✅️ “Savol-javob”lar Jalol Boltayev tomonidan olib borilgan!
Oldingi «Savol-javob darslari»mizda yozib olingan audiofayllar. 1,2x yoki 1,5x tezlikda eshitib, darsga tayyorgarlik koʻrishingizni tavsiya etaman!
👉 10 o‘zbek (2022), 1–6-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 7–13-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 14–17-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 18–20-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 21–24-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 25–28-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 29–32-mavzular
10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) darsligini o‘rganishning eng maqbul yo‘li (bitta dars misolida):
I. ASOSIY O‘RGANISH JARAYONI:
II. QO‘SHIMCHA MUSTAHKAMLASH JARAYONI:
III. SINOV JARAYONI
(c) Jalol BOLTAYEV – testolog, repetitor
👉 @TESTLIDER
👉 10 o‘zbek (2022). 1–3-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 4–9-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 10–13-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 14–17-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 18–20-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 21–24-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 25–28-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022). 29–32-mavzular
10-sinf «O‘zbekiston tarixi» (2022) darsligi boʻyicha «savol-javob»lar
Oldingi «Savol-javob darslari»mizda yozib olingan audiofayllar. 1,2x yoki 1,5x tezlikda eshitib, darsga tayyorgarlik koʻrishingizni tavsiya etaman!
👉 10 o‘zbek (2022), 1–6-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 7–13-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 14–17-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 18–20-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 21–24-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 25–28-mavzular
👉 10 o‘zbek (2022), 29–32-mavzular
10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) darsligini o‘rganishning eng maqbul yo‘li (bitta dars misolida):
I. ASOSIY O‘RGANISH JARAYONI:
1-qadam: darslikni bir marta o‘qing, bunda faktlarni eslab qolishga emas, mavzuning umumiy mohiyatini anglab olish, o‘rganilayotgan mavzu bo‘yicha tushuncha hosil qilish maqsadida o‘qing.
2-qadam: endi 2 marta mavzuni yaxshiroq o‘zlashtirish maqsadida o‘qing. Sekinroq o‘qisangiz ham bo‘ladi.
3-qadam: “KUNDALIK-OPTIMAL” test to‘plamidagi o‘rganilayotgan mavzularning testlarini kitobchaning o‘ziga ishlab chiqing. Bunda ikkilangan, bilmagan savollaringizni darslikdan qarang. Bu qaytangga yaxshi.
4-qadam: darslikni yana bir marta o‘qing.
II. QO‘SHIMCHA MUSTAHKAMLASH JARAYONI:
5-qadam: Oldingi darslarimizda yozib olingan “savol-javob”ni eshiting (tegishli mavzular bo‘yicha).
6-qadam: “Quiz test”ni ishlang. Xatolaringizni tahlil qiling. To 2–3 xato yo xatosiz chiqqunga qadar ishlang.
7-qadam: “FORMS TEST”ni ishlang. 4 variantli testlardan tashqari yozma savollarga ham alohida e’tibor bering. Ishlab bo‘lgach, xatolarni birma-bir tahlil qiling.
III. SINOV JARAYONI
Yana bir marta o‘qib olib, yopiq guruhda kechqurun bo‘ladigan “savol-javob”da qatnashing.
(c) Jalol BOLTAYEV – testolog, repetitor
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤26🔥13👍8
2025 йилги аттестация жараёнидан сўнг Мактаб вазирлигини судга бериб, унда ютқазган тарих ўқитувчиларининг масаласи бўйича президент порталига мурожаат йўлланди. Мазкур масалани ўрганиб чиқиш ПА раҳбарининг таълимни ислоҳ қилиш бўйича ўринбосари котибиятига юклатилган. Батафсил.
https://www.gazeta.uz/uz/2026/02/23/attestatsiya/
Telegram | Instagram | YouTube
https://www.gazeta.uz/uz/2026/02/23/attestatsiya/
Telegram | Instagram | YouTube
🔥46❤16👍7💯1
Shu vaqtgacha ayrim tarixchilar tomonidan menga bildirilgan e’tirozlarga munosabat bildirishni lozim deb hisoblayman. Aniqrog‘i, “langobardlar” javobini himoya qilish maqsadida ilgari surilgan bir qator da’volar bor. Aslida ular na tarixiy manbalarga, na elementar mantiqqa tayanadi.
Shu bois eng ko‘p takrorlangan e’tirozlarni birma-bir ko‘rib chiqamiz. Zero mazkur masala ayni paytda Prezident administratsiyasi tomonidan o‘rganilayotgan ekan, balki, kanalimni o‘qishar...
Demak, boshladik, asta-sekin e’lon qilaman.
👉 @TESTLIDER
Shu bois eng ko‘p takrorlangan e’tirozlarni birma-bir ko‘rib chiqamiz. Zero mazkur masala ayni paytda Prezident administratsiyasi tomonidan o‘rganilayotgan ekan, balki, kanalimni o‘qishar...
Demak, boshladik, asta-sekin e’lon qilaman.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤35🔥10👀4
1. Neandertalcha mantiq yoxud o‘z mantig‘i bilan o‘zini mot qilish
Ayrim tarixchilar vestgotlar varianti xato ekanini isbotlash uchun: “vestgotlar Ispaniyani to‘liq ravishda 624-yilda to‘liq egallagan, darslikda esa Yustinian vafotidan (565) keyingi davr so‘ralmoqda, shuning uchun vestgotlar tushmaydi” degan da’voni ilgari surishmoqda. Ya’ni vaqt jihatidan to‘g‘ri kelmasmish.
Keling, ushbu mantiqni langobardlarga qo‘llab ko‘raylik.
Qiziq, agar biz shu mantiq bilan o‘lchaydigan bo‘lsak, langobardlar Italiyadagi so‘nggi hududni (Ravennani) 751-yilda egallagan-ku? Ya’ni Yustiniandan so‘ng langobardlarning butun Italiyani egallashi bir emas, kerak bo‘lsa, ikki asr o‘tib ro‘y bergan. Bu da’voni ilgari surayotganlar langobardlar tarixini yaxshi o‘qimagan ko‘rinadi :)
O‘zingizning tuzog‘ingizga o‘zingiz tushyapsiz.
Eslab qoling: vestgotlar 570–585-yillarda Ispaniyaning 90 % hududini qaytarib olgan.
👉 @TESTLIDER
Ayrim tarixchilar vestgotlar varianti xato ekanini isbotlash uchun: “vestgotlar Ispaniyani to‘liq ravishda 624-yilda to‘liq egallagan, darslikda esa Yustinian vafotidan (565) keyingi davr so‘ralmoqda, shuning uchun vestgotlar tushmaydi” degan da’voni ilgari surishmoqda. Ya’ni vaqt jihatidan to‘g‘ri kelmasmish.
Keling, ushbu mantiqni langobardlarga qo‘llab ko‘raylik.
Qiziq, agar biz shu mantiq bilan o‘lchaydigan bo‘lsak, langobardlar Italiyadagi so‘nggi hududni (Ravennani) 751-yilda egallagan-ku? Ya’ni Yustiniandan so‘ng langobardlarning butun Italiyani egallashi bir emas, kerak bo‘lsa, ikki asr o‘tib ro‘y bergan. Bu da’voni ilgari surayotganlar langobardlar tarixini yaxshi o‘qimagan ko‘rinadi :)
O‘zingizning tuzog‘ingizga o‘zingiz tushyapsiz.
Eslab qoling: vestgotlar 570–585-yillarda Ispaniyaning 90 % hududini qaytarib olgan.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥40😁20❤11👍5
2. Neandertalcha mantiq-2 yoxud “deyarli butun” iborasi kimga ko‘proq mos: 90% gami yoki 40% ga?
Ba’zi tarixchilar «kitobda “Yustiniandan so‘ng... deyarli butun Ispaniyani langobardlar tortib oladilar” deb yozilgan. Vestgotlar javobi hudud qamrovi jihatidan tushmaydi, deyarli butun degan so‘z to‘g‘ri kelmaydi», deyishmoqda. Bu ham o‘ta kulgili va asossiz.
“Sulaymon o‘lib devlar qutildi” degan gap bor. Bu vaziyatdan vestgotlar yetakchisi Leovigild va langobardlar yetakchisi Albion foydalanib qolgan. Yustinian I vafotidan so‘ng vestgotlar qiroli Leovigild 570–585-yillarda Ispaniyaning taxminan 90 % dan ortiq hududini egallagan. O‘sha davr nuqtayi nazaridan “Ispaniya” deganda Pireney yarimoroli tushuniladi, agar zamonaviy chegaralarni hisobga olsak, bu ko‘rsatkich 90 % dan ham yuqoriroq bo‘ladi. 90 % ga esa “deyarli butun” iborasini ishlatish mutlaqo o‘rinli.
Qaytangga Albion bilan vaziyat boshqacharoq: Yustinian vafotidan so‘ng u faqat shimoliy va o‘rta Italiyani egallagan, janubiy Italiya va Sitsiliya kabi katta hududlar esa Vizantiya nazoratida qolgan. Bu har qanday manbada, jumladan, Tursunboy Salimovning kitobida ham ochiq-oydin yozilgan. Ya’ni Albion Italiya hududining 30–40 % ini egallagan. Shu sababli “deyarli butun Italiyani” deyish qaytangga biroz xavfliroq.
Shu sababli keyingi nashrda matnni quyidagicha tuzatsa bo‘ladi:
– “Yustinianning vafotidan so‘ng... vestgotlar deyarli butun Ispaniyani tortib oladilar”. Ya’ni “langobardlar” so‘zi o‘rniga shunchaki “vestgotlar” so‘zini qo‘yib qo‘yish. Bu tarixiy manbalar va matematik hisob-kitoblar bilan mutlaqo mos.
– “Yustinianning vafotidan so‘ng... langobardlar Italiyaning katta qismini tortib oladilar”. Ya’ni langobard qiroli Albion o‘sha davrda Italiyaning 30–40 % i egallangan ekan, “deyarli butun Italiyani” jumlasini qo‘llashda ehtiyot bo‘lish kerak. Buning o‘rniga “katta qismini”, “ayrim hududlarini” jumlasini qo‘llash kerak.
– Umuman olganda, ikkalasini ham yozsa bo‘ladi: “Yustinianning vafotidan so‘ng... Vestgotlar deyarli butun Ispaniyani, langobardlar esa Italiyaning katta hududlarini tortib oladilar”.
Qisqacha aytganda, agar 90 foiz hududni egallagan vestgotlarga nisbatan “deyarli butun” iborasini ishlatish “xato” bo‘lsa, u holda 30–40 foizni egallagan langobardlarga nisbatan bu iborani qo‘llash – to‘g‘ri ekan-da :)
👉 @TESTLIDER
Ba’zi tarixchilar «kitobda “Yustiniandan so‘ng... deyarli butun Ispaniyani langobardlar tortib oladilar” deb yozilgan. Vestgotlar javobi hudud qamrovi jihatidan tushmaydi, deyarli butun degan so‘z to‘g‘ri kelmaydi», deyishmoqda. Bu ham o‘ta kulgili va asossiz.
“Sulaymon o‘lib devlar qutildi” degan gap bor. Bu vaziyatdan vestgotlar yetakchisi Leovigild va langobardlar yetakchisi Albion foydalanib qolgan. Yustinian I vafotidan so‘ng vestgotlar qiroli Leovigild 570–585-yillarda Ispaniyaning taxminan 90 % dan ortiq hududini egallagan. O‘sha davr nuqtayi nazaridan “Ispaniya” deganda Pireney yarimoroli tushuniladi, agar zamonaviy chegaralarni hisobga olsak, bu ko‘rsatkich 90 % dan ham yuqoriroq bo‘ladi. 90 % ga esa “deyarli butun” iborasini ishlatish mutlaqo o‘rinli.
Qaytangga Albion bilan vaziyat boshqacharoq: Yustinian vafotidan so‘ng u faqat shimoliy va o‘rta Italiyani egallagan, janubiy Italiya va Sitsiliya kabi katta hududlar esa Vizantiya nazoratida qolgan. Bu har qanday manbada, jumladan, Tursunboy Salimovning kitobida ham ochiq-oydin yozilgan. Ya’ni Albion Italiya hududining 30–40 % ini egallagan. Shu sababli “deyarli butun Italiyani” deyish qaytangga biroz xavfliroq.
Shu sababli keyingi nashrda matnni quyidagicha tuzatsa bo‘ladi:
– “Yustinianning vafotidan so‘ng... vestgotlar deyarli butun Ispaniyani tortib oladilar”. Ya’ni “langobardlar” so‘zi o‘rniga shunchaki “vestgotlar” so‘zini qo‘yib qo‘yish. Bu tarixiy manbalar va matematik hisob-kitoblar bilan mutlaqo mos.
– “Yustinianning vafotidan so‘ng... langobardlar Italiyaning katta qismini tortib oladilar”. Ya’ni langobard qiroli Albion o‘sha davrda Italiyaning 30–40 % i egallangan ekan, “deyarli butun Italiyani” jumlasini qo‘llashda ehtiyot bo‘lish kerak. Buning o‘rniga “katta qismini”, “ayrim hududlarini” jumlasini qo‘llash kerak.
– Umuman olganda, ikkalasini ham yozsa bo‘ladi: “Yustinianning vafotidan so‘ng... Vestgotlar deyarli butun Ispaniyani, langobardlar esa Italiyaning katta hududlarini tortib oladilar”.
Qisqacha aytganda, agar 90 foiz hududni egallagan vestgotlarga nisbatan “deyarli butun” iborasini ishlatish “xato” bo‘lsa, u holda 30–40 foizni egallagan langobardlarga nisbatan bu iborani qo‘llash – to‘g‘ri ekan-da :)
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤33🔥10👍1