“E-xronika”ni kim ishlasa, “jannatim – shogirdim” bo‘ladi, degan edim. Onlayndagi o‘quvchilarimdan Shahrizoda ham ishlabdi. Endi, Xudo xohlasa, “9 jahon” bo‘yicha tushgan savollarni pistadek chaqib chiqadi.

Shahrizoda tarixni mutlaq noldan boshlagan menda va faqat onlaynda tayyorgarlik ko‘radi! Jannatim – shogirdim :) Topshiriqlarni bajaradi, mas’uliyatli.

👉 @TESTLIDER

Xronologiya bo‘yicha savol-javob

• 9 jahon (2019)
• Jalol BOLTAYEV

👉 @TESTLIDER

“X-variant”, “bunker” kabi holatlarni oqlashdan yiroqman

Lekin bir narsani inobatga olish kerak: attestatsiya testlarining validligi o‘zi shubha ostida, hatto shunchaki to‘g‘ri bo‘lmagan testlar ham kam emas. Undanam yomoni – Baholash markazi ilm-fanga ham, testologiya tamoyillariga ham, mantiqqa ham zid ravishda o‘zini oqlashida. Sharoit shunday bo‘lganidan keyin bunday “salbiy oqibatlar”ning paydo bo‘lishi tabiiy. Bu adolatsizlikmi? Ha, lekin sabablar zanjiri bor...

Birinchi ma’muriyat davrida o‘quvchi ham, o‘qituvchi ham, talaba ham paxta terimiga chiqarilar edi. Sentyabr–noyabr oylarida dars qilishi kerak bo‘lgan bola dalada bo‘lardi. Bundan qutulishning bir yo‘li – shifokordan “kasal” degan spravka to‘g‘rilatish edi.

Tasavvur qiling, paxta terimiga chiqmaslik uchun “spravka” to‘g‘rilatgan talaba adolatsizlik qilgan bo‘ladimi?

Ha, ba’zi odamlar (aytaylik, zamdekanlar) bu ishni qilgan talabani “adolatsizlik qildi” deya talabaning o‘zini ayblardi. Ammo aslida 16–18 yoshli bolani paxtaga majburiy chiqarishning o‘zi adolatsizlik va mantiqsizlik emasmi?

Adolat bo‘lishi uchun avvalo tizimning o‘zi maromiga yetgan bo‘lishi kerak. Tizim sog‘lom bo‘lmasa, oqibatlar ham sog‘lom bo‘lmaydi.

(c) Jalol BOLTAYEV

👉 @TESTLIDER

Hazil(mi)

👉 @TESTLIDER

MISSIYA

“Kundalik-optimal” seriyasining 6-sinf “Qadimgi dunyo tarixi” (2022), 10-sinf “Jahon tarixi” (2022) va 10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) test to‘plamlari nashrdan chiqdi. 100 % javob bera olamanki, imtihonga tayyorgarlik ko‘rishda bu to‘plamlarning samaradorligi boshqa istalgan usuldan ancha ustun (e’tibor bering, istalgan testdangina emas, istalgan usuldan ustun).

Bu turkumdagi testlarni o‘n yillardan beri tuzaman. Repetitorlikni boshlaganimda ikki asosiy savol o‘rtaga chiqqan:

1. Qanday qilib rasmiy kafolat shartnomasi bilan o‘quvchi tayyorlashim mumkin?
2. “0” darajadagi o‘quvchini qanday qilib “100”ga yetkazish mumkin?

Mana shu savollarning yechimini izlash jarayonida turli metodlarni chuqur o‘rgandim, tahlil qildim: mnemonikaning haqiqiy effekti qay darajada, mavzu o‘tish (tushuntirib berish) samaradorligi qanday, qaysi usul natija beradi, qay biri esa faqat vaqtni oladi? Bularning hammasini tahlil qilib chiqqanman.

Va qat’iy ayta olaman: “Kundalik-optimal” darajasiga teng keladigan tizim yo‘q.

Mnemonika, mavzu o‘tish, xo‘p, kezi kelganda qo‘llash mumkin. Biroq bular bilan hech qachon rasmiy kafolat shartnomasi orqali o‘quvchi tayyorlab bo‘lmas edi.

Shu sababli imtihonga tayyorlanishda eng yuqori natijani beradigan – ultra samarali tizimni yaratishga bel bog‘ladim. Va uni yaratdim. Va hozir ham muntazam takomillashtirib boryapman.

***

Dekabr oyida yangi 7-sinf darsliklari uchun “Kundalik-optimal” nashr qilinadi. Keyin navbat – 8 va 9-sinflarga. Bu o‘quv yilining o‘zida butun turkum to‘liq chiqadi, nasib.

Maqsadim odamlar o‘z vaqtini samaradorligi kam va noaniq bo‘lgan usullarga sarflab qiynalmasin. Eng to‘g‘ri, eng aniq, eng ishonchli natija beradigan tizim orqali tarixni o‘rgansin.

Bir narsa aniq:
“Kundalik-optimal”lar bo‘lsa, qolgan barcha usullar avtomatik ravishda ikkinchi darajali bo‘lib qoladi.

Bu missiyaga jiddiy kirishganman. Hatto ba’zi narsalardan voz kechishga to‘g‘ri keldi. Aytaylik, bu yilcha oflaynda huquq fanidan kurs o‘tishni to‘xtatib turdim. Menga kelgan o‘quvchilarga shogirdim Javohir Quramboyevni tavsiya qildim (va hamon tavsiya qilaman).

Chunki barcha e’tiborimni tarixni o‘rgatish/o‘rganishning eng yuqori standartini ommalashtirishga qaratganman.

(c) Jalol BOLTAYEV – repetitor, testolog

👉 @TESTLIDER