Markazning “darslikda qanday bo‘lsa, shunday olamiz” degan pozitsiyasi sudda RASMAN yemirildi

Dastlabki sud ishlarida vazirlik “darslikda qanday yozilgan bo‘lsa, shunday olamiz” degan pozitsiyani ilgari surgan edi. Bu yondashuv aslida “darslikda xato bo‘lsa ham, u to‘g‘ri hisoblanadi” degan ma’noni anglatardi. Baholash markazi xodimlaridan biri ham xuddi shu mazmunda menga fikr bildirgan, ammo o‘sha zahotiyoq unga bu pozitsiya huquqiy, mantiqiy va testologik jihatdan asossiz ekanini dalillar bilan isbotlab bergan edim.

Keyingi sud majlislarida Baholash markazi o‘z pozitsiyasini o‘zgartirdi. Ya’ni “darslikda qanday bo‘lsa, shunday olamiz” degan fikrdan asta-sekin voz kechib, Yustiniandan so‘ng Ispaniyani vestgotlar egallagan degan faktga qarshi o‘laroq “Ispaniyani Yustiniandan so‘ng langobardlar bosib olgan, bu ilmiy va tarixiy haqiqat” degan qarashni ilgari surdi.

JUDA MUHIM: spetsifikatsiya, sodda aytganda, imtihon talabgordan qaysi bilim va ko‘nikmalarni o‘lchashi kerakligini belgilovchi hujjatdir (bu mening shaxsiy ta’rifim emas). Unga ilova qilingan darsliklar ro‘yxati esa tavsiyaviy xarakterga ega bo‘lib, u hech qachon “xato ma’lumot asosida test tuz” degan talabni o‘z ichiga olmaydi. Spetsifikatsiya va unga ilova qilingan tavsiyaviy darsliklar ro‘yxati umuman BOSHQA-BOSHQA NARSALAR.

Bundan tashqari, 572-sonli hukumat qarorining 43-bandida: “attestatsiya jarayoni... testologiyaning xalqaro talablari asosida shakllantiriladi” – deb aniq ko‘rsatib o‘tilgan.

YUNESKO tomonidan tayyorlangan testologiya bo‘yicha qo‘llanmalarda test topshiriqlari faqat obyektiv, faktologik jihatdan to‘g‘ri va dalillanishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlarga asoslanishi kerakligi haqida keltirib o‘tilgan.

Sud jarayonida, advokatning aytishicha, Baholash markazi vakili “biz testlarni YUNESKO qo‘llanmalari tamoyillariga muvofiq tuzamiz” degan fikrni bildirgan. Agar ular bu qo‘llanmani o‘qishgan bo‘lsa, albatta, o‘sha tamoyilni ko‘rishgan.

Xullas, vazirlikning “kitobda qanday bo‘lsa, shunday olamiz” degan pozitsiyasi biz tomonimizdan huquqiy, mantiqiy va testologik dalillar orqali, shuningdek hukumat qarori hamda o‘zlari ta’kidlaydigan “xalqaro testologiya talablari”ga tayangan holda butunlay sindirildi. Ya’ni ular bunday qila olishmasligini, bu pozitsiyani sudda ilgari sura olmasligini tushunib yetdi.

Natijada Baholash markazi “Yustiniandan so‘ng vestgotlar Ispaniyani tortib olgan” degan tarixiy faktni inkor qilib, “langobardlar tortib olgan” degan da’voni “ILMIY HAQIQAT” sifatida himoya qila boshladi. Bu o‘zgarishni Xalqta’limiinfo’da e’lon qilingan maqolalarni bir boshidan kuzatib borgan odam bemalol sezadi.

Sud jarayonida Tarix institutidan olimlar kelishiga umid bor edi, ammo sudya G.K.Djumayeva buni qanoatlantirmadi. Hatto BMBA vakillari ham kelmadi.

Shunga qaramay, bu holat ular uchun “katta saboq” bo‘ldi, deb o‘ylayman. 27-oktyabr kuni o‘tkazilgan attestatsiya imtihonida, ayniqsa tarix yo‘nalishida, o‘tganlarning soni avvalgilariga nisbatan sezilarli darajada ko‘paygani ham bejiz emas (savollarni “oson” qilib qo‘yishgan).

Davomi bu yerda...

(c) Jalol BOLTAYEV

👉 @TESTLIDER

Davomi.. (boshi bu yerda)

P. S. Shu bilan birga “vestgot-langobard” masalasidan so‘ng “darslikda xato bo‘lsa ham, aynan shuni o‘qitish kerak” deb aytayotganlarni ham bir jihatdan tushunish mumkin. Bu holat testologiyada “washback effekti” deb ataladi, ya’ni imtihon o‘qitish tizimiga bevosita ta’sir o‘tkazadi (lekin buni “huquqiy jihatdan ham shunday” demaslik kerak, chunki bundaymas).

Masalan, agar imtihon sifatsiz tashkillansa, o‘qitish tizimi (metodika) undan ham ko‘proq zarar ko‘radi. Ya’ni odatda “sharmanda imtihon”, aytaylik, repetitorlarning “yanada sharmanda metodika” shakllantirishiga olib keladi (masalan, imtihonda sifatsizroq savol qo‘llansa, undanam sifatsiz savol bera boshlashadi va buni “imtihonda shunday tushyapti-ku” degan gap bilan oqlashadi. Bu “washback effekti” deyiladi va bu mening shaxsiy qarashlarim emas. Bu yerda aybni faqatgina saviyasizlikka bog‘lash ham noo‘rin, u bilan birga test o‘tkazuvchi tashkilotning aybi ham bo‘ladi.

Qisqasi, huquqiy jihatdan rasman “xato ma’lumot asosida” test tuzib bo‘lmaydi, ammo amalda shunday bo‘lib qoldi (biroq ular “bu to‘g‘ri ma’lumot” deb turib olishdi). Shunga qaramay, endi Baholash markazi faktlarni tekshirib, xalqaro testologiya talablari doirasida testlarni tuzishga niyat qilishi shubhasiz (niyatning o‘zi kamlik qiladi lekin :)

👉 @TESTLIDER

Adashmasam, 10 tacha bo‘lib qoldi shu savol bo‘yicha apellyatsiya bergan o‘qituvchilar (menda o‘qishmaydi).

Kimda kanal bo‘lsa, shu postni joylasa, yana +1 ta odamga yordami tegishi mumkindir balki.

Tasavvur etaylik, 5000 ta odamdan 50 ta odam apellyatsiya bergan bo‘lsa, o‘sha 50 o‘qituvchi ham odam-ku!

Okruglar bo‘yicha (1)

Okruglar bo‘yicha (2)

Muhim

Baholash markazida svet ham yo‘qmi shunda? 😁

Ja unaqa obro‘sini to‘kib tashlamanglar :)

Bo‘ldi-da endi, chiranavermanglar )