Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi huzuridagi Pedagogik mahorat va xalqaro baholash ilmiy-amaliy markazi tomonidan “Yustinian I vafotidan so‘ng butun Ispaniyani Langobardlar egallagan” degan noto‘g‘ri tarixiy ma’lumotni testda “to‘g‘ri javob” sifatida belgilash holati — bu oddiy texnik xato emas, balki:

-ilmiy asosning buzilishi,
-baholash tizimining ishonchliligiga putur yetkazuvchi institutsional kamchilikdir.

Har qanday davlat test tizimi:
-empirik ishonchli manbalarga,
-tarixiy faktlarning akademik izchil talqiniga,
-xalqaro testologiya standartlariga asoslanishi shart.

Markazning darslikdagi xatoni “to‘g‘ri javob” sifatida qabul qilishi — ilmiy manba ustuvorligini darslik matniga almashtirish deganidir. Bu esa:
fan va metodologiya o‘rtasidagi chegarani buzadi;
ilmiy haqiqatni byurokratik matn bilan almashtirish xavfini tug‘diradi.
Tarixiy manbalar qat’iy ko‘rsatganidek — Ispaniyani Langobardlar emas, Vestgotlar (Vizigotlar) egallagan. Bu fakt nafaqat yirik ilmiy adabiyotlarda, balki xalqaro ensiklopedik manbalarda ham tasdiqlangan.

Markaz davlat nomidan baholash tizimini yurituvchi vakolatli organ sifatida:
-darslik matnini avtomatik tasdiqlovchi emas,
-ilmiy-nazoratlovchi subyekt hisoblanadi.
Shu bois, darslikda xato bo‘lgan taqdirda:
-Markaz ushbu xatoni ilmiy ekspertiza orqali aniqlashi,
Baholash tizimiga kiritmasligi shart.

Faraz qiling, agar darslikda O‘zbekiston mustaqilligi sanasi 1992-yil 1-sentyabr deb yozilsa — Markaz shunchaki “darslikda shunday yozilgan” degan vaj bilan bu xatoni testga kiritishi mumkinmi?

Albatta, yo‘q. Chunki:
-tarixiy sana — hujjatlashtirilgan huquqiy haqiqat;
-darslik esa — ikkinchi darajali manba.

Xuddi shuningdek, tarixiy fakt sifatida Ispaniyani Vestgotlar egallagani masalasida ilmiy manba ustuvorligi mutlaqdir. Darslikdagi xato bu haqiqatni o‘zgartirmaydi va o‘zgartira olmaydi.

Xalqaro testologiya standartlariga ko‘ra:
-har bir savol aniq, ishonchli va tekshiriladigan manbaga tayangan bo‘lishi shart;
-darslikdagi xato test savolining legitim asosini tashkil eta olmaydi;
-baholash tizimi darslik emas, ilmiy manbaga tayanadi.
Bu tamoyillarni buzish — baholash tizimining metodologik poydevorini yemiradi.

PS: “Darslikdagi xato — bu test tizimi uchun manba emas. Test tizimi — darslikni emas, ilmiy haqiqatni baholashi kerak.”

(c) tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori Mardonbek Rajabov

👉 @TESTLIDER

22-oktyabr – vijdon va amalning raqsi, dunyo va oxirat bahsi (o‘z ichingizda)

👉 @TESTLIDER

Attestatsiyaga jiddiy tayyorgarlik ko‘ring, bu “ENG OSON” attestatsiya imtihoni bo‘lishi mumkin

Bir vaqtlari ingliz tilichilar xuddi hozir tarixchilar bildirayotgandek jiddiy e’tiroz bildirishgan. Shundan keyin ingliz tili “oson” tusha boshlagan (buni ingliz tilichi ustozlar ham tasdiqlashadi). Baholash markazi savolni “qiyinlashtiraman” deb “xato” qilib qo‘yishdan qochadi endi. Shunday ekan, bu bir “imkoniyat”.

Batafsil keyinroq yozaman.

👉 @TESTLIDER

👉 @TESTLIDER

Kohin:
– shohim, bundan 1500 yildan so‘ng O‘zbekiston degan davlatda siz qilmagan ishni sizning bo‘yningizga tashlashadi.

Qirol Alboin:
– kim qiladi u ishni?

Kohin:
...

👉 @TESTLIDER

❗️❗️❗️ ❗️❗️❗️❗️🔔

Testolog, repetitor Jalol BOLTAYEVning “KUNDALIK-OPTIMAL” turkumidagi navbatdagi to‘plami nashrdan chiqdi!

🔥 6-sinf “QADIMGI DUNYO TARIXI” (2022)

KUNDALIK-OPTIMAL – bu Jalol BOLTAYEV tomonidan amaldagi har bir tarix fani darsligi asosida ishlab chiqilgan, turli sinflar uchun mo‘ljallangan yagona turkum test to‘plamlarining umumiy nomidir.

Hozirda 6-sinf “Qadimgi dunyo tarixi” (2022), 10-sinf “O‘zbekiston tarixi” (2022) nashrdan chiqqan va sotuvda mavjud. Tez orada barcha darsliklarning “Kundalik-optimal”lari “Spectrum” nashriyotida chop etiladi. Ungacha ushbu kitoblardan bahramand bo‘lib turing :)

⬇️ NAMUNA

📥 Buyurtma berish uchun:
📞+998334461122
👤@SPECTRUM_nashriyoti