Jalol BOLTAYEV kursi – sifat, son, natija uyg‘unligi

Ehtimoliylik haqida gapirish boshqa, haqiqatan ehtimoliy material yaratish boshqa. 💯

Muallifdan

Hurmatli ustozlar va o‘quvchilar!

Qo‘lingizdagi test to‘plami oddiy savollar jamlanmasi emas, testologiya tamoyillariga asoslangan, har bir topshiriq ortida metodik maqsad yotgan, tahlil qilish va tanqidiy yondashuvni shakllantirishga xizmat qiluvchi ilmiy asosga ega materialdir.

Har bir test topshirig’i retrieval (eslab qolish), activation (bilimni faollashtirish) va retention (uzoq muddatli xotirada saqlash) mexanizmlariga asoslangan kognitiv jarayonlarni faollashtiruvchi vosita sifatida ishlab chiqilgan.

Test topshiriqlari Bloom taksonomiyasi asosida tuzilgan bo‘lib, ular eslab qolish, tushunish, qo‘llash va tahlil qilish kabi kognitiv darajalarni bosqichma-bosqich rivojlantirishga xizmat qiladi.

📌 Eng asosiysi: ushbu test to‘plamini to‘liq bajargan o‘quvchi uchun:
• 10-sinf “O‘zbekiston tarixi”dagi tushunchalar va faktlarda muammo qolmaydi,
• darslikdagi bilimlar sun’iy yodlashsiz, tizimli va ongli tarzda xotiraga o‘rnashadi,
• tarixiy ma’lumotlar “ko‘rilgan” emas, “tushunilgan” va “his qilingan” bilimga aylanadi.

To‘plam “shunchaki topish” uchun emas – “o‘rganish” va “tushunish” uchun tuzilgan.
Testlar darslikdagi ma’lumotlarning chuqur tahlili asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, ularda testologiya mezonlari, formativ baholash, diagnostik yondashuv, analitik tahlil va o‘quvchini faollashtiruvchi texnikalar inobatga olingan. Har bir savol maqsadli, yo‘naltiruvchi va rivojlantiruvchi xususiyatga ega.

Shu o‘rinda alohida ta’kidlash lozimki, noto‘g‘ri javob variantlari ham befarq tanlanmagan. Ular testologiyada distraktor deb yuritiladi va o‘quvchining fikrlash yo‘nalishini tahlil qilish, xatolarni anglash orqali o‘rganishga undash hamda tanqidiy fikrlashni faollashtirish maqsadida ongli ravishda tanlab qo‘yilgan. Noto‘g‘ri variantlarning ham “to‘g‘ri shakllantirilishi” – to‘g‘ri ma’lumotni xotirada ongli va barqaror tarzda saqlab qolishiga ham xizmat qiladi. Bu yondashuv testlarning faqat nazorat vositasi emas, balki o‘rgatuvchi mexanizm sifatida ishlashini ta’minlaydi.

Maqsadimiz savol orqali faqat bilimni sinash emas – bilimni shakllantirish va rivojlantirishdir.

Farqni ishlaganingizda o‘zingiz his qilasiz.
Hurmat bilan
Jalol BOLTAYEV
Tarixchi, testolog