>BOTUXON – 1240-yilda Jo‘ji ulusining Oltin O‘rda xonligiga asos solgan. Jo‘jixonning o‘g‘li, Chingizxonning nabirasi.
Mo‘g‘ullarning 1235-yilda mo‘g‘ullarning bo‘lib o‘tgan qurultoyi Rus va Shimoliy Kavkaz yerlarini bosib olish haqida qaror chiqaradi. To‘planadigan qo‘shinga Botuxon yetakchilik qilishi e’lon qilinadi. Uluslardan o‘nta askardan bittasining ajratilishi, Botuxonga yordamga Chingizxonning sarkardalaridan Subutoy Bahodirning berilishiga kelishiladi.
Botu va Subutoylar 1237-yilning kuzida rus yerlariga hujum boshlab, dastlab Ryazanni bosib olishadi.
Rusdagi siosiy tarqoqlik mo‘g‘ullarga qarshilik ko‘rsatish imkoni bermaydi. Chunonchi, Botuxon bosqini arafasida Rusda mustaqil knyazliklar soni 50 taga yetgan edi.
Mo‘g‘ullar 1238–1240-yillarda Vladimir, Suzdal, Galich, Volin, Kiyev (1240) egallaydi.
Botuxon bo‘ysundirilgan ruslardan soliq va to‘lovlarni tezroq to‘play boshlash uchun Yaroslavni «knyazlar oqsoqolligi»ga tayinlab, unga Vladimir knyazligini boshqarish yorlig‘ini beradi.
Botuxonning Sharqiy Yevropadagi istilochilik urushlari 1237-yildan 1242-yilgacha davom etadi. Jumladan, keyingi yurishlar davomida Polsha, qisman Serbiya va Bolgariya istilo qilinadi.
1243-yilda O‘qtoyning vafot etishi munosabati bilan Botuxon Volgabo‘yi dashtlariga qaytadi.
U 1240-yilda Xorazm, Shimoliy Kavkaz, Volga bulg‘orlari yurti, Dashti Qipchoq, Qrim va G‘arbiy Sibir (Shimoliy Kavkaz, Volgabo‘yi, Shimoliy Qora dengiz sohillari, Moldaviya – 7-sinf «Jahon tarixi») hududlarini o‘z ichiga olgan Oltin O‘rda xonligiga asos soladi. Davlat poytaxti Saroy shahri bo‘lib Botuxon davrida Saroy Botu deyilgan. Jo‘ji ulusining Oltin O‘rda xonligini Botuxon va uning avlodlari boshqarishgan.
U Oltin O‘rdani boshqarayotgan davrda Mo‘g‘ulistonning ulug‘ xoqoni Munke edi.
Botuxon 1255-yilda vafot etgan.

Jalol BOLTAYEV muallifligidagi «Histomap» qoʻllanmasidan.

👉 @TESTLIDER

>MUHAMMAD TUG‘LUQ – Dehli sultoni (1325–?), Alouddin Xiljiyning o‘g‘li va vorisi.
U o‘z hukmdorligini otasi paytida mustaqillik yo‘lini tutgan knyazliklarni bo‘ysundirishdan boshlaydi. O‘zini “Iskandar Zulqarnaynning davomchisi” deb nomlagan sulton davrida 1) Hindiston yarimoroli to‘liq birlashtirildi. Sultonning 2) soliq islohoti yuz bergan qurg‘oqchilik tufayli muvaffaqiyatsiz tugadi. Tug‘luqning oltin va kumush pullar bilan teng muomalada bo‘lishi mo‘ljallangan 3) mis tangalarini zarb qildirishi uni ko‘p o‘tmay qadrsizlanib ketishga, har ikki islohotning natijasiz tugashiga olib keladi.
Keyingi hukmdor Feruzshoh Tug‘luq.

Jalol BOLTAYEV muallifligidagi «Histomap» qoʻllanmasidan.

👉 @TESTLIDER

>LYUDOVIK XI – Fransiya qiroli (1461–1483), Karl VII ning (1422–1461) o‘g‘li. Valualar sulolasi
a) 1) Bretan va 2) Anju gersoglarini bo‘ysundirgan.
Bunga javoban yirik feodallar «Jamiyat baxt-saodati ittifoqi»ni tuzadilar. Uning rahbari Karl Burgundskiyga qarshi Lyudovik muvaffaqiyatli kurash olib borib, 3Burgundiyaning g‘arbiy qismini Fransiyaga qo‘shib oladi.
Fransiyaning janubidagi 4Provans viloyati Marsel porti bilan 1481-yilda qirol hukmiga o‘tadi.
Undan so‘ng Fransiya taxtini o‘g‘li Karl VIII egallagan.

Jalol BOLTAYEV muallifligidagi «Histomap» qoʻllanmasidan.

👉 @TESTLIDER

Mana

🎲 “OʻzSSRdagi rahbarlik lavozimlari (1-qism). Ehtimoliy”
@TESTLIDER kanali asoschisi, testolog Jalol Boltayev testi
🖊 50 ta savol · ⏱ 30 soniya