“BMBA-huquqshunoslik ishi” doirasida koʻplab odamlar tanqid qildi, eʼtiroz bildirdi. Ammo qisqa boʻlsa-da, eng mantiqiy postni Komil Jalilov yozdi, deb oʻylayman (yana bir-ikkita bor). Quyida Komil Jalilovning postini keltiraman:

“Yoki yana eski davrga qaytyapmizmi?” [Komil Jalilov Xushnudbek Xudoyberdiyevning gapidan iqtibos keltirgan]

“Eski davr”dan hech qayerga chiqib ketganimiz yoʻq edi. Davlat test markazining nomi oʻzgargani bilan, test topshiriqlari tuzishga yondashuvi oʻzgargani yoʻq edi. Va DTM tashkil topganidan beri oʻzgarmagan bu yondashuv – PISAdagi ayanchli natijalarimiz sabablaridan biri ekanligi haqida yozgan edim. “Bukrini goʻr tuzatadi” – DTMning yondashuvi hech qachon oʻzgarmaydi. Nomi oʻzgarsa ham.

Yaʼni Komil Jalilov YONDASHUV (yoxud metodologiya) haqida gapiryapti.

***

Yana bir taraf esa «darslikdan tashqari maʼlumotdan savol tushdi, apellyatsiya beramiz, yutib chiqamiz», deyapti. Ammo bu gapni aytayotgan doʻstlarimiz, hamkasblarimiz Prezidentning 4884-sonli qarorida “test sinovi topshiriqlari davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlari asosida tuzilishi” belgilab qoʻyilganligini esdan chiqarmasligi kerak. Gap bu yerda “boʻlajak huquqshunoslar” eʻtirozi haqida ketyapti. Shuning uchun ham ular vaziyatni yaxshi anglashi kerak.

Qaranglar, tasavvur qilaylik, yangi qaror chiqib, «test sinovi topshiriqlari muayyan darsliklar asosida tuziladi» deb belgilanishi mumkinmi? De-yure 99 %* bunday boʻlmaydi. Chunki bu testologiya fanining mohiyatiga zid (nima uchun zidligi alohida mavzu).

Endi, aytaylik, shuncha odam sudga berdi, lekin yutib chiqmadi, ammo BMBA kelasi yil vaziyatni oʻzgartirishi, yaʼni de-fakto test savollarini faqat muayyan darsliklar va/yoki qonunlar bilan cheklab qoʻyishi mumkinmi (oʻzi hozir ham de-fakto shunday-u, lekin oldinlari oʻsha «muayyan adabiyotlar» kamligi tufayli eʼtiroz hozirgidek boʻlmasdi)? Ha, balki, ha.

Lekin bu bilan nima yutamiz? Hech nima...
Ikkinchidan, qarorlar boshqacha boʻla turib, kayfiyatga qarab oʻzgargan narsaning umri uzoq boʻlishiga ishonch bormi? Yoʻq, albatta.
Qarorni-chi? Oʻzgartirib boʻladimi? Yoʻq, albatta. Chunki bu testologiya fanining mohiyatiga zid.

Huquqshunoslar “tem bolee” tushunishi kerak.

Hozirgi vaziyatda qachon apellyatsiyada yutib chiqish mumkin?
Test topshirigʻi oʻquv dasturiga muvofiq kelmasligi isbotlansa;
Test topshirigʻining notoʻgʻri tuzilganligi yoxud javoblarda toʻgʻri javob yoʻq ekanligi isbotlansa.

Apellyatsiya bermoqchi bo‘lganlar, faqat savollarga e’tiroz bildiring. Shunaqa isbotlab beringki, hech kim gapirolmay qolsin. Hoziram savollarga mantiqiy jihatdan ham yaxshigina argumentatsiya berayotganlar bor. Lekin “darslikdan tashqari tushdi”ni yozib o‘tirmaslikni tavsiya etaman.

(c) Jalol BOLTAYEV

@TESTLIDER

Men audiochat ochaman, boshda o‘zim gapiraman, keyin sizlarga nutq beraman.

Apellyatsiya bermoqchi bo‘lganlar, faqat savollarga e’tiroz bildiring. Shunaqa isbotlab beringki, hech kim gapirolmay qolsin. Hoziram savollarga mantiqiy jihatdan ham yaxshigina argumentatsiya berayotganlar bor. Lekin “darslikdan tashqari tushdi”ni yozib o‘tirmaslikni tavsiya etaman.

​​Далилларни текшириш чоғида махсус билим талаб этадиган соҳаларни ўрганиш учун экспертиза тайинланади. Масалан, оталикни белгилашга доир ишларда ДНК экспертизаси тайинланиши мумкин.

Худди шундай БМБАнинг куни кеча туширган “қовуни” юзасидан Жалол Болтаев билан фикр алмашдик. Жалол ака тестология борасида билимлилардан. Ўзига хос “экспертиза”дан олган хулосаларимни кейинроқ ҳуқуқий тус бериб пост қиламан.

👉 @legistuz

Men huquqshunos Ne’matullo Zamonovdan ajoyib maqola kutyapman. Ne’matullo huquqshunos sifatida sovuqqonlik bilan vaziyatga to‘g‘ri baho bera oladi va “gumanitar fan vakili” sifatida “bilimni baholash”da qaysi usul to‘g‘riroqligini anglab, o‘rinli maqola yoza oladi, deb o‘ylayman. Men ba’zida kanalda yozganimda sal ko‘chma ma’no ishlatishim, umumiylik yoxud xususiylik yuklashim mumkin. Lekin gaplarimning mazmuni baribir anglashilib turadi.

Oldinroq «BMBA-huquqshunoslik ishi» doirasida qisqa boʻlsa-da, eng mantiqiy postni Komil Jalilov yozdi, deb aytib oʻtgan edim. Endi Komil Jalilov yangi maqola eʼlon qildi. Masalaning asl mohiyatini batafsilroq ochib bergan.

...Lekin muhokamalarda masalaning asl mohiyatiga eʼtibor berilganini hozircha koʻrmadim. Xoʻp, deylik, darsliklarda Shoahmedovlar asrab olgan bolalar soni turlicha emas, bir xil berilganida nima oʻzgarardi? Abituriyentning bu maʼlumotni bilish-bilmasligi nimani hal qilardi? Yoki DTM eʼlon qilgan manbalarda kodekslar ham koʻrsatilganida masala hal boʻlarmidi? Yoʻq, albatta...

Maqolani toʻliq oʻqish uchun quyidagi link ustiga bosing:
https://telegra.ph/BMBA-huquqshunoslik-ishi-07-17

E’tiroz bildirayotganlarni tushunaman, men ham “BMBA ishi” doirasida mamnun emasman. Lekin e’tirozni to‘g‘ri yo‘naltirsangiz, maqsadga muvofiq bo‘ladi. Komil Jalilovga o‘xshab nuqtasiga urish kerak. Ko‘pchilik aynan BMBA kutib o‘tirgan gaplarni aytyapti. Bu ularga qaytangga qo‘l keladi-ku...

📄 Ҳуқуқшунослик можароси: “Дарсликда келтирилмаган” важи шикоят учун асос бўла оладими

✏️ Неъматулло Замонов.

Ҳуқуқшунослик фанидан 14 июл куни имтиҳонда тушган тестлар кўплаб абитуриентлар-у фаолларнинг муҳокама марказида бўлиб турибди. Эътирозлар – дарсликда келтирилмаган маълумотлардан тест шакллантирилгани, шунингдек, кодекслардаги муайян қилмиш учун қандай жазо берилиши (модданинг санкция қисми) сўралгани хусусидадир. Ушбу мақолада шикоят учун илгари сурилаётган важлар таҳлил қилинади.

👉 Мақолани ўқиш.

Бошқаларга ҳам улашсангиз хурсанд бўламан.

@legistuz

24-iyulda «Ikki sertifikatli» uch nafar abituriyentim imtihon topshiradi. Koʻnglim tinchimay, ikki-uch dars ona tili oʻtmoqchiman. Hozirgina yakunladim.

@TESTLIDER

Ertaga bir post yozaman...

Do‘stlar, xafa bo‘lmaysizlar... Baxtimga men bilimli deb hisoblaydigan bir qancha huquqshunos tanishlarim, shogirdlarim bor, bo‘lmasa, yuridiklarga umuman ishonmay qo‘yardim.

Bu postni yozishimga yana bir sabab bor. Oxirgi vaqtlarda ba’zi huquqshunoslar chyota tarixniyam obro‘sizlantirishmoqchimi, bilmadim. “Huquq testlarini huquqchimas, tarixchi tuzgan” deb qo‘yadi. Hey odam, super tarixchi bo‘lsin, u tarixdanam test tuza olmasligi mumkin, xuddi shuningdek, super huquqshunos bo‘lsin – u valid test tuza olmasligi mumkin testologiyani alohida, maxsus o‘rganmagan bo‘lsa. Ya’ni hozir o‘sha gapni aytayotgan odamni, mayli, 20 yil huquqshunoslik qilgan bo‘lsin, olib kelib qo‘yishsa, testologiyani alohida o‘rganmagan bo‘lsa, besh battar qilishi mumkin. Yoki fanni o‘rgatish qobiliyati, ya’ni pedagogik qobiliyati ham bo‘lmasligi mumkin.

4 yil yuridikda o‘qib, huquqqa aloqador bo‘lmay chiqish mumkin ekan.

Bugun “har qanday imtihonlar darsliklar bilan cheklanadi, qonunchilikda shunday” degan huquqshunoslar bo‘lsa, @TESTLIDER’da audiochat o‘tkazamiz.

Dastavval HUQUQIY tarafini gaplashamiz.

Keyin nima uchun bu narsa noto‘g‘ri ekanligi gaplashamiz.

Undan keyin esa aslida nima bo‘layotganini va urg‘uni qayerga qaratish kerakligini gaplashamiz.

Ko‘ngilli huquqshunoslar bo‘lsa, @JalolBOLTAYEV’ga yozing. Diskriminatsiya deb qabul qilmang, lekin faqat mutaxassisligi yurisprudensiya bo‘lsin.