#darslikka_izoh

10-sinf “O‘zbekiston tarixi” darsligining Ikkinchi jahon urushiga oid 26-mavzusida (155-sahifa) “lend-liz” so‘zini uchratamiz. AQSH o‘ylab topgan lend-liz dasturi haqida nimalarni bilasiz?

“Lend-liz” atamasi inglizchadan lend – “qarz berish”, lizing – “ijara” deb tarjima qilingan. Lend-liz to‘g‘risidagi qonun 1941-yili Franklin Ruzvelt davrida qabul qilingan. Unga ko‘ra Amerika Ikkinchi jahon urushida o‘z ittifoqchilariga, asosan, harbiy asbob-anjomlar, texnika, tibbiy jihozlar, dori-darmon va strategik xomashyo yetkazib bergan.

Maʼlumotlarga koʻra, Buyuk Britaniya, Xitoy, SSSR va boshqa ittifoqchi davlatlar AQSHdan jami 50 milliard dollarlik yordam olgan. Bugungi kunda bu taxminan 690 milliard dollarga teng.

Lend-liz shartnomasiga koʻra, urush vaqtida yoʻq qilingan harbiy aslahalar uchun pul toʻlanmas edi. Urushdan keyin saqlanib qolgan materiallarning haqi AQSH tomonidan taqdim etilgan uzoq muddatli kreditlar hisobiga to‘liq yoki qisman to‘langan. Bu kreditlar foizsiz boʻlgan. Buzilmagan va yo‘qotilmagan aslahalarni AQSH talab etishiga haqqi bo‘lgan. Bunday holatda materiallar qaytarilishi shart bo‘lgan.

Lend-liz dasturi haqida oldin ham, hozir ham turli qarashlar, bahs bor. Kimdir Lend-liz yordami bo‘lmasa, urushda g‘alaba qozonib bo‘lmas edi desa, kimdir lend-liz hech qanday ahamiyatga ega emas edi, Amerikaning ayyorona siyosati edi, deydi.

Amerika manfaatiga qarshi qaratilgan gaplarga javoban AQSH prezidenti Franklin Ruzvelt lend-lizni izohlab shunday degandi:
“Qo‘shnimning uyiga o‘t ketdi. Menda olovni o‘chirishda asqotadigan rezina shlang bor. Agar qo‘shnim o‘tni o‘chirishda mening rezina shlangimdan foydalanishni xohlasa men bajonidil berib turaman”.

Birinchi bor lend-liz haqidagi qonun qabul qilinganidan 81 yil o‘tib, AQSH prezidenti Jo Bayden ikkinchi marta bunday qonunni imzoladi. Bu safar Rossiya bilan kurash olib borayotgan Ukrainaga lend-liz asosida harbiy yordam ko‘rsatilishi nazarda tutildi.

👉 @TESTLIDER

Shu paytgacha nomimni plagiat va sifatsizlikdan saqlab keldim. Bundan keyin ham shunday bo‘lib qoladi, Xudo xohlasa. Biron-bir g‘oyani o‘ylab, uni shakllantirish uchun soatlab, kunlab o‘tirish talab etiladi. Ba’zida bir g‘oyani xayolan shakllantirish uchun ikki kun, qog‘ozga tushirish va ishlash uchun yana ikki kun ketishi mumkin. Shakllanishiga 4 kun ketgan o‘sha materialni esa 2 daqiqada “ekspluatatsiya” qilsa bo‘ladi...

O‘quvchilaringizga va farzandlaringizga plagiatning har qanday ko‘rinishi yomon ekanligini yoshligidan uqtiring.

Obunachilarga eslatma! Ushbu kanal yaratuvchisi plagiatni keskin qoralaydi.

👉 @TESTLIDER

@legistuz kanali joylabdi hozir. Men ham bu videoni sizga ulashgim keldi. Kichik ishlar...

Videoda “Subyektiv” ko‘rsatuvida o‘qituvchi, siyosatshunos Hamid Sodiq.

Aziz va mo‘tabar opa-singillar!

Sizlarni 8-mart – «Xalqaro xotin-qizlar kuni» bilan tabriklayman. Sizlarga uzoq va mazmunli umr, sihat-salomatlik, baxt-saodat, xonadoningizga fayz-u baraka tilayman. Doimo oilangiz, farzandlaringiz, el-u yurt ardog‘ida bo‘ling!

(c) Jalol BOLTAYEV

P. S. Rasmni o‘zim yasadim, yaqinlaringizga yuborib, “tabriklashga ketadigan” rasm bo‘lgan, menimcha :)

👉 @TESTLIDER – TARIX

Ushbu “Milliy sertifikat” testini ertaga @TESTLIDER kanalida videochatda tahlil qilishga nima deysizlar?

(Reaksiyalar bilan munosabatingizni bildiring)

Soat 23⁰⁰ da videochat ochiladi, testni tahlil qilamiz.

Videochatda ishtirok etganlar, @TESTLIDER kanalini do‘stlaringizga taklif eta olmaysizmi? ☺️ Telegramdagi faoliyatni biz ham kuchaytiramiz shunda :)

Navbatdagi “Milliy sertifikat” testini “google forms”da o‘tkazamiz. Ochiq (javobi yoziladigan) testlarni ham ishlay olasiz shunda. @TESTLIDER kanaliga do‘stlaringizni taklif eting!