​​Da Vinchining da Vinchiligi "Mona Liza"ni shunchaki yaratganida emas. U chizgan narsani siz ham, oddiygina kompyuter ham farqlanishsiz qila olishi mumkin. Uning shaxsiyati butunligicha rassomlikda ham emas. Yo'qni ko'ra olishida, yo'qdan bor qilishida, siz va biz ishonmagan narsalarni ilg'ay bilib voz kechmaganida edi. Chin ixtirochi bo'lgan asli, o'ylab topgan va yaratgan.

Va yana bir narsani bilasizmi? Da Vinchining oldiga yuzlagan ma'lumotlar-u, yillardan iborat yilnomalarni yod ol, deb bersangiz, bizdan farqli "nega?" degan savol bilan sizga va o'ziga so'roq bera olgan bo'lardi. Ko'r-ko'rona yodlashni va ma'lumotlarni bilishni bizga o'xshab tor maqsadlarga bog'lamagan bo'lardi. U hech qachon bizga ma'lumotlarni  kutganimizdek aniqlikda aytib bera olmas, biroq ana shu ma'lumotdan bizga xizmat qiladigan ixtirolarni yaratib bera olishi mumkin edi. Biz esa o'zimiz ideal bilim degan sonlarimiz va faktlarimizga ko'milib bilimning mevasini shu fundamental bilimlarimizga bog'lab yashab o'tib ketaveramiz.

Sonlar va faktlar, ma'lum sohaning asosini o'rganish muhim. Blum taksonomiyasining asosi aslida xotira va chuqur bilimdan iborat. Ammo ana shu bilimga olib boruvchi yo'lda tushunish, tahlil qilish va baholash, oxirida esa yaratish degan tushunchalar ham mavjud.

O'rgangan bilimingiz, yod olgan ma'lumotingizdan qandaydir foydali yoki foydasiz bo'lsin biror-bir narsa yaralmas ekan o'zingizdan bilimli - "ziyoli" shaxsni yasab olmang. Yaratmas ekansiz biologik oddiy individ - mehnat qiluvchi ijtimoiy mavjudodligingizcha qolaverasiz.

Yaratish deganda faqat moddiyat tushunilmaydi. Biror-bir tushuncha, harakat yoki jamiyat rivoji uchun hissa qo'shadigan, sizning individualligingizni ko'rsatuvchi istalgan tushuncha yaratuvchanlikka misoldir. Yodlang, o'rganing adabiyot-u tarixingizni. Lekin shu yodlaganlaringizni tahlil qilmay, o'z shaxsiy xulosalaringizni bayon qiluvchi oddiygina matningizni (taqriz) yoza bilmas ekansiz qaysi til bilan bilimliman, sohamni chuqur mutaxassisiman, deya ayta olasiz? Bilingki, bilim umuman subyektiv tushuncha emas. Istalgan narsa men uchun subyektiv xususiyatga ega bo'lishi mumkin. Biroq bilim umumiy va bilimli tushunchasini ham o'z qarichingiz bilan o'lchashga urinmang.

@larasinsight

@alimdjanovversiyasi — tarixchi olimlardan biri Baxtiyor Alimdjanov Telegramda o'z sahifasini ochibdi. Ulanib qo'yishni tavsiya etaman.

Zamonaviy o‘zbek tarix o‘qituvchilari egallashi kerak bo‘lgan bilimlar:

1. Xorijiy tillar. Ayniqsa ingliz va xitoy tillarini o‘rganish zamon talabiga aylanib ulgurdi. Ingliz tilini bilish turli soha mutaxassislari bilan fikr almashish va dunyoning istalgan manbasidan axborot olish imkoniyatini beradi. Xitoy tili esa ilm-fan yangiliklarini boshqalardan oldinroq bilishga yordamlashadi. Bugungi Xitoyda olimlar soni AQSH olimlari sonidan ko‘proq va ularning ilmiy tadqiqotlari samaraliroq bo‘lib chiqmoqda.

2. Photoshop va Illustrator dasturlari. Hozirgi kunda Pinterest, Instagram, Twitter singari tarmoqlarda chet ellik ijodkorlar va tadqiqotchilar tarixga oid qiziqarli illustratsiyalarni namoyish etishadi. Dasturlarni o‘rganish orqali o‘quvchilarga qiziqarli illustratsiyalarni o‘zbek tilida taqdim qilish mumkin.

3. Primer Pro yoki mobil qurilmalar uchun video tahrirlovchi dasturlar. YouTube dunyodagi eng ajoyib platformalardan biri. U yerda har qanday video arxivlarni topish mumkin. Tarixga oid mashxur ko‘rsatuvlar YouTubega joylab boriladi. Mavzuga doir videolarni o‘zbek tiliga tarjima qilib o‘quvchilarga ko‘rsatsa, o‘rganish samaradorligi ikki hissa oshadi.

4. MS Office dasturlari yoki Adobe inDesign orqali kitob sahifalash. Mavzuga doir qo‘shimcha ma’lumotlarni kichik-kichik kitobcha shaklida o‘quvchilarga tarqatish orqali yoki mavzuning qisqartmalarini kitob shakliga keltirish orqali o‘rganish osonlashadi.

5. Kartografiya. Xaritalardan unumli foydalanishni bilish. GPS qurilmalari yoki telefondagi oddiy Google Maps dasturi yordamida real vaqt rejimida o‘quvchilarga tarixiy obidalarni xaritadan ko‘rsatish mumkin.

Manba: «Oddiy yo‘lovchi»

👉 @TESTLIDER

"Ўйлаш - қийин иш, шунинг учун кўпчилик ҳукм чиқаради"

✍️Kaрл Юнг

@imaginative_girl

Ilm so'zini "ilim" deb yozadiganlar tarixchi olim Baxtiyor Alimdjanovning kommentariyasida mantiqsiz gaplari bilan "aqllilik" qilib yotishibdi...

Eh, odamlardan faqatgina bitta illatni olib tashlash imkoni berilsa, maddohlikni tanlagan bo'lardim, deb o'ylardim. Hozir shunday imkon berilsa, o'zini daho (faqat men to'g'ri yo'ldaman) deb o'ylash va notolerantlikni — uchalasini so'ragan bo'lardim. Bo'lmasa, odam bo'lish qiyin...

Telegram tarmog'ida huquqshunoslik bo'yicha abituriyentlarga mo'ljallangan kanallar ham ko'payib qoldi. Ammo obunachi soni ko'p bo'lgani bilan aksariyatida kontent sifati bilan bog'liq muammolar bordek ko'rinadi.

Sifatli kontent istovchilar uchun @LEGAL_ZONE kanalini tavsiya etaman. Kanal muallifi — repetitor Sirojiddin Yo'ldoshov ukamiz huquqshunoslik bo'yicha ham sifatli testlar bazasini shakllantirib borajak. Umuman olganda, hozirda kanalga joylangan test va qo'llanmalarda ham sifat ancha yaxshi (albatta, kundan kunga yaxshilanib boraveradi).

Demak, @LEGAL_ZONE'ga ulanib qo'ying!

Ertaga 6—11-sinf tarix darsliklari bo'yicha "Konkurs test" tashkillashtirmoqchiman. Testlar testologiya fani qonuniyatlari va spetsifikator asosida bo'ladi. Mualliflik testlar.

Reglament: 20:30—23:30
Kanal: @TESTLIDER

⚡️KONKURS TEST BOSHLANDI!

• Muallif: JALOL BOLTAYEV
• Darsliklar: 6–11-sinf tarix darsliklari asosida
• Testlar soni: 30 ta
• Reglament: 3 soat (20:30–23:30)

📝 Faylni ochasiz, testlarni ishlab, @e_test1_bot'ga maxsus kod orqali yuborasiz!
🔐 Maxsus kod: 76676
🔍 Namuna: 76676*1a2b3...

👉 @TESTLIDER – repetitor Jalol Boltayev sahifasi

Tanlovda jami 109 nafar ishtirokchi qatnashdi. Eng yuqori natija 30 tadan 29 ta bo‘lib, 3 nafar ishtirokchi shunday natija qayd etdi. Umumiy reyting va to‘g‘ri javoblarni quyidagi havola orqali ko‘rishingiz mumkin:

📊 Umumiy reyting va to‘g‘ri javoblar

1-o‘rinlar:
• Avazbek Boyqobilov - 29 ta 🥇
• Abdulvoxidova Muxayyo - 29 ta 🥇
• Samira Tulaganova - 29 ta 🥇

👉 @TESTLIDER — repetitor Jalol Boltayev sahifasi

«EHTIMOLIY SAVOLLAR – 2023» qo‘llanmasini joylaganimdan so‘ng uning 2, 3-qismlarini ham chiqarishimni ko‘p so‘rashdi.

Imtihonga oz fursat qolgan ayni paytda qo‘llanmaning keyingi qismlarini o‘qib chiqishdan ko‘ra «majburiychilar» uchun foydaliroq bo‘lgan, shu qo‘llanmalar asosida tuzib chiqilgan «EHTIMOLIY TESTLAR – 2023» endi sotuvda.

• Muallif: Jalol Boltayev
• Test to‘plamining narxi: 80 ming so‘m
• Sotilish shakli: PDF
• Toʻgʻri javoblari bilan

Elektron shaklda sotiladi. Mening nomimdagi 9860 0101 3391 0371 karta raqamiga to‘lovni o‘tkazib, chekini «lichka»ga yuborganingizdan so‘ng kitobning PDF formati tashlab beriladi.

👉 @TESTLIDER – repetitor Jalol Boltayev sahifasi

⚡️#yangi_qolipdagi_test

Quyidagi sxemani tahlil qilib, raqamlar bilan ko‘rsatilgan bo‘shliqlarga mos so‘zlar qo‘yilgan javobni toping.

A) 1 – Vilgelm II; 2 – Nikolay II; 3 – gabsburglar; 4 – Avstriya-Vengriya
B) 1 – Vilgelm I; 2 – Nikolay I; 3 – gogensollernlar; 4 – Buyuk Britaniya
C) 1 – Vilgelm I; 2 – Aleksandr III; 3 – gabsburglar; 4 – Avstriya-Vengriya
D) 1 – Vilgelm II; 2 – Nikolay II; 3 – gogensollernlar; 4 – Avstriya-Vengriya

👉 @TESTLIDER — repetitor Jalol Boltayev sahifasi

👉 @TESTLIDER — repetitor Jalol Boltayev sahifasi

#huquq

Muallif: Sirojiddin Yo'ldoshov
Manba: @LEGAL_ZONE

👉 @TESTLIDER

Germaniyada 1 soat ishlab nimalar olish mumkin, O'zbekistonda-chi?

"Yetim dasturchi kundaligi" kanalidan olindi.

👉 @TESTLIDER

Konsta ajoyib reper. Repni eshitib, sevgi mavzusidagi yengil-yelpi qo'shiqlar ko'payib ketdi, deb yurmang tag'in. Bu kuy sevgi haqida emas aslida!

Klassik test nazariyasi va Rash modeli

(c) Komil Jalilov

***
Testologiya deganda faqatgina "4 ta varianti bor savol tuzish"ni tushunadiganlar o'qib ko'rsin )

👉 @TESTLIDER

Tarix fanida ixtisoslashtirilgan kanallar ichida eng kerakligi va oʻzining dolzarbligi bilan ajralib turuvchi, hamkasbim Husanboy Xoldorovning kanalida soʻnggi kunlarda abituriyentlar uchun koʻplab kerakli materiallar joylab borilmoqda, quyidagi link orqali yuklab oling:
👉 https://t.me/TARIX_TILSIMI/7296

❓Нима учун инсонлар ўзларига юқори баҳо беришади?

6-синф тарих дарслигидан Суқрот ҳақида биласиз. У Афинанинг энг ақлли кишиси деб эълон қилинганида, "Ҳеч нарсани билмаслигимни билганим учун ҳам мени донишманд деб ҳисоблашса керак" деб жавоб берганини ҳам биласиз. Ёки, айрим етарли билим ва малакага эга бўлмаган инсонлар ўзларига юқори баҳо беришларига дуч келган бўлишингиз мумкин (масалан,айрим ўқитувчиларда). Ўзига баҳо бериш ва билимли/сизлик ўртасида боғлиқлик мавжуд. У Даннинг-Крюгер эффекти деб номланади.

Даннинг-Крюгер эффекти Девид Дуннинг ва Жастин Кругерларнинг номлари билан аталиб, уларнинг 1999-йилдаги тадқиқоти билан асослаб берилган. Унга кўра, нисбатан малакасиз ва билимсиз кишилар ўзларига кутилганидан юқори баҳо беришади. Малакалироқ ва билимлироқ кишилар эса аксинча.
Мисол учун, камроқ билимга эга А шахсдан тест олиб ўз натижасини таҳмин қилишни сўрасангиз асл натижасидан юқорироқ натижани таҳмин қилади. Нисбатан билимлироқ Б шахснинг таҳмини эса реал натижадан пастроқ бўлади.

Қисқа қилиб айтганда, Даннинг-Крюгер эффекти маълум бир соҳада қобилияти паст одамларнинг ушбу қобилиятга ҳаддан ташқари юқори баҳо беришга мойиллиги мавжудлигини англатади. Ушбу постга илова қилинган сурат орқали ушбу эффект мазмунин осонроқ тушуниб олиш мумкин.

Хулоса шундаки, бу эфффект аҳмоқлар ўзларини ақлли деб ўйлашалари ҳақида эмас, аҳмоқлар ўзларига юқори баҳо бериши ҳақида эди. Тадиқотга кўра, билимсиз инсонларнинг "самооценка"сининг юқори чегараси билимлироқ одамларникидан баланд бўлмайди,

@tarixolimpiada

Har bahorda shu bo'lar takror

Har yili imtihon paytida ba'zi "uddaburon"lar kanalida odam ko'paytirish uchunmi, shov-shuv qilish uchunmi, tushmagan savollarni "tushdi" deya kanalida tarqatishadi. Shuningdek, atayin imtihondan so'ng tushgan savollarni yozib olib (yoki tarqalgan testlarni ko'chirib), printerdan chiqarib, xuddi "imtihondan yashirincha olib chiqilgan"ga o'xshatib, internetda tarqatishadi.

Yuqoridagi suratda aks etgan varaq ham bir qarashda imtihondan yashirincha olib chiqilganga o'xshashi mumkin. Ammo qaysidir "uddaburon" imtihondan so'ng kanallarda qo'yilgan testni shundog'icha ko'chirib olgan, Wordda DTMnikiga o'xshatib ishlov bergan (o'zicha), printerdan chiqargan, test raqamini yirtib (o'zicha), odamlarni manipulyatsiya qilmoqda.

Bu 100 % feyk. Imtihondan keyin qilingan "mehnat mahsuli".

👉 @TESTLIDER