به‌منظور نام‌گذاری این دیوارها می‌توان برای تمامی اجزای دیوار از یک Label مشابه استفاده نمود (شکل 5-الف)، یا به‌طور محافظه‌کارانه (و البته در جهت سهولت کار) برای هریک از اجزای دیوار، نام‌گذاری متفاوتی درنظر گرفت (شکل 5-ب).

شکل 5: روش‌های معرفی Pier Label در دیوارهای بال‌دار

درصورتی که طراح قصد دارد کل مقطع دیوار را بصورت یکپارچه طراحی نماید (شکل 5-الف) لازم است در تعریف مقطع دیوار، از محل دستور زیر، کل مقطع دیوار بال‌دار را معرفی و سپس مقطع ترسیم شده را به دیوار مورد نظر، تخصیص دهد.

Design > Shear Wall Design > Define General Pier Sections

در این حالت، مطابق با بند 9-20-7-2-3 مبحث 9، در طبقاتی که بخشی از بال یا بال‌ها به‌عنوان عرض مؤثر محسوب می‌شوند، مقطع ترسیمی مذکور باید فقط شامل جان یا جان‌ها همراه با عرض مؤثر بال یا بال‌ها باشد و نباید کل بال دیوار، در مقطع، ترسیم شود. تشخیص آنکه کدام اجزای دیوار به‌عنوان بال یا جان محسوب می‌شوند، به امتداد اعمال نیروهای زلزله وابسته است؛ لذا در طبقات مذکور لازم است دو مقطع جداگانه ترسیم گردد که در آن‌ها بسته به امتداد نیروی زلزله مورد نظر (امتداد X یا Y نیروهای زلزله)، بال(ها) و جان(ها) متفاوت هستند. در مواردی‌که نحوه قرارگیری دیوار در پلان بصورتی است که بال‌(ها) یا جان(‌ها) در امتداد محورهای اصلی متعامد ساختمان قرار ندارند، یا در مواردی‌که تشخیص صحیح بال(ها) و جان(ها) مقدور نیست، از روش نام‌گذاری شکل 5-ب استفاده شود.

در دیوارهای برشی هم‌بند دارای بازشو، نحوه نام‌گذاری Pier ها، به شرایط دیوار، از جمله تعداد و محل قرارگیری بازشوها نیز بستگی دارد و لازم است طراح، با توجه به شرایط موجود، نحوه نام‌گذاری نواحی مختلف دیوار را تعیین نماید. به‌عنوان مثال، برای دیوار بال‌دار شکل 6 ، می‌توان کل مجموعه دیوار را به دو بخش جداگانه تقسیم و نام‌گذاری Pier ها را مطابق با شکل 6-الف انجام داد؛ یا می‌توان اعضای دیوار را مطابق با شکل 6-ب، نام‌گذاری نمود.

شکل 6: روش‌های معرفی Pier Label در دیوارهای بال‌دار دارای بازشو

درمواردی‌که تعداد و محل قرارگیری بازشوها بصورتی باشد که امکان ترکیب بخش‌های مختلف دیوار و تخصیص یک نام واحد برای آنها وجود نداشته باشد، یا ابهاماتی درخصوص نام‌گذاری واحد برای چند بخش وجود داشته باشد، توصیه می‌شود نام‌گذاری دیوار، مطابق شکل 7 انجام شود.

شکل 7: معرفی Pier Label در دیوارها بال‌دار دارای بازشوهای متعدد

تذکر: در مواردی‌که در محل تلاقی دو Pier، ستون مرزی وجود داشته باشد، این ستون، هر بار با یکی از Pier های مجاورش نامگذاری مشترک شود به‌عنوان بخشی از آن دیوار، طراحی گردد و نهایتاً هرکدام که آرماتورهای بزرگتری برای ستون مرزی ارائه دهد، مبنا قرار گیرد. به‌عنوان مثال، در شکل 8، در محل تلاقی دیوارهای P2 و P3، ستون مرزی وجود دارد. یکبار این المان ستونی، P2 نام‌گذاری شود و به‌عنوان بخشی از دیوار P2 طراحی شود و یکبار هم جداگانه، P3 نامگذاری شود و به‌عنوان بخشی از دیوار P3 طراحی شود. آرماتورهای طولی تعیین‌شده برای ستون مذکور در این دو حالت، هرکدام بیشتر باشد، مبنای ارائه آرماتورهای طولی ستون مذکور در نقشه‌های اجرایی خواهد بود.

شکل 8: دیوارهای بال‌دار دارای بازشوهای متعدد، همراه با ستون مرزی در کنج‌ها

سوال(47): چگونه می‌توان در نرم افزار ETABS، ضابطه بند 3-1-4(ب) ویرایش چهارم استاندارد 2800 را برای ستون‌های بتن‌آرمه کنترل نمود؟
پاسخ: مطابق بند 3-1-4 (ب) ویرایش چهارم استاندارد 2800، در ساختمان‏های منظم در پلان، ستون‏های محل تقاطع دو یا چند سیستم مقاوم باربر جانبی باید تحت اثر 100 درصد نیروی زلزله یک امتداد و 30 درصد نیروی زلزله امتداد دیگر طراحی شوند؛ لیکن درصورتی‏که نیروی محوری ناشی از اثر زلزله در ستون، در هریک از دو امتداد موردنظر، کمتر از 20 درصد ظرفیت بار محوری ستون باشد، آن ستون، معاف از ضابطه 30-100 خواهد بود. این بررسی باید برای هر دو نیروی محوری کششی و فشاری ستون انجام شود. متذکر می‌گردد، درصورتی‏که ساختمان، نامنظم در پلان محسوب شود، این معافیت مصداق نداشته و لازم است سازه و شالوده ساختمان، تحت ضابطه 30-100 طراحی شوند.

در سازه‏‌های بتن‌آرمه عملاً تمامی ستون‏‌ها، ستون‌های محل تقاطع سیستم‌های مقاوم باربر جانبی هستند؛ مگر آنکه در امتدادی از سازه، ستون یا ستون‌هایی، غیر باربر لرزه‏ای محسوب شده باشند.

جهت تسهیل چگونگی انجام بررسی این معافیت، جزئیات آن در قالب عملیات گام به گام، به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

گام اول: لازم است ترکیب‌بارهایی ایجاد شوند که صرفاً شامل بارهای زلزله هستند. این ترکیب‌های ‌بارگذاری، به شرح زیر است:

تذکر: عبارت (0/6AI)D در ترکیب‏ بارهای فوق مربوط به اثر نیروی قائم ناشی از زلزله وارد بر کل سازۀ ساختمان، در منطقه با خطر نسبی بسیار زیاد است که باید در تعیین نیروی محوری ناشی از زلزله در ستون‏ها لحاظ گردد. در سایر نواحی لرزه ‏خیزی، عبارت مذکور از ترکیب ‌‏بارهای فوق حذف می گردد. توجه شود، در بررسی این ضابطه عنوان گردیده، "نیروی محوری ناشی از زلزله" که مطابق ضابطه بند 6-11-12-2 مبحث ششم، نيروی زلزلۀ طرح، E، ترکیبی از اثر مؤلفه‏ هاي افقي شتاب زلزله در ساختمان، Eh، و اثر مؤلفه قائم شتاب زلزله در ساختمان، Ev، بصورت است. همچنین علامت ± در عبارت (0/6AI)D، مربوط به لحاظ نمودن اثر نیروی قائم ناشی از زلزله در هر دو جهت رو به بالا و رو به پایین است تا ستون‏ها تحت حداکثر نیروهای محوری فشاری و کششی بررسی شوند.

گام دوم: تمامی ستون‏های محل تقاطع سیستم‌های مقاوم باربر جانبی را انتخاب و در منوی تنظیمات طراحی قاب‌ بتنی، پنجره دستور View/Revise Overwrites، ضرایب Sway Moment و NonSway Moment را عدد بسیار کوچکی نظیر 0.00001 معرفی نمایید (تصویر 1). همچنین، Consider Minimum Eccentricty، در حالت No قرار داده شود تا از لنگر خمشی نظیر با خروج از مرکزیت حداقل، صرف‌نظر گردد و بررسی مربوطه، صرفاً تحت نیروی محوریِ تنها، انجام شود.

تصویر (1)

گام سوم: در بخش منوی طراحی قاب‏ بتنی، در پنجره دستور Select Design Combinations، ترکیب ‏بارهای ایجاد شده در گام اول، آنهایی‌که شامل نیروی زلزله افقی مربوط به یکی از دو امتداد متعامد سازه است را فعال و سایر ترکیب‏‌های بارگذاری را غیرفعال نمایید. سپس تمامی ستون‌های محل تقاطع سیستم‌های مقاوم باربر جانبی انتخاب شوند و دستور طراحی اجرا گردد. ستون‏هایی که DCR آنها کمتر از 0/2 باشد، از ضابطه 30-100 معاف هستند و نیازی به بررسی آنها تحت اثر زلزله امتداد دیگر سازه نیست؛ لیکن ستون‏هایی که DCR آنها برابر یا بیش از 0/2 باشد، باید تحت اثر زلزله امتداد دیگر سازه نیز بررسی شوند. برای این منظور، این ستون‌ها انتخاب شوند؛ سپس ترکیب ‏بارهای ایجاد شده در گام اول، آنهایی‌که شامل نیروی زلزله افقی امتداد دیگر سازه است فعال و سایر ترکیب‏ بارها، غیرفعال شوند. با اجرای مجدد دستور طراحی، از بین ستون‌هایی که برای بررسی زلزله امتداد دوم، انتخاب شده‌اند، آنهایی که DCR کمتر از 0/2 داشته باشند از ضابطه 30-100 معاف خواهند شد؛ لیکن ستون‏هایی که DCR آنها، کماکان برابر یا بیش از 0/2 باشد ،همان‌هایی هستند که تحت اثر زلزله هر دو امتداد، دارای DCR برابر یا بیش از 0/2 هستند و لذا باید تحت شرایط 30-100 طراحی شوند.



پی‌نوشت: استاندارد ASCE7 در نسخ مختلف خود (2010، 2016 و 2022) مقرر می‌نماید درصورتی‌که نیروی محوری ناشی از اثر زلزله در ستون، در هر دو امتداد متعامد ساختمان (و نه صرفاً یک امتداد)، کمتر از 20 درصد ظرفیت بار محوری ستون باشد، آن ستون، معاف از ضابطه 30-100 خواهد بود. این کارگروه توصیه می‌کند که بجای ضابطۀ مذکور در ویرایش چهارم استاندارد 2800، از ضابطۀ استاندارد ASCE7 استفاده شود. در این حالت، روش بررسی نیز کمی ساده‌تر خواهد بود؛ بدین‌صورت که‌ در گام سوم، نیازی به بررسی ستون‏های محل تقاطع سیستم‌های مقاوم باربر جانبی، تحت زلزله هر امتداد، بصورت جداگانه نخواهد بود. به‌عبارتی، کلیه ترکیب ‏بارهای ایجاد شده در گام اول، همگی فعال و سایر ترکیب‌های بارگذاری، غیر فعال می‌شوند. سپس، تمامی ستون‌های محل تقاطع سیستم‌های مقاوم باربر جانبی انتخاب شوند و دستور طراحی اجرا گردد. ستون‏هایی که DCR آنها کمتر از 0/2 باشد از ضابطه 30-100 معاف هستند و ستون‏هایی که DCR آنها برابر یا بیش از 0/2 باشد، مشمول طراحی تحت ضابطه 30-100 خواهند بود.

برشی از فیلم دیکتاتور بزرگ اثر چارلی چاپلین با کاور موسیقی از هانس زیمر

سخنرانی آقای جیمز ملِی درباره «سازه های فولادی بلندمرتبه شهر سانفرانسیسکو» در کلاس دینامیک سازه دانشگاه Cal Poly
ادامه توضیح🔻
t.me/solseghalam

صحبتهای شهردار تهران، علیرضا زاکانی در باب لرزه خیزی تهران