سوال (2): هرگاه مقاومت فشاری بتن تیر کمتر از مقاومت فشاری بتن ستون باشد، جهت طراحی چشمه اتصال، کدام یک از مقاومت های فشاری بتن تیر یا ستون باید مد نظر قرار گیرد و نحوه اعمال آن در نرم افزار ETABS چگونه خواهد بود؟
پاسخ: در این حالت میتوان جهت طراحی چشمه اتصال از بتن با مقاومت فشاری کمتر استفاده نمود. برای انجام این کار در نرم افزار مطابق شکل زیر عمل شود.
پاسخ: در این حالت میتوان جهت طراحی چشمه اتصال از بتن با مقاومت فشاری کمتر استفاده نمود. برای انجام این کار در نرم افزار مطابق شکل زیر عمل شود.
سوال (3): در سازههای بتنآرمه در صورتیکه عرض تیر، کمتر از عرض ستونی باشد که به آن متصل میشود، ممکن است ETABS در محاسبات مقاومت برشی چشمه اتصال نادرست عمل کند. روش اصلاح این موضوع در روند طراحی نرمافزاری چگونه میباشد؟
پاسخ: نرمافزار ETABS در محاسبات مقاومت برشی چشمه اتصال، مقدار Aj را همواره برابر سطح مقطع ستون در نظر میگیرد لیکن مقدار صحیح Aj بر مبنای بند 9-16-4-2-3 مبحث نهم ممکن است متفاوت از مقدار محاسبه شده نرمافزار باشد. لذا لازم است طراح، نسبت Aj محاسبه شده ETABS (برابر سطح مقطع ستون) به Aj محاسبه شده بر مبنای مبحث نهم را تعیین و این مقدار را در نسبت مقاومت چشمه اتصال که ETABS گزارش نموده ضرب نماید. متذکر میگردد در مواردیکه محور تیر از مرکز ستون عبور نمیکند، اصلاح وضعیت اتصال اعضا با استفاده از گزینه Insertion Point تأثیری بر اصلاح موضوع بحث این سوال ندارد.
پاسخ: نرمافزار ETABS در محاسبات مقاومت برشی چشمه اتصال، مقدار Aj را همواره برابر سطح مقطع ستون در نظر میگیرد لیکن مقدار صحیح Aj بر مبنای بند 9-16-4-2-3 مبحث نهم ممکن است متفاوت از مقدار محاسبه شده نرمافزار باشد. لذا لازم است طراح، نسبت Aj محاسبه شده ETABS (برابر سطح مقطع ستون) به Aj محاسبه شده بر مبنای مبحث نهم را تعیین و این مقدار را در نسبت مقاومت چشمه اتصال که ETABS گزارش نموده ضرب نماید. متذکر میگردد در مواردیکه محور تیر از مرکز ستون عبور نمیکند، اصلاح وضعیت اتصال اعضا با استفاده از گزینه Insertion Point تأثیری بر اصلاح موضوع بحث این سوال ندارد.
سوال (4): آیا معرفی ضریب ترک خوردگی پیچشی برابر با 0.15 برای کلیه تیرها مجاز است؟
پاسخ: خیر. درصورتی که تیر نامعین باشد و پیچش آن از نوع پیچش همسازی باشد (تعادلی نباشد)، ضریب اصلاح سختی پیچشی (برمبنای بازپخش نیروهای داخلی) بر اساس روش آزمون و خطا تعیین می شود. بند 9-8-6-1-4 مبحث نهم عنوان میکند «اجازه داده میشود پیچش ضریبدار طرح (Tu) تا حد fTcr کاهش یابد». بدین منظور ابتدا برای کلیه تیرها مقدار ضریب اصلاح سختی پیچشی برابر یک در نظر گرفته شود. پس از تحلیل و با معلوم شدن پیچش ضریبدار تیر، درصورتی که Tu<fTcr باشد، برای آن تیر نیاز به کاهش سختی پیچشی نبوده، ضریب مذکور برابر یک باقی میماند. لیکن درصورتیکه Tu>fTcr باشد لازم است ضریب اصلاح سختی پیچشی تیر مورد نظر کاهش داده شود و با انجام تحلیل، مجدداً بررسی صورت گیرد. توجه شود در این حالت اگر با کاهش ضریب اصلاح سختی پیچشی، Tu<fTcr شده باشد، لازم است ضریب مذکور افزایش داده شود به گونه ای که Tu<fTcr نشود.
مقدار fTcr را میتوان برمبنای بند 9-8-6-2-2 مبحث نهم محاسبه نمود و یا جهت سهولت کار میتوان پس از انجام عملیات طراحی قاب بتنی، بر روی تیر مورد نظر کلیک راست و سپس گزینه Shear انتخاب شود. در پنجرهای که باز خواهد شد، جدول Torsion Capacity وجود دارد که در آن مقدار fTcr گزارش شده است.
پاسخ: خیر. درصورتی که تیر نامعین باشد و پیچش آن از نوع پیچش همسازی باشد (تعادلی نباشد)، ضریب اصلاح سختی پیچشی (برمبنای بازپخش نیروهای داخلی) بر اساس روش آزمون و خطا تعیین می شود. بند 9-8-6-1-4 مبحث نهم عنوان میکند «اجازه داده میشود پیچش ضریبدار طرح (Tu) تا حد fTcr کاهش یابد». بدین منظور ابتدا برای کلیه تیرها مقدار ضریب اصلاح سختی پیچشی برابر یک در نظر گرفته شود. پس از تحلیل و با معلوم شدن پیچش ضریبدار تیر، درصورتی که Tu<fTcr باشد، برای آن تیر نیاز به کاهش سختی پیچشی نبوده، ضریب مذکور برابر یک باقی میماند. لیکن درصورتیکه Tu>fTcr باشد لازم است ضریب اصلاح سختی پیچشی تیر مورد نظر کاهش داده شود و با انجام تحلیل، مجدداً بررسی صورت گیرد. توجه شود در این حالت اگر با کاهش ضریب اصلاح سختی پیچشی، Tu<fTcr شده باشد، لازم است ضریب مذکور افزایش داده شود به گونه ای که Tu<fTcr نشود.
مقدار fTcr را میتوان برمبنای بند 9-8-6-2-2 مبحث نهم محاسبه نمود و یا جهت سهولت کار میتوان پس از انجام عملیات طراحی قاب بتنی، بر روی تیر مورد نظر کلیک راست و سپس گزینه Shear انتخاب شود. در پنجرهای که باز خواهد شد، جدول Torsion Capacity وجود دارد که در آن مقدار fTcr گزارش شده است.
سوال (5): جهت انجام مشبندی دیوارهای برشی، ابعاد مشها چگونه اختیار گردد؟ آیا نسبت ابعادی مشها مهم است؟
پاسخ: در انجام تحلیل با استفاده از نرمافزارهای اجزاء محدود، جهت اجرای مشبندی باید ابعاد مشها به اندازهای کوچک باشد که درصورت کوچکتر شدن مجدد این ابعاد، تغییر محسوسی در نتایج ایجاد نشود. بدین منظور توصیه میشود ابعاد مشها برای دیوار در هر دهانه، برابر با یک پنجم تا یک دهم طول دیوار در دهانه مورد نظر اختیار گردد مضافاً آنکه مشبندی بگونهای انجام شود که دیوار در هر دهانه، در هریک از دو راستای طولی و ارتفاعی خود، حداقل به سه جزء مش تقسیم شده باشد.
درخصوص نسبت ابعادی مشها نیز پیشنهاد میشود مشبندی بگونهای انجام شود که مشها حتیالمقدور مربعی باشند. بعبارتی نسبت ابعادی آنها برابر یا نزدیک به 1 و حداکثر برابر 2 درنظر گرفته شود. برای مشهای مثلثی این نسبت به صورت نسبت بزرگترین به کوچکترین ضلع اندازهگیری میشود.
پاسخ: در انجام تحلیل با استفاده از نرمافزارهای اجزاء محدود، جهت اجرای مشبندی باید ابعاد مشها به اندازهای کوچک باشد که درصورت کوچکتر شدن مجدد این ابعاد، تغییر محسوسی در نتایج ایجاد نشود. بدین منظور توصیه میشود ابعاد مشها برای دیوار در هر دهانه، برابر با یک پنجم تا یک دهم طول دیوار در دهانه مورد نظر اختیار گردد مضافاً آنکه مشبندی بگونهای انجام شود که دیوار در هر دهانه، در هریک از دو راستای طولی و ارتفاعی خود، حداقل به سه جزء مش تقسیم شده باشد.
درخصوص نسبت ابعادی مشها نیز پیشنهاد میشود مشبندی بگونهای انجام شود که مشها حتیالمقدور مربعی باشند. بعبارتی نسبت ابعادی آنها برابر یا نزدیک به 1 و حداکثر برابر 2 درنظر گرفته شود. برای مشهای مثلثی این نسبت به صورت نسبت بزرگترین به کوچکترین ضلع اندازهگیری میشود.
سوال (6) جهت محاسبه خیزهای آنی و دراز مدت دالها در نرمافزار SAFE آیا لازم است ضرایب اصلاح سختی ناشی از ترکخوردگی اعضا معرفی شود؟
پاسخ: با توجه به آنکه محاسبه خیزهای آنی و دراز مدت دالها بر مبنای تحلیلهای غیرخطی در نرمافزار SAFE انجام میشود و در این تحلیلهای غیرخطی، سختی مؤثر دالها و تیرها، ناشی از ترکخوردگی آنها بطور دقیق محاسبه میشود، نباید بر روی دالها و تیرها ضریب اصلاح سختی معرفی شود. لیکن سختی ستونها و دیوارهای برشی باید مطابق ضوابط مبحث نهم اصلاح شود. همچنین لازم است موارد زیر رعایت گردد:
درصورتی که دال مورد نظر از نوع دالهای مجوف باشد که توسط یک دال تو پر مدل میشود، معرفی ضرایب تبدیل سختی مقطع تو پر به مقطع تو خالی ضرورت دارد.
در تعریف مشخصات تیرها در پنجره دستور مربوطه، نباید گزینه No Design فعال شود.
نظر به آنکه آرماتورهای خمشی دال در روند تحلیل غیر خطی و محاسبه سختی مؤثر دال نقش دارند لذا معرفی ترکیببارهای مربوط به طراحی آرماتورهای دال و نیز انجام تنظیمات مربوط به طراحی دال ضرورت دارد.
مدلسازی تیرها در تحلیل ترکخوردگی و محاسبه خیز دالها:
بدین منظور میتوان به دو روش عمل کرد. روش اول آن است که تیرها توسط المان خطی مدل شوند. در این حالت نظر به همپوشانی تیرها با دال لازم است بر روی ممان اینرسی و وزن تیر ضرایب اصلاح معرفی شود.
روش دیگر آن است که بجای استفاده از المان خطی، از المان سطحی با عرض و ضخامت تیر استفاده شود. در این حالت نیاز به اصلاح سختی و وزن تیر به دلیل همپوشانی تیر و دال نمیباشد.
پاسخ: با توجه به آنکه محاسبه خیزهای آنی و دراز مدت دالها بر مبنای تحلیلهای غیرخطی در نرمافزار SAFE انجام میشود و در این تحلیلهای غیرخطی، سختی مؤثر دالها و تیرها، ناشی از ترکخوردگی آنها بطور دقیق محاسبه میشود، نباید بر روی دالها و تیرها ضریب اصلاح سختی معرفی شود. لیکن سختی ستونها و دیوارهای برشی باید مطابق ضوابط مبحث نهم اصلاح شود. همچنین لازم است موارد زیر رعایت گردد:
درصورتی که دال مورد نظر از نوع دالهای مجوف باشد که توسط یک دال تو پر مدل میشود، معرفی ضرایب تبدیل سختی مقطع تو پر به مقطع تو خالی ضرورت دارد.
در تعریف مشخصات تیرها در پنجره دستور مربوطه، نباید گزینه No Design فعال شود.
نظر به آنکه آرماتورهای خمشی دال در روند تحلیل غیر خطی و محاسبه سختی مؤثر دال نقش دارند لذا معرفی ترکیببارهای مربوط به طراحی آرماتورهای دال و نیز انجام تنظیمات مربوط به طراحی دال ضرورت دارد.
مدلسازی تیرها در تحلیل ترکخوردگی و محاسبه خیز دالها:
بدین منظور میتوان به دو روش عمل کرد. روش اول آن است که تیرها توسط المان خطی مدل شوند. در این حالت نظر به همپوشانی تیرها با دال لازم است بر روی ممان اینرسی و وزن تیر ضرایب اصلاح معرفی شود.
روش دیگر آن است که بجای استفاده از المان خطی، از المان سطحی با عرض و ضخامت تیر استفاده شود. در این حالت نیاز به اصلاح سختی و وزن تیر به دلیل همپوشانی تیر و دال نمیباشد.
سوال (7) در مواردیکه در SAFE یا ETABS قصد طراحی آرماتورهای دال و محاسبات مربوط به خمش و برش تحت بارهای ثقلی و جانبی دال را داریم آیا لازم است ضرایب اصلاح سختی ناشی از ترکخوردگی اعضا معرفی شود؟
پاسخ: بدین منظور و زمانیکه تحلیل بر مبنای روشهای غیرخطی مربوط به تحلیل ترکخوردگی و محاسبه خیز دال نمیباشد لازم است ضرایب اصلاح سختی خمشی کلیه اعضا معرفی شود. در این حالت ضریب اصلاح سختی دال برابر 25/0، تیرها برابر 35/0، ستونها برابر 7/0 و دیوارهای برشی بسته به شرایط ترکخوردگی آنها در طبقه مورد نظر برابر 35/0 یا 7/0 میباشد. بجای استفاده از این ضرایب میتوان ضرایب اصلاح سختی آنها را مطابق با جدول 9-6-2-ب مبحث نهم تعیین نمود. همچنین درصورتی که دال مورد نظر از نوع دالهای مجوف باشد که توسط یک دال تو پر مدل میشود لازم است ضرایب تبدیل سختی مقطع تو پر به مقطع تو خالی نیز در نظر گرفته شود.
تذکر: نرمافزار SAFE بصورت خودکار بر روی سختی پیچشی تیرها، ضریب 1/0 اعمال میکند. لذا زمانیکه طراحی دال در SAFE انجام میشود نباید کاربر بر روی سختی پیچشی تیرها ضریبی اعمال نماید.
پاسخ: بدین منظور و زمانیکه تحلیل بر مبنای روشهای غیرخطی مربوط به تحلیل ترکخوردگی و محاسبه خیز دال نمیباشد لازم است ضرایب اصلاح سختی خمشی کلیه اعضا معرفی شود. در این حالت ضریب اصلاح سختی دال برابر 25/0، تیرها برابر 35/0، ستونها برابر 7/0 و دیوارهای برشی بسته به شرایط ترکخوردگی آنها در طبقه مورد نظر برابر 35/0 یا 7/0 میباشد. بجای استفاده از این ضرایب میتوان ضرایب اصلاح سختی آنها را مطابق با جدول 9-6-2-ب مبحث نهم تعیین نمود. همچنین درصورتی که دال مورد نظر از نوع دالهای مجوف باشد که توسط یک دال تو پر مدل میشود لازم است ضرایب تبدیل سختی مقطع تو پر به مقطع تو خالی نیز در نظر گرفته شود.
تذکر: نرمافزار SAFE بصورت خودکار بر روی سختی پیچشی تیرها، ضریب 1/0 اعمال میکند. لذا زمانیکه طراحی دال در SAFE انجام میشود نباید کاربر بر روی سختی پیچشی تیرها ضریبی اعمال نماید.
نقشه های اجرایی پیوست آئین نامه ۲۸۰۰
نقشه های اجرایی مطابق مفاد مندرج در طراحی لرزه ای و اجرای اجزای غیر سازه ای معماری – پیوست ۶ آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله استاندارد ۲۸۰۰ (ویرایش ۴)
با توجه به پایش میزان رعایت مهار اجزای غیرسازه ای در پروژه های ساختمانی استان ها، تصاویر و نقشه های اجرایی ثبت شده از پروژه ای درحال ساخت و ساز در سامانه موصوف دلایل پایین بودن میزان رعایت مفاد مندرج در پیوشت ششم آیین نامه مذکور عدم طراحی درست و عدم رعایت جزییات اجرایی صحیح و بعضا ابلاغ جزییات و نقشه های نادرست و مغایر از سوی مراجع ذی صلاح با مفاد مندرج در پیوست ششم آیین نامه فوق الذکر می باشد. برخی از نواقص مشاهده شده در تصاویر ثبت و ضبط شده در سامانه مذکور به شرح ذیل می باشد:
۱- اجرای نادرست مهار اجزای غیره سازه ای (وال پست های قائم) درمجاورت ستون با وجود ممنوعیت در نظر گرفته شده در پیوست ششم آیین نامه مذکور که حداقل فاصله نصب وال پست قائم به دلیل عدم ایجاد مانع برای تغییر شکل تیر در ناحیه مفصل پلاستیک یک متر در نظر گرفته شده است.
۲- اجرای نادرست تیرهای پاگرد راه پله در تراز میان طبقه و یا اجرای تیرهای دیگر به دلایل مختلف در تراز مختلف و ایجاد مهار جانبی برای ستون منجر به ایجاد ستون کوتاه در سازه ساختمان می گردد که معمولابه علت عدم مدلسازی قسمت های الحاقی اثرات آن در مدلسازی دیده نمی شود و در عمل همانگونه که شاهد بودیم در زلزله های اخیر باعث ایجاد ستون کوتاه و تخریب در سازه های بتنی گردید.
۳- عدم طراحی و اجرای مهار جانبی برای محافظت از کانال تاسیساتی، که در بسیاری از پروژه های ساختمانی تنها شاهد مهار کانال تاسیساتی در برابر بار ثقلی می باشیم.
۴- اتصال میلگرد بستر بطور مستقیم به وال پست و یا ناودانی قائم.
۵- استفاده از ناودانی های طراحی نشده و غیر استاندارد
با توجه به موارد ارائه شده، این دفتر با برگزاری جلسات کارشناسی با مولفین پیوست ششم آیین نامه فوق الذکر نسبت به تهیه جزئیات اجرای مهار اجزای غیر سازه ای و نقشه های اجرایی، بهمراه چک لیست موارد مهم در نظارت بر اجرای صحیح پیوست ششم آیین نامه یاد شده اقدام و جهت دسترسی به نقشه ها از لینک زیر استفاده نمایید.
http://inbr.ir/upload/nezarat/2800-99-11-17.rar
نقشه های اجرایی مطابق مفاد مندرج در طراحی لرزه ای و اجرای اجزای غیر سازه ای معماری – پیوست ۶ آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله استاندارد ۲۸۰۰ (ویرایش ۴)
با توجه به پایش میزان رعایت مهار اجزای غیرسازه ای در پروژه های ساختمانی استان ها، تصاویر و نقشه های اجرایی ثبت شده از پروژه ای درحال ساخت و ساز در سامانه موصوف دلایل پایین بودن میزان رعایت مفاد مندرج در پیوشت ششم آیین نامه مذکور عدم طراحی درست و عدم رعایت جزییات اجرایی صحیح و بعضا ابلاغ جزییات و نقشه های نادرست و مغایر از سوی مراجع ذی صلاح با مفاد مندرج در پیوست ششم آیین نامه فوق الذکر می باشد. برخی از نواقص مشاهده شده در تصاویر ثبت و ضبط شده در سامانه مذکور به شرح ذیل می باشد:
۱- اجرای نادرست مهار اجزای غیره سازه ای (وال پست های قائم) درمجاورت ستون با وجود ممنوعیت در نظر گرفته شده در پیوست ششم آیین نامه مذکور که حداقل فاصله نصب وال پست قائم به دلیل عدم ایجاد مانع برای تغییر شکل تیر در ناحیه مفصل پلاستیک یک متر در نظر گرفته شده است.
۲- اجرای نادرست تیرهای پاگرد راه پله در تراز میان طبقه و یا اجرای تیرهای دیگر به دلایل مختلف در تراز مختلف و ایجاد مهار جانبی برای ستون منجر به ایجاد ستون کوتاه در سازه ساختمان می گردد که معمولابه علت عدم مدلسازی قسمت های الحاقی اثرات آن در مدلسازی دیده نمی شود و در عمل همانگونه که شاهد بودیم در زلزله های اخیر باعث ایجاد ستون کوتاه و تخریب در سازه های بتنی گردید.
۳- عدم طراحی و اجرای مهار جانبی برای محافظت از کانال تاسیساتی، که در بسیاری از پروژه های ساختمانی تنها شاهد مهار کانال تاسیساتی در برابر بار ثقلی می باشیم.
۴- اتصال میلگرد بستر بطور مستقیم به وال پست و یا ناودانی قائم.
۵- استفاده از ناودانی های طراحی نشده و غیر استاندارد
با توجه به موارد ارائه شده، این دفتر با برگزاری جلسات کارشناسی با مولفین پیوست ششم آیین نامه فوق الذکر نسبت به تهیه جزئیات اجرای مهار اجزای غیر سازه ای و نقشه های اجرایی، بهمراه چک لیست موارد مهم در نظارت بر اجرای صحیح پیوست ششم آیین نامه یاد شده اقدام و جهت دسترسی به نقشه ها از لینک زیر استفاده نمایید.
http://inbr.ir/upload/nezarat/2800-99-11-17.rar
PDF-2800-99-11-17.rar
33.2 MB
مستندات متن فوق بصورت PDF می باشند.
سوال (8) : ضرایب ترک خوردگی مربوط به سختی های درون صفحه و عمود بر صفحه دیوارهای برشی چه مقدار می باشد؟
پاسخ: مطابق با جدول 9-6-2-الف مبحث نهم، ضریب اصلاح سختی دیوارهای برشی، نظیر با سختی دورن صفحه دیوار، در حالت ترک خورده و ترک نخورده به ترتیب برابر با 0.35 و 0.7 مقرر گردیده است. همچنین می توان بجای استفاده از ضرایب مذکور، ضریب اصلاح سختی دیوارها را برمبنای جدول 9-6-2-ب تعیین نمود. این ضرایب توسط گزینه f22 به دیوار تخصیص می یابد (مشروط بر آنکه محورهای محلی دیوار، توسط کاربر، دوران داده نشده باشد).
درخصوص سختی عمود بر صفحه دیوارهای برشی توصیه می شود مقدار ضریب اصلاح سختی، برابر با 0.25 معرفی شود. این ضریب توسط گزینه های m11، m22 و m12 به دیوار معرفی میشود.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: مطابق با جدول 9-6-2-الف مبحث نهم، ضریب اصلاح سختی دیوارهای برشی، نظیر با سختی دورن صفحه دیوار، در حالت ترک خورده و ترک نخورده به ترتیب برابر با 0.35 و 0.7 مقرر گردیده است. همچنین می توان بجای استفاده از ضرایب مذکور، ضریب اصلاح سختی دیوارها را برمبنای جدول 9-6-2-ب تعیین نمود. این ضرایب توسط گزینه f22 به دیوار تخصیص می یابد (مشروط بر آنکه محورهای محلی دیوار، توسط کاربر، دوران داده نشده باشد).
درخصوص سختی عمود بر صفحه دیوارهای برشی توصیه می شود مقدار ضریب اصلاح سختی، برابر با 0.25 معرفی شود. این ضریب توسط گزینه های m11، m22 و m12 به دیوار معرفی میشود.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (9) : آیا لازم است در دو انتهای دیوارهای برشی، المان ستون مدل شود؟
پاسخ: خیر.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: خیر.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (10) : در صورتیکه دیوار برشی دارای اجزای مرزی ( المان مرزی ) باشد، آیا لازم است اجزای مرزی دیوار توسط المان ستون مدل شوند؟
پاسخ: خیر.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: خیر.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (11): در صورتیکه دیوار برشی دارای المان ستون در دو انتهای خود باشد، ضرایب اصلاح سختی این المانهای ستونی چه مقدار میباشد و چگونه معرفی میشود؟
پاسخ: دیوار برشی دمبلی شکل، مطابق تصویر زیر را در نظر می گیریم. فرض شود، نحوه قرارگیری ستونها در دو انتهای دیوار به گونه ای است که محورهای محلی 2 و 3 المانهای ستونی، بصورت زیر قرار گرفته اند:
در تصویر فوق، سختی خمشی حول محور 3 ستون، نظیر با سختی درون صفحه دیوار می باشد. در این حالت لازم است، هر ضریبی که جهت اصلاح سختی درون صفحه دیوار، از طریق گزینه f22 به دیوار معرفی شده است، بر روی I33 و نیز A ستونهای دو انتهای دیوار (گزینه اصلاح سختی محوری) نیز معرفی شود.سختی خمشی حول محور 2 ستون، نظیر با سختی خارج صفحه دیوار می باشد. مقدار ضریب اصلاح سختی خمشی مذکور که بر روی I22 ستونهای دو انتهای دیوار معرفی می شود، به عوامل متعددی از جمله وجود یا عدم وجود قاب خمشی در راستای متعامد دیوار و جزئیات آرماتورگذاری مورد نظر در این ستونهای مرزی وابسته می باشد. لذا، انتخاب این ضریب، بر عهده مهندس طراح است.
پاسخ: دیوار برشی دمبلی شکل، مطابق تصویر زیر را در نظر می گیریم. فرض شود، نحوه قرارگیری ستونها در دو انتهای دیوار به گونه ای است که محورهای محلی 2 و 3 المانهای ستونی، بصورت زیر قرار گرفته اند:
در تصویر فوق، سختی خمشی حول محور 3 ستون، نظیر با سختی درون صفحه دیوار می باشد. در این حالت لازم است، هر ضریبی که جهت اصلاح سختی درون صفحه دیوار، از طریق گزینه f22 به دیوار معرفی شده است، بر روی I33 و نیز A ستونهای دو انتهای دیوار (گزینه اصلاح سختی محوری) نیز معرفی شود.سختی خمشی حول محور 2 ستون، نظیر با سختی خارج صفحه دیوار می باشد. مقدار ضریب اصلاح سختی خمشی مذکور که بر روی I22 ستونهای دو انتهای دیوار معرفی می شود، به عوامل متعددی از جمله وجود یا عدم وجود قاب خمشی در راستای متعامد دیوار و جزئیات آرماتورگذاری مورد نظر در این ستونهای مرزی وابسته می باشد. لذا، انتخاب این ضریب، بر عهده مهندس طراح است.
STRUCTURE FAQs
سوال (11): در صورتیکه دیوار برشی دارای المان ستون در دو انتهای خود باشد، ضرایب اصلاح سختی این المانهای ستونی چه مقدار میباشد و چگونه معرفی میشود؟ پاسخ: دیوار برشی دمبلی شکل، مطابق تصویر زیر را در نظر می گیریم. فرض شود، نحوه قرارگیری ستونها در دو انتهای دیوار…
به عنوان مثال ممکن است طراح این ضریب را مشابه ضریب اصلاح سختی عمود بر صفحه دیوار، برابر با 0.25 و یا این ضریب را مشابه ضریب اصلاح سختی خمشی ستونها، برابر با 0.7 منظور نماید. درصورتیکه این ضریب، مشابه ستونها در نظر گرفته می شود، لازم است جزئیات آرماتورگذاری ستون، نظیر با ضوابط شکل پذیری سیستم باربر لرزه ای سازه در راستای عمود بر صفحه دیوار رعایت گردد.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (12): در صورتیکه دیوار برشی دارای المان ستون در دو انتهای خود باشد، آیا لازم است این ستون ها بصورت مستقل طراحی شوند؟
پاسخ: ستونهای مرزی دیوارهای برشی در عملکرد درون صفحه دیوار، بخشی از دیوار محسوب گشته و با دیوار کاملاً یکپارچه می باشند و نمی توان آنها را ستونهایی مستقل در نظر گرفت. لذا تحت ترکیب بارهای دارای نیروهای زلزله در راستای صفحه دیوار، این ستونها نباید بصورت مستقل طراحی شوند. لیکن تحت ترکیب بارهای دارای نیروهای زلزله در راستای خارج صفحه دیوار، لازم است این ستونها طراحی شوند. در این حالت، درصورتیکه طراح، ضریب اصلاح سختی خمشی ستونهای مرزی، حول محور نظیر با سختی عمود بر صفحه دیوار را مشابه ضریب اصلاح سختی عمود بر صفحه دیوار (مثلاً 0.25) در نظر گرفته باشد، الزامی به رعایت جزئیات آرماتورگذاری ستون، نظیر با ضوابط شکل پذیری سیستم باربر لرزه ای در راستای عمود بر صفحه دیوار نمی باشد. لیکن، درصورتیکه ضریب مذکور، مشابه ضریب اصلاح سختی خمشی ستونها، برابر با 0.7 منظور شده باشد، لازم است جزئیات آرماتورگذاری ستون، نظیر با ضوابط شکل پذیری سیستم باربر لرزه ای در راستای عمود بر صفحه دیوار رعایت گردد.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: ستونهای مرزی دیوارهای برشی در عملکرد درون صفحه دیوار، بخشی از دیوار محسوب گشته و با دیوار کاملاً یکپارچه می باشند و نمی توان آنها را ستونهایی مستقل در نظر گرفت. لذا تحت ترکیب بارهای دارای نیروهای زلزله در راستای صفحه دیوار، این ستونها نباید بصورت مستقل طراحی شوند. لیکن تحت ترکیب بارهای دارای نیروهای زلزله در راستای خارج صفحه دیوار، لازم است این ستونها طراحی شوند. در این حالت، درصورتیکه طراح، ضریب اصلاح سختی خمشی ستونهای مرزی، حول محور نظیر با سختی عمود بر صفحه دیوار را مشابه ضریب اصلاح سختی عمود بر صفحه دیوار (مثلاً 0.25) در نظر گرفته باشد، الزامی به رعایت جزئیات آرماتورگذاری ستون، نظیر با ضوابط شکل پذیری سیستم باربر لرزه ای در راستای عمود بر صفحه دیوار نمی باشد. لیکن، درصورتیکه ضریب مذکور، مشابه ضریب اصلاح سختی خمشی ستونها، برابر با 0.7 منظور شده باشد، لازم است جزئیات آرماتورگذاری ستون، نظیر با ضوابط شکل پذیری سیستم باربر لرزه ای در راستای عمود بر صفحه دیوار رعایت گردد.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (13): در دیوارهای برشی که فاقد المان ستون در دو انتهای خود میباشند، جهت بررسی اندرکنش دیوار با قابهایی که عمود بر صفحه دیوار به آن متصل میشوند، ابعاد ستون فرضی و ضریب اصلاح سختی آن چگونه در نظر گرفته شود؟
پاسخ: در این نوع دیوارها، جهت تحلیل و بررسی سازه در امتداد صفحه دیوار، ستونی در دو انتهای دیوار مدل نخواهد شد. لیکن، جهت بررسی اندرکنش دیوار با قابهایی که عمود بر صفحه دیوار به آن متصل می شوند، لازم است در دو انتهای دیوار، ستونهایی فرضی مدل شود (این کار ممکن است در فایل جداگانه ای انجام شود). پیشنهاد می گردد، عرض این ستونها برابر با ضخامت دیوار و طول آنها بر مبنای کوچکترین مقدار حاصل از موارد زیر تعیین شود:
الف) طول المان مرزی درصورت وجود
ب) بیشترین دو مقدار 25 سانتیمتر و 3.33 برابر ضخامت دیوار، اگر قاب عمود بر صفحه دیوار، قاب متوسط باشد.
پ) 2.5 برابر ضخامت دیوار، اگر قاب عمود بر صفحه دیوار، قاب ویژه باشد.
ت) عرض تیر متصل به دیوار بعلاوه ی دو برابر ضخامت دیوار در هر سمت تیر که از لبه ی تیر محاسبه می شود.
درخصوص ضریب اصلاح سختی خمشی این ستونهای فرضی، نظیر با سختی خارج صفحه دیوار، برخی از طراحان معتقدند بدلیل آنکه در عمل، ستونی در محل مذکور وجود ندارد لازم است از همان ضریب اصلاح سختی خمشی عمود بر صفحه دیوار، برابر با 0.25 استفاده شود. لیکن، نظر برخی دیگر از طراحان بر آن است که اگر شرایط آرماتورگذاری ستون، بطور کامل در محدوده مذکور رعایت شده باشد، می توان این ضریب را مشابه ستونها، برابر با 0.7 و درغیر اینصورت، مشابه سختی خارج صفحه دیوار، برابر 0.25 در نظر گرفت.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: در این نوع دیوارها، جهت تحلیل و بررسی سازه در امتداد صفحه دیوار، ستونی در دو انتهای دیوار مدل نخواهد شد. لیکن، جهت بررسی اندرکنش دیوار با قابهایی که عمود بر صفحه دیوار به آن متصل می شوند، لازم است در دو انتهای دیوار، ستونهایی فرضی مدل شود (این کار ممکن است در فایل جداگانه ای انجام شود). پیشنهاد می گردد، عرض این ستونها برابر با ضخامت دیوار و طول آنها بر مبنای کوچکترین مقدار حاصل از موارد زیر تعیین شود:
الف) طول المان مرزی درصورت وجود
ب) بیشترین دو مقدار 25 سانتیمتر و 3.33 برابر ضخامت دیوار، اگر قاب عمود بر صفحه دیوار، قاب متوسط باشد.
پ) 2.5 برابر ضخامت دیوار، اگر قاب عمود بر صفحه دیوار، قاب ویژه باشد.
ت) عرض تیر متصل به دیوار بعلاوه ی دو برابر ضخامت دیوار در هر سمت تیر که از لبه ی تیر محاسبه می شود.
درخصوص ضریب اصلاح سختی خمشی این ستونهای فرضی، نظیر با سختی خارج صفحه دیوار، برخی از طراحان معتقدند بدلیل آنکه در عمل، ستونی در محل مذکور وجود ندارد لازم است از همان ضریب اصلاح سختی خمشی عمود بر صفحه دیوار، برابر با 0.25 استفاده شود. لیکن، نظر برخی دیگر از طراحان بر آن است که اگر شرایط آرماتورگذاری ستون، بطور کامل در محدوده مذکور رعایت شده باشد، می توان این ضریب را مشابه ستونها، برابر با 0.7 و درغیر اینصورت، مشابه سختی خارج صفحه دیوار، برابر 0.25 در نظر گرفت.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال (14): آیا لازم است در دیوارهای برشی، المان تیر مدل شود؟
پاسخ: بین المانهای دیوار برشی، عملاً تیری وجود نداشته و با اجرای آرماتورگذاری مشابه تیرها و یا بعضاً افزودن آرماتور در این ناحیه، رفتار ناحیه مذکور، مشابه تیرها نخواهد شد. از این رو توصیه می شود تا حد امکان از مدلسازی این تیرها بین المانهای دیوار خودداری شود. خصوصاً آنکه مدلسازی المان تیر غیرمفصلی در این نواحی موجب تشکیل سختی مضاعف در ناحیه مذکور گردد. لیکن در مواردی که به تشخیص طراح، نیاز به مدلسازی این تیرها باشد، ضرورتی به طراحی این تیرها، تأمین ضوابط شکل پذیری نظیر با تیرها و اجرای آرماتورهای عرضی مربوط به تیرها در ناحیه مذکور نمی باشد. متذکر می گردد، جهت بررسی ضابطه 25 درصد قابهای دوگانه، الزامی مبنی بر مدل کردن و حضور این تیر نمی باشد.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
پاسخ: بین المانهای دیوار برشی، عملاً تیری وجود نداشته و با اجرای آرماتورگذاری مشابه تیرها و یا بعضاً افزودن آرماتور در این ناحیه، رفتار ناحیه مذکور، مشابه تیرها نخواهد شد. از این رو توصیه می شود تا حد امکان از مدلسازی این تیرها بین المانهای دیوار خودداری شود. خصوصاً آنکه مدلسازی المان تیر غیرمفصلی در این نواحی موجب تشکیل سختی مضاعف در ناحیه مذکور گردد. لیکن در مواردی که به تشخیص طراح، نیاز به مدلسازی این تیرها باشد، ضرورتی به طراحی این تیرها، تأمین ضوابط شکل پذیری نظیر با تیرها و اجرای آرماتورهای عرضی مربوط به تیرها در ناحیه مذکور نمی باشد. متذکر می گردد، جهت بررسی ضابطه 25 درصد قابهای دوگانه، الزامی مبنی بر مدل کردن و حضور این تیر نمی باشد.
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
سوال مفصل (1): ضابطه 25 درصد سیستمهای دوگانه، موضوع بند 1-8-4-پ ویرایش چهارم استاندارد 2800 در سازه های بتن آرمه چگونه انجام میشود؟
تاریخچه: سیستم دوگانه در اواخر دهه 1950 در آیین نامه های آمریکایی مطرح شد و از همان زمان ضابطه 25 درصد برای آن مطرح گردید. در خصوص چرایی وجود، منطق و دلایل پشت ضابطه 25 درصد در سیستمهای دوگانه مطالب چندانی توسط مراجع معتبر منتشر نشده است و ظاهراً انتخاب این عدد کاملاً بر اساس قضاوت مهندسی صورت پذیرفته است اما می توان گفت دلیل اصلی توسعه این سیستم (سیستم دوگانه) در آن سالها و تعیین ضابطه 25 درصد، به مشاهدات مهندسان پس از زلزله 1906 سانفرانسیسکو برمی گردد. پس از این زلزله مشاهده گردید که ساختمانهای دارای قاب خمشی فولادی که دیوارهای میانقاب آجری داشتند توانسته بودند در این زلزله عملکرد مناسبتری نسبت به دیگر سیستم ها از خود نشان دهند. به عبارتی دیوارهای میانقاب آجری نقش یک سیستم پشتیبان را برای قاب خمشی فولادی بازی کرده بودند. امروزه می توان سیستم دوگانه را دارای دو سیستم اولیه و ثانویه دانست که سیستم اولیه در خط مقدم قرار می گیرد و سیستم ثانویه پشتیبانی برای تأمین شکل پذیری بیشتر می باشد و ضابطه 25 درصد صرفاً معیاری سرانگشتی برای تضمین رسیدن به این هدف می باشد. امروزه این ضابطه به یادگار در آیین نامههای تجویزی به جا مانده است و بعضاً در روند طراحی سازه های بلند مرتبه مشکل ساز شده است تا جایی که برای درنظر نگرفتن و اثبات عدم لزوم آن، طراحان ساختمانهای بلند مرتبه به روشهای عملکردی روی آورده اند. حتی شاید بتوان گفت تمایل به عبور از این ضابطه در آیین نامههای تجویزی عامل مهمی در روی آوردن طراحان ساختمانهای بلند به روشهای طراحی بر اساس عملکرد در سالهای اخیر بوده است.
برای اطلاع از روش انجام کار ، لطفاً مطالب مندرج در فایل ضمیمه این پاسخ را دنبال فرمائید.
تاریخچه: سیستم دوگانه در اواخر دهه 1950 در آیین نامه های آمریکایی مطرح شد و از همان زمان ضابطه 25 درصد برای آن مطرح گردید. در خصوص چرایی وجود، منطق و دلایل پشت ضابطه 25 درصد در سیستمهای دوگانه مطالب چندانی توسط مراجع معتبر منتشر نشده است و ظاهراً انتخاب این عدد کاملاً بر اساس قضاوت مهندسی صورت پذیرفته است اما می توان گفت دلیل اصلی توسعه این سیستم (سیستم دوگانه) در آن سالها و تعیین ضابطه 25 درصد، به مشاهدات مهندسان پس از زلزله 1906 سانفرانسیسکو برمی گردد. پس از این زلزله مشاهده گردید که ساختمانهای دارای قاب خمشی فولادی که دیوارهای میانقاب آجری داشتند توانسته بودند در این زلزله عملکرد مناسبتری نسبت به دیگر سیستم ها از خود نشان دهند. به عبارتی دیوارهای میانقاب آجری نقش یک سیستم پشتیبان را برای قاب خمشی فولادی بازی کرده بودند. امروزه می توان سیستم دوگانه را دارای دو سیستم اولیه و ثانویه دانست که سیستم اولیه در خط مقدم قرار می گیرد و سیستم ثانویه پشتیبانی برای تأمین شکل پذیری بیشتر می باشد و ضابطه 25 درصد صرفاً معیاری سرانگشتی برای تضمین رسیدن به این هدف می باشد. امروزه این ضابطه به یادگار در آیین نامههای تجویزی به جا مانده است و بعضاً در روند طراحی سازه های بلند مرتبه مشکل ساز شده است تا جایی که برای درنظر نگرفتن و اثبات عدم لزوم آن، طراحان ساختمانهای بلند مرتبه به روشهای عملکردی روی آورده اند. حتی شاید بتوان گفت تمایل به عبور از این ضابطه در آیین نامههای تجویزی عامل مهمی در روی آوردن طراحان ساختمانهای بلند به روشهای طراحی بر اساس عملکرد در سالهای اخیر بوده است.
برای اطلاع از روش انجام کار ، لطفاً مطالب مندرج در فایل ضمیمه این پاسخ را دنبال فرمائید.
Dual Systems 25 Percent_Final_99-11-30.pdf
984.3 KB
پیوست سوال مفصل (1)
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
https://iesc.bhrc.ac.ir/faq
errata_Mabhas_9_v99_site (1).pdf
378.8 KB
غلط نامه چاپ های اول تا چهارم ویرایش پنجم (1399) مبحث نهم مقررات ملی ساختمان
http://nbri.ir/Portals/9/News/pdf2/errata_Mabhas_9_v99_site%20%281%29.pdf
http://nbri.ir/Portals/9/News/pdf2/errata_Mabhas_9_v99_site%20%281%29.pdf