توابع بازگشتی توابعی هستند که در درون تعریف خود تابع هم فراخوانی میشوند. هدف از اینکار صرفه جویی در کد نویسی و ایجاد خلاقیت است. به این نکته توجه داشته باشید که حتما شرطی برای تابع بازگشتی باید وجود داشته باشد تا برنامه به درستی اجرا شود و نتایج خواسته شده از تابع بدست آید و اگر این مورد رعایت نشود تابع بینهایت بار فراخوانی شده و هیچ وقت برنامه به پایان نمی رسد .

در مورد توابع بازگشتی باید چندین نکته را رعایت کنید :

الف) غیر از اینکه تابع بازگشتی را در تابع main فراخوانی می کنیم باید در درون تعریف خود تابع بازگشتی هم آنرا فراخوانی کنیم.

ب) قبل از فراخوانی تابع بازگشتی خود در تعریف تابع، باید شرطی را برقرار سازیم که پس از طی روال مشخصی فراخوانی به پایان برسد .

پ) در فراخوانی تابع بازگشتی در خود تابع، یکی از پارامترها باید تغییر نماید حال زیاد شود یا کم یا ... و این بسته به نیاز تابع خواهد بود .

ج) هر تابعی را نمی توان بصورت بازگشتی نوشت مگر اینکه رابطه منطقی و ریاضی در این مورد برای آن پیدا کنیم .

ه) یک تابع بازگشتی باید دارای نوع برگشتی باشد وحداقل یک پارامتر ورودی داشته باشد .

مثال سری فیبوناچی را با هم به وسیله توابع بازگشتی در C++ بررسی می کنیم :

می دانیم که برای پیدا کردن فاکتوریل یک عدد باید خود عدد را در عدد قبلی ضرب کرده و حاصل آنرا هم به همین ترتیب در عدد قبلی ضرب و به همین ترتیب ادامه دهیم تا به 1 برسیم. لذا وقتی ضرب اعداد در هم ادامه پیدا می کند که به عد 1 برسیم و این شرط ما خواهد بود وهمینطور می دانیم که فاکتوریل 1 برابر با 1 است .

5! = 5*4*3*2*1 = 120
n! = n*(n-1)*(n-2)*... تا زمانیکه n>1 باشد

رنامه سری فیبوناچی با توابع بازگشتی :

#include <iostream.h>
#include <conio.h>

long factorial(int);

int main()
{
long number;

cout « "Please type a number :" ;
cin » number;

getch();
return 0;
}

long factorial(int a)
{
if(a > 1)
return ( a*factorial(a-1) );
else
return (1);
}

فایل پروژه آموزشی :

مفاهیم شی گرایی در برنامه نویسی ++c :

OOP(Object Oriented Programming)

تنها اختلاف بین زبان C و C++ مبحثی است بنام شی گرایی یا OOP(Object Oriented Programming) که همین مورد کافی است که دنیای نرم افزار شاهد تحول عظیمی در طراحی و پیاده سازی نزم افزارهای کنونی باشد .

بد نیست بدانید که اندیشه شی گرایی در زبان C++ آنقدر قوی است که به جرئت می توان گفت تمامی نرم افزارهای موجود مدیون این دید از برنامه نویسی هستند. اکثر سیستم عامل های رایج مانند Linux, Macintosh, ... بر گرفته از تفکر C++ هستند و Windows را صرفا با C++ و مبانی C نوشته اند .

بیشتر زبان های کاربری امروزی توانایی های خود را بدون تفکر C++ هیچ می دانند مثل Java, Javascript, PHP, Delphi, C#, .NET, ... !!!

خوب این شی گرایی چی هست و به چه دردی می خورد که جناب آقای بی یارنه استراس تروپ دانمارکی را در جهان برنامه نویسی با جای دادن این مفاهیم در دل C وتکامل آن زبان به C++ جاودانه کرد .

مفهوم شی گرایی :

یک اتومبیل BMW را در نظر بگیرید. یک طرح و سیستم آن در کارخانه طراحی و پیاده سازی شده و با توجه به نیاز بازار از آن ساخته می شود .

به کارخانه BMW سازنده و طراح آن اتومبیل گفته می شود و به طرح و سیستم کلی آن طرح و الگوی ساخته شده از آن، مدل گفته می شود هر چند که مدل ها و طرح های دیگری نیز برای BMW وجود دارد. به اتومبیل BMW740Li که در همین تهران زیر پای یک آقا یا خانم توانمند است شیی از آن مدل گفته می شود. در این بین ممکن است فردی توانمندتر، از همان مدل با ویژگی های بهتری را به شرکت سازنده سفارش دهد که با کمی تغییر در جزئیات طرح اصلی شرکت آنرا به مشتری تحویل می دهد

در برنامه نویسی شی گرا نیز همین طرز تفکر برقرارا است. در این مورد چهار مفهوم اساسی وجود دارد که هر یک را بررسی می کنیم :

نوع داده انتزاعی یا تجریدی (Data Abstract) :

در زبان C++ انواع داده ای مختلفی مانند int,char,... تعریف شده اند و می توان از آنها در طول برنامه استفاده نمود اما نوع داده انتزاعی نوعی است که صرفا توسط خود کاربر تعریف می شود و نوع خاصی را شامل نمی شود و با ایجاد یک شی از آن نوع داده انتزاعی یا تجریدی می توان از داده ها و روال ها و رخدادهای درون آن بهره گرفت .

از این دسته می توان به Class, struct اشاره نمود که صدها و هزاران نوع از آنها را می توان با داده ها و روالهای مختلف تعریف نمود و با استفاده از یک یا چند شی آنها را در برنامه پیاده سازی کرد .

محرمانگی یا بسته بندی (Encapsulation) :

این مفهوم دقیقا این است که در خارج از کارخانه BMW نمیتوان مدلی از آن اتومبیل را ساخت مگر اینکه تمامی شرایط را فراهم نمود و این یعنی ساخت یک کارخانه دیگر با همان امکانات و طرح و یعنی دیوانگی محض. یا اینکه خریدار با فشار دادن پدال ترمز، اتومبیل را متوقف می سازد در حالی که از چگونگی اجرای سیستم ترمز بی خبر است .

در برنامه نویسی نیز به همین مفهوم است یعنی داده ها و روالها را بگونه ای که در خارج از آن نوع داده انتزاعی قابل دسترسی نباشند را تعریف کنیم و عملیات و روال ها دور از چشم کاربر و پشت صحنه کار خود را انجام می دهند بدون اینکه کاربر نحوه انجام آنرا متوجه شود .

وراثت (Inheritance) :