#include <iostream.h>
#include <conio.h>

inline int max(int a, int b) // اعلان و تعریف تابع بصورت یکجا
{
return a > b ? a : b;
}

int main()
{
clrscr();

cout « "maximum of 100 & 101 is : " « max(100, 101);

getch();
return 0;
}

در مورد تابع inline این نکته را باید دانست که تعریف تابع، در درون اعلان همان تابع انجام می شود .

تابع دیگری را می بینیم با نام clrscr که این تابع یک توابع از پیش ساخته شده زبان C++ هست و در فایل سرآیند conio قرار دارد و وظیفه آن پاک کردن صفحه نمایش است .

حوزه (ناحیه) تعریف و کار با متغیر ها در برنامه نویسی ++c :

بحث حوزه کاری متغیر ها و طول عمر آن در توابع و کلاس ها که در ادامه خواهد آمد بررسی می شود. ما در هر ناحیه ای که متغیر را تعریف می کنیم فقط در آن ناحیه می توانیم از آن متغیر استفاده کنیم و با خروج از آن ناحیه و ورود به ناحیه دیگر یا پایان برنامه، آن متغیر از بین خواهد رفت .

پیشتر گفته شد که متغیر ها نامی برای کلمات حافظه هستند که داده ها را در خود نگهداری می کنند. زمانیکه متغیری را تعریف می کنیم در حافظه محلی را به آن اختصاص می دهیم و در استفاده از آن، کامپایلر با استفاده از آدرس ذخیره شده آن متغیر به آن محل از حافظه رفته و یک کپی از مقدار محتویات داده ای متغیر را برای خود ایجاد می کند و از آن کپی در طول عمر متغیر و در برنامه استفاده می کند .

طول عمر یک متغیر با اتمام حوزه آن از بین رفته و کامپایلر آن کپی را دور می ریزد. منظور از حوزه متغیر همان تابع یا کلاس جاری است .

سربارگذاری توابع در برنامه نویسی C++ (Overloading functions) :

برای درک سربارگذاری توابع کد زیر را می بینیم :

#include <iostream.h>
#include <conio.h>

void func(int a){cout « a « "endl";};
void func(int a, int b){cout « a+b « "endl";};
void func(int a, int b, int c){cout « a+b+c;};

void main()
{
func(10);
func(10,10);
func(10,10,10);
getch();
}

در بالا می بینیم که سه تابع با نامهای یکسان func را تعریف و صدا زده ایم. درست است که نامها یکسان است اما تعداد آرگومانهای هر تابع با دیگری متفاوت است .

عمل فوق را سربارگذاری توابع گویند یعنی توابعی که دارای نام مشابه هستند ولی در تعداد آرگمانها و ترتیب ورودی آنها با یکدیگر تفاوت دارند. وقتی در تابع main در سطر 11 تابع func صدا زده می شود، کامپایلر با توجه به آرگومانهای آن متوجه می شود که از کدام یک از سربارگذاری تابع استفاده نماید .

مقدار دهی اولیه آرگومان های توابع (Initialization functions) :

همچنان که می توان در هنگام تعریف یک متغیر مقدار اولیه ای به آن نسبت داد، می توان در اعلان توابع به آرگومان های آن تابع نیز مقدار اولیه ای داد. در اینصورت اگر در فراخوانی تابع هیچ مقداری ارسال نشود از آن مقدار اولیع استفاده خواهد شد :

include <iostream.h>
#include <conio.h>

int initializefunction(int num = 50);
// int initializefunction(int=50);

void main()
{
cout « "Initialize value is : " « initializefunction();
cout « "Passed value is : " « initializefunction(100);
getch();
}

int initializefunction(int x)
{
return x;
}

خوب همانطور که ملاحظه می کنید تابعی را بنام initializefunction که دارای یک آرگومان از نوع int است ومقداری از نوع int را هم برمی گرداند را در سطر 4 از برنامه بالا اعلان کردیم. به آرگومان تابع دقت نمایید که مقدار اولیه 50 را دریافت می کند. این عمل باعث می شود اگر در فراخوانی تابع مقداری به آن ارسال نشود از همین مقدار 50 بعنوان مقدار پیش فرض استفاده نماید مانند سطر 9 واگر هم مقداری برایش ارسال شد، مقدار پیش فرض را در نظر نگرفته و مقدار ارسالی را لحاظ می کند مانند سطر 10 .

در سطر 5 از برنامه هم روش تعریفی دیگری را مشاهده می کنید که بصورت توضیح آمده است. از هر دو صورت می توان استفاده نمود .

توابع بازگشتی در ++c :

توابع بازگشتی توابعی هستند که در درون تعریف خود تابع هم فراخوانی میشوند. هدف از اینکار صرفه جویی در کد نویسی و ایجاد خلاقیت است. به این نکته توجه داشته باشید که حتما شرطی برای تابع بازگشتی باید وجود داشته باشد تا برنامه به درستی اجرا شود و نتایج خواسته شده از تابع بدست آید و اگر این مورد رعایت نشود تابع بینهایت بار فراخوانی شده و هیچ وقت برنامه به پایان نمی رسد .

در مورد توابع بازگشتی باید چندین نکته را رعایت کنید :

الف) غیر از اینکه تابع بازگشتی را در تابع main فراخوانی می کنیم باید در درون تعریف خود تابع بازگشتی هم آنرا فراخوانی کنیم.

ب) قبل از فراخوانی تابع بازگشتی خود در تعریف تابع، باید شرطی را برقرار سازیم که پس از طی روال مشخصی فراخوانی به پایان برسد .

پ) در فراخوانی تابع بازگشتی در خود تابع، یکی از پارامترها باید تغییر نماید حال زیاد شود یا کم یا ... و این بسته به نیاز تابع خواهد بود .

ج) هر تابعی را نمی توان بصورت بازگشتی نوشت مگر اینکه رابطه منطقی و ریاضی در این مورد برای آن پیدا کنیم .

ه) یک تابع بازگشتی باید دارای نوع برگشتی باشد وحداقل یک پارامتر ورودی داشته باشد .

مثال سری فیبوناچی را با هم به وسیله توابع بازگشتی در C++ بررسی می کنیم :

می دانیم که برای پیدا کردن فاکتوریل یک عدد باید خود عدد را در عدد قبلی ضرب کرده و حاصل آنرا هم به همین ترتیب در عدد قبلی ضرب و به همین ترتیب ادامه دهیم تا به 1 برسیم. لذا وقتی ضرب اعداد در هم ادامه پیدا می کند که به عد 1 برسیم و این شرط ما خواهد بود وهمینطور می دانیم که فاکتوریل 1 برابر با 1 است .

5! = 5*4*3*2*1 = 120
n! = n*(n-1)*(n-2)*... تا زمانیکه n>1 باشد

رنامه سری فیبوناچی با توابع بازگشتی :

#include <iostream.h>
#include <conio.h>

long factorial(int);

int main()
{
long number;

cout « "Please type a number :" ;
cin » number;

getch();
return 0;
}

long factorial(int a)
{
if(a > 1)
return ( a*factorial(a-1) );
else
return (1);
}

فایل پروژه آموزشی :