🇦🇲 Չսովորած և չընկալված պատմություն

Չնայած պատմության հասանելի լինելուն, ազգերը բազմիցս անում են նույն սխալները և չեն կարողանում դասեր քաղել անցյալից, ինչը ցույց է տալիս, որ
եթե պատմությունը տվյալ պահին նույնիսկ ինչ-որ մի բանի սովորեցնում է, ապա միայն այն, ինչը տվյալ ազգը երբեք չէր սովորել։

Մեր դարաշրջանի քաղաքակիրթ կյանքի ամենակարևոր նշաններից մեկն այն է, որ անհատները և հասարակությունները, ձգտելով բավարարել իրենց աճող կարիքները՝ ֆիզիկական և (իրենց թվացյալ) հոգևոր, շարունակաբար հարստացնում են առօրյան անհրաժեշտ ապրանքներով: Նրանք ավելի ու ավելի են կազմակերպում իրենց կյանքը՝ դարձնելով այն ավելի հարմարավետ և գեղեցիկ՝ կենտրոնանալով «արժանապատիվ և բարեկեցիկ կյանքի» վերաբերյալ մեծամասնության գաղափարների վրա:

Մարդիկ հարմարավետություն են փնտրում ամենուր՝ հարմար աշխատանքային պայմաններ, ժամանակակից և հարմարավետ բնակարաններ, արդյունաբերական և պարենային ապրանքների լայն ընտրանի, անթերի սպասարկում (որը տալիս է նրանց սեփական կարևորության զգացում), զարգացած ենթակառուցվածք և այլն։

Այնուամենայնիվ, եթե բավարարվածության սահմանները հստակեցված չեն, ապա ժամանակի ընթացքում մարդը կարող է վերածվել «ավտոմատ կոնստրուկտի»՝ հոգևոր և բարոյական աճից զուրկ «բիոռոբոտի»:

Նման մարդկանց համար դժվար է հեռանալ իրենց հարմարավետության գոտուց, իսկ սեփական կարիքները բավարարելու ցանկությունը դառնում է կյանքի գլխավոր նպատակը։

Միևնույն ժամանակ, քաղաքակրթական հարմարավետության պայմաններում կյանքը միշտ չէ, որ հանգեցնում է բարձր բարոյականության և մշակույթի։

Երբ տեղի ունեցողը անհասկանալի է թվում, իսկ ապագան անորոշ է, արժե դիմել պատմությանը, միգուցե դա արդեն եղել է նախկինում։

Բայց, ցավոք, մարդկությունը չի քաղում պատմության դասերը։ Պատմական գիտելիքները հաճախ մանիպուլյացիայի են ենթարկվում և օգտագործվում են ոչ թե գլոբալ սոցիալական խնդիրներ լուծելու, այլ տվյալ ժամանակահատվածում իշխող խմբերի շահերը պաշտպանելու համար։

☝️ Պետք է հիշել, որ քաղաքակրթության ապագան ուղղակիորեն կախված է մարդու այսօրվա մտավոր և հոգևոր-մշակութային գործունեության արդյունքներից։

P.S. Լուսանկարում Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանն է՝ Բագրատ Սրբազանը, Շուշի քաղաքի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցում, 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի օրերին։

#Հայաստան #պատմություն

🇩🇪 Գերմանիայի ապագա հնարավոր Կանցլերը և Բեռլինի արտաքին քաղաքականությունը

2025 թվականի աշնանը նախատեսված Բունդեսթագի ընտրությունների արդյունքներով Գերմանիայի այսօրվա Կանցլեր Օլաֆ Շոլցի հավանական իրավահաջորդը կլինի Գերմանիայի հիմնական «համակարգային» ընդդիմադիր «Քրիստոնեա-
Դեմոկրատական Միություն» (CDU) կուսակցության առաջնորդ Ֆրիդրիխ Մերցը, որը ամենայն հավանականությամբ, արմատապես ոչինչ չի վերանայի Գերմանիայի արտաքին քաղաքականության, մասնավորապես, Ուկրաինայի և Հարավային Կովկասի վերաբերյալ։

Բեռլինն արդեն միլիարդներ է վատնել «Արևելյան ընդլայնման» ուղղությամբ, որի հետ որոշ վերապահումներով, սակայն համամիտ են մինչև Գերմանիայի վերամիավորումը Արևմտյան Գերմանիայում հիմնադրված բոլոր քաղաքական ուժերը, որոնք իրար մեջ ժամանակ առ ժամանակ բաշխում են «իշխանական» և «ընդդիմադիր» ուժերի դերերը, որպիսի երկրի քաղաքացին համոզված լինի, որ իր քվեն ինչ որ մի բան իրենից ներկայացնում է։
Իսկ 1990 թվականից հետո հիմնադրված և երկրի Դաշնային խորհրդարանում մանդատներ վաստակած քաղաքական ուժերը դուրս են «համակարգային» ընդդիմությունից։ Այսինքն, նրանց ձայնի հետ (առնվազն մինչ օրս) Բեռլինում ոչ մեկը հաշվի նստել չի պատրաստվում։ Խոսքը գնում է նախկին Արևելյան Գերմանիայի կոմունիստների «իրավահաջորդ» «Ձախերը» և 2013 թվականից ի հայ եկած գերմանական աջակողմյան «Այլընտրանք Գերմանիայի Համար» (AfD) կուսակցությունների մասին։

Վերադառնալով Գերմանիայի հավանական հաջորդ Կանցլեր Մերցին հարկ է նշել, որ որոշ փորձագետների որոշակի հույսերն առ այն, որ Բունդեսթագի հաջորդ ընտրություններում CDU-ն հակահամակարգային աջակողմյան AfD-ի հետ դաշինք կկապի, ամբողջովին անհիմն են։

Պետք է միշտ հիշել, որ CDU-ն ժամանակակից Գերմանիայում իշխանության է եկել և գործել է ԱՄՆ Արտաքին հետախուզության վերահսկողության տարածքում, ինչից էլ կարելի է ենթադրել, որ այդ ամենը տեղի է ունեցել վերջինիս թույլտվությամբ։ Հետագայում նրա կառավարման օրոք է Գերմանիան վերամիավորվել այնպես, ինչպես դա համընկնում էր Գերմանիայում և նրա շուրջ Ամերիկյան աշխարհաքաղաքական շահերի հետ։ Այսինքն, CDU ինտեգրումը համաշխարհային եվրատլանտյան էլիտային բավականին խորը արմատներ ունի։

#Գերմանիա #ՆԱՏՕ

🇮🇷🇬🇧 Նաև Լոնդոնին են ներքաշում պատերազմի մեջ

Լոնդոնը դիտարկում է Իրանի դեմ զանգվածային հարվածին սահմանափակ մասնակցության հնարավորությունը, ինչի համար կօգտագործվեն «Typhoon FGR.4» և «Tornado IDS» կործանիչները՝ Storm Shadow հրթիռներով, ինչպես նաև, հավանաբար, «Astute» դասի բազմաֆունկցիոնալ միջուկային սուզանավերով, որոնք կրում են նաև «Tomahawk» հրթիռներով։

Թեհրանն իր հերթին հաղորդվում է, որ «Shahab-3B», «Fattah-1» և «Soumar» հրթիռային համակարգերի հարյուրավոր արձակման կայաններ կանգնեցվել են մարտական հերթապահության։

#Իրան

🇦🇲 Ինչո՞ւ է Երևանը հեռանում ԱՊՀ-ից։

Հայաստանը երեկ հրաժարվեց միանալ ԱՊՀ արտգործնախարարության խորհրդի՝ «Եվրասիայում անվտանգության ապահովման սկզբունքների» և «միջազգային հարաբերություններում միակողմանի միջոցների անթույլատրելիության մասին» հայտարարություններին։

Եվրասիայի անվտանգության ապահովումը Հայաստանին, ըստ երևույթին, չի վերաբերում։ Երևանը վստահ է, որ իր անվտանգությունը կապահովի մեկ ուրիշը, այս անգամ Արևմուտքը: Կամ Երևանում իշխող վերնախավին երկրի անվտանգության փոխարեն հետաքրքրում է միայն սեփական իշխանության անվտանգությունը։

Եվրասիայում անվտանգության վերաբերյալ ԱՊՀ ԱԳՆ խորհրդի հայտարարություններին միանալուց և միակողմանի միջոցների անթույլատրելիության սկզբունքներից Հայաստանի հրաժարումը ևս մեկ անգամ հաստատում են երկրի արտաքին քաղաքական կուրսը փոխելու Երևանի որոշումը։

🤔 Փորձենք օբյեկտիվորեն վերլուծել Հայաստանի ղեկավարության որոշումը։

Նախևառաջ, սա հեռանում է ԱՊՀ-ից, մի կառույցից, որտեղ Հայաստանը եղել է հիմնադիրներից մեկը և ավանդաբար համարվել է Ռուսաստանի և հետխորհրդային այլ երկրների հավատարիմ գործընկերն այս կառույցի շրջանակներում։ Սակայն վերջին տարիներին շոշափելի սառեցում է նկատվում Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում, հատկապես Արցախի ամբողջական կորստի և Ադրբեջանի հետ հակամարտության շարունակական սրման ֆոնին, ինչի համար հայկական կողմը Ռուսաստանին մեղադրում էր «անբավարար աջակցության» մեջ։ ԱՊՀ-ի հայտարարությունների ստորագրումից հրաժարվելը կարող է լինել վերը նշվածի ավելի լայն գործընթացի մի մասը, որը ևս մեկ անգամ ակնհայտորեն վկայում է Արևմուտքին մոտենալու և արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները վերանայելու Երևանի ցանկության մասին։

Եվրասիայում անվտանգության մասին հայտարարության ստորագրումից հրաժարվելը կարող է վկայել նաև այն մասին, որ Հայաստանն այլևս չի տեսնում ԱՊՀ շրջանակներում սեփական անվտանգության ապահովման արդյունավետ մեխանիզմներ։ Սա հատկապես արդիական դարձավ 2020 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմի լիակատար ֆիասկոյի և դրան հաջորդած իրադարձությունների ֆոնին, երբ Հայաստանը, ինչպես կարծում են Երևանում, իր դաշնակիցների կողմից չստացավ սպասված ռազմական և դիվանագիտական աջակցությունը։ Նման պայմաններում երկիրը ձգտում է դիվերսիֆիկացնել իր արտաքին քաղաքական և պաշտպանական դաշինքները, այդ թվում՝ խորացնել համագործակցությունն Արևմուտքի, մասնավորապես ԱՄՆ-ի և Եվրամիության հետ։

☝️Եզրակացության փոխարեն

«Միջազգային հարաբերություններում միակողմանի միջոցների անթույլատրելիության» մասին հայտարարությունը կարող է ուղղված լինել Արևմուտքի պատժամիջոցների և ճնշման քաղաքականության դեմ, որն արտացոլում է Ռուսաստանի և հետխորհրդային այլ երկրների ավանդական դիրքորոշումը։ Այս հայտարարությանը միանալուց Հայաստանի հրաժարումը խոսում է այն մասին, որ Երևանը ցանկանում է չեզոք մնալ կամ բաց լինել Արևմուտքի հետ համագործակցության համար՝ չնայած հնարավոր քաղաքական կամ տնտեսական ռիսկերին:

Հայաստանի այս դիրքորոշումը կարելի է համարել էական քայլ՝ ուղղված երկրի արտաքին քաղաքականության ուղենիշների վերանայմանը։ Հայաստանը ձգտում է խուսափել կախվածությունից Ռուսաստանից և ԱՊՀ-ից և ընդհանրապես եվրասիական տարածքից, միաժամանակ ուսումնասիրելով Արևմուտքի հետ ավելի սերտ կապեր հաստատելու հնարավորությունները։

Անկախ նրանից, թե ինչպես է ընթերցողը վերաբերվում Երևանի վարած քաղաքականությանը, օբյեկտիվորեն պետք է փաստեմ հարավկովկասյան այս երկրի աննախադեպ բարձր կախվածությունն արտաքին ուժերից, մասնավորապես՝ արևմտյան երկրներից։

Լուսանկարում ՀՀ ԱԳՆ ղեկավարը ԱՊՀ ԱԳ նախարարների գագաթնաժողովին, հոկտեմբերի 7, 2024։

#հայաստան

🇩🇪🇹🇷 Գերմանական զենքը Թուրքիայի համար։

Ինչպես գրում է «Spiegel» շաբաթաթերթը՝ վկայակոչելով Անվտանգության դաշնային խորհրդի տվյալները, գերմանական զենք արտադրողները թույլտվություն են ստացել զգալիորեն ավելի շատ ռազմական տեխնիկա և զինամթերք մատակարարել Թուրքիային։
Այս մարմինը գործում է խիստ գաղտնիության պայմաններում։ Ըստ մամուլի, էկոնոմիկայի նախարարությունը ներկայացրել է հաստատված պայմանագրերի ցանկը։
Խոսքը գնում է առնվազն 236 մլն եվրոյի սպառազինության մատակարարման մասին, այդ թվում՝ 100 զենիթային հրթիռների և տորպեդոների, ինչպես նաև Թուրքիայի ռազմածովային նավատորմի արդիականացման սարքավորումների մասին։ Այդ պատվերներից օգտվելու են «MBDA» և «Thyssenkrupp» ընկերությունները։

Այս առաքումներն ազդարարում են Անկարայի նկատմամբ քաղաքականության զգալի փոփոխությունների մասին:

#Գերմանիա #Թուրքիա

🇮🇱🇮🇷🇺🇲🇷🇺🇦🇲🇦🇿🇹🇷 Մերձավոր Արևելքում տիրող իրավիճակի և դրա զարգացման հնարավոր սցենարների մասին

Մեկնաբանություն

Իսրայելի ռազմավարական նպատակը պարզ է՝ էապես թուլացնել Իրանին և վերացնել նրա միջուկային ծրագրերը։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ Իրանը զգալիորեն տարբերվում է Իրաքից, ում հարցերը ժամանակին լուծվեցին համեմատաբար արագ: Վերջին տարիների տեխնոլոգիական զարգացումները փոխել են տարածաշրջանային հակամարտությունների բնույթը։ Մյուս կողմից Իսրայելն ներկա պահին չի բախվում գոյաբանական սպառնալիքի հետ, ինչպես դա անցյալում էր։ Հակառակը, նա այսօր ավելի շուտ ագրեսորի դիրք է գրավում։
Իրանը գործում է ըստ լավ մտածված ռազմավարության։ Իհարկե, իսրայելական կողմը շատ ինքնավստահ է և դրա համար ունի հիմքեր, բայց պարսիկները ավանդաբար առանձնանում են իրենց գործողությունները մանրակրկիտ պլանավորելու և հակառակորդի ուժերը ճշգրիտ գնահատելու ունակությամբ։ 
Խնդիրն այն է, որ Իսրայելը հակամարտության մեջ է քայլ առ քայլ ներքաշում ավելի լայն միջազգային ուժերի, և արդյունքում Իրանը ստիպված է զգուշանալ՝ խուսափելով Իսրայելի հարձակումներին ի պատասխան հապճեպ որոշումներից:
Իսրայելում կարծում են, որ արտաքին ճնշման ուժեղացումը կթուլացնի Իրանին ներսից՝ կործանելով նրա տնտեսությունը և ապակայունացնելով հասարակությունը։
Իրանն իր հերթին կարծում է, որ ուկրաինական պատերազմի հետևանքով Արևմուտքի տնտեսական հյուծվածությունը իր օգտին է խաղալու, քանի որ այն ստիպելու է առաջին հերթին Ռուսաստանին և Չինաստանին էլ ավելի ակտիվ իրեն աջակցել՝ ելնելով «իմ թշնամու թշնամին իմ ընկերն է» սկզբունքից:  
Նաև պետք է հաշվի առնել, որ Եվրոպական և ամերիկյան տնտեսությունները թուլացել են, իսկ ՆԱՏՕ-ի զինանոցները զգալիորեն սպառվել են...


👉Ավելի մանրամասն կարդացեք հղումով ԱՅՍՏԵՂ https://telegra.ph

🇦🇲 Արդյո՞ք Հայաստանը անելանելի վիճակում է։ Ո՛չ։ Ելք միշտ էլ կա։ Մեր պարագայում սա ճշմարտությունն է։

Առաջարկում եմ զուգահեռ անցկացնել 1988 թվականի իրադարձությունների և Ռուսաստանից հեռանալու Հայաստանի ժամանակակից փորձերի միջև։

1988 թվականին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ղեկավարությամբ և «Պայքա՛ր, պայքա՛ր մինչև վերջ» կարգախոսով Խորհրդային Հայաստանը սկսեց Արցախի ազատագրումը և այսպես կոչված բոլշևիկյան Ռուսաստանից (ԽՍՀՄ) անկախանալու գործընթացը։

Հայ ազգն անցավ «կրակի ու ջրի միջով», ազատագրեց, ապա կորցրեց Լեռնային Ղարաբաղը (Արցախը):

Այժմ, ավելի քան 30 տարի անց, Հայաստանը կրկին պայքարում է «Ռուսաստանից անկախանալու» համար, որպեսզի չդառնա «կայսրության ծայրագավառ»։

Այս պայքարի հիմքում ընկած է այն սուտը, որն այնքան երկար է կրկնվել ու տարածվել, որ դրան հավատացել են ոչ միայն հասարակության լայն շերտերը, այլև, կարծես թե, այս կեղծ տեսությունը ստեղծողները։

Այսօր Հայաստանում և՛ իշխանությունը, և՛ ընդդիմությունը կորցրել են ճշմարտությունը ստից տարբերելու ունակությունը, քանի որ քաղաքական գործողությունների հիմքում ընկած շատ գաղափարներ հիմնված են կեղծ տեսությունների վրա։

Արդյունքում ողջ ժողովուրդը իր էլիտաների հետ մեկտեղ ամբողջովին շեղվել է իր ուղուց և հայտնվել է սեփական մոլորությունների փլատակների տակ։

Եթե առկա է կամք դրսևորելու և ճշմարտության հետ առերեսվելու համարձակություն, ապա հնարավոր կլինի ձերբազատվել կեղծ և արհեստածին «գաղափարախոսություններից»։

Առաջին քայլը հիմնական հարցին պատասխանելն է՝ ոչ թե «ումի՞ց կամ ինչի՞ց է պետք անկախանալ», այլ «հանուն ինչի՞ է անհրաժեշտ այդ անկախությունը»։

Միայն իրական նպատակների ըմբռնումը, արժեքների ու առաջնահերթությունների ազնիվ արտացոլումն ու վերագնահատումը կարող են Հայաստանին և ողջ ժողովրդին դուրս բերել ներկա փակուղուց։ Այսինքն՝ ստից ու պատրանքներից ազատվելու դեպքում ելք կլինի։

🇹🇷 Կենտրոնական Ասիայից դեպի Թուրքեստան

Թուրքիայի ազգային կրթության նախարարությունը հայտարարել է դպրոցի պատմության ուսումնական ծրագրում հիմնարար փոփոխությունների մասին. «Կենտրոնական Ասիա» տերմինը կփոխարինվի «Թուրքեստան» տերմինով։ Սա, ըստ փորձագետների, ուղղված է երիտասարդության շրջանում ազգային ինքնության և հայրենասիրության ամրապնդմանը:

Երկրի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ընդգծել է թյուրքական աշխարհում միասնության կարևորությունը. «Մենք կողք կողքի կաշխատենք, որպեսզի գալիք ժամանակաշրջանը դառնա թուրքերի դարաշրջան՝ թյուրքական պետությունների կազմակերպության միջոցով տարածելով «թուրքական դարի» մեր տեսլականը»:

«Թուրքեստան» բառը, որը նշանակում է «թուրքերի հայրենիք», պատմական արմատներ ունի։ Թուրքիայի կրթության նախարարությունը արդարացված է համարում դասագրքերում այս տերմինի ընդգրկումը, քանի որ և՛ Թուրքիան, և՛ Թուրքեստանը կապված են այն շրջանների հետ, որտեղ հիմնականում թուրքական ժողովուրդներ են ապրում։

19-րդ դարի երկրորդ կեսին, տարածաշրջանում Ռուսական կայսրության ակտիվացումից հետո, ներմուծվեց «Կենտրոնական Ասիա» տերմինը և աստիճանաբար փոխարինեց «Թուրքեստան» անվանումը։

☝️ Հաջորդ հոդվածում խոսվելու է Հայաստանի մարտահրավերների և գոյաբանական ռիսկերի նվազեցմանն ուղղված տեսական քայլերի մասին։

#Թուրքիա

🇦🇲🇹🇷 🇪🇺 Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ Թուրքիան նախատեսում է ժամանակակից հսկողության համակարգեր տեղադրել Հայաստանի և Իրանի հետ սահմաններին։
Այդ նպատակով Թուրքիայի արևմտյան սահմանային գոտիներում սկսվել են ականազերծման աշխատանքները՝ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի և երկրի ներքին գործերի նախարարության համակարգմամբ։ «Mine Free Türkiye» նախաձեռնության տվյալներով՝ 2009 թվականին երկրի բոլոր ականապատ տարածքներում կար մոտ մեկ միլիոն ական։

Ծրագիրն իրականացվելու է երկու փուլով.

🔻 Հայաստանին և Իրանին սահմանակից տարածքների ականազերծում (ավելի քան 1.1665.000 քառ. մ).

🔻 Սահմանամերձ բնակավայրերում կառավարման ժամանակակից համակարգերի տեղադրում։

Նախագծի իրականացման համար կպահանջվի ավելի քան 52 մլն եվրո, որի 75%-ը կտրամադրի Եվրամիությունը, մնացածը կհոգա Թուրքիան։

Ուշադրություն դարձնելով Հայաստանին սահմանակից տարածքների ականազերծմանը և Ալիջան անցակետում ճանապարհի ասֆալտապատման և ընդլայնման ուղղությամբ սկսված աշխատանքներին, կարելի է ենթադրել, որ Եվրամիությունը, որը ֆինանսավորում է այս ծրագրի զգալի մասը, մտադիր է դյուրացնել Թուրքիայի և Հայաստանի միջև սահմանի բացում։

👉 Այս լուրը կարդացող հայը հավանաբար հիշեց և մեղադրեց Նիկոլ Փաշինյանին։

Սակայն նշենք, որ այն հրապարակվել է «Այսօր» հայկական թերթի կայքում 2014 թվականի փետրվարի 10-ին։

Հղումն այստեղ է

🇦🇲🇹🇷 Կենտրոնական Ասիայից դեպի Թուրքեստան. Նոր վտանգներ և հնարավորություններ Հայաստանի համար

Անկարայի կենտրոնասիական «Թուրքեստան» նախաձեռնությունը տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական և գաղափարական հռետորաբանության փոփոխությունների համատեքստում կարող է և որոշակի ռիսկեր պարունակել Հայաստանի համար, քանի որ դա կուժեղացնի Թուրքիայի ազդեցությունը ոչ միայն Կենտրոնական Ասիայում, այլև Հարավային Կովկասում, ինչն իր հերթին կարող է էլ ավելի ամրապնդել նրա քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կապերը Ադրբեջանի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով ավելի սերտ դաշինքի ստեղծմանը։ Հայաստանը, որպես թուրքական աշխարհից դուրս և ինչպես Թուրքիայի, հատկապես 20-րդ դարասկզբի Հայոց ցեղասպանության պատճառով, այնպես էլ Ադրբեջանի հետ պատմական հակամարտություններ ունեցող երկիր, կարող է հայտնվել ավելի խոցելի վիճակում։ Թուրքական ինքնության ամրապնդումը կարող է ուժեղացնել թուրքական հասարակության մեջ ազգայնական տրամադրությունները, որն իր մեջ գոյաբանական վտանգներ է պարունակում Հայաստանի և հայ ժողովրդի համար:

Բացի այդ, այս փոփոխությունը կարող է հանգեցնել այլ խաղացողների, օրինակ, Ռուսաստանի, որը պատմականորեն կարևոր դեր է խաղացել Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանում և հատկապես Հարավային Կովկասում, ազդեցության նվազմանը: Եթե Թուրքիան շարունակի ակտիվորեն քարոզել «Թուրքեստան» հայեցակարգը՝ որպես թյուրքական ժողովուրդների մշակութային և աշխարհաքաղաքական կենտրոն, դա կարող է նաև էապես նվազեցնել Հայաստանի դերի ընկալումը տարածաշրջանում՝ խորացնելով նրա մեկուսացումը։

Միջնաժամկետ հեռանկարում դա կարող է բարդացնել Հայաստանի առանց այն էլ թույլ բանակցային դիրքերն անվտանգության հարցերում։

Բացի այդ, թուրքական համերաշխության ամրապնդմամբ Հայաստանի համար տեսականորեն կարող են նոր սպառնալիքներ առաջանալ Կենտրոնական Ասիայի երկրներից, այսինքն՝ ՀԱՊԿ-ում և ԱՊՀ-ում Հայաստանի պաշտոնական դաշնակիցների և գործընկերների կողմից, որոնք կսկսեն ավելի ակտիվորեն ընկալել Թուրքիային՝ որպես իրենց առանցքային դաշնակից։

Տնտեսական փոխգործակցությունը նույնպես կարևոր ասպեկտ է։ Եթե Թուրքիան և նրա դաշնակիցներն ամրապնդեն տնտեսական կապերը նոր գաղափարական հայեցակարգի շրջանակներում, Հայաստանը կարող է ամբողջովին զրկվել տարածաշրջանային առևտրի ենթակառուցվածքներից և տարանցիկ ճանապարհներից, ինչի հետ այսօր հույսեր են կապում Երևանում, հատկապես 2020 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմում պարտությունից հետո:

Վերը նշված զարգացումների դեմ այսօր էֆեկտիվ չաշխատելու դեպքում, եթե ոչ միջնաժամկետ, ապա երկարաժամկետ հեռանկարում Հայաստանը կարող է առերեսվել ընդհուպ մինչև պետականության վերջնական ոչնչացման, իսկ հայ ազգը՝ հայրենազրկման և բռնի տեղահանման հետ։

🤔 Ի՞նչ կարող է անել Երևանը վտանգը նվազեցնելու համար:

👉 Ներկայացվող առաջարկությունները ամբողջովին հնարավոր է կարդալ grigoryan.info կայքում։

#Հայաստան

🇦🇲🇦🇿 Բաքվում պատրաստվում են պատերազմի, իսկ Երեւանում սնվում են հեծանիվներով

☝️Համաձայն Ադրբեջանի ՊՆ մամուլի հաղորդագրության՝ պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը հանդիպում է ունեցել ադրբեջանական բանակի ղեկավարության հետ։

Հասանովը հանձնարարել է մշտապես պահպանել զորքերի բարձր մարտական պատրաստությունը և կանխարգելիչ միջոցներ ձեռնարկել «պայմանական սահմանին ռեւանշիստական ուժերի կողմից հնարավոր սադրանքների դեմ»։

☝️Իսկ որոշ հավաստի ռուսական աղբյուրների համաձայն՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում եւ Լեռնային Ղարաբաղում կան թուրքական «Aselsan» ընկերության մասնագետներ։

Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ թուրք և ադրբեջանցի զինվորականները Aselsan-ի ինժեներների հետ միասին վերազինում են դիրքերը՝ Kayı-ի վաղ ահազանգման համակարգի տեղակայման շրջանակներում։

Այս համակարգը մոդուլային է և ունակ է հայտնաբերել անձնակազմի, տեխնիկայի, հետախուզական խմբերի տեղաշարժերը, ինչպես նաև գրանցել ինքնաթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի թռիչքները, նույնականացնել հրետանու և ՀՕՊ համակարգերի դիրքերը։

Համակարգը ներառում է.
🔻օպտիկական - էլեկտրոնային հետախուզական համալիր,
🔻ցամաքային թիրախների հետախուզման ռադիոլոկացիոն կայան,
🔻հետախուզական համալիր,
🔻սեյսմիկ սենսորային համակարգ:

Համակարգի մասին քիչ բան է հայտնի, սակայն Թուրքիան առաջին անգամ օգտագործել է այն Սիրիայում՝ դիրքեր ստեղծելով Իդլիբի դեէսկալացիայի գոտու երկայնքով՝ Հաթայ նահանգի սահմանին։

Այժմ թուրք մասնագետները հետախուզական համակարգեր են տեղադրում Հայաստանի սահմանի երկայնքով, ինչը հնարավորություն է տալիս վերահսկել սահմանային գոտիները մինչև 30-40 կմ խորության վրա՝ ընդհուպ Սյունիքի, Վայոց Ձորի և Գեղարքունիքի մարզերում փոքր խմբերի տեղաշարժը։

#Հայաստան

🇷🇺🇮🇷 «Հաշվի առնելով իսլամական հեղափոխության հոգևոր առաջնորդի կամքը՝ մեր հարաբերությունները պետք է օրեցօր բարելավվեն ու ամրապնդվեն։ Մենք հիմա շատ հնարավորություններ ունենք, և պետք է օգնենք միմյանց։ Մեր սկզբունքները նման են, միջազգային ասպարեզում մեր դիրքորոշումները նման են ձերին (ձեր դիրքորոշումներին)։»

@ Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահը Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին, 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Աշխաբադում։

#Իրան #Ռուսաստան

«Մեր բոլոր ցեղերը բոլոր կողմերից քայլում են արդար դրոշների ստվերի տակ» (բնօրինակն ավելի լավ է հնչում «Идут под сенью праведных знамён все наши племена со всех сторон»):

Մեջբերում 2024 հոկտեմբերի 11-ին Աշգաբադում տեղի ունեցած «Ժամանակների և քաղաքակրթությունների հարաբերությունները խաղաղության և զարգացման հիմքն են» գիտաժողովի ընթացքում (որը ֆորմալ առումով նվիրված էր թուրքմեն ականավոր բանաստեղծ և մտածող Մագթիմգուլի Ֆրագիի ծննդյան 300-ամյակին) Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ելույթից։

#Ռուսաստան #Թուրքեստան #Թամերլան #Չինգիզ_Խան


Միջոցառմանը ներկա էր նաև ՀՀ նախագահը։

🇦🇲🇮🇷 Ռուսաստանը հանձնեց Հայաստանին Հայաստան-Իրան անցակետը։

Բացատրեմ իմ վարկածը։

Իսրայերը Վաշինգտոնի (և նրա որոշ սաթելիթների) աջակցությամբ մեծ հարված է նախապատրաստում Իրանի դեմ, որը վերջինիս համար ցավոք ծանր հետևանքներ կարող է ունենալ, ինչն իր հերթին հավանաբար առաջացնելու է արտագաղթ։

Իրանի բնակչության զանգվածային արտագաղթի հիմնական ուղղություններից մեկը լինելու է Հայաստանը։ Քանի որ սահմանը գոյություն ունի դեռևս ԽՍՀՄ-ի տարիներից, այն երկար ժամանակ է, ինչ հիմնովին կառուցված է և անանցանելի է , նամանավանդ ոչ զինված խաղաղ բնակչության համար։
Հետևաբար, Արաքս գետի մոտ գտնվող սահմանային անցակետը պոտենցիալ արտագաղթի համար երևի թե միակ հնարավորությունն է։
Քանի որ Ռուսաստանը սերտորեն համագործակցում է Իրանի հետ, «անտրամաբանական» կլինի, երբ ռուս սահմանապահը խոչընդոտի իրանցի խաղաղ բնակչին փրկել իր կյանքը՝ օրինական ճանապարհով հատելով երրորդ երկրի (Հայաստանը Ռուսաստան չի, առնվազն այսօր) սահմանը։ Իսկ եթե ռուս զինվորը բոլորին ներս թողնի, Հայաստանի համապատասխան ուժերը կմեղադրեն Ռուսաստանին «իրանական անձնագրերով Իրանից տասնյակ (եթե ոչ հարյուր) հազարավոր ադրբեջանցիներին (և առհասարակ մահմեդականներին) Սյունիք մտցնելու մեջ»։

Իսկ այս քայլով Մոսկվան իր «ձեռքերը լվաց»՝ լավություն անելով և՛ Թեհրանին, և՛ Երևանին ու իրա «անկախ և հպարտ» քաղաքացիներին։

#Ռուսաստան #Իրան

🇮🇷🇮🇱 Իրանի ՀՕՊ համակարգի մասին

Իրանի օդային տարածքը վաղուց վտանգի տակ է, հատկապես ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակիցների կողմից, որոնք տասնյակ տարիներ շարունակ գաղտնիության ռեժիմով քննարկում են երկրի միջուկային օբյեկտների վրա հարձակումները:

Սեփական տարածքի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով Իրանն օգտագործում է նաև «МиГ-29» կործանիչներ։ Մասնավորապես, ինքնաթիռների երկու էսկադրիլիա պաշտպանում են այսօր Թեհրանը՝ այդ բաժանելով։ Այս կործանիչներն իրականում երկրորդական դեր են խաղում ընդհանուր պաշտպանության համակարգում, որտեղ հիմնական դերը ստանձնել են ցամաքային հակաօդային պաշտպանության համակարգերը և հրթիռային զինանոցները։

1989-ին Խոմեյնիի մահից հետո Իրանը սկսեց ակտիվորեն գնել խորհրդային ռազմական տեխնիկա, ներառյալ «МиГ-29»-ը, և 1990-ականների սկզբին ինքնաթիռները համարվում էին համաշխարհային ասպարեզում առաջատարներից մեկը: Այս կործանիչները զգալի առավելություն ունեին իրենց արևմտյան գործընկերների նկատմամբ, հատկապես «R-73» հրթիռների և համեմատաբար փոքրիկ օդանավակայաններում տեղակայվելու և այնտեղից մարտական գործողությունների թռիչքների իրականացման հնարավորության շնորհիվ։

Այնուամենայնիվ, 1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզումը Իրանին զրկեց իր օդուժը նոր մոդելներով թարմացնելու հնարավորությունից, իսկ Ռուսաստանը, Արևմուտքի ճնշման ներքո, դադարեցրեց մատակարարումները:

Այսօր «МиГ-29»-ը մնում է Իրանի ռազմաօդային ուժերի կարևոր տարրը, և, չնայած Իրանի կողմից սեփական ուժերով արդիականացված «МиГ-29»-ը դեռևս ցուցադրում է թռիչքի գերազանց բնութագրեր, դրանք հնացած են և սակայն նրա հնարավորությունները շատ հարցերում զիջում են ժամանակակից արևմտյան կործանիչներին, ինչպիսիք են ամերիկյան հինգերորդ սերնդի «F-35»-ը: Սա Իրանին խոցելի է դարձնում տեխնոլոգիապես ավելի զարգացած երկրների՝ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի, ինչպես նաև վերջինիս սաթելիթների հետ հնարավոր կոնֆլիկտի համար:

👉 Այս խնդրին է նվիրված ամերիկյան Military Wach Magazine վերլուծական պորտալի հոդվածը:

🇮🇱🇮🇷 Իրանի ցամաքային ՀՕՊ-ի մասին

👉 Թեմայի սկիզբն այստեղ

Ըստ իսրայելական արտաքին հետախուզության (հրապարակված) աղբյուրների՝ Իրանի ցամաքային հակաօդային պաշտպանությունը բաղկացած է ռուսական արտադրության «S-300PMU-2» չորս դիվիզիոններից՝ համալրված տասնյակ «Панцирь-С1» ՀՕՊ մոբիլ համակարգերով, ինչպես նաև իրանական արտադրության «3rd-Khordad» և «Bavar 373» ՀՕՊ համակարգերով, որոնք ամենաառաջադեմներից են։ աշխարհում։

«S-300PMU-2» յուրաքանչյուր գումարտակ կարող է կործանիչներին խոցել ավելի քան 160 կիլոմետր հեռավորությունից՝ միաժամանակ 12 հրթիռ արձակելով վեց թիրախի ուղղությամբ։ Իսրայելական կործանիչները դժվարությամբ են մանևրելու S-300 հրթիռներից, որոնք թռչում են ձայնից ավելի քան հինգ անգամ արագ։

Եթե Իսրայելը հարձակումից անմիջապես առաջ իմանա իրանական S-300-ների ճշգրիտ վայրը, ապա նրա կործանիչները կարող են խուսափել «սպանության գոտի» մտնելուց և հարվածներ հասցնել ՀՕՊ համալիրի շառավղից դուրս: Բայց եթե նույնիսկ Իսրայելի կործանիչները խուսափեն С-300-ից, ապա նրանց կարող են «ջերմորեն» դիմավորեն «Панцирь С1»-ները, որոնք շատ շարժունակ են։ Արագորեն տեղակայվելով՝ նրանք կարող են արդյունավետ գործել Իրանի գրեթե ցանկացած կետում: Յուրաքանչյուր համակարգ կարող է արձակել 12 հրթիռ մինչև 20 կմ բարձրության վրա գտնվող կործանիչների ուղղությամբ։

Իրանի պաշտպանությունն ավելի է ամրապնդվում «Bavar 373» հակաօդային պաշտպանության մի քանի համակարգերով, որոնք ըստ էության ռուսական «S-300»-ի իրանական տարբերակներն են։ Իրանը նաև արդիականացրել է խորհրդային ժամանակներում առաքված «КУБ» հակաօդային պաշտպանության տասնյակ համակարգեր՝ ստեղծելով մահաբեր «3rd-Khordad»-ը:

Ընդհանուր առմամբ, Իրանի օդային տարածքը տարածաշրջանում ամենաապահովներից մեկն է:

Բոլոր պարագաներում Իրանը պատրաստվում է պատերազմին, չնայած ամեն ինչ անում է՝ դիվանագիտական խողովակներով չեզոքացնել կամ առնվազն հետաձգել այն։ Իրանի համար ամեն օրը կարևոր է, քանզի նա ամեն օր անդադար ամրապնդում է իր պաշտոնական կարողությունները։

#Իրան #Իսրայել

🇹🇷 Անկարան՝ «NATO»-ի առաջին երկիրը «BRICS»-ում և «SCO»-ում
2024 թվականի սկզբին BRICS-ի անդամ երկրների թիվը հինգից (Բրազիլիա, Ռուսաստան, Հնդկաստան, Չինաստան և Հարավային Աֆրիկա) աճել է մինչև ինը։ Իրանի, Եգիպտոսի, Եթովպիայի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ավելացումը 2006 թվականին հիմնադրված դաշինքի երկրորդ ընդլայնումն էր, որին դեռևս 2010 թվականին միացել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը։

Ընթացիկ ընդլայնումից հետո սկսեց օգտագործվել «BRICS+» հապավումը: Նրա ընդլայնման գործընթացն այսքանով կանգ չի առնի՝ մասնակիցների թիվը շուտով կարող է երկնիշ թվի հասնել։ Ներկայումս միանալու հայտ են ներկայացրել Մալայզիան, Թաիլանդը և Ադրբեջանը։

Սեպտեմբերի սկզբին Թուրքիան նույնպես պաշտոնապես հայտնեց դաշինքի մաս դառնալու իր ցանկության մասին։

Անկարայի դիմումն անակնկալ չէր՝ երկրի նախագահ Էրդողանը բազմիցս հայտարարել է «BRICS»-ին միանալու Թուրքիայի ցանկության մասին: Նրա արտաքին գործերի նախարար (հետախույզ) Հաքան Ֆիդանը հաստատել է այս քաղաքական մտադրությունները հունիսին Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդ քաղաքում տեղի ունեցած «BRICS+» երկրների նախարարների խորհրդի նիստում: Ռուսաստանն անմիջապես հասկացրեց, որ պաշտպանում է Թուրքիայի թեկնածությունը։ Եթե Անկարան դառնա «BRICS»-ի անդամ, դա կլինի դաշինքի առաջին պետությունը, որն անդամակցում է և՛ ՆԱՏՕ-ին, և՛, առնվազն ֆորմալ առումով, շարունակում է մնալ ԵՄ անդամակցության թեկնածու:

Այս քայլն ընդգծում է արտաքին և անվտանգության քաղաքականության մեջ Թուրքիայի ինստիտուցիոնալ կապերի աճող բազմազանությունը:

«BRICS»-ին միանալն արտացոլում է Էրդողանի ցուցադրած մտադրությունը՝ իրականացնել այլընտրանքային արտաքին քաղաքականություն՝ առանց Արևմուտքի կամ Եվրոպայի հանդեպ պարտավորություններով կաշկանդված զգալու:

Այնուամենայնիվ, «BRICS+»-ն ինքը դեռ չունի պաշտոնական կառույցներ։ Բացի այդ, չկան համակարգված գործողությունների միասնական կանոններ և չափորոշիչներ, օրինակ՝ արտաքին առևտրի ոլորտում և այլն։ Իհարկե սա ժամանակի խնդիր է, որը ամենայն հավանականությամբ տեսանելի ապագայում իր լուծումը կստանա։

Բոլոր պարագաներում, «BRICS»-ին անդամակցելը Թուրքիայի համար նոր հնարավորություններ կբացի հատկապես ֆինանսական ոլորտում։ Անդամ երկրներին հասանելի է 2014 թվականին հիմնադրված Զարգացման նոր բանկը, որն իրեն այլընտրանք է համարում արևմտյան ֆինանսական կառույցներին, ինչպիսիք են Համաշխարհային բանկը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը: Համագործակցության ֆինանսական ասպեկտը կարող է ավելի ընդլայնվել։ «BRICS» երկրներն ավելի ու ավելի են ձգտում առևտուր անել և ներդրումներ կատարել ազգային արժույթներով՝ շրջանցելով ԱՄՆ դոլարը:

👉 Հոդվածն ամբողջությամբ կարդացեք հղումով՝ grigoryan.info կայքում։

#Թուրքիա #BRICS #Ռուսաստան

🇰🇿 Աստանան շարունակում է երկակի խաղ խաղալ

Ղազախստանը զերծ կմնա «BRICS+»-ին հայտ ներկայացնելուց,- հայտնել են երկրի նախագահի աշխատակազմից։

Ի դեպ, Ղազախստանում բացվում է աշխարհում ԱՄՆ մեծությամբ երրորդ դեսպանատունը, ինչը շատ բանի մասին է խոսում։

#Կենտրոնական_Ասիա #BRICS #Ղազախստան

🇦🇲🇷🇺🇦🇿 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի 9-րդ կետի (և ոչ միայն) վերաբերյալ որոշ բացատրություններ

https://youtu.be/2fJZgdZUKLU?si=4PzIBMWpAlIdn7C3

#Հայաստան #Արցախ

🇷🇺🇦🇲 Ռուսաստանի դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցում. ռիսկեր և հնարավորություններ Հայաստանի համար

Ռուսաստանի նախագահն այսօր «BRICS» անդամ երկրների ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հետ հարցազրույցի ժամանակ ասել է Ուկրաինայում իրավիճակի կարգավորման ենթատեքստում «տարածքների փոխանակման» որոշակի գաղափարը լիովին անհասկանալի է և անընդունելի...

Վլադիմիր Պուտինը պնդում է, որ վերջնական հաղթանակը կմնա Ռուսաստանինը, որը կարող է ծառայել ինչպես ներքին ազդանշան բնակչությանը, այնպես էլ արտաքին հաղորդագրություն միջազգային լսարանին Մոսկվայի անսասան դիրքորոշման վերաբերյալ:

🤔 Հայաստանի համար՝ որպես Ռուսաստանի դաշնակցի, Վլադիմիր Պուտինի հայտարարությունը կարող է իր մեջ պարունակել ինչպես ռիսկեր, այնպես էլ հնարավորություններ:


♦️ Տարածքային ամբողջականության ամրապնդում: Տարածքային ամբողջականության հարցում Ռուսաստանի կոշտ դիրքորոշումը կարող է դրդել Հայաստանին վերանայել դիվանագիտական և տարածքային բանակցությունների իր մոտեցումները՝ հատկապես Ադրբեջանի հետ հակամարտությունների լույսի ներքո...

👉 Շարունակությունն այստեղ grigoryan.Info