🇺🇲🇪🇺🇷🇺 Ռուսաստանի հետ պատերազմի նախապատրաստում. ՆԱՏՕ-ի երկրներում հրետանու արտադրությունը շարունակում է աճել:

The German version of the article

Ինչպես հաղորդում է Associated Press գործակալությունը, General Dynamics-ը ավելացրել է 155 մմ պարկուճով արկերի արտադրությունը Պենսիլվանիա նահանգում գտնվող երեք գործարաններում՝ տարեկան 432.000 պարկուճ ընդհանուր արտադրությամբ:  Բացի այդ, ԱՄՆ կառավարությունը 400 միլիոն դոլար է հատկացրել GD's Scranton գործարանում երեք նոր հոսքագծեր կառուցելու համար:

Այս գործընթացում ներգրավված են եղել Ուկրաինայի բոլոր հիմնական կողմնակիցները:

Գերմանական «Rheinmetall Group» կոնցեռնը նախատեսում է 2024 թվականին արտադրել մոտ 700.000 հրետանու արկ, իսկ մինչև 2026 թվականը՝ տարեկան մեկ միլիոն արկ։  Այդ նպատակով ընկերությունը գործարաններ է ձեռք բերում Հունգարիայում, Ռումինիայում, Իսպանիայում և Լիտվայում, ինչպես նաև ավելացնում է հզորությունը Ավստրալիայում, Հարավային Աֆրիկայում և Գերմանիայում:  Համեմատության համար՝ 2022 թվականին «Rheinmetall»-ն արտադրել էր ընդամենը 70.000 արկ։

Նորվեգական-ֆիննական «Nammo» ընկերությունը նույնպես մեծացնում է իր արտադրությունը։  2024 թվականի հուլիսին Նորվեգիայի պաշտպանական գործակալությունը պայմանագիր կնքեց նրա հետ՝ ֆինանսավորելու 155 մմ արկերի, 120 մմ հակատանկային հրթիռների և AMRAAM հրթիռների (NASAMS հակաօդային հրթիռներ) նոր արտադրական գծերի ֆինանսավորումը, որոնք շահագործման կհանձնվեն մինչև 2026 թվականը: Իսկ 2028 թվականից «Nammo»-ն կկարողանա արտադրել տարեկան մինչև 200.000 արկ, ինչը 20 անգամ գերազանցում է 2022 թվականի  մինչպատերազմյան թվականի արտադրությունը։

Ֆրանսիական զենք արտադրող «Nexter» ընկերությունը, որը «KNDS» կոնցեռնի դուստր ձեռնարկությունն է, նախատեսում է մինչև 2027 թվականն ավելացնել իր արտադրությունը տարեկան 50.000-ից մինչև 400.000 155 մմ  պարկուճի ական: Ընկերությունն արդեն ընդլայնել է իր աշխատանքային ժամերը՝ հասցնելով երեք հերթափոխի, այսինքն՝ շուրջօրյա։

Ամփոփելով կարելի է վկայել, որ վերոնշյալ ընկերությունները կկրկնապատկեն իրենց զինամթերքի արտադրությունը՝ տարեկան 814.000 հասնելով 2 միլիոն արկի։ Նախկինում Եվրոպայում 11 ընկերություններ միասին արտադրում էին տարեկան ընդամենը 400.000 արկ։

🤔Արտադրության ավելացման ծրագրերը ուղղակիորեն համընկնում են Ռուսաստանի հետ ՆԱՏՕ-ի հնարավոր պատերազմի սկսվելու մասին արևմտյան քաղաքական գործիչների հայտարարությունների հետ։ ՆԱՏՕ-ի ռազմարդյունաբերական համալիրն արդեն զգալի ձեռքբերումներ է ունենում, և այդ միտումը դժվար թե դադարի:

🇦🇲🇦🇲🇦🇲☝️
Այս համատեքստում հանցավոր անփութություն, եթե ոչ դիտավորություն, կարելի է որակել Հայաստանի Հանրապետության ղեկավարության վարքագիծն առնվազն ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին անվտանգային քաղաքականության ոլորտներում։

👉 Նաև ընդդիմության առաջնորդներից հայ հասարակությունը իրավասու է ակնկալել առավել հստակ դիրքորոշում առնվազն արտաքին անվտանգային քաղաքականության հարցում։

Այնպիսի սկզբունքներ, ինչպիսիք են, օրինակ, «բոլորի հետ հավասար հարաբերություններ» կամ «բացառապես Հայաստանի Հանրապետության պետական շահերից» և այլն ներկա իրավիճակում կարող են աղետալի հետևանքներ ունենալ ոչ միայն հայոց պետականության, այլ նաև այնտեղ այսօր բնակվող շուրջ 3 մլն էթնիկ հայերի համար։

===============

#ԱՄՆ #ՆԱՏՕ #Ռուսաստան #Եվրոպա #Պատերազմ #Հայաստան #USA #NATO #Russia #Europa #War #Armenia

🇹🇼🇺🇸 🇨🇳 Թայվանը վերջերս զորավարժություններ է անցկացրել, որոնց ընթացքում արձակվել են ամերիկյան TOW (BGM-71) ամերիկյան տասնյոթ հրթիռ, սակայն դրանցից միայն յոթն են հաջողությամբ խոցել իրենց թիրախը:

Այս թույլ ճշգրտությունը մտավախություն է առաջացրել զինամթերքի ճշգրտության վերաբերյալ, հայտնում է Defense Post լրատվամիջոցը։

Չինաստանի մաս կազմող այս ինքնահռչակ երկրի Պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ հաջորդ շաբաթ քննարկում կանցկացնի ամերիկյան արտադրության հրթիռների ցածր արդյունավետության վերաբերյալ:

Թայվանն ԱՄՆ-ից պատվիրել է 1700 նմանատիպ հրթիռ, որոնք նախատեսվում է մատակարարել մինչև տարեվերջ։

#Taiwan #USA #China

🇹🇷 Թուրքական հիմնական բանակները և նրանց պատասխանատվության տարածքները։

Կարմիրով նշված տարածքը թուրքական բանակի կառավարման կենտրոնն է։ Գլխավոր շտաբը գտնվում է Անկարայում։

1-ին բանակն ընդդեմ Բալկանների սպառնալիքների

2-րդ բանակն ընդդեմ սպառնալիքների։

Մերձավոր Արևելք 3-րդ բանակն ընդդեմ Արևելքի սպառնալիքների։

Էգեյան բանակը պաշտպանվում է Էգեյան ծովից եկող սպառնալիքներից։ Հյուսիսային Կիպրոսի զորքերը Էգեյան ծովի բանակի մաս են կազմում։

#Turkey

🇦🇲 Հայ ազգային ընդհանուր մարտահրավերի մասին

Ընդհանուր և բազմազգ պետության փլուզումից և սեփական, ֆորմալ առումով ազգային, անկախություն ձեռք բերելուց հետո, ավելի քան 30 տարի, մեր լիբերալներն ու կեղծ ազգայնականները սիստեմատիկ կերպով ժողովրդին վերածեցին «մուտանտների», որոնց համար նյութական բարեկեցությունը և ուրիշների նկատմամբ իշխանությունը դարձան հիմնական արժեքներ. «դու ամենալավն ես, ամենախելացին ես, ամենագեղեցիկն ես, և դու արժանի ես ավելի լավին, քան դու ունես» կարգախոսներով արմատավորվում էր այսպես կոչված անհատականությունը՝ անսահման էգոն։ Իսկ հասարակական-քաղաքական կյանքում ձևավորում էր անհատի կուռքը առանց բարոյական գաղափարական հենքի՝ լևոնականներից մինչև այսօրվա նիկոլականներ։

Նոր կառավարման այս մեթոդը հանգեցրեց ոչ թե նոր կարողությունների զարգացման, այլ եղածների կորստի: Այն ամենը, ինչ մնացել էր ընդհանուր միութենական պետությունից, գողացկողոպտվեց «լիբերալ սեփականաշնորհման» շղարշի ներքո։ Բիզնեսում ձևավորվեց կայուն հանցավոր համակարգ, որը սկսեց սինխրոն համագործակցել պետական և քաղաքական համակարգի հետ՝ հանուն ազգի և պետության «բարեկեծության և ժողովրդավարության կայուն զարգացման:»

Նման կառավարման շարունակականությունը ապահովելու նպատակով «ականացվեսց» նաև կրթական համակարգը: Ծնողների դիրքը չարաշահելով, կաշառքներ բաժանելով կիսագրագետ կամ առհասարակ անգրագետ բարոյական արժեհամակարգից զուրկ դիպլոմավորված երիտասարդ կադրերը եկան փոխարինելու «նախկին խորհրդային հետադիմական» սերնդին, որպիսի «պահեն և զարգացնեն» անկախության տարիների «հաղթանակները և ձեռքբերեւմները:»

Իրականում հասարակությունը աստիճանաբար «մահացան» խիղճը, բանականությունը, ճաշակը, խոսքի արժեքը, տրամաբանությունը, մշակութային կոդերը, արժանապատվությունը, քաղաքավարությունը, անձնազոհությունը, սերը, երկխոսության և բարեկամության կարողությունը և այլն:
Մարդկային որակներն մարեցին, իրենց տեղը զիջելով պաթոսին, ստին ու կեղծավորությանը, որպես նպատակներին հասնելու միջոց։

Ազգի բռնի այլասերման այս ռազմավարության պատասխանատուների ընտրած ճանապարհը բավականին հստակ ցույց է տալիս, թե ինչ ուժեր են եղել այս ամենին հասնելու համար ամբողջ ընթացքում կուլիսներում։

2020 թվականի պատերազմում կրած պարտությունից հետո մեր հասարակությունը պետք է որ գիտակցեր, որ նման կառավարման և կրթության արդյունքում հայտնվել է անդունդի եզրին։ Եկել է վերջապես «արթնանալու» պահը՝ պետք է արմատապես փոխել պետություն կառուցելու և նրա վարած քաղաքականության տրամաբանությունը։

Սակայն դրա փոխարեն հասարակությունը շարունակեց մեղավորներ փնտրել իր անցյալում և դրսում՝ շարունակելով ապրել այնպես, ինչպես ապրում էր նախկինում, եթե ոչ ավելի անբարո և նյութապաշտ։

Հիմա, հատկապես 2022 թվականից սկսած համաշխարհային իրադարձություններից հետո, մեր ազգը հավանաբար ունի իր վերջին հնարավորությունը, փրկության իր վերջին «պատմական պատուհանը»։
Սա հավանաբար վերջին հնարավորություն է ինչ-որ կերպ շտկելու իրավիճակը և փրկելու այն, ինչ դեռ կարելի է փրկել։

Եթե հիմա փոփոխություններ սկսվեն, ապա հնարավորություն կա պահպանել մեր գոյությունը որպես ազգ՝ սեփական Հայրենիքով։

Ընտրությունը քոնն է, հայ ազգ։

P.S. Վաղը (վերը նշվածների ձեռքերով կորսված) Արցախի՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման 33-րդ ամյակն է։

👉 Շարունակելի…

#Հայաստան #Армения #Armenia

🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪🇩🇪
1 սեպտեմբեր, 2024 թվական

Պատմական օր Գերմանիայի համար, որը սկիզբ է դնելու մեծ և արմատական փոփոխությունների համար։ Այսօր սկսվեց փոխվել «Սառը պատերազմի» ավարտին վերամիավորված Գերմանիան։

Այսօր դրվեց նոր մարտահրավերի սկիզբը ոչ Բրյուսելի, այլ նաև Գերմանիայի հեռավոր մոդերատոր Վաշինգտոնի համար, իսկ Բեռլինի այսօրվա «գունավոր» իշխանությունների համաս պաշտոնապես միացավ հետ հաշվարկի ժամացույցը։

Ասպարեզ է մտնում Գերմանիան Այլընտրանքը։ Եվ այստեղ բնավ էական չէ, կհայտնվի «Այլընտրանք Գերմանիայի համար» կուսակցությունը #Thüringen #Sachsen երկրամասերում իշխանությունում, թե բոլորը կմիանան իրենց դեմ։ Փաստը նա է, որ այսօր Գերմանիան փոխվեց՝ բառիս բուն իմաստով Գերմանական Այլընտրանքը, իբրև ստեղծված իրավիճակին գերմանական ազգի հավաքական բողոք, ձեռնոց նետեց լիբերալ համակարգին և հայտարարեց՝ «ես իշխանություն եմ պահանջում իմ Հայրենիքում։»

Ընդ որում, հատկանշական է բացահայտ ռուսամետ և նախկին կոմունիստներ «Ձախերի» և նրանցից անջատված էլ ավելի ռուսամետ «Սառա Վագնկնեխի Դաշինք» բավակակին տվավորիչ դրական արդյունքները։ Նրանք ջախջախել են «Կանաչներին» և այսօրվա կանցլեր Շոլցի ղեկավարած Սոցիալ-դեմոկրատներին։

#Germany #Deutschland #Գերմանիա
#AfD

🇦🇲 Հայաստանի պետականության փրկության հնարավոր ուղիները, մաս II

👉 Թեմայի սկիզբն այստեղ

♦️Հայաստանում ներքաղաքական կյանքը կրկին աշխուժանում է՝ սեպտեմբերին ընդդիմությունը պատրաստվում է փողոցային պայքարի հերթական ալիքին։

♦️Տարեցտարի Նիկոլ Փաշինյանի դիրքերն ավելի ու ավելի են թուլանում, բայց նա դեռ ի վիճակի է պահպանել իշխանությունը։

Ակնհայտ է, որ նրա գլխավորությամբ Հայաստանն ապագա չի ունենա։ Փաշինյանի քաղաքականությունը երկիրը տանում է դեպի խորը ճգնաժամ, մեծացնում հասարակության պառակտումը և զրոյացնում հեռանկարները, ինչն արդեն իսկ կարճաժամկետ ապագայում կարող է հանգեցնել պետականության վերջնական փլուզման։

♦️«Նախկինների» և «ռուսամետների» բաժանված ընդդիմադիր ուժերը մի քանի տարի պայքարում են նրա հրաժարականի համար։ Չնայած բնակչությանը մոբիլիզացնելու և զանգվածային բողոքի ցույցեր կազմակերպելու բազմաթիվ փորձերին, ընդդիմությունը մնում է մասնատված և չի կարողանում միավորվել։

♦️Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի գլխավորած բողոքի շարժումը այս տարվա գարնանը և ամռանը հաջողության չհասավ ներքին պառակտումների և ընդդիմադիր ուժերի միասնականության բացակայության պատճառով։

☝️Պետք է գիտակցել, որ նման իրավիճակում Փաշինյանի նույնիսկ վարկանիշի նվազումը չի նպաստում ընդդիմության նկատմամբ վստահության աճին և չի ուժեղացնում նրա իշխանություն փոխելու հնարավորությունները։

Փաշինյանն ակնհայտորեն երկարաժամկետ ռազմավարություն է մշակում իշխանությունը գոնե մինչև 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները պահպանելու համար։ Առաջիկա տարիներին նա, ամենայն հավանականությամբ, կձգտի թուլացնել ինչպես ընդդիմությանը, այնպես էլ երկրին ամբողջությամբ՝ չկողմնորոշված և վախկոտ ընտրողներին գրավելու համար:

♦️Ներքին ճգնաժամի պայմաններում Փաշինյանը շարունակում է աջակցություն ստանալ արտաքին ուժերից։ Առնվազն 🇺🇲 Վաշինգտոնը և 🇲🇫 Փարիզը հրապարակավ պատրաստակամություն են հայտնել աջակցել նրան։ Հայաստանի Անկախության օրը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի սպասվող այցը Երևան կարող է դառնալ Փաշինյանի աջակցության կարևոր ազդանշան ոչ միայն Ադրբեջանի հետ հակամարտության համատեքստում, այլ նաև նրա ներքին հակառակորդների համար։ Նման արտաքին միջամտությունը միայն ընդգծում է Հայաստանի իշխանության թուլությունը, որը պատրաստ է զոհաբերել ինքնիշխանությունը՝ իշխանությունը պահպանելու համար։

Պաշտոնական Երևանին գործնականում էապես սատարում են նաև 🇩🇪Բեռլինը և 🇹🇷Անկարան։

☝️Այս պայմաններում ընդդիմությունը չի կարող սահմանափակվել իշխանություններին քննադատելով և հույս դնել բնակչության ավտոմատ աջակցության վրա։ Իշխանությունը և քաղաքական կուրսը փոխելու իրական հնարավորություն ստանալու համար նա պետք է ժողովրդին հստակ և համոզիչ բացատրի իր նպատակներն ու դրանց հասնելու մեթոդները։
Բացի այդ, խիստ նպատակահարմար է, որպիսի ընդդիմությունը համախմբվի պայքարի առաջնորդի շուրջ՝ գործելով «կոնսենսուս մինուս մեկ» ձևաչափով։

🇦🇲☝️Հայ ժողովուրդը, իբրև հավաքական կերպար, նույնպես պետք է որոշի՝ 21-րդ դարում պետականության կարիքն ունի՞ և եթե այո, ապա ինչ ձևով։ Արդյո՞ք այն պետք է լինի ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հռչակված պետությունը՝ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման և Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ցանկությամբ, թե՞ հայերը պատրաստ են ապրել «խաղաղության» մեջ՝ հրաժարվելով իրենց պատմության իրավունքից, այն է՝ ազգային արժեքներից և արժանապատվությունից։

Նիկոլ Փաշինյանը և նրա արևմտյան կուրատորներն առաջարկում են երկրորդ տարբերակը՝ տրամադրելով «այլընտրանքային հայի» մոդելը և պահանջելով ամբողջական խզում Ռուսաստանից, ընդհուպ մինչև ռուսերենից հրաժարվելու աստիճան։

Ընտրությունը մնում է հայ ժողովրդին ու ներկայիս ընդդիմությանը, թե ինչպիսի Հայաստան և հայ ազգ նրանք կթողնեն ապագա սերունդներին։

#Armenia #Հայաստան

🇺🇲🇪🇺🇷🇺 Լայնածավալ պատերազմի նախապատրաստում

👉 Թեմայի սկիզբն այստեղ

Բալթյան երկրներում ՆԱՏՕ-ն շարունակում է սահմանային տարածքի ռազմականացման ակտիվ միջոցառումները։

Սեպտեմբերի 3-ից հոկտեմբերի 8-ը Լատվիայում տեղի են ունենալու «Namejs 2024» համապարփակ ազգային պաշտպանության զորավարժություններ, որին կմասնակցեն ՆԱՏՕ երկրներից մոտ 11.000 լատվիացի զինվորականներ։

Զորավարժությունները կազմակերպվում են ՆԱՏՕ-ի հյուսիսային բազմազգ դիվիզիայի շտաբի կողմից և հանդիսանում են տարիներ շարունակ կազմակերպվող «Namejs» զորավարժությունների բաղկացուցիչ մասը։
Այս տարի ներգրավված զինվորները ՆԱՏՕ-ի բազմազգ մարտական խմբի ցամաքային զորքերի մեքենայացված հետևակային բրիգադն է:

Զորավարժության առաջին փուլում նախատեսվում է անցկացնել եռօրյա զորավարժություն սահմանափակ թվով անձնակազմի համար, որի ընթացքում գործնականում կստուգվի մոբիլիզացիոն մեխանիզմների աշխատանքը՝ դրանց հետագա կատարելագործման նպատակով։

Նախատեսվում է նաև տեղակայել հակաշարժական միջոցներ՝ ճանապարհները փակելու համար, ինչպես նաև ամրացնել սահմանային անցակետերի և սահմանապահ ստորաբաժանումների ենթակառուցվածքը։

Այս զորավարժությունից առաջ՝ օգոստոսի սկզբին, ՆԱՏՕ-ն Լատվիայում անցկացրեց խոշոր «Paladin Strike» զորավարժություն, որի շրջանակներում ՆԱՏՕ-ի զորքերի կողմից իրականացվեցին համատեղ կրակոցներ, մանևրներ, իսկ ակտիվ փուլի ավարտից հետո իրականացվեց տարբեր կազմավորումների տեղափոխում արևելք ինչպես ճանապարհով, այնպես էլ երկաթուղով։

Նման զորավարժությունների քողի տակ ՆԱՏՕ դաշինքը փորձարկել է նաև մարտական ստորաբաժանումների արագ տեղափոխումը Ռուսաստանի սահման տրանսպորտային ուղիներով։

Իսկ սեպտեմբերի վերջին Լատվիայում սպասվում է ևս մեկ խոշոր զորավարժություն՝ «Silver Arrow», որը կմշակի ՆԱՏՕ-ի մարտական խմբերի ներգրավման սցենարներ լայնամասշտաբ պատերազմի մեջ՝ զրահամեքենաների, ավիացիայի, հրթիռային համակարգերի և ԱԹՍ-ի ներգրավմամբ:

🤔 Փորձենք հասկանալ, թե ո՞րն է «Namejs» զորավարժությունների հիմնական իմաստը։ Ռուսաստանից պաշտպանվելու պատրվակով մերձբալթյան սահմաններն էլ ավելի են ամրապնդվում, և հակամարտությունների դեպքում պատրաստվում են ենթակառուցվածքներ։ Այս ծրագիրը ՆԱՏՕ-ն իրականացնում է ողջ Եվրոպայում՝ Ֆինլանդիայից մինչև Ռումինիա:
Արդյունքում ԱՄՆ կողմից դե-ֆակտո ղեկավարվող ՆԱՏՕ-ն իր ռազմական ենթակառուցվածքները բերում է Ռուսաստանի սահման՝ քայլ առ քայլ մոտենալով լայնածավալ պատերազմի իրագործմանը եվրոպական մայրցամաքում։

👉 Այս ենթատեքստում Կիևի կողմից իրագործվող Կուրսկի օպերացիան կարելի է դիտարկել նաև «Namejs» զորավարժության բաղկացուցիչ պրակտիկ մի մաս։

Երբ, ինչպես և ինչ մեթոդներով է այս ամենին հակազդելու Ռուսաստանը, դեռ պարզ չէ բաց աղբյուրներից։

🇷🇺🇹🇷 BRICS: Անկարայի և Մոսկվայի մերձեցման նոր հնարավորություններ

👉 German Version

Ըստ ԱՄՆ Bloomberg գործակալության, Թուրքիան ցանկություն է հայտնել միանալ BRICS կազմակերպությանը, որը ներառում է Բրազիլիան, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը, Չինաստանը և Հարավային Աֆրիկան, ինչպես նաև այլ երկրներ։

🤔 Փորձենք վերլուծել այս քայլի հնարավոր էական հետևանքները ինչպես Հարավային Կովկասի, այնպես էլ Եվրամիության համար։

ԵՄ-ի համար BRICS-ին Թուրքիայի գրավչությունը կարող է ընկալվել որպես Բրյուսելի վրա ճնշումը մեծացնելու փորձ, որը տարբեր պատրվակներով չի շտապում արդարացնել Անկարայի ակնկալիքները։ Այսպիսով, Թուրքիան ցույց է տալիս այլընտրանքային միություններ և գործընկերություններ փնտրելու իր պատրաստակամությունը, եթե ԵՄ-ին իր անդամակցության շուրջ բանակցությունները չառաջանան:

Մյուս կողմից, Անկարայի գործողությունները կարող են ազդարարել երկրի պատրաստակամության մասին ռազմավարական որոշում կայացնելու և դեպի արևելք վերակողմնորոշելու համար:

Այս դեպքում Թուրքիան կարող է սկսել քաղաքական և տնտեսական ուշադրությունը տեղափոխել Եվրոպայից դեպի Ասիա, ինչը կարող է փոխել ուժերի հավասարակշռությունը տարածաշրջանում և թուլացնել ԵՄ-ի ազդեցությունը ռազմավարական գոտիներում, հիմնականում Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում:
Բացի այդ, Թուրքիայի անդամակցությունը BRICS-ին կարող է ազդանշան լինել այլ երկրների համար, ովքեր ձգտում են ինտեգրվել ԵՄ-ին, որ այս միությունը միակ գրավիչ և խոստումնալից տնտեսական խմբավորումը չէ: Սա հատկապես արդիական է Վրաստանի և Հայաստանի համար, քանի որ երկու երկրներն էլ իրենց ռազմավարական ծրագրերում ստիպված են հաշվի առնել

Թուրքիայի կողմնորոշումը։
Տարածաշրջանում Թուրքիայի ազդեցության ամրապնդումը, որն անխուսափելիորեն նոր խթան կստանա BRICS- ին իր միանալով, կարող է Հարավային Կովկասի երկրներին մղել ավելի սերտ համագործակցության Թուրքիայի հետ: Օրինակ, Ադրբեջանը, լինելով Թուրքիայի ռազմավարական գործընկեր, վերջերս դիմել է BRICS-ին միանալու համար, որն ի դեպ համընկավ Ռուսաստանի նախագահի Բաքու կատարած պետական այցի հետ։

Հարավային Կովկասի հանրապետությունների համար BRICS-ին Թուրքիայի մասնակցությունը կարող է նաև նոր տնտեսական և քաղաքական հնարավորություններ բացել 2021 թվականին Անկարայի առաջարկած 3+3 բանաձևի շրջանակներում (Անկարա-Թեհրան-Մոսկվա + Բաքու-Թբիլիսի-Երևան):

Այս համատեքստում Եվրամիությունը և Միացյալ Նահանգները, որոնք շատ տարաձայնություններ ունեն ՆԱՏՕ-ի իրենց դաշնակցի հետ, և, ովքեր միջնորդավորված պատերազմ են մղում Մոսկվայի և Թեհրանի դեմ, կարող են գրեթե ամբողջությամբ կորցնել իրենց ազդեցությունը տարածաշրջանում։ Բայց դա այլ պատմություն է:

Այսպիսով, հաշվի առնելով Ռուսաստանի և Իրանի աշխարհաքաղաքական շահերը, BRICS-ի շրջանակներում Թուրքիայի ամրապնդումը կարող է հանգեցնել խոշոր խաղացողների հարաբերությունների նոր դինամիկայի, ինչը կբարդացնի Հարավային Կովկասի հանրապետությունների իրավիճակը այն իմաստով, որ կսահմանափակի տարբեր ուժերի միջև մանևրելու նրանց կարողությունը:

Թուրքիայի անդամակցությունը BRICS-ին կարող է նաև կատալիզատոր լինել Եվրոպայի և Հարավային Կովկասի քաղաքական և տնտեսական լանդշաֆտի զգալի փոփոխությունների համար, որոնք անբարենպաստ են ԵՄ-ի համար: Սա Բրյուսելից կպահանջի վերանայել իր ռազմավարություններն ու դիրքերը, որոնցից Թուրքիան, անշուշտ, կօգտվի կարճաժամկետ հեռանկարում:

Եթե պարզվի, որ Անկարան վերջնական որոշում է կայացրել այս ռազմավարական հարցում, ապա ԵՄ բոլոր ջանքերը ժամանակավոր բնույթ են կրելու, ինչպես Գերմանական կայսրության քաղաքականությունը Օսմանյան կայսրության նկատմամբ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ. «թուրքերին ամեն գնով պետք է պահեք մեր կողքին, մինչդեռ պատերազմը Ռուսաստանի դեմ շարունակվում է» կարգախոսով: Ինչպես պատմությունից հայտնի է, սա լուրջ ռիսկեր է ստեղծում հատկապես Հայաստանի և Վրաստանի համար:

#BRICS #Russia #Turkey

1958 թվականի սեպտեմբերի 2-ին 🇺🇲 ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի EC-130A Hercules-ը խոցվեց Հայաստանի օդային տարածքում։

Թռիչքը մեկնարկել էր թուրքական Ինջիրլիք ավիաբազայից։

Խորհրդային-իրանական սահմանով մոտ 10.000 մետր բարձրության վրա թռչող ռադիոհետախուզական ինքնաթիռը Լենինականի (այսօր Գյումրի) տարածքում մտավ Խորհրդային Միության՝ Հայաստանի օդային տարածք, ինչին ի պատասխան երրկու հերթապահ ՄիԳ-17 բարձրացան երկինք և փորձեցին ստիպել ամերիկյան ինքնաթիռին վայրէջք կատարել։

Վերջինս չարձագանքեց տրված ազդանշաններին, ինչի հետևանքով խոցվեց և ընկավ Լենինականից 44 կմ հարավ՝ Սասնաշեն գյուղի մոտ։

Ամերիկյան ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 17 զինվորականները զոհվեցին։

Հերկուլեսի վրա գտնվող բոլոր 17 մարդիկ զոհվել են:

🇬🇪 Վրաստանը վերադառնում է իր ակունքներին

ԼԳԲՏ քարոզչությունն արգելող օրենքը հաջողությամբ անցավ Վրաստանի խորհրդարանում, որը քրեականացնում է այս գործունեությունը և առաջին հերթին դրանով զբաղվող արևմտյան հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը։

Վստահաբար կարելի է ասել, որ այս քայլը վերջնական հրաժեշտ է ԵՄ պոտենցիալ անդամակցությանը:

Եթե օտարերկրյա գործակալների մասին Վրաստանի օրենքը պարզապես ամերիկյանի պատճենն է (ըստ էության նույն օրենքը), ապա ԼԳԲՏ քարոզչությունն արգելող օրենքով ամեն ինչ այլ է։

Ի վերջո, ԼԳԲՏ+ խնդիրներն այսօր ժամանակակից Արևմուտքի հիմնական գաղափարախոսություններից են։ Դրա իմաստային աջակցությունը և «փափուկ ուժի» գլխավոր առաջնահերթություններից մեկը։

Հարկ է նշել, որ օրենքի վրացական տարբերակը շատ ավելի խիստ է, քան, օրինակ, ռուսականը։ ԼԳԲՏ արժեքների քարոզումն այժմ արգելված է հեռուստատեսությամբ, ընտանիքում, դպրոցում և բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։

☝️ Որոշ աղբյուրների համաձայն, «պետական կրոնի» ստեղծման նախապատրաստական աշխատանքները բուռն ընթացքի մեջ են։ Ուղղափառությունը կճանաչվի, որպես պետականություն կազմող արժեք, որը պետք է պաշտպանված լինի սահմանադրությամբ։

Մեր աչքի առաջ Վրաստանն անցնում է վերջին տասնամյակների ամենամեծ աշխարհաքաղաքական և գաղափարական փոփոխություններով, որն իր մասշտաբով նման է ԽՍՀՄ-ի փլուզմանը և Վրաստանի վերակողմնորոշմանը դեպի Արևմուտք:

Այժմ իրավիճակը հակառակ ուղղությամբ է շրջվում։ Վրաստանը վերադառնում է ինքն իրեն։

#Georgia #Վրաստան

🇦🇲🇪🇺🇺🇦 Հայկական բանակի զենքերը ուկրաինական բանակի համար

Երեկվանից ռուսալեզու լրատվամիջոցներում տեղեկություններ հայտնվեցին, որ Հայաստանը խորհրդային զենք է մատակարարում Ուկրաինային երրորդ երկրների, հնարավոր է Եվրամիության անդամ երկրների միջոցով։

☝️ Հիշենք, թե մինչ այդ ինչ զարգացումներ տեղի ունեցան Հայաստանում։
2021 թվականի ընտրություններից հետո, երբ Հայաստանի գործող իշխանությունը ստացավ այսպես կոչված. «լեգիտիմություն», երկիրը կարողացավ շարունակել բանակցությունները երրորդ երկրների, այդ թվում՝ Եվրամիության հետ՝ առանց Լեռնային Ղարաբաղի հարցի։

Հայաստանը աստիճանաբար սկսեց հեռանալ Ռուսաստանից՝ պատճառաբանելով այն փաստը, որ Ռուսաստանը չի կատարում իր պարտավորությունները Լեռնային Ղարաբաղում, որից Հայաստանը հրաժարվել էր առնվազն 2022 թվականից։

Նմանատիպ տեսակետներ հայտնում էին ինչպես պաշտոնյաները, այնպես էլ իշխանամետ փորձագետները։

2022 թվականին այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանը հարձակվեց Վայոց ձորի վրա և օկուպացրեց Հայաստանի տարածքի մի մասը, Երևանը բացահայտ հայտարարեց իր դժգոհությունը Ռուսաստանի գործողություններից։ Դա համընկավ այն դժվարությունների հետ, որոնց բախվել էր Ռուսաստանը Ուկրաինայում, մասնավորապես՝ 2022 թվականի աշնանը Խարկովից և Խերսոնից ռուսական զորքերի նահանջը։

Այս ընթացքում Հայաստանում ակտիվորեն սկսեց քննարկվել արտաքին քաղաքականության վերանայման և նոր՝ առաջին հերթին Արևմտյան գործընկերների որոնման անհրաժեշտությունը։

Աստիճանաբար Հայաստանը սկսեց կապերը խորացնել Կիպրոսի, Հունաստանի և Ֆրանսիայի հետ։ Օրակարգում էր նաև սպառազինության մատակարարման հարցը։

Երևանում, որտեղ ոչ ոք չէր պատրաստվում կռվել, որոշեցին Ռուսաստանին մեղադրել զենք չմատակարարելու մեջ. «քանի որ Ռուսաստանը չի կարող մեզ զենք տրամադրել, մենք պետք է օգնություն խնդրենք եվրոպացի գործընկերներից», բացականչում էին Երևանում:

2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի ամոթալի և ամբողջական հանձնումից հետո Երևանը սկսեց խոսել այն մասին, որ Փարիզը Հայաստանին «Բաստիոն» զրահամեքենաներ է մատակարարում։ Խոստացվել են նաև հեռահար «Կեսար» հրետանային համակարգեր, որոնք պետք է մատակարարվեն մոտակա երկու տարվա ընթացքում։

Սակայն այդ ամենի ֆինանսավորման աղբյուրները հարցեր են առաջացնում։

Հայաստանի կառավարության որոշ ներկայացուցիչներ հայտարարել են, որ երկիրը նախատեսում է աննախադեպ՝ մինչև 6 մլրդ ԱՄՆ դոլարի զենքեր ներմուծել «նոր դաշնակիցներից», թեև բյուջեում նման գումարներ չկան։ Այս տեղեկությունը պաշտոնապես չի հաստատվել նաև Հայաստանի խորհրդարանում, ինչը կասկածի տեղիք է տալիս ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ։

Զուգահեռաբար Հայաստանում փորձագիտական մակարդակով քննարկումներ ընթացան Ռուսաստանից անցյալում ձեռք բերված հին խորհրդային զինատեսակները եվրոպացի գործընկերներին ավելի ժամանակակից համակարգերի դիմաց փոխանցելու մասին։
Չի կարելի բացառել, որ նման գաղափարները գալիս էին Հայաստանի ռազմական կառույցներից, որոնք փորձում էին փորձագետի միջոցով այդ ամենի մասին տեղեկացնել սեփական հասարակությանը և տեսնել նրա արձագանքը։ Նման հայտարարություններից հետո ողջ հասարակությունն այս հարցում լռեց, ինչը իշխանությունները ընկալեցին որպես զենքի փոխանցման դեմ հասարակական դիմադրություն չցուցաբերելու նշան։

Այսպիսով, Երևանը հասկացավ, որ կարող է Ֆրանսիային փոխանցել Ռուսաստանից արտոնյալ վարկերով և ռուսական ներքին շուկայական գներով ժամանակին գնված զենքերն ու զինամթերքը, իսկ դրա դիմաց Արևմուտքից ստանալ ժամանակակից ռազմամթերք։

♦️ Այս վարքագիծն իհարկե հարցեր է առաջացնում առաջին հերթին բարոյական տեսանկյունից՝ դաշնակից երկրից արտոնյալ գներով սեփական կարիքների համար գնված զենքը տրամադրվում է երրորդ երկրին, որն այն օգտագործելու է այդ նույն դաշնակցի դեմ։
♦️ Առկա են բաց հարցեր նաև ազգային անվտանգության տեսանկյունից,
քանի որ ռուսական զենքը փոխարինվում է ռազմական տեխնիկայով, որը չի կարող արդյունավետ պաշտպանել երկիրն Ադրբեջանի կողմից տեսական ագրեսիայի դեպքում:

Հատուկ ուշադրության է արժանի այն հարցը, թե ինչպես են այդ զենքերը հասնում Եվրոպա և Ուկրաինա։ Այս տարվա օգոստոսի 1-ին ռուսական զորքերը լքեցին Երևանի միակ միջազգային օդանավակայանը՝ Զվարթնոցը, որից հետո ՆԱՏՕ անդամ երկրների տրանսպորտային ինքնաթիռների վայրէջքների քանակը Հայաստան հաճախակիացավ։ Տեսականորեն զենքի մատակարարումները արտերկիր կարող են իրականացվել հայկական նշված օդանավակայանի միջոցով։

P.S. Լուսանկարը արխիվային։ Երևան, մինչև հեղաշրջումը։

#Armenia #EU #Russia #Ukraine

🇹🇷🇺🇸 Թուրքիան երբեք չի ստանա F-35 կործանիչները

Ամերիկյան հեղինակավոր «National Interest»-ը գրում է, որ Թուրքիան դժվար թե կարողանա վերադառնալ F-35 կործանիչների ծրագրին աշխարհաքաղաքական գործոնների պատճառով։

Ըստ պարբերականի.
🔻Վաշինգտոնին չի բավարարում թուրքական պահեստներում ռուսական հակաօդային պաշտպանության S-400 համակարգի առկայությունը, ինչպես նաև F-35 ծրագրին սպառնացող նմանատիպ «այլ «խոչընդոտները», ինչպիսիք են, օրինակ, չինական «Huawei»-ի հետ 5G ցանցերի ենթակառուցվածքների կառուցումը, Հունաստանի հետ հարաբերությունների բարդացումը և Ռուսաստանի հետ մերձեցումը:

Ըստ էության Վաշինգտոնն ակնկալում է Անկարայից անխտիր կատարել իր բոլոր պահանջները, լինել «բացարձակ հնազանդ» (մոտավորապես ինչպես ԵՄ անդամ երկրները) և չի ընդունում որևէ այլ վարքագիծ։

Նշենք նաև, որ Անկարային այս իրադարձությունը պարզ էր, և նա անդեն որոշոլ է մնալ F-16 կործանիչների ծրագրում, բազմամիլիարդանոց պայմանագրեր է կնքել նոր F-16 կործանիչներ գնելու և եղածները արդիականացնելու նպատակով։

Իսկ ապագայում հինգերորդ սերնդի կործանիչներն Անկարան նախատեսում է կառուցել սեփական ուժերով և օգտվելով ոչ ՆԱՏՕ անդամ երկրների աջակցությունից։

👉 Բաժանորդագրվեք «ԲՆԱԳԾԻՆ»

🇩🇪 Ընդդիմության հետապնդում Գերմանիայում

Ընդամենը երկու օր անց այն բանից հետո, երբ ընդդիմադիր «Այլընտրանք Գերմանիայի համար» թեկնածուն հաղթեց Թյուրինգիայի նահանգային խորհրդարանի ընտրություններում, բանկը, որտեղ նա հաշիվներ ուներ, հանկարծակի փակեց նրա բոլոր հաշիվները և չեղարկեց վարկային քարտերը:

Ինքը՝ քաղաքական գործիչը, հավելել է, որ բանկից որևէ պարզաբանում չի ստացել նման կտրուկ քայլի պատճառների վերաբերյալ։

Նորընտիր պատգամավորն հավանաբար այլ հաշիվներ չունի և «X» սոցիալական հարթակի իր էջում ինքն իրեն հռետորական հարց է տալիս՝ «կարո՞ղ է պատգամավորն աշխատավարձը կանխիկ ստանալ»։

Համենայնդեպս, այս գործողությունները կասկածի տեղիք են տալիս, թե արդյոք դրանք համապատասխանում են օրենքի գերակայության սկզբունքներին, որոնք Գերմանիան ակտիվորեն քարոզում է միջազգային ասպարեզում։

Իրավական պետությունում առանցքային սկզբունքներն են օրենքի առջև հավասարությունը և յուրաքանչյուր քաղաքացու իրավունքների պաշտպանությունը՝ անկախ նրա քաղաքական հայացքներից։

Եթե բանկի նման քայլերը իսկապես դրդված են ընդդիմադիրի քաղաքական ակտիվությամբ, ապա դա կարող է ընկալվել որպես այս սկզբունքների խախտում, ինչը, իհարկե, խաթարում է վստահությունը ինստիտուտների նկատմամբ և կասկածի տակ է դնում դրանց օբյեկտիվությունը, առնվազն Գերմանիայում։

#Գերմանիա #Deutschland

🇮🇷 Իրանը մտադիր է տեղափոխել իր մայրաքաղաքը

Ներկայիս իշխանությունները հայտարարել են մայրաքաղաքը հարավ տեղափոխելու որոշման մասին և դա բացատրում են առաջին հերթին տնտեսական անհրաժեշտությամբ։

Ճիշտ է, Իրանը բավականին երկար ժամանակ քննարկում էր մայրաքաղաքը Թեհրանից դեպի հարավ՝ Պարսից ծոցին ավելի մոտ տեղափոխելու գաղափարը, և դրա համար կան մի քանի պատճառներ՝ կապված տարբեր քաղաքական, տնտեսական և բնապահպանական գործոնների հետ։

🔻Քաղաքական կայունություն և անվտանգություն. Թեհրանը, որպես վարչական և քաղաքական կենտրոն, չափազանց խոցելի է հնարավոր հակամարտությունների կամ բողոքի ցույցերի համար, ուստի մայրաքաղաքի նոր վայրը կարող է առաջարկել ավելի ռազմավարական և պաշտպանական հնարավորություններ:
Այս համատեքստում կարելի է ենթադրել, որ Իրանը իրականում չի վստահում իր հյուսիսային հարևաններին՝ Երևանին և Բաքվին, որտեղ ակտիվորեն աշխատում են արևմտյան ազդեցության գործակալները և՛ Վաշինգտոնից, և՛ Բրյուսելից (Հայաստանում), և՛ Երուսաղեմից (Ադրբեջանում)։ Ընդ որում, Հայաստանում ի դեմս այսպես կոչված. Եվրամիության դիտորդներ, իրականում ՆԱՏՕ-ն մեծացնում է Արևմուտքի ռազմականացված ներկայությունը։ Իսկ Բաքվի կողմից վերահսկվող՝ Իրանին սահմանակից տարածքներում, ըստ բազմաթիվ լրատվամիջոցների, իսրայելական հատուկ նշանակության ստորաբաժանումներ կան։

🔻 Երկրի՝ BRICS+-ին միանալով և Չինաստանի և Ռուսաստանի հետ ռազմավարական գործընկերության զարգացմամբ՝ Իրանը ծրագրում է առանցքային դեր խաղալ Եվրասիական մայրցամաքի տրանսպորտային հաղորդակցությունների զարգացման գլոբալ որոշումներում, մասնավորապես՝ Հյուսիս-Հարավ նախագծում: Դրա համար չափազանց կարևոր է երկրի հարավային շրջանների զարգացումը։ Մայրաքաղաքը դեպի հարավ՝ Պարսից ծոցին ավելի մոտ տեղափոխելը կարող է օգնել երկրին արդյունավետորեն նախապատրաստել այդ ծրագրերի իրականացմանը, որոնք ռազմավարական մեծ նշանակություն կունենան՝ ի թիվս այլ բաների, նավթի և գազի հիմնական ուղիների մոտ լինելու պատճառով։ Սա կարող է բարելավել Իրանի առևտրատնտեսական հնարավորությունները՝ ավելացնելով մուտքը դեպի ծովային ուղիներ և միջազգային գործընկերներ:

🔻Բացի այդ, նոր մայրաքաղաքի ստեղծումը թույլ կտա կառուցել ժամանակակից ենթակառուցվածքային լուծումներով քաղաք, որը կարող է դժվար լինել իրագործել խիտ բնակեցված Թեհրանում։ Սա կարող է ներառել ժամանակակից տրանսպորտային ցանցեր, էներգաարդյունավետ համակարգեր և այլն: Այս համատեքստում լավ օրինակ է Ղազախստանի փորձը։

🔻Ի թիվս այլ հարցերի, կան խնդիրներ՝ կապված գերբնակեցման և շրջակա միջավայրի հետ։ Բնակչության արագ աճը և սահմանափակ ռեսուրսները բարդ պայմաններ են ստեղծում քաղաքի կյանքի և զարգացման համար։ Մայրաքաղաքի տեղափոխումը կարող է օգնել «բեռնաթափել» Թեհրանը և ավելի հավասարակշռված պայմաններ ստեղծել այլ տարածաշրջանների համար:

🔻Կա նաև բարձր սեյսմիկ վտանգի ակտիվություն։ Քաղաքը գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում, և մեծ է ավերիչ երկրաշարժերի վտանգը, որի դեպքում Թեհրանի ենթակառուցվածքները և բնակչությունը կարող են այնքան տուժել, որ երկիրը կաթվածահար անեն։

☝️ Կարծում ենք, հիմնական պատճառը, ըստ երևույթին, երկրի քաղաքական կայունությունն ու անվտանգությունն է։

#Իրան #Iran

🇺🇲 Միացյալ Նահանգները «սուզվում են» պարտքերի մեջ

ԱՄՆ-ի պարտքը այժմ կազմում է նոտ 35,3 տրիլիոն դոլար, իսկ նրա սպասարկման տոկոսի ծավալն այժմ միջինը կազմում է օրական 3 միլիարդ դոլար:

2020 թվականից հետո, գնաճը զսպելու նպատակով, Դաշնային Պահուստային Ֆոոնդը սկսեց տոկոսադրույքների բարձրացման արշավ, ինչն իր հերթին Էլ ավելի թանկ դարձրեց ԱՄՆ պարտքի սպասարկումը։

Բայց, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դաշնային Պահուստային Ֆոոնդը, սեպտեմբերի վերջին նախատեսում է սկսել տոկոսադրույքների իջեցում, կարող է տեղի ունենալ հակառակը, այն է՝ նվազել պարտքի սպասարկման գինը։
Այնուամենայնիվ, պետության գոյացած պարտքերը չեն նվազի, հակառակը՝ կբարձրանան, քանի որ ավելանում են Դաշնության ծախսերը:

#usa #fed #ամն

🇷🇺🇨🇳 Ռուս-Չինական ատոմակայան Լուսնի վրա

Ռուսական պետական «Ռոսատոմ» կորպորացիան Չինաստանի հետ համատեղ ծրագրում է Լուսնի վրա ատոմակայան կառուցել։

Ելույթ ունենալով Արևելյան տնտեսական ֆորումում՝ Ռոսատոմի ղեկավարն տեղեկացրեց, որ Չինաստանը և Հնդկաստանը ցանկանում են մասնակցել լուսնային էներգիայի ոլորտում այս նորարարական լուծման ստեղծմանը։

Ապագա ատոմակայանի վրա աշխատանքներն արդեն ընթանում են՝ նպատակ ունենալով Լուսնի վրա աշխատող կայան ունենալ մինչև 2036 թվականը:
Ատոմային ռեակտորը սնուցելու է նախագծող լուսնային բազան, որի վրա Ռուսաստանն ու Չինաստանը համատեղ աշխատում են:

Լուսնային բազա ստեղծելու Հնդկաստանի ցանկությունը համընկնում է նախագծին նրա հնարավոր մասնակցության հետ։

Լուսնի ատոմակայանի կառուցումը դժվար կլինի։ Այն կիրականացվի ինքնավար, առանց մարդկանց անմիջական մասնակցության։ Ամենայն հավանականությամբ Ռուսաստանում կոմպակտ միջուկային ռեակտոր կհավաքվի, իսկ Չինաստանը այն կհասցնի Լուսին։

Ռուսաստանը և Չինաստանը սերտորեն համագործակցում են տիեզերքի հետախուզման և հետազոտման ուղղությամբ: 2021 թվականին նրանք հայտարարեցին Լուսնի միջազգային հետազոտական կայան (ILRS) կոչվող համատեղ լուսնային բազա կառուցելու պլանների մասին, որը կգործի 2035-2045 թվականներին՝ որպես գիտական հետազոտությունների կենտրոն և «բաց կլինի բոլորի համար»: Սակայն կոնկրետ երկրների (առաջին հերթին Հնդկաստանի) հետ համագործակցությունը կարող է սահմանափակվել աշխարհաքաղաքական լարվածության՝ հատկապես ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների պատճառով։


🇺🇲 Այնուամենայնիվ, պետք է խոստովանել, որ Լուսնի վրա միջուկային էներգիայի օգտագործումը նոր գաղափար չէ։ 1969 թվականին ամերիկյան «Ապոլոն 11» առաքելությունից հետո «Ապոլոն 12»-ի տիեզերագնացներն օգտագործեցին միջուկային գեներատոր՝ լուսնային մակերևույթի վրա գիտական սարքավորումները սնուցելու համար, որը տիեզերական հետազոտության մեջ միջուկային էներգիայի առաջին օգտագործումներից մեկն էր:

#Russia #China #Moon

🇦🇲👉👈🇹🇷 Անդադար հակամարտություն. Երևանի վրիպումները և չգնահատված պատմություն

Երկար տարիներ Երևանի ուշադրությունից վրիպեց, սեփական «հնացած» բանակի դեմ մոտ երկու տասնամյակ շարունակ մղվող Էրդողանի (առնվազն մինչ օրս) հաջողված պայքարը։ Դրա փոխարեն Երևանում և նաև հայկական սփյուռքում էպիզոդիկ կերպով և մամուլում հրապարակվող նյութերի մակարդակով կենտրոնացան 2016 թվականի անհաջող հեղաշրջման և Էրդողանին ֆիզիկապես հեռացնելու անհաջող փորձի վրա։ Երևի Երևանի ոստիկանական գնդի վրա հարձակումը ավելի կարևոր էր Հայաստանի և՛ իշխանությունների, և՛ ընդդիմության, և՛ «Սասնա Ծռերի» օգտին Արևմուտքի քաղաքներում ցույցեր անող հայկական սփյուռքի համար։

Ինչևէ, Էրդողանի օրոք վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Թուրքիայում եղել են ավելին, քան հարյուրավոր գեներալների և բարձրաստիճան սպաների ձերբակալություններն ու պաշտոնանկությունները՝ բանակի զտումները սկսվել են 2016 թվականի ձախողված հեղաշրջումից շատ առաջ. միայն հիշեք «Էրգենեկոն»-ի գործը և այլ իրադարձություններ:

🔻Գլխավորն այն է, որ Էրդողանին հաջողվեց արմատապես բարեփոխել երկրի զինված ուժերի ողջ կառուցվածքը, այդ թվում նաև կադրային կառուցվածքը ոչ միայն բանակի այսպես ասած «դասական», այլ նաև պետական անվտանգության և ռազմական հետախուզական ծառայության ստորաբաժանումներում։

🔻Երկար ավանդույթներ ունեցող բոլոր բարձրագույն ռազմական ուսումնական հաստատությունները, այդ թվում՝ դեռևս Օսմանյան կայսրության տարիներին հիմնված Ռազմածովային ակադեմիան (1773) և Ռազմական ակադեմիան (1834) լուծարվեցին։
Այդ ամենի փոխարեն ստեղծվեց Ազգային ռազմական համալսարան, որը ղեկավարում էր քաղաքացիական պատմաբան Էրքան Աֆիոնջուն՝ ռազմական միջավայրից շատ հեռու մարդ։

🤔Հատկանշական է, որ Էրդողանի օրոք այս գլխավոր զինվորական ուսուցիչը ատենախոսություն է գրել Ղրիմի պատմության վերաբերյալ։

🔻 Բարեփոխումների արդյունքում ռազմական ոստիկանությունն ու սահմանապահ ծառայությունները դուրս բերվեցին բանակի վերահսկողությունից և անցան Ներքին Գործերի նախարարության ենթակայությանը։

🔻Ռազմարդյունաբերական համալիրի բոլոր ձեռնարկությունները, որոնք նախկինում գտնվում էին բանակի վերահսկողության տակ, այժմ գտնվում են անմիջականորեն երկրի Կառավարության ենթակայության ներքո։

🔻Առողջապահության նախարարության ենթակայության տակ էին անգամ զինվորական հոսպիտալներն ու Ռազմաբժշկական ակադեմիան։ Արդյունքում, շուրջ չորս հազար ռազմական բժիշկներ ու բուժաշխատողներ հեռացվեցին աշխատանքից։ Սակայն բժիշկների կրճատումները զտումների միայն չնչին մասն էին կազմում։
2016 թվականին Թուրքիայի զինված ուժերից պաշտոնանկ է արվել մոտ 600 գնդապետ, որն այդ պահին կազմում էր բանակի գնդապետների ընդհանուր թվի մոտ 10%-ը։

🔻Զտումները նշանակում են ոչ միայն ձերբակալություններ և աշխատանքից ազատումներ, այլ նաև կարիերայի նոր հնարավորությունների ի հայտ գալ: Հին բարձրաստիճան սպաներին փոխարինեցին այլ հայացքներ ունեցող և «նոր» Թուրքիային համապատասխանող երիտասարդները։
Այս բարդ գործընթացը Թուրքիայի համար ունի իհարկե և՛ դրական, և՛ բացասական հետևանքներ։ Թե ինչ կստացվի սրանից ի վերջո, մնում է սպասել:

☝️ Այնուամենայնիվ պետք է արձանագրել, որ Էրդողանի լայնածավալ, ժամանակ առ ժամանակ ագրեսիվ բարեփոխումների (կամ զտումների) արդյունքում, դեռևս Աթաթուրքի տարիներին իշխանության եկած և արմատացած արևմտամետ հետևորդների ստեղծած թուրքական բանակը լիակատար վերափոխվեց։

... Իսկ այդ տարիներին.

🔻Երևանը, համագործակցելով ԵՄ Արևելյան գործընկերության շրջանակներում (և ոչ միայն), շարունակում էր «զարգացնել» ժողովրդավարությունը, և համագործակցելով ՆԱՏՕ անդամ երկրների հետ, «կատարելագործում էր» իր բանակի խաղաղապահ հնարավորությունները,
🔻 Ստեփանակերտը, Արևմտյան երկրներում գործող սփյուռքի հետ համագործակցելով, ավելացնում էր տվյալ երկրներում «բարեկամական խմբերի» քանակը՝ ընդլայնելով «միջազգային կապերը»։

Արդյունքում, 2018 թվականին հայկական «ժողովրդավարությունը», նաև սփյուռքի գերակտիվ աջակցությամբ, իրականացրեց իշխանափոխություն, որին ուղղակիորեն միացան Արևմուտքում դասընթացներ անցած «խաղաղապահների» գնդի զինվորականները։ Իսկ այդ ամենին հետագայում իրենց քաղաքացիական ակտիվությամբ և «թավշյա իշխանության» ցույցերին ակտիվ մասնակցությամբ բարոյահոգեբանական աջակցություն ցուցաբերեցին «միջազգային հարաբերությունները զարգացրած» միամիտ շարքային արցախցիները։

👉 Վերջիվերջո անհրաժեշտ.
🔻 ճիշտ ընկալել անցած ճանապարհը,
🔻դասեր քաղել սխալներից,
🔻առաջ շարժվել։

#Armenia #Turkey

🇦🇲 Ու՞մ շահերից է գործում Հայաստանի կառավարությունը

Այս հարցը առանձնահատուկ արդիական է դարձել այն բանից հետո, երբ 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում վարչապետի գլխավորած Հայաստանի կառավարությունը ՝ Եվրամիության և անձամբ Ֆրանսիայի նախագահի միջնորդությամբ, ճանաչեց Լեռնային Ղարաբաղը որպես Ադրբեջանի մաս, դրանով իսկ խախտելով առաջին հերթին 1990 թվականի օգոստոսի 23-ին ընդունված Հայաստանի Անկախության հռչակագիրը և այսօր գործող երկրի Մայր օրենքը՝ Սահմանադրությունը, որի բաղկացուցիչ մասն է կազմում վերը նշված Անկախության հռչակագիրը։

Դրան հաջորդեց Լեռնային Ղարաբաղի պաշարումը, տեղի բնակչության սովը։ Իսկ 2023 թվականի սեպտեմբերին՝ հայրենի հողերից այդ բնակչության զանգվածային վտարումը։ Լեռնային Ղարաբաղը, որը Հայաստանի անկախության սկզբից ի վեր «ծածկում էր» իր հարավային տարածքները, այսօր մնացել է առանց հայ բնակչության։

2024 թվականի սկզբին, «սահմանազատում» օպերացիայի շրջանակներում, Հայաստանի սուվերեն տարածքի հյուսիս-արևելքում մի քանի բնակավայրերի սահմանային տարածքներ փոխանցվեցին Ադրբեջանին։

Հարցը, թե ու՞մ շահերն է իրականում ներկայացնում Հայաստանի կառավարությունը, էլ ավելի սրվեց, երբ սկսվեց այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» քննարկումը՝ մի երթուղի, որը Հայաստանի հարավային տարածքով պետք է միացնի Նախիչևանը Ադրբեջանի այսպես ասած մայրցամաքի հետ։

Երևանում փորձում են այս ամենում մեղադրել Ռուսաստանին, որը ժամանակին միջնորդել է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հրադադարի մասին հայտարարության ստորագրումը։
Հրադադար մի պատերազմի, որը Երևանի կողմից սեփական զորքերի ոչ կոմպետենտ կառավարման պատճառով, սկսել են աղետի վերածվել ողջ հայ ժողովրդի համար։

Այնուամենայնիվ, այս փաստաթուղթը նախատեսում էր ոչ թե «միջանցքի» ստեղծում, այլ «տարածաշրջանի բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակմանը» (կետ 9), ներառյալ Հայաստանի հարավային տարածքներով երթուղիները։ Կրկնում ենք ՝ խոսքը գնում էր ոչ թե միջանցքի, այլ տրանսպորտային հաղորդակցության բացման մասին։

Իսկ Հայաստանի կառավարության բոլոր գործողությունները ակնհայտորեն հակասում են երկրի և նրա քաղաքացիների ազգային շահերին։ Հարց է առաջանում՝ ո՞վ է իրականում կանգնած այս որոշումների թիկունքում և ո՞ւմ շահերն է ներկայացնում վարչապետ Փաշինյանը։

Երբ փորձում ենք լայն նայել իրավիճակին, ակնհայտ է դառնում, որ այս բոլոր քայլերն իրականացվում են արևմտյան երկրների և Թուրքիայի շահերից ելնելով։

Թուրք-ադրբեջանական «Զանգեզուրի միջանցքը» իրականում Արևմուտքի «Միջին միջանցքն է», որի անհրաժեշտության մասին վերջերս հրապարակավ և հստակ հայտարարվեց Վաշինգտոնի ներկայացուցիչների կողմից Երևան կատարած այցի ժամանակ։
Արևմտյան խաղացողները «Զանգեզուրի միջանցքը» դիտարկում են՝ իբրև ռազմավարական երթուղի, որը թույլ կտա նրանց (շրջանցելով Ռուսաստանին և Իրանին) Կենտրոնական Ասիայից Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջով դեպի Եվրոպա առաքել էներգակիրներ՝ առաջին հերթին նավթ և բնական գազ:

Միջնաժամկետ հեռանկարում դա կարող է թույլ տալ Արևմուտքին մեկուսացնել Իրանին և ստիպել նրան ապագայում զիջումների գնալ՝ ներառյալ արևմտյան պայմաններով տրամադրել իր նավթամթերքի հասանելիությունը:

Իրանի Իսլամական Հանրապետության ղեկավարությունը քաջատեղյակ է այս ծրագրերին և միակ երկիրն է, որը բացահայտորեն դեմ է Հայաստանի հարավում որևէ միջանցքի ստեղծմանը։

Դեռևս դժվար է ասել, թե Մոսկվան արդյոք և, եթե այո, ապա որքանով է աջակցում Թեհրանին այս հարցում, քանի որ Կրեմլը, մի շարք հանգամանքներից ելնելով, չի ցանկանում բաց կոնֆլիկտ ոչ Բաքվի, ոչ էլ Անկարայի հետ։ Մոսկվան, ըստ երևույթին, հույսը դրել է իր շիա դաշնակցի համառության վրա:

Այնուամենայնիվ, միայն Թեհրանը երկար և արդյունավետորեն չի կարողանա դիմակայել միջանցքի ստեղծմանը, ինչը կենսաբանական վտանգ է ներկայացնում իր համար հյուսիսից։

Հարավային Կովկասում «միջանցքի» և ազդեցության համար պայքարը դեռ երկար է գնալու։

👉 Շարունակելի...

#հայաստան #սյունիք #armenia #iran

🇨🇿🇦🇿 Սկսել են 155 մմ տրամաչափի չեխական Excalibur Army ընկերությանը DITA ինքնագնաց հաուբիցների մատակարարումները ադրբեջանական բանակին։

Առաջին միավորն արդեն հանձնվել է հաճախորդին, գրում է «Turkiye Today»-ը։

Ընդհանուր առմամբ, Ադրբեջանը պատվիրել է 70-ից ավելի նման ինքնագնաց հրացաններ, սակայն գնումների հստակ ծավալը պաշտոնապես չի հաղորդվում։

DITA հաուբիցների ձեռքբերումը հրետանային ստորաբաժանումների կրակային հզորության բարձրացման Բաքվի ռազմավարության մի մասն է, ինչը կարող է նոր մարտահրավերներ ստեղծել Հայաստանի համար, հատկապես տարածաշրջանում լարվածության և ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորության համատեքստում։

DITA ինքնագնաց հաուբիցներն ունեն բարձր շարժունակություն, կրակի էֆեկտիվ ճշգրտություն և հեռահարություն (մոտ 40 կմ) ինչը թույլ կտա Ադրբեջանին արդյունավետորեն հրետանային հարվածներ հասցնել Հայաստանի դիրքերին, այդ թվում՝ լավ ամրացված խորքային տարածքներում։
Նշենք, որ Բաքուն արդեն ունի չեխական հաուբիցների կիրառման հարուստ փորձ։ 2020 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ հայկական բանակի դեմ նա կիրառում էր նաև 152 մմ. տրամաչափի Dana- M1M հաուբիցներ։

Հաշվի առնելով 2020 թվականի Ղարաբաղյան պատերազմի պատմությունը և երկու երկրների միջև առկա լարվածությունը՝ նման մատակարարումները կարող են մեծացնել Երևանի համար ռիսկերը։

Ըստ արևմտյան որոշ վերլուծական կենտրոնների՝ 2023 թվականի դրությամբ Ադրբեջանն արդեն ուներ 153 ինքնագնաց հաուբից, այդ թվում՝ 68 միավոր ռուսական արտադրության «Գվոզդիկա», 14 միավոր «Ակացիա», 18 ծանր «Մստա-Ս», 12 միավոր «Պիոն», 36 միավոր չեխական Dana- M1M և այլն։

Այս իրողություններում, ռազմական հավասարակշռությունը պահպանելու համար, Հայաստանը ստիպված կլինի նոր հնարավորություններ փնտրել իր զինված ուժերի արդիականացման համար, ինչը կարող է հանգեցնել պաշտպանական ծախսերի ավելացման և առաջադեմ զենքեր ձեռք բերելու համար դաշնակիցների որոնման:

Սակայն այստեղ ամենակարևոր հարցը Երևանի քաղաքական կամքն է։ «Խաղաղության խաչմերուկ» քարոզող Երևանն արդյոք պատրա՞ստ է տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքականության զարգացման նման սցենարի։

#weapon