Moliyachi kim?
Qisqacha qilib rahbarimni gapi bilan tushuntirib beraman 😊

Moliyachi — bu shunchaki raqam yozadigan odam emas.
Moliyachi — bu doktor.

Bemor doktor oldiga kelganda, doktor darrov dori yozmaydi.
Avval kasallik tarixini ko‘radi:
— oldin nima bo‘lgan
— qanday tashxis qo‘yilgan
— qanday davolangan
— natija qanday bo‘lgan

Shundan keyin u aniq xulosa qiladi:
— muammo nimada
— qanday davolash kerak

Agar bemor birinchi marta kelgan bo‘lsa-chi?
Unda doktor sinalgan usullar bilan davolaydi va kuzatadi.
Vaqt o‘tib, u aniq tashxis qo‘yadi.

Moliyada ham xuddi shunday.

Bizning hisobotlarimiz — bu kasallik tarixi:
— P&L
— Balans
— Cash flow
— Analitik kesimlar

Agar biz shu ma’lumotlarni chuqur o‘qiy olsak:
— kompaniyada nima bo‘layotganini aniq tushunamiz

Agar tarix bo‘lmasa:
— kichik test qilamiz
— natijani o‘lchaymiz
— xulosa chiqaramiz

Eng kuchli moliyachi kim?

U shunday odamki:
— xarajat qilinishidan oldin natijani ayta oladi
— qaror qabul qilinishidan oldin oqibatni ko‘ra oladi

Ya’ni:
“Shuni qilsak — mana bunday natija chiqadi” deb aniq gapira oladi.

Agar analiz noto‘g‘ri bo‘lsa — tashxis noto‘g‘ri bo‘ladi.
Tashxis noto‘g‘ri bo‘lsa — qaror noto‘g‘ri bo‘ladi.
Qaror noto‘g‘ri bo‘lsa — biznes zarar ko‘radi.

Shuning uchun:

Moliyachi bo‘lish — bu Excel to‘ldirish emas.
Moliyachi bo‘lish — bu tashxis qo‘yish san’ati.

Va eng yuqori daraja:
— natijani oldindan ko‘ra olish.

Ana shunda sen oddiy moliyachi emas,
biznesni boshqaradigan inson bo‘lasan.

Yana bir muhim kuzatuvni aytib o‘tmoqchiman.

Yaqinda xabaringiz bor, excel yaxshi tushunadigan moliyachi qidirdik. Juda qiziq holatga duch keldik.

Ko‘pchilik shunday deydi:
— P&L qilib beraman
— Balans tuzaman
— Cash Flow yig‘aman

Lekin savol boshqacha bo‘lishi kerak edi:
— “Bu hisobotlar qanday paydo bo‘ladi o‘zi?”

Ko‘p hollarda odamlar tayyor ma’lumotni yig‘ishni biladi.
Lekin:
— ma’lumot qayerdan keladi
— qanday tizimda yig‘iladi
— qanday struktura bo‘lishi kerak
— qaysi jarayonda xato chiqishi mumkin

bular haqida o‘ylamaydi.

Bu xuddi shunday holatga o‘xshaydi:

Doktor kelib:
“Men analiz natijasiga qarab dori yozaman” deydi.

Lekin:
— analiz qayerda olingan?
— u to‘g‘rimi?
— apparat ishlayaptimi?
— natija ishonchlimi?

buni tekshirmaydi.

Agar analiz noto‘g‘ri bo‘lsa-chi?
Unda eng zo‘r doktor ham noto‘g‘ri tashxis qo‘yadi.

Moliyada ham aynan shu:

Agar data noto‘g‘ri bo‘lsa:
— eng zo‘r P&L ham noto‘g‘ri bo‘ladi
— eng chiroyli dashboard ham foydasiz bo‘ladi

Shuning uchun haqiqiy moliyachi:

❌ Faqat hisobot yig‘maydi
✅ Hisobot qanday tug‘ilishini tushunadi

U quyidagilarni biladi:
— operatsiyadan data qanday chiqadi
— kim qayerda nima kiritadi
— qayerda xatolik bo‘lishi mumkin
— qanday qilib tizimni to‘g‘ri qurish kerak

Chunki:

Agar ichkarida tartib bo‘lmasa, tashqarida hech qachon aniqlik bo‘lmaydi.

Shuning uchun:

Moliyachi bo‘lish — bu faqat natijani ko‘rish emas.
Moliyachi bo‘lish — bu jarayonni boshqarish.

Eng kuchli moliyachi kim?

— U hisobotni emas, tizimni quradi
— U raqamni emas, manbani tushunadi

Ana shunda u shunchaki “hisobotchi” emas,
biznesning asosi bo‘ladi.

Lirik chekinish qilamiz. 2026-yilga qo'ygan birinchi maqsadimga erishdim. Bu normal vaznga tushish. Vazn yo'qotishni ham moliyachilarday hisob-kitob bilan qildim 😁

Agar sizda ham semizlik muammosi bo'lsa qanday qilib 4 oyda 15 kg tashlaganimni ushbu postda o'qishingiz mumkin

Yangi qo'shilgan obunachilar uchun shu kungacha chiqargan videolarimiz ssilkalari:
- Markaziy bank kursini Power Query bilan avtomat tortish
- Kichik Dashboard proyekt
- Power Bida ABC Analiz
- ochiq saytlardan URL orqali ma'lumotni avtomat tortib kelish
- Bir xil masalani 4 xil programmada yechimi
- Xodimlar ma'lumotlarini yig'ishni yangi bosqichini kash qiling
- Bank vipskasidan Cash Flow hisobotini avtomatik tayyorlash

Excel + soatlab ish = 😵‍💫
Power BI + bir marta sozlash = ♾️ avtomatik hisobot

P&L ✦ Cash Flow ✦ Balance Sheet
— endi barchasi bitta joyda, doim ko'z oldingizda 📊


👍 Yoqsa like bosing
📲 Obuna bo'ling: https://t.me/Smartflow_Analytics
📩 Qo'lda hisobot qilayotgan tanishingizga yuboring — vaqtini tejab qo'yasiz!

ha aytgancha kanal guruhi ham mavjud. Bemalol savollaringizni berib fikr almashishingiz mumkin.

https://t.me/PowerBI_Uzbek

Assalomu alaykum!

Bizda keyingi muhokama qiladigan mavzuyimiz "Qaysi xaridorga qancha miqdorda qarzga tovar bersak bo'ladi va sotuvchilarga qanday tartibda bonus berish kerak"

Fikringizni yozib qoldiring keyin umumiy xulosaga kelib dashboard yaratamiz

Dashboard dizaynida "kam — ko'p" tamoyili ishlaydi. Minimalistik fon tanlash orqali biz ko'ruvchi diqqatini to'liq ma'lumotga qaratamiz. Rangli yoki murakkab fonlar vizual shovqin yaratadi va muhim raqamlarni ko'rishni qiyinlashtiradi. Sodda fon — professional dashboardning asosiy belgisi

Moliyaviy bilimlarimizni mustahkamlashni boshlaymiz

Raqamlarni ko'rish — tushunishdan farqli narsa
Har oy hisobot keladi. Jadvallar, raqamlar, ustunlar.
Ko'pchilik biznes egasi shu paytda ikkita narsadan birini qiladi — yoki chuqur o'rganishga vaqt topolmaydi, yoki moliyachisiga ishonib qo'ya qoladi.
Lekin aslida muammo raqamlarda emas.
Muammo — raqamlar noto'g'ri formatda ko'rsatilayotganida.
Mana oddiy savol:
Sizning biznesingiz 7 million $ savdo qildi. Sof foyda esa 758 ming $.
Yaxshimi? Yomonmi?
Ko'pchilik bu savolga javob berishga qiynaladi. Chunki ikki raqam orasidagi yo'l ko'rinmaydi.
Lekin visual ko'rinishda — tannarx qancha "yedi", operatsion xarajatlar qancha ketdi va oxirida qo'lda nima qoldi — barchasi bitta rasmda, 10 soniyada tushuniladi.
Moliyani chuqur bilmagan odam ham ko'radi: "A, demak savdoning 77 foizi tannarxga ketib qolyapti-ku."
Biznes egasi uchun eng muhim narsa — raqam emas, raqam ortidagi ma'no.
Vizual hisobot aynan shu ma'noni ochib beradi. Tez. Aniq. Hech qanday moliyaviy bilim talab qilmagan holda.
Agar moliyaviy ma'lumotlaringiz hali ham faqat jadval ko'rinishida bo'lsa — siz to'g'ri qaror qabul qilish uchun kerakli rasmni ko'rmayotgan bo'lishingiz mumkin

Cash Flow Direct method vs Indirect method

Cash flow da ikki xil usul bor — Direct va Indirect. Ko'pchilik faqat nomini biladi, lekin farqini tushuntira olmaydi. Keling, oddiy misollar bilan tushutirib beray

Avval savol: Cash flow statement nima uchun kerak?
Kompaniya foyda ko'rsa ham bankrot bo'lishi mumkin. Sababi — foyda va naqd pul bir narsa emas. Cash flow statement aynan shu muammoni ochib beradi: kompaniyada haqiqatda qancha pul bor va u qayerdan kelib, qayerga ketmoqda.

Indirect Method — eng ko'p ishlatiladigan usul
Bu usulda siz P&L hisobotidagi sof foydadan (net income) boshlaysiz, keyin unga tuzatishlar kiritasiz.
Nima uchun tuzatish kerak? Chunki foyda akkrual asosda hisoblanadi. Ya'ni, siz tovar sotdingiz, lekin pul hali kelmagan bo'lishi mumkin — ammo hisobotda foyda bor. Yoki amortizatsiya hisoblab qo'yilgan — bu xarajat, lekin haqiqiy pul chiqmagan.
Shuning uchun indirect methodda:
- Amortizatsiyani qayta qo'shib olasiz (pul chiqmagan xarajat)
- Debitorlik o'sgan bo'lsa, ayirasiz (pul hali kelmagan)
- Kreditorlik o'sgan bo'lsa, qo'shasiz (pul hali chiqmagan)
- Va hokazo...
Natijada foydadan kelib chiqib, operatsion naqd pulga yetib borasiz.

Nima uchun 90% kompaniya shu usulni ishlatadi? Chunki barcha ma'lumot allaqachon tayyor — faqat P&L va balansni olib, ustida ishlov berasiz. Har bir tranzaksiyani birma bir qarab chiqishni hojati yoq.
- Indirect methodni tayyorlash oson.
- Auditorlar va investorlar Net Income bilan Cash Flow o'rtasidagi bog'liqlikni ko'rishni xohlaydi



Direct Method — nazariy jihatdan to'liqroq usul (Biz Ko'rib chiqqan usul. Har bir tranzaksiyaga statya berish)
Bu usulda siz foydadan boshlamaysiz. To'g'ridan-to'g'ri kassaga qaraysiz:
- Mijozlardan qancha pul keldi?
- Yetkazib beruvchilarga qancha to'landi?
- Xodimlarga maosh sifatida qancha chiqdi?
- Soliqqa qancha to'landi?
Har bir qator — haqiqiy naqd harakat. Hech qanday tuzatish yo'q.
Bu usulning kuchi shundaki, siz kompaniyaning naqd pul manbalarini va yo'nalishlarini aniq ko'rasiz. Masalan, mijozlardan tushayotgan pul kamayib borayotgan bo'lsa — bu signal. Indirect methodda bu signal P&L va balans o'rtasidagi farq sifatida yashirinib qolishi mumkin.


Unda nega hamma direct ishlatmaydi? Sababi amalda juda og'ir. Yirik kompaniyada minglab tranzaksiya bo'ladi. Ularni naqd/akkrual asosda qayta tasniflash uchun alohida tizim va katta mehnat kerak

Asosiy farq bir gapda
Indirect method sizga "foydadan naqd pulga qanday yetib keldik" deb tushuntiradi. Direct method esa "pul qayerdan keldi va qayerga ketdi" deb ko'rsatadi.
Birinchisi tahlilchilar va investorlar uchun qulay. Ikkinchisi kassa boshqaruvi bilan shug'ullanuvchilar uchun aniqroq.


Amalda qaysi birini tanlash kerak?
Agar tranzaksiyalar soni kam bo'lsa va pul oqimlarini kategoriyalash tizimi mavjud bo'lsa, Direct Method juda qulay ishlaydi
IFRS va GAAP ikkalasiga ham ruxsat beradi. Ammo indirect method hukmronlik qiladi. 90% kompaniyalar aynan Indirect methoddan foydalanadi.
Indirect va Direct Method faqat Operatsion qismida farq qiladi.
Investing va Financing qismi ikkalasida ham deyarli bir xil bo'ladi


Indirect methodni ham ko'rib chiqamizmi nima deysizlar?

Darslarimiz ham yakunlanib qoldi

Power BIda Menu bar

🎓 Yangi bilim. Yangi bosqich.

Bugun 14+ yillik xalqaro tajribaga ega Moliyachi bilan birga olingan bu rasm — oddiy rasm emas. Bu — yangi bilimlar, yangi nuqtai nazar va moliyaviy savodxonlik sari qo'yilgan muhim qadamlardan yana biri bo'ldi