✅دوبیتی لکؽ


خؽالت راحت ئؽ خاۉم نمیلٛؽ
گرؽ بؽ پؽچ و بؽ تاۉم نمیلٛؽ

خؽالت موشم ئه دل بۉژمهِ در
"کرمی" چؽمت ئو راۉم نمیلٛؽ

#رحمـان_مـریدی_بیرانوند

کرمی : یکی از تفنگچیان مشهور لرستانی که مدتی در کبیرکوه یاغی بود و داستان دلاوری‌های ایشان معروف است .
#ترجمه_به_فارسی⬇️

خیال تو مرا در خواب هم راحت نمی گذارد
لحظه ای مرا بی پیچ و تاب (درد سر) رها نمی کند
می خواهم خیالت را از دل به در کنم اما
کرمی چشمهای تو امانم نمی دهد .
https://t.me/skeyani

✍دوبیتی

دلم پهرِسه وا ری خوم نوردم

و هی گهرِسه وا ری خوم نوردم


کلو اوویم مو تا دیدم تیاته

دلم دهرِسه وا ری خوم نوِردم
#سجاد_کیانی
پهرس :پریده، از جا کنده شد
گهرس: تنگ شد
دهرس :پاره شد
کلو اوویم :دیوانه شدم
تیاته‌ :چشم‌ها تو
وا ری خوم نوردم: به رو خودم نیاوردم
https://t.me/skeyani

🌱#کوئر_زاگرس

دئین آگر
بوء باروت
ختله مهءگوش کوئر کوئجره و سقل...
کوئلاوو نیاسیر زمیء
یلیسک حوئر هم سره منیتیء سر
تهء یلئش داءِ...
گهء إ قهء اشکیائه...
کش نکردیء أژ إ دژین کوئینه
گهء هاتیر یلار
تو خالئیل کلئین
إ ترس تیرئیل شوءگار
چیءای نمنیء وء مور
پشت سر یک حسرت کلاتئیل
وریء(حیز گر)...
گهء أر بیلوئی هم مال وئیل کهء
زاگرس إ خوئصه ممریء
کوئلاوو رنین یلبه دارت بتَکن
وء شاقه شاق کوئگئیل
دس بگر
إ قلب تپنده سوئز دارسوء
إ گوش گنمزار بیء واروء أژ معجزه آوو نیسان بخوئن
گهء توء آویل زاگرسیء
قسم وء سوئزی سئیلت
وء عشگی گهء مرشیء أر خاک
دس آئم دله مورم
گهء أژ تکرار إ همه درده
بزونیء کفاره هم کوئمکیء نمکهء
أر نومت إ دم بکوئی....

#ذبیح‌اله_شعبان(#لکی_بیرانوندی)

...... ‌‌....

🌱#کُر_زا_آگِرِتی

گُرِه تَش
بُو کُورنات
خِتِلی مِتِلی مییه گوش بَچولِکه
بی غِر .....
کِلاو وِر زِمی هئیشت
لیسک اَفتآو بِنآوَه تیتالیش نیاییه
لارِک لَشگِ دالکه ای ....
که دِه گورده دو لو بییه..
اِنه دِه کِت رَت ، دِه ای رنج پیشَک زی
که وِه لارِش چینِسَه
وِرهوفیسَیاکه زُک زُکی
دِه هِراس تیریا شوگار
پیتِ پَتییه چی نَمَنه وِه موئه ی
یِسره حسرت کی و کَمَریا
هیز بیر...
که ! اَر بَلیت هم ،بار دیار کِنه وِه دیاری هَنی
زا آگِرِتی دِه دِغ  جُنالِک موئه
کِلاو قشنگ گِرد هَمبییِنِته
بَتِکون
شاقِ شاق کِئک یا
گنجِلک کو وِرباز
ای دل ژِمِ ژیکِنه سوزِ دارِسو
دِر گوش گَنِم زار بی وَشت ده
واوَر آو نِیسون بَها
که تونیش روله زا آگِرِتی
قسم وِه سوزِلونی نییَکِنِت
وِه عشقی که رِزِسه وِه خاک
میریتِم دَس آدمِ چَش گُسنَنِه
که دِه وازگُفت رِسا ای همه پِژاره
بِزان تاوِه هم وِه گِرَگ نیاییه
اَر نومِت دِه سِر زوونیا کُوت و پَل بوئه  دِه گَئل مِئفتی ،خاریت میتیچیه

#پوریا_چگنی‌گودرزوند(#مینجایی_چگیونه)


🌱#کورٚ_زاگروس

دنڳ تش
بۊ بارۊت
گۊش کورٚکه شؽطوننه ختلٛ مؽئه
کلۊنه نؽائه زمیݩ
تؽشک ٱفتاؤ سراپؽش مۊئه
وه تئ لٛش دالکه‌ئؽ
که قئش اْشکسه
د ئی درد گروݩ چیئی نۉئت
که تنیده بؽئه د ری قئش
تۉخالیا زۉر
د زلٛه تیریا شۉ
چیئی نمنه وه مۊیه
پئ‌تۏر حسرت سنڳیا
ورؽس...
که ٱر بلؽئم د هونه رۉئه
زاگروس دق منه
کلۊ رنڳین زۉرته
بتکئ
وا دنڳ کوگیا
بتۊزن
اٛئ دلٛ سۉز دارسون
د گۊش گنمزار بؽ‌باروݩ د موئجزه آؤ
نیسان بوهوݩ
که تۏ رۊلٛه زاگروسی
وه سۉزی سئلٛت قسم
وه عشقؽ که د ری خاک مرٚیزی
دس آم حریصه، مۉئرم
که د تکرار خۊ گرد ئی دردیا
دونسوئه، کفاره‌م قس نؽ
ٱر نومت د ری دۊ بؽفته

#پایار(#مینجایی_بروجرد)


..........…


بُنگ آگِر
بوی باروت
قلقلی اِدِه گوش کوریکه فِقَه
کُلَهِ وِه ری گِل وسته
وَر افتونم سر وِه سرس اِناد
کِل لاشه دایه‌ای...
که ز کَد اشکسه..
گِپِشت نَکه ز ای درد قِدیمی
که ری لاشس بی
تُوریل گپ گپو
ز زهله تیرل شوگار
چی نمنده وِه مویه شلال حسرته گَرل
وُرست...
که ار بلیم رُوَوه ز مال
زاگرس ز ناهواری اِمیره
کُلَه خیف مَیلسیته
بِتَینِس
وا دَنگ کوگل
بِواز
ای قَلوِه تپنده سوز دارسون
منه گوش گنم زاری بی بارستِن ز مُنجِزِ اوو نیسان بخوو
که تو هه روله زاگرسی
قسُم وِه سوزیه نییَشتِنت
وِه عشقی که اِریسی وِه گِل
مهلی جویی اِکُنوم دس آیم حریصنه
که ز دُوارِته سلیس ای دردل
بدوُوَه کفارم اثر ناره
ار نومت ز دُم وَنه

#لوردا (#بختیاری)

پسر زاگرس✍

صدای آتش
بوی باروت
قلقلک میدهد گوش پسرک بازیگوش را...
کلاه بر زمین نهاده
تیغ آفتاب هم سر به سرش میگذارد
کنار نعش  مادری...
که از کمر شکسته..
دم نزد از این درد دیرین
که بر تنش تنیده
تب خال های برجسته
از هراس تیرهای شبانه
چیزی نمانده به مویه ی
ممتد حسرت صخره ها
برخیز...
که اگر بلوط هم ترک منزل کند
زاگرس از غصه میمیرد
کلاه زیبای کنگره ایت را
بتکان
با آواز کبک ها
پایکوبی کن
ای قلب تپنده  سبز جنگل
در گوش گندمزار بی باران از معجزه ی آب نیسان بخوان
که تو فرزند زاگرسی
قسم به سبزی نگاهت
به عشقی که می‌ریزی بر خاک
حَرص میکنم دست انسان  حریص را
که از تکرار سلیس این همه درد
بداند  کفاره هم افاقه نمیکند
اگر نامت از دهان بیفتد

✍ #فرانک_نظری
https://t.me/skeyani

یو صدا تشمال نی قلبِ که هی سیت ایزنه
شو وه رو تنگ ایواووه دل و هی پیت ایزنه

مو وِ او قومیم که نور ای  "پرستن "دونی
مو کلوتم: به همو برچی که  من ریت ایزنه

#سجادکیانی

این صدای تشمال نیست قلب من است که برات می‌تپه
و شب و روز دلم است برات تنگ می‌شود
من از آن قومی هستم که نور پرستم
من دیوونتم به همان روشنایی و درخشندگی صورتت

برگردان به لکی⬇️
یهء دئین یلوطیء نیه ، قلب منه توپ تپسیء
شوء و روژ دلمرنت تئینه ماوو و رِپ رپسیء

مهء أژ أ قوئم نوئیر پرستمه ، یلیوه توءنم یلیوه
یهء روشناووی و نوئیر توءنه ، گهء ههء گرپ گپسیء
#ذبیح_اله_شعبان

https://t.me/skeyani

سی یو که هِشکی نوابو اِز خَوه غِفلَت بیار

وا اذانِ صو کشیدِن لاشِ افتونه به دار


کور کردن اسمونه تا نبینه که چِطَو

مَهسِه وندِن به چَهه قیلی پَسه کوهه مُنار


ریشه کَن کِردن همه فاشِ کلوسایِ تَرِن

تَش نُهادن به بَلیطُ تَش نُهادن به کُنار


نهتَرستِن که زمستونه بِشونِن سَره جاس

وا تَوَر وستن به جونِ حونَیه سوزِ بُهار


شیر علی مردون کُشتِن به جوونی و هَنی

داغِ بی مریم تَش اِینه مینِ جونِ بختیار


#جلال_محمدی
https://t.me/skeyani

👆
✅ هرکه ناره چی تونؽ ذوقش وِ چؽنه
لو وِ لو پره دلش پر آو و خینه
"میرنوروز"

دلم حاجی تونه ، دورت وِ دۉره
گرؽ نؽسی تیاکم پر دِ اۉره

مه که دارم تونن حالم  چنینه
هونؽ که چی تونؽ ناره چطۉره

#رحمان_مریدی_بیرانوند

https://t.me/skeyani/2926

"خیالت ویده امشو تیم، شَون چاس کِرده نورِ تو"
وه دنیا هیچ یه رو افتو، نزیدک سی مو جور تو

تو ایسوف یا که افتووی؟ دِرِویدی همی شووی
بلاز  آویده  ای‌بینه ، زلیخا پیرِ کور تو

خیالت ویده امشو تیم، مو دی پیرَنِته نیخوم
اخوم تا صو کنم سیر بو، پلایه هارِ بورِ تو

اِگی که اسبِ ایل‌خونه، مَیر سی فتح تهرونه؟
که یورغه هی نهایِ باد ، ایتازه تونه تورِ تو

مو اسب برنونه دی نیخوم، مو برچ افتونه دیه نیخوم
"خیالت ویده امشو تیم، شَون چاس کِرده نورِ تو"
#سجاد_کیانی
#دکلمه_لرپیا
خیالت امشب کنار من آمده است ، شب را ظهر کرده است نور تو
https://t.me/skeyani

ز وختی که دلم وسته تیا تو

اِنالم دائم از دسته تیا تو

کسی دی نَتِره روزی کنه واز:

گِره کوری دلم بسته تیا تو
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

کلو وابیده ای دل نیگره جا
اِخوم دنیانه امشو سیت زنم پا

همش هی سی خیالِ او کشالت
مو هی میخک و مهلَو ایونم نا
#زهرا_کوراوند
https://t.me/skeyani

تک بیتی فوق‌العاده زیبا از وانومنؽگار :
#فرزانه_میرزاخانی
یک امشب را کمی بد بگذران و
قدم بر چشم من بگذار ای خواب!


و ترجمه ی ان:
#به_مجموعه_لری⬇️

..................


🌱یه امشونه  نبو خش وُ بیو دی
بنه پاتو وه مینه تی مو ای خو

#سجادکیانی_بختیاری

..................


🌱یه اؽمشو گن بگذرن ۉ
قئؽم ٱر چؽمه مه بݩ اٛئ خاؤ!

#دت‌لک

................


🌱یه اؽمشۉنه قری گن بئزرو ۉ
پا وه ری تیم بئل اٛئ خۉ!

#پایار_مینجایی

..................


🌱یه امشو یه تی تهل بگذرون و
پا بنه مینه تیام ای خو!

#دوستی_بختیاری

..................


🌱یه‌ایمشوه‌‌یه‌کم‌ته‌ل‌بگذره‌‌و‌ه‌
پات‌بیله‌بان‌‌چه‌ملم‌ای‌خاو!

#محسن_هرسینی
...................


🌱یه اُمشۉ بِل یه دَمون  وَت   نبو خَش
بنه پاته وه من تیه ی مو  ای خۉ

#آیسا_بویراحمدی

......
یه ایمشونه کمئ تَل بور وه سر ئو
بنئ پاته وه ری تی‌یه مه ائ خآو

#ایرج_دریکوند
........

یهء ایمشوئی وء گنی سر بکه، مر چوء ماوو
پاتر نوم چیم مهء بن ، یهء گریء ، توء إ خاوو
#ذبیح_اله_شعبان لکی
#گیسوان_آبی
https://t.me/skeyani

کُرِ عاشق کلو، احساس ایگه
طناف بو بن خورش خورتاس ایگه


کسی که می خوره وختی که مسته :
ولی شاعر همیشه راس ایگه
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

بیا ایمشو سراغئ دِ دلم بیر
حوالئ دِئ دلِ چی اِزگِلم¹ بیر

بیا سی اول و سی آخرین گِل²
سِرِنْجِه‌تِن³ دِ آینه دلم بیر

#ایرج_دریکوند

1- اِزگِل : زغال روشن.
2- گِل: بار، مرتبه.
3- سرنجه: پائیدن و زیر نظر گرفتن ( اخلاقی، رفتاری و ... ) یک دختر برای ازدواج.
https://t.me/skeyani

په سی ایگن حرامه دی، به شیرِ دام حلالِ میت
اگی که توفِ شیونده، چنو پاک و زلالِ میت

اِگی که لولِ برنووه، اگی که گردِکون گرده
بلنده بورِ وُ هاره ، بلنده وُ شلالِ میت

مو هرسا که دلم گهره، ایام جا وارگه پاری تو
هنی بو گل ایده شونی، که تیمار کرده تالِ میت

دوبیتی سی پَلت گودم، چویلا خل خَلت گودم
یه چارپاره زه ترناته، غزل وابیده مالِ میت

مَیر که آرمون ایل نی، قسم خر و قرون ایل نی
په سی ایگن حرامه دی، به شیرِ دام حلالِ میت
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

خوم ایدونم که پیرم ایچو امشو
اَیر تا روز نمیرم ایچو امشو

کلِ دار و ندارم ره‌نه غارت
تو که نیدی فقیرم ایچو امشو
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

مو دِرهد بلیطم
بلیطی مین رَگا کوه
چهل دوَرگَل.
فرگ ایکنم مین پایام گچلی کالنیدنه
وُ وه دوس داشتنت میخکووم کِردنه.
اَخیرش هم واساده جون ایدم.
#حسنا_محمدزاده
https://t.me/skeyani

تو چیتی ار که رَی مایی خوم ایره
ستینم بیت رِکه پایی خوم ایره

مو دی وَر زنده بیدن خوم ایترسم
مو زهلم وَر همی سایی خوم ایره
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

سه کردَنه لر وه یه کلام نیواوه
دوناد هَمِچین دونه وُ خام نیواوه

معنی‌نه بگه بنه چه گودن زیتر:
دریا وه دهون سگ حرام نیواوه
#سجاد_کیانی ‌
https://t.me/skeyani

کوگ
کوگم ای ! مخون مخون هیشکی دل نداره

مُلک نا آبادمون پُر ، خین و خارُه

کوگم اَی ! مخون مخون دل دی نمنده

مُلک ِ نا آبادمون خیلی زمنده

کوگم اَی ! وه عشق کی تیل کُنی چال

بُنگ شوپَر هی اِیا پُر تا پُرِ مال

کوگُم اَی ! وه یاد کِی غازه کشی سَرد

ایل احساسته ِکی هی ایزنه بَرد

کَوگُم اَی ! کم بال بزن ئی کُه وَر او کُه

کم بریز ز داغ دل خاک وُر سَر ِ خُه

کوگم اَی ! وه عشق کی بُنگ ایواری

بُنگ بزن بلکم خدا بی وا دیاری
تاته رهدار

برگردان👇
ای کبک من! دیگر آواز سر نده که دلِ شنیدنی نیست(شور و شوق شنیدن نیست)

زیرا که سرزمین ویرا ن ما مملو از خار و توامان خون است . ای کبک من دیگرنخوان

که برای کسی دلی باقی نمانده است زیراکه این سرزمین چه بسیار خسته است.

ای کبک من ! به کدامین عشق جوجه پرورش می دهی در حالی که آواز خفاش
سرتاسر آبادی را پُر کرده است. ای کبک من ! به یاد کی قهقه سردی را سرکشیده

ای؟ ایل احساس تورا چه کسی آماج سنگ پَرانی قرار داده است. ای کبک من کمتر

بال پروازت را بر این دامنه و آن دامنه ی کو به پرواز درآر و کمتر از داغ دلت بر سر

خودت خاک این سرزمین را بریز. ای کبک من به عشق چه کسی بانگ سر می دهی؟

(مین پنگ دالِ دلم)

تو که رهدی ز وَرم ای گل رشتال دلم
بعد تو کس نگرهدک خور از حال دلم

بعد تو کس یه گِلُپ او سَرِ تش دل مو نرهد
شیمِ لیم کردنه تَش نادنه کر بال دلم

بعدِ تو بَزگم و بی او وُ کسی او وم ندا
پرِ کورو جیرِ مَل تا مَلِ خالِ دلم

بعد تو دنیا پِلِفسک سرم وا دسِ خوم
حالِ بعد از مرگِ سهراوه کُره زال دلم

دی خوته صحرا بکو که هی زنه نُک وم غمت
شرِدال کرده کلاشنه( مینه پنگ دالِ دلم)

مو خو دی تیشنی برشتم نَم‌ِته کی ایزنی؟
بی اَوی سودِمه دی گندمِ پس کالِ دلم

مو دیه دوسن و دشمن یه تیه سیل ایکنم
تو که رهدی ز وَرم ای گل رشتال دلم
#سجاد_کیانی
https://t.me/skeyani

شعر ایگمت بسیار عمیق و پراحساس است.
۱. تحلیل مضمون و درونمایه

مضمون اصلی این شعر، عشق ناب و فراتر از مادیات است. اما با نگاهی دقیق‌تر، می‌توان آن را در دو سطح بررسی کرد:                        💢 مضمون عاشقانه (غزلی): در سطح اول، شعر گفت‌وگوی عاشقی است با معشوق. تمامی افکار، احساسات و وجود شاعر در گرداگرد معشوق می‌چرخد. عاشق آنقدر به معشوق وابسته و عجین شده که وجودش را در همه چیز می‌بیند و اگر برای لحظه‌ای چشمش او را نبیند، با قلبش به جستجویش می‌پردازد.
و درون قلبش وجود دارد  دست می
گذارد و لمسش می کند


💢  مضمون عرفانی: این شعر قابلیت تفسیر عرفانی بسیار بالایی دارد. می‌توان معشوق زمینی را به عنوان نمادی از "معشوق حقیقی" خداوند یا وجود مطلق در نظر گرفت. در این تفسیر: "تو"ی شعر، وجود الهی است. "بوئیدن در هر گل" و "کاشتن در هر بیت" به معنای مشاهده و جستجوی خداوند در تمام مظاهر طبیعت و کلمات است. "خاک گلدون شدن" نماد فنا شدن "من"ی عاشق و خدمتگذاری بی‌چشمداشت به معشوق است. "اشک و خون ریختن" نشان از ریاضت و تلاش عارف برای وصال است. "دور بودن جسم و نزدیک بودن دل" دقیقاً همان مفهوم عرفانی "غربت جسم" و "انسیت جان" است.

⚡️ در نتیجه: این شعر بیشتر از آنکه مضمون اجتماعی داشته باشد، دارای مضامین عاشقانه و به ویژه عرفانی عمیقی است. شاعر با زبان عشق بشری، از عشق الهی سخن می‌گوید.

۲. تحلیل ساختار و عناصر ادبی

⚡️ قافیه و ردیف: شعر از نظم و قافیه‌ای یکدست برخوردار است. ⚡️ ردیف «ایگمت»  که در پایان هر بیت تکرار می‌شود، موسیقی درونی خاصی ایجاد کرده و بر وسواس فکری شاعر در یافتن و حفظ معشوق تأکید دارد.
⚡️تصویرسازی (ایماژ): شاعر از تصاویر زیبا و ملموسی استفاده کرده که ریشه در طبیعت و فرهنگ منطقه دارد.
  ⚡️گل و گلدان: نماد زیبایی، لطافت و زندگی. شاعر خود را خاک گلدان معشوق می‌داند؛ یعنی پایه و اساس زندگی و زیبایی او.
  ⚡️بوئیدن گل: نماد جستجو و کردن وجود معشوق.
  ⚡️ اشک و خون: نماد فداکاری، درد عشق  که برای نگهداری از این عشق انجام می‌شود.
⚡️ تکرار: تکرار کلمه «مینه» "من" و «تو» در سراسر شعر، بر رابطه دوسویه اما محوریت "تو" تأکید دارد. همچنین تکرار «دَس وِرارم سَره قلبم» در اول و آخر شعر، باعث ایجاد ساختاری حلقوی و تأکید بر این حرکت نمادین می‌شود.
· واج‌آرایی: موسیقی کلمات لری به خودی خود به شعر لطافت بخشیده است. استفاده از حروف ملایم و آهنگین مانند "ل"، "م"، "و" و "ی" در ترکیب‌هایی مانند "مینه هر گل بوهمت" موسیقی شعر را دوچندان کرده است.

💢 این شعر لری بختیاری، اثری عارفانه-عاشقانه با ساختاری مستحکم و تصویرسازی‌های بدیع است. شاعر با مهارت از واژگان و ظرفیت‌های زبان لری استفاده کرده تا عمق عشق و دلبستگی خود را به معشوق (اعم از زمینی یا الهی) نشان دهد. تکرار مصرع اول در پایان شعر، حس کامل بودن و چرخش عاشقانه را به اثر می‌دهد. این شعر گواهی بر غنای ادبیات شفاهی و منظوم عشقی در فرهنگ لری بختیاری است

این نقدنه تنها یک بررسی توصیفی، بلکه یک تفسیر عمیق و تحلیلی است که توانسته است لایه‌های پنهان معنایی و زیبایی‌شناسی شعر را به خوبی آشکار کند. این تحلیل نشان می‌دهد که شعر محلی و بومی می‌تواند به همان اندازه اشعار کلاسیک فارسی عمیق، پیچیده و قابل تأمل باشد.


✍ساعدی سید محمد
دکتری زبان ادبیات فارسی_فرهنگیPh.D
https://t.me/skeyani

ترسم بیا بادی...
بازخونی بخشی از تصنیف مفتلا
توسط بانو پریماه.
شعر شاعر نام آشنای لری بختیاری
#ربیع_فرهمند
https://t.me/skeyani