حلقۀ خوانشی بر اساطیر ایران

این جلسه به صورت جمعی و با هدایت و گفت‌گوی دانشجویان اداره خواهد شد.
با هدایتگری: محمدمهدی احمدپور

دوشنبه‌ها | ساعت ۱۱:۴۵ الی ۱۲:۴۵
کارگاه علم اطلاعات واقع در دانشکدۀ علوم انسانی، طبقۀ اول، ۲۵ قدم جلوتر از سالن هم‌اندیشی

|انجمن علمی علوم شناختی (تکینگی) دانشگاه شاهد|

کانال تلگرام | آرشیو فایل‌ها

🧠 فصلی تازه‌ برای انجمن علوم شناختی

پس از یک وقفه، انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد فعالیت خود را با تیمی جدید از سر می‌گیرد؛ این بار با نگاهی گسترده‌تر به دنیای ذهن، مغز و انسان.

در این مسیر، قرار است از روان‌شناسی و علوم اعصاب گرفته تا فلسفه، زبان، جامعه، فناوری و هوش مصنوعی، به موضوعاتی بپردازیم که به شناخت انسان و زندگی امروز ما مربوط می‌شوند؛

در برنامه‌های پیش‌رو، علاوه بر محتوای علمی و کوتاه در کانال، کارگاه‌های آموزشی، جلسات کتاب‌خوانی، ژورنال‌کلاب، نشست‌های گفت‌وگومحور و برنامه‌های دیگری خواهیم داشت تا فرصتی برای یادگیری، گفت‌وگو و تجربه‌کردن در کنار یکدیگر فراهم کنیم؛

✨امیدواریم این فصل تازه، آغاز مسیری پویا و متفاوت برای انجمن علوم شناختی باشد.

✦ به انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد خوش آمدید

@Singularity_Association⁠

نقشه راه جدید DSM: اهمیت و ضرورت توجه به تشخیص های چند بعدی و بالاخص همکاری های بین رشته ای:

کمیته استراتژیک آینده DSM، که توسط هیئت مدیره APA در سال 2024 تأسیس شد، اقدام به ترسیم نقشه راه جدیدی برای DSM کرده و نتیجه آن را در سال 2026 منتشر کرده، بخشی از این تصمیم گیری و گزارش با استناد به آخرین یافته های معتبر در حوزه علوم اعصاب بالینی بوده است. مهمترین پیشنهادات این کمیته عبارتند از:
• تغییر احتمالی نام DSM از «راهنمای تشخیصی و آماری» به «راهنمای تشخیصی و علمی».
• حرکت به‌سوی تشخیص‌های انعطاف‌پذیرتر و بُعدی، با توجه به شدت و نشانه‌های مشترک میان اختلالات.
• در نظر گرفتن عملکرد و کیفیت زندگی در کنار علائم.
ط توجه نظام‌مند به عوامل فرهنگی، اجتماعی‌اقتصادی و محیطی.
• ادغام تدریجی یافته‌های زیستی مانند ژنتیک، تصویربرداری مغزی، نشانگرهای خونی، داده‌های ابزارهای پوشیدنی و نوروماجولیشن ها.

https://www.psychiatry.org/news-room/news-releases/apa-releases-roadmap-for-future-of-dsm

محمد رستمی
دکتری روانشناسی شناختی
عضو هیات علمی دانشگاه شاهد

🧠 چقدر از چیزهایی که درباره مغز می‌شنویم، واقعاً علمی است؟

فرقی نمی‌کنه روان‌شناسی بخونی، مهندسی، هنر، فلسفه، اقتصاد و ...
همه‌ی ما هر روز درباره مغز، احساسات و رفتار انسان حرف‌هایی می‌شنویم که خیلی علمی به نظر می‌رسن.

اما چقدر از این حرف‌ها واقعاً علمی‌اند؟

«می‌دونی چرا این کار رو می‌کنی؟
چون این قسمتِ مغزت این‌جوریه!

می‌دونی چرا نمی‌تونی به رژیمت پایبند بمونی؟
چون سیستم لیمبیکت فشار میاره و قشر پیش‌پیشانی‌ات رو ضعیف می‌کنه!

وقتی می‌ترسی، آمیگدالت فعال می‌شه!

اگر هیجاناتت رو سرکوب کنی، مریض می‌شی! هیجانت رو تجربه کن!

این تست رو بده تا بهت بگم چپ‌مغزی یا راست‌مغز!

تمرکز نداری؟ احتمالاً پیش‌پیشانی‌ات کم‌کاره؛ برو tDCS!


و حتی گاهی عجیب‌تر:
اروپایی‌ها چون ضخامت پری فرونتالشون از آسیایی‌ها بیشتر هست زودتر به تمدن رسیدن!!!

این روزها تقریباً درباره همه‌چیز یک نسخه‌ی نوروساینتیفیک داریم:

نوروساینس عشق،
نوروساینس رژیم،
نوروساینس اعتیاد،
نوروساینس سیاست،
نوروساینس جنگ...
نوروساینس کوفت و زهرمار!

مغز تبدیل شده عیار علمی حرف زدن درباره انسان!

اما وقتی می‌گیم «مغز باعث این رفتار می‌شه»، دقیقاً داریم چه ادعایی می‌کنیم؟

آیا واقعاً یک ناحیه از مغز مسئول یک رفتار یا یک هیجان خاصه؟ آیا واقعا مغز جزایر دور افتاده مجزایی داره که کارکردهای مشخصی دارن؟!

آیا وقتی در یک آزمایش، ناحیه‌ای از مغز فعال‌تر می‌شه، می‌تونیم نتیجه بگیریم که علتِ آن تجربه یا رفتار همون ناحیه بوده؟

اصلاً چقدر می‌تونیم از تصویری که از مغز در یک اسکن می‌بینیم، درباره ذهن و رفتار انسان نتیجه‌گیری کنیم؟

و مهم‌تر از همه:

نظریه‌هایی که درباره مغز داریم، چقدر واقعاً مغز رو توضیح می‌دن؟»

💡شاید وقتش رسیده باشد بعضی چیزهایی را که درباره مغز «می‌دانیم»، دوباره بررسی کنیم.

چون گاهی برای فهمیدن مغز، اول باید از چیزهایی که فکر می‌کنیم درباره‌اش می‌دانیم، دست بکشیم....

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

🧠 ما بیشتر از هر چیز، با مغزمان زندگی می‌کنیم؛ اما چقدر آن را می‌شناسیم؟

🔹در کارگاه کتاب‌خوانی «هفت و نیم درس درباره مغز» نوشته‌ی لیزا فلدمن بارت، در چهار جلسه با مغزی آشنا می‌شویم که پشت احساسات، ادراک، تصمیم‌ها و رفتارهای ماست.

بارت با زبانی روان، بعضی از افسانه‌ها و باورهای رایج درباره مغز را به چالش می‌کشد. دیوید ایگلمن این کتاب را «مثل یک رمان» می‌داند؛ رمانی که «شخصیت اصلی آن همه‌ی ما هستیم».

شاید به همین دلیل دانیل گیلبرت می‌گوید: «هر کسی که مغز دارد، باید این کتاب را بخواند.»

اگر شروع کتاب را به «بعداً» موکول می‌کنید، این بار با ما همراه شوید؛ در چهار جلسه می‌خوانیم، گفت‌وگو می‌کنیم و کتاب را تمام می‌کنیم؛ آماده باشید نگاهتان به مغز تغییر کند؛ همان‌طور که جان کابات‌زین می‌گوید: «این کتاب ذهنتان را متحیر خواهد ساخت.»

📖 چهار جلسه، یک کتاب، و نگاهی تازه به چیزی که هر روز با خود داریم.


🌱@Varaaa_1

✦@Singularity_Association

Ψ @Shahed_psy

♦️ مجموعه ورا با همکاری انجمن علوم شناختی و انجمن علمی روانشناسی دانشگاه شاهد برگزار می‌کند:

📍 کارگاه کتاب‌خوانی «هفت و نیم درس درباره مغز»

🎙️ ارائه‌دهنده و تسهیلگر: مهدی نوری
دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی

💰 هزینه شرکت در کارگاه: رایگان

📎 مناسب برای همه علاقه‌مندان؛
چرا که شناخت مغز، به شناخت احساسات، تصمیم‌ها، رفتار و تجربه‌ی روزمره‌ی همه‌ی ما مربوط می‌شود!

📆 زمان: جمعه ها ساعت ۱۷ الی ۱۸:۳۰ به مدت چهار جلسه

📍 لینک ثبت‌نام:
https://survey.porsline.ir/s/MP17LZ6N


📱 ارتباط با ما:
@Singularity_Association

🔌 ارتباط با پشتیبانی :
@Zahrashahrokhi85

🔹کتاب «هفت و نیم درس درباره مغز» نوشته‌ی لیزا فلدمن بارت، نقطه‌ی شروع خوبی برای ورود به همین پرسش‌هاست؛ تلاشی تیز و نقادانه برای علاقه‌مندان به شناخت مغز و انسان.

البته این کتاب فقط درباره خودِ مغز نیست!

این کتاب فقط نمی‌خواد به ما بگه مغز چطور کار می‌کنه؛
ما رو یک قدم عقب‌تر می‌بره تا درباره خودِ دانش مغز فکر کنیم.

این کتاب هم درباره مغزه، هم درباره دانشی که از مغز داریم؛
یعنی به نوعی، دانشِ دانشِ مغز.

نه فقط:
مغز چیست؟

بلکه:
ما چطور فهمیده‌ایم که مغز چیست؟

چطور نظریه‌های مغز شکل گرفته‌اند؟
چطور آن‌ها را آزمایش می‌کنیم؟
کجاها شواهد از نظریه حمایت می‌کنند؟
و کجاها ممکنه نظریه از شواهد جلو زده باشه؟

در این دوره قرار نیست فقط یک کتاب رو بخونیم.

قرار است بعضی از بدیهی‌ترین حرف‌هایی را که درباره مغز می‌شنویم، دوباره بررسی کنیم.

ببینیم کدامشان واقعاً پشتوانه دارند،
کدامشان بیش از حد ساده‌سازی شده‌اند،
و کدامشان چیزی بیشتر از یک «افسانه عصبی» نیستند.
(فکر کنم باید ۹۰ درصد دانسته‌هات رو بریزی دور!)

شاید لازم باشه بعضی از چیزهایی رو که فکر می‌کنیم درباره مغز می‌دونیم، دوباره از نو بررسی کنیم.

شاید در پایان دوره، مهم‌ترین چیزی که یاد می‌گیریم این نباشه که مغز چطور کار می‌کنه؛

بلکه این باشه که چطور درباره مغز فکر کنیم.

🧠 امروز اولین جلسه‌ی این مسیر رو شروع می‌کنیم؛
مسیر چهار جلسه‌ای ما برای دوباره فکر کردن به چیزهایی که درباره مغز بدیهی می‌دانیم.

اگر هنوز همراه ما نشدید، می‌تونید از همین الان به جمعمون اضافه بشید:

🔗 ثبت‌نام


کسب اطلاعات بیشتر و پشتیبانی:
@Zahrashahrokhi85

🌱 @varaaa_1

✦ @Singularity_Association

Ψ @Shahed_psy

تا دقایقی دیگر اولین جلسه کارگاه آغاز میشه...
مشتاقیم تا در کنار شما باشیم✨

🔸آنچه گذشت...

📖 جلسه اول کارگاه کتابخوانی هفت و نیم درس درباره مغز»

📚 آنچه خوانده شد:
از ابتدای نیم‌فصل اول با عنوان «مغز شما برای فکر کردن نیست»، الی صفحه ۷ (نسخه فارسی) و صفحه ۱۶ ( نسخه انگلیسی)

🧠 در این جلسه چه خواندیم؟
- بررسی مفهوم «آلوستازی» و مغز به عنوان ماشین پیش‌بینی آلوستازی
- سیر تکاملی مغز
- ارگانیسم زنده از منظر اقتصادی
- مغز به مثابه یک مرکز فرماندهی

💬 بحث و گفت‌وگو
«آیا تکامل هدف دارد؟»
- نگاهی انتقادی به روانشناسی تکاملی و داستان‌های تکاملی
یکی از بحث‌های مطرح‌شده در جلسه حول سوال مذکور و داستان‌های تکاملی شکل گرفت که گفتگوی جذابی میان شرکت‌کنندگان در باب این موضوع شکل گرفت و نقطه نظرات متفاوتی بررسی شد.

✨ جملات طلایی کتاب (مباحث جلسه اول)
-روزی ‌روزگاری، ‌زمین ‌توسط ‌موجوداتی ‌بدون ‌مغز ‌اداره ‌می‌شد. ‌این ‌یک ‌موضع‌گیری ‌سیاسی ‌نیست، ‌فقط ‌یک واقعیت ‌زیستی ‌است.

-در واقع، ایده اینكه مغزهای ما برای فكر کردن تكامل يافتند، منبع بسیاری از تصورات غلط عمیق درباره طبیعت انسان بوده است. زمانی که آن باور گرامی را رها کنید، اولین قدم را به سوی درک نحوه کار واقعی مغزتان و مهمترین وظیفه آن برداشته اید و در نهایت، اینکه واقعاً چه نوع موجودى هستيد.

- به طور خلاصه، مهم‌ترین کار مغز شما فکر کردن نیست. ادارہ یک بدن کرم کوچک است که بسیار بسیار پیچیده شده است.


در این مسیر همراه ما باشید تا باورهایی درست جایگزین باورهای پیشینتان شود🌱

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

🔎 یک قدم فراتر | هفت و نیم درس درباره مغز (پارت اول)

🧠 مغز دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

- وقتی از کارکرد مغز حرف می‌زنیم، معمولاً به چیزهایی مثل فکر کردن، یادگیری، تصمیم‌گیری و احساسات توجه می‌کنیم. اما آیا می‌شود عملکرد مغز را در سطح بنیادی‌تری بررسی کرد؟!

برای پاسخ به این سؤال، می‌توان از رابطه‌ی مغز و بدن شروع کرد:

بدن برای ادامه‌ی حیات باید فرایندهای مختلفی را هم‌زمان تنظیم کند؛
از تأمین انرژی و مواد مغذی گرفته تا تنظیم سیستم ایمنی و دفع مواد زائد؛
در این میان، منابع بدن محدودند و فرایندهای مختلف برای استفاده از آن‌ها با یکدیگر در رقابت‌اند.

یکی از وظایف اساسی مغز، هماهنگ کردن این فرایندهاست؛ آن هم نه فقط در واکنش به اتفاقاتی که همین حالا در بدن رخ داده‌اند، بلکه با پیش‌بینی نیازهای آینده. مغز می‌تواند نیاز احتمالی بدن را پیش‌بینی کند و پیش از اینکه آن نیاز ایجاد شود، بدن را برای پاسخ دادن به آن آماده کند. به این فرایند آلوستازی (Allostasis؛ تنظیم پیش‌بینانه) گفته می‌شود.

📌تفاوت های آلوستازی با هومئوستازی (Homeostasis؛ تنظیم واکنشی) تفاوت دارد. در هومئوستازی، وقتی تغییری در وضعیت بدن ایجاد می‌شود، بدن برای برگرداندن وضعیت خود به محدوده‌ی مناسب واکنش نشان می‌دهد، اما در آلوستازی، پیش‌بینیِ نیاز آینده هم بخشی از ماجراست.

این فرایند فقط زمانی اتفاق نمی‌افتد که تحت فشار یا استرس هستیم!
آلوستازی در شرایط معمول هم جریان دارد؛ مثلاً هنگام استراحت، فعالیت یا یادگیری، مغز باید وضعیت فعلی بدن و نیازهای احتمالی آن را در نظر بگیرد و منابع را متناسب با این نیازها در سراسر بدن هماهنگ کند.

📚مقاله‌ی مورد بررسی ما، از اینجا یک قدم جلوتر می‌رود، نویسندگان پیشنهاد می‌کنند برای فهم بهتر ذهن، به جای اینکه از فکر و احساس و توجه شروع کنیم و بعد به دنبال توضیح مغزی آن‌ها برویم، ابتدا ببینیم مغز در ارتباط با بدن چه کاری انجام می‌دهد.

آن‌ها این رویکرد را، «رویکرد مبنی بر تقدم آلوستازی» (Allostasis-first) می‌نامند.

در این نگاه، تنظیم وضعیت بدن چیزی در حاشیه‌ی عملکرد مغز نیست، بلکه می‌تواند یکی از پایه‌های اصلی کارکرد مغز باشد؛
در این صورت، فکر کردن، احساس کردن و توجه کردن را هم می‌توان در ارتباط با همین فرایندهای بنیادی‌تر بررسی کرد.

اما اگر مغز دائماً در حال پیش‌بینی نیازهای بدن باشد، استرس در این میان چه جایگاهی پیدا می‌کند⁉️

در پست بعدی، سراغ همین سؤال می‌رویم...

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

🔎 یک قدم فراتر | هفت و نیم درس درباره مغز (پارت دوم)

⚡️ استرس از دیدگاه آلوستازی

-وقتی می‌گوییم «استرس دارم»، معمولاً منظورمان یک فشار روانی، احساس تهدید یا یک تجربه‌ی ناخوشایند است؛
اما در چارچوب آلوستازی، برای تعریف استرس باید کمی از تجربه‌ی ذهنی فاصله بگیریم و به اتفاقی که در مغز و بدن می‌افتد نگاه کنیم.

-در این دیدگاه، استرس به حالتی از مغز و بدن مربوط است که در آن، بدن خود را برای یک نیاز یا تغییر پیش‌بینی‌شده آماده می‌کند و این آمادگی با افزایش قابل‌توجه مصرف انرژی همراه است.

-برای مثال، وقتی مغز پیش‌بینی می‌کند که بدن به انرژی بیشتری نیاز خواهد داشت، می‌تواند پیش از رسیدن آن لحظه تغییراتی را ایجاد کند: ضربان قلب و فشار خون افزایش پیدا می‌کند، تنفس تغییر می‌کند و آزادسازی کورتیزول و استفاده از گلوکز افزایش می‌یابد، این تغییرات بدن را برای تأمین انرژی مورد نیاز آماده می‌کنند.

🔴 نکته‌ی مهم این است که در این تعریف، استرس الزاماً چیز بدی نیست.

- بدن ممکن است در شرایطی که باید برای عمل، یادگیری یا مواجهه با عدم‌قطعیت آماده شود، چنین تغییراتی را ایجاد کند. بنابراین استرس را نمی‌توان صرفاً به عنوان یک تجربه‌ی ناخوشایند در نظر گرفت.

از طرف دیگر، این به معنی آن نیست که هر مقدار استرس برای بدن مفید است. مسئله این است که پاسخ ایجادشده تا چه اندازه با نیاز واقعی بدن هماهنگ است و منابعی که در این فرایند مصرف می‌شوند، تا چه حد می‌توانند دوباره تأمین شوند.

- به همین دلیل، خودِ وضعیت استرس با احساس استرس یکی نیست. چیزی که ما به‌صورت اضطراب، فشار یا ناراحتی تجربه می‌کنیم، می‌تواند بخشی از یک فرایند گسترده‌تر در مغز و بدن باشد.

پس در این چارچوب، سؤال فقط این نیست که: «چه چیزی باعث شد احساس استرس کنم؟»

می‌توان این سؤال را مطرح کرد:

مغز چه نیازی را پیش‌بینی کرده بود که بدن را برای آن آماده کرد؟

این تغییر در نگاه به استرس، یکی از نتایج جالب رویکرد مبنی بر تقدم آلوستازی می‌باشد.

📌منبع مقاله مرجع

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

انعقاد تفاهم‌نامه همکاری دانشگاه شاهد و آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز🔬

بر اساس این تفاهم‌نامه، طرفین بر توسعه همکاری‌های مشترک در زمینه ارائه خدمات پژوهشی، بهره‌گیری از تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی، ارائه مشاوره‌های علمی و تخصصی و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک توافق کردند؛
این تفاهم‌نامه گامی مؤثر در راستای تقویت تعاملات علمی و پژوهشی، ارتقای سطح تحقیقات در حوزه علوم اعصاب و فناوری‌های شناختی، توسعه مهارت‌ها و توانمندی‌های دانشجویان و پژوهشگران و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی و آزمایشگاهی طرفین به شمار می‌رود.

📌مشاهده خبر و اطلاعات بیشتر

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

🧩 یک سوال، یک ذهن

فرض کنید مغز ما یک مدیر مالی برای بدنمان است که باید منابع محدود را پیش‌بینی کند و بین سیستم‌های مختلف آنهارا تقسیم کند؛

حالا یک نفر میاد و بیان میکنه که:

«مغز آدم از سه بخش مستقل ساخته شده: یه مغز خزنده برای غرایز، یه مغز پستاندار برای هیجانات، و یه مغز انسان برای تفکر منطقی؛
این سه تا همیشه با هم دعوا دارن و بخش جدیدتر باید بخش‌های قدیمی‌تر رو کنترل کنه»

🔔 یادآوری جلسه دوم کارگاه کتابخوانی هفت و نیم درس درباره مغز

دوستان عزیز، فردا جلسه دوم کارگاه برگزار میشه🌱
اما اگر در جلسه اول همراه ما نبودید، نگران نباشید!

با مطالعه‌ی نیم فصل ابتدایی کتاب می‌تونید خودتون رو به بحث برسونید
و از فردا با ما باشید🤍

🗓️ جمعه بیست و هفتم شهریور ماه
⏰ ساعت ۱۷ الی ۱۸:۳۰

📌‌ لینک ثبت نام

منتظرتون هستیم 🌿


🔌ارتباط با پشتیبانی
@Zahrashahrokhi85

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠

🔸در ارتباط با سؤال مطرح شده ، فردا در کارگاه بیشتر صحبت می‌کنیم و در کنار هم به بررسی چرایی پاسخ درست می‌پردازیم💡

تا دقایقی دیگر دومین جلسه کارگاه آغاز میشه...
مشتاقیم تا در کنار شما باشیم✨

🔸آنچه گذشت...

📖 جلسه دوم «کارگاه کتاب‌خوانی هفت و نیم درس درباره مغز»

📚 آنچه خوانده شد:
از ابتدای درس اول «شما فقط یک مغز دارید» صفحات ۷ الی ۱۷ (نسخه فارسی) و
صفحات ۱۷ الی ۲۵ (نسخه انگلیسی)

🧠 در این جلسه چه خواندیم؟
- پیدایش مغز در دوره کامبرین: با شکل‌گیری شکار
- پیش‌بینی، بنیادی‌ترین کارکرد مغز
- آلوستازی در برابر هومئوستازی
- نظریهٔ افلاطون و تاثیر دوهزارساله‌ی آن
- نظریهٔ مغز سه‌گانهٔ مک‌لین
- نقد روش‌شناختی مک‌لین توسط بارت با استناد به ژنتیک
- ظاهر متفاوت مغز ≠ کارکرد متفاوت آن
-بزرگ بودن مطلق نئوکورتکس مهم نیست، بلکه نسبت آن به کل مغز و بدن اهمیت دارد
- عقلانیت سنتی در برابر عقلانیت جدید

💬 بحث و گفت‌وگو
- اگر پیش‌بینی بنیادی‌ترین کارکرد مغز باشد، آیا هیجان و غریزه هم در خدمت همان پیش‌بینی‌اند، نه در تقابل با آن؟

- نقد روش‌شناختی بارت به مک‌لین نشان می‌دهد یک نظریهٔ علمی می‌تواند دهه‌ها دوام بیاورد، حتی وقتی شواهد ژنتیکی آن را رد می‌کنند.

- آیا بزرگ بودن نئوکورتکس انسان نسبت به بدنش، واقعاً دلیل بر عقلانی‌تر بودن اوست یا یک استنباط ساده‌سازانه؟

- اگر عقلانیت را بر اساس بودجه‌بندی بدن تعریف کنیم، آیا تصمیم‌های هیجانی هم می‌توانند کاملاً عقلانی باشند؟

✨ جملات طلایی کتاب (مباحث جلسه دوم)

- افلاطون از نبردی درون هر انسان یاد کرد: نبردی بی‌پایان بین سه نیروی درونی برای کنترل رفتار

- ایده مغز سه‌گانه یکی از موفق‌ترین و گسترده‌ترین خطاهای کل تاریخ علم است.

- مغز انسان این‌گونه کار نمی‌کند: رفتار بد از جانوران باستانی نمی‌آید، رفتار خوب نتیجه عقلانیت نیست، و عقلانیت و هیجان نه در جنگ‌اند و نه در بخش‌های جداگانه مغز زندگی می‌کنند.

-مغزها با بزرگ‌تر شدن در طول تکامل بازسازماندهی می‌شوند، مغز انسان هیچ بخش جدیدی ندارد و این کشف مبانی مغز سه‌گانه را تضعیف می‌کند.

- پرسش علمی‌تر این است: آیا قشر مغزی ما نسبت به اندازه کلی مغزمان غیرمعمولی بزرگ است؟ اندازه هیچ چیزی درباره عقلانی بودن یک گونه نمی‌گوید.

- شاید عقلانیت بهتر است بر اساس مهم‌ترین کار مغز تعریف شود: بودجه‌بندی بدن. رفتار عقلانی یعنی سرمایه‌گذاری خوب در بودجه‌بندی بدن در یک موقعیت خاص.

- شما یک مغز دارید، نه سه تا، برای عبور از نبرد باستانی افلاطون، باید بازنگری کنیم که عقلانی بودن، مسئولیت‌پذیری و انسان بودن به چه معناست.

در این مسیر همراه ما باشید تا باورهایی درست جایگزین باورهای پیشین‌تان شود 🌱

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه
@Singularity_Association

🔎یک قدم فراتر، قسمت دوم | هفت و نیم درس درباره‌ی مغز
(پارت اول)

🔹وقتی درباره‌ی مغز انسان صحبت می‌کنیم، معمولاً آن را پیچیده‌ترین محصول تکامل می‌دانیم؛
اما یک سؤال اساسی وجود دارد:
این مغز پیچیده چگونه در طول تکامل شکل گرفته است⁉️
-آیا مغز امروزی از چند بخش نسبتاً مستقل ساخته شده که در دوره‌های مختلف تکامل، یکی پس از دیگری به آن اضافه شده‌اند؟ یا حاصل تغییر و سازمان‌یافتگی یک سیستم واحد و به‌هم‌پیوسته است؟
برای مدت زیادی، تصور اول رایج بود؛

- یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های آن، نظریه‌ی مغز سه‌گانه‌ی پل مک‌لین است؛ مدلی که مغز را به سه بخش اصلی تقسیم می‌کرد: ساختارهای قدیمی‌تر و ابتدایی‌تر، دستگاه‌ی لیمبیک و در نهایت قشر مغز که به‌عنوان جدیدترین بخش مغز در نظر گرفته می‌شد.
- در این نگاه، تکامل مغز شبیه ساختن یک ساختمان چندطبقه بود؛ ابتدا یک ساختار ساده وجود داشت و در طول تکامل، طبقات جدید یکی پس از دیگری روی آن ساخته شدند تا در نهایت به مغز پیچیده‌ی انسان رسیدیم.
این تصویر ساده و قابل فهم است، اما شواهد مربوط به تکامل مغز، با چنین معماری لایه‌لایه‌ای سازگار نیستند!

- مقایسه‌ی مغز گونه‌های مختلف نشان می‌دهد که تکامل صرفاً با اضافه‌کردن چند «قطعه‌ی کاملاً جدید» روی یک مغز قدیمی پیش نرفته است؛ بسیاری از ساختارها و انواع سلول‌های مغز انسان در گونه‌های دیگر هم وجود دارند و آنچه در طول تکامل تغییر کرده، اندازه و تعداد سلول‌ها، نحوه‌ی رشد، گسترش برخی نواحی و مهم‌تر از همه، الگوی ارتباط میان آن‌ها است.

🔴 بنابراین، مغز انسان را نمی‌توان مجموعه‌ای از چند مغز مستقل دانست که یکی پس از دیگری روی هم ساخته شده‌اند؛
بخش‌های مختلف مغز دائماً با یکدیگر در ارتباط‌اند و عملکرد هیچ‌کدام را نمی‌توان کاملاً جدا از این شبکه فهمید.

🔸حالا اگر مغز مجموعه‌ای از بخش‌های کاملاً جدا از هم نیست، یک تصور آشنای دیگر هم نیاز به بازنگری پیدا می‌کند:

مغز هیجانی🫀VS ≠ مغز عقلانی🧠

- در این تصویر، انگار دو سیستم جداگانه درون مغز ما وجود دارند؛ یکی هیجان را ایجاد می‌کند و دیگری وظیفه دارد آن را کنترل کند!
- وقتی رفتاری هیجانی از خود نشان می‌دهیم، می‌گوییم «مغز هیجانی کنترل را به دست گرفت» و «مغز عقلانی کنار رفت»؛ گویی دو نیروی جداگانه درون سر ما با یکدیگر رقابت می‌کنند.
اما این تصویر هم ادامه‌ی همان برداشت ساده‌شده از مغز چندبخشی است.
هیجان و عقل حاصل فعالیت دو مغز جداگانه نیستند؛ بلکه از فعالیت و تعامل بخش‌های مختلف یک مغز واحد شکل می‌گیرند؛ هیچ بخش منفردی را نمی‌توان «مرکز عقل» یا «مرکز هیجان» دانست که به‌تنهایی فرمان را در دست داشته باشد.

- اما اگر عقل و احساس دو بخش جدا از هم نیستند، آیا واقعاً می‌توانیم احساساتت را کنار بگذاریم و تصمیمات منطقی بگیریم⁉️

در پست بعدی به سراغ همین سوال می‌رویم ...

✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association⁠