🏔 नीति निर्देशक तत्व🏔
भारत के संविधान के भाग IV (अनुच्छेद 36 से 51) में DPSP शामिल है।
▪️
अनुच्छेद 36: ➖ राज्य की परिभाषा का वर्णन किया गया है।
▪️Article 37: ➖ इस भाग में अंतर्विष्ट तत्वों का लागू होना अनिवार्य है ये न्यायालय द्वारा अप्रवर्तनीय है।
▪️Article 38: ➖ राज्य लोक कल्याण की अभिवृद्धि के लिए सामाजिक व्यवस्था बनाएगा ।
▪️Article 39: ➖राज्य भौतिक और अभौतिक साधनों के सकेन्द्रण को रोकेगा। राज्य महिलाओं व बालकों और पुरूषों की सभी अवस्था ध्यान रखेगा। समान कार्य के लिए समान वेतन की व्यवस्था रखी गई है।
▪️अनुच्छेद 39(क): ➖समान न्याय और नि:शुल्क विधिक सहायता।
▪️अनुच्छेद 40: ➖ ग्राम पंचायतों का संगठन।
▪️अनुच्छेद 41: ➖ कुछ दशाओं में काम, शिक्षा और लोक सहायता पाने का अधिकार,राज्य आर्थिक और शैक्षिक दृष्टि से पिछडे वर्गों का विशेष ध्यान रखेगा।
▪️अनुच्छेद 42: ➖ काम की न्यायसंगत और मानवोचित दशाओं का तथा प्रसूति सहायता का उपबंध।
▪️अनुच्छेद 43: ➖कर्मकारों के लिए निर्वाह मजदूरी आदि।
▪️अनुच्छेद 43A: ➖ राज्य उद्योगों के प्रबंधन में श्रमिकों की भागीदारी सुनिश्चित करने के लिये कदम उठाएगा।
▪️अनुच्छेद 43B: ➖यह सहकारी समितियों के स्वैच्छिक गठन, स्वायत्त कामकाज, लोकतांत्रिक नियंत्रण और पेशेवर प्रबंधन को बढ़ावा देने पर केंद्रित है।
▪️अनुच्छेद 44: ➖ सभी नागरिकों के लिए एक समान कानून व्यवस्था।समान नागरिक संहिता।
▪️अनुच्छेद 45: ➖ बालकों के लिए नि:शुल्क और अनिवार्य शिक्षा का उपबंध।
▪️अनुच्छेद 46: ➖ अनुसूचित जाति, अनुसूचित जनजाति तथा अन्य दुर्बल वर्गों के शिक्षा और अर्थ संबंधी हितों की अभिवृद्धि।
▪️अनुच्छेद 47: ➖ पोषाहार स्तर और जीवन स्तर को ऊंचा करने तथा लोक स्वास्थ्य को सुधार करने का राज्य का कर्तव्य।
▪️अनुच्छेद 48: ➖ कृषि और पशुपालन का संगठन।
▪️अनुच्छेद 48(क): ➖ पर्यावरण का संरक्षण और संवर्धन और वन तथा वन्य जीवों की रक्षा।
▪️अनुच्छेद 49: ➖ राष्ट्रीय महत्व के संस्मारकों, स्थानों और वस्तुओं का संरक्षण देना।
▪️अनुच्छेद 50: ➖ कार्यपालिका से न्यायपालिका का पृथक्करण।
▪️अनुच्छेद51: ➖ अंतरराष्ट्रीय शांति और सुरक्षा की अभिवृद्धि।
➖➖➖➖➖➖➖
🔆 संशोधन
▪️वर्ष 1976 का 42वाँ संशोधन:-
इसके तहत संविधान के भाग 4 में कुछ बदलाव किये, जिसमें शामिल है:-
✔️अनुच्छेद 39A: गरीबों को निशुल्क कानूनी सहायता प्रदान करना।
✔️अनुच्छेद 43A: उद्योगों के प्रबंधन में श्रमिकों की भागीदारी के लिये।
✔️अनुच्छेद 48A: पर्यावरण की रक्षा और सुधार के प्रयास।
➖➖➖➖➖➖➖
▪️44 वे संविधान संशोधन 1978:-
इसने अनुच्छेद38 में धारा 2 को सम्मिलित किया जो यह घोषणा करता है कि राज्य विशेष रूप से आय में आर्थिक असमानताओं को कम करने का प्रयास करेगा और व्यक्तियों के बीच नहीं बल्कि समूहों के बीच भी।
➖➖➖➖➖➖➖
▪️86वाँ संशोधन अधिनियम 2002:
इसने अनुच्छेद 45 की विषय वस्तु को बदल दिया और प्राथमिक शिक्षा को अनुच्छेद 21A के तहत एक मौलिक अधिकार बना दिया
Join 📌 @UppscZone
👍2
हाल ही में रेलवे बोर्ड के अध्यक्ष और सीईओ पद पर नियुक्त होने वाले पहले दलित समुदाय से संबंधित व्यक्ति कौन है?
Anonymous Quiz
7%
गोविंद मोहन
79%
सतीश कुमार
14%
अशोक कुमार
0%
राहुल नवीन
हाल ही में महिलाओं के लिए विवाह की न्यूनतम आयु 21 वर्ष किसने निर्धारित की है?
Anonymous Quiz
25%
पंजाब
0%
कर्नाटक
25%
पश्चिम बंगाल
50%
हिमाचल प्रदेश
प्रमुख प्राचीन भारतीय साहित्य:–
#Prelims_Facts
Join 📌 @UppscZone
०पतंजलि–महाभाष्य।
०यास्क–निरुक्त।
०वात्स्यायन–कामसूत्र।
०मृच्छकटिकम्–शूद्रक।
०उत्तररामचरितम्–भवभूति।
०जानकीहरणम्–कुमारदास।
०किरातार्जुनीय–भारवि।
०हर्षचरित्र–बाणभट्ट।
०कादंबरी–बाणभट्ट।
०प्रबंध चिंतामणि–मेरुतुंग।
०स्वप्नवासवदत्ता–भास।
०सर्ववर्मन–कातंत्र।
०राजतरंगिणी–कल्हण।
०गीत गोविंद–जयदेव।
०पंचतंत्र–विष्णु शर्मा।
०मिताक्षरा–विज्ञानेश्वर।
०मत्तविलास प्रहसन–महेंद्रवर्मन प्रथम।
०मुद्राराक्षस–विशाखदत्त।
०अष्टाध्यायी–पाणिनि।
०ब्रह्म सिद्धांत–ब्रह्मगुप्त
०आर्यभट्टीयम–आर्यभट्ट।
०मिलिंदपन्हो–नागसेन।
०सिद्धांत शिरोमणि–भास्कराचार्य।
०लीलावती(अंकगणित)।
०बीजगणित।
०ग्रहगणिताध्याय।
०गोलाध्याय।
#Prelims_Facts
Join 📌 @UppscZone
👍1
प्राचीन भारतीय साहित्य(पार्ट–2)
#sahitya
Join 📌 @UppscZone
#Prelims_Facts
०अश्वघोष:–
०बुद्धचरित।
०सौंदरानंद।
०सारिपुत्र प्रकरण।
०दण्डी:–
०दशकुमारचरितम्।
०काव्यादर्श।
०वराहमिहिर:–
०बृहज्जातक।
०पंचसिद्धांतिका।
०बृहत्संहिता।
०हर्ष वर्धन:–
०प्रियदर्शिका।
०रत्नावली।
०नागानंद।
#sahitya
Join 📌 @UppscZone
👍1
रामसर सम्मेलन : 1971
तारिक: 2 फरवरी 1972 (लागू 1975) भारत शामिल हुआ 1982 में
स्थान: रामसर, ईरान (कस्पियन सागर के तट पर स्थित एक शहर)
#IMP
Join 📌 @UppscZone
तारिक: 2 फरवरी 1972 (लागू 1975) भारत शामिल हुआ 1982 में
स्थान: रामसर, ईरान (कस्पियन सागर के तट पर स्थित एक शहर)
#IMP
Join 📌 @UppscZone
👍1
🎯ओजोन संरक्षण हेतु अंतरराष्ट्रीय प्रयास :
📌वियना कंवेंशन: 1985 (1986 में लागू) 📍बाध्यकारी नहीं
📌मोंट्रियल प्रोटोकॉल: 16 सितंबर 1987 (1989 से प्रभावी) 📍बाध्यकारी
📌किगाली समझौता: 2016
Join 📌 @UppscZone
#Most_important
हाल ही में रिलायंस समूह ने कौनसा एआई सूट लॉन्च किया है?
Anonymous Quiz
29%
Brain
14%
Rufus
50%
Hillcol
7%
SiG-716
👍1
📌भारत में प्रवाल भित्तियां:
📍अंडमान निकोबार द्वीप समूह
📍कच्छ की खाड़ी
📍मन्नार की खाड़ी
📍लक्षद्वीप
Join 📌 @UppscZone
👍1
1929 Seats (35 Yet to come from Minority Department and Industry Department)
Total will be 1964 seats
BAS 200
Dysp 136
STAC 169
RDO -393
RO-287
Supply Inspector-233
BWO -125
Level 9 - 678
Level 7 -1251
Confirmed by today press conference by BPSC
Join 📌 @UppscZone
Total will be 1964 seats
BAS 200
Dysp 136
STAC 169
RDO -393
RO-287
Supply Inspector-233
BWO -125
Level 9 - 678
Level 7 -1251
Confirmed by today press conference by BPSC
Join 📌 @UppscZone
भारत के प्रमुख जलप्रपात
मिलान करने में पूछा जाता है इससे प्रश्न।
Join 📌 @UppscZone
📍 हाथी जलप्रपात :-मेघालय
📍चूलिया जलप्रपात :-कोटा राजस्थान (चंबल नदी)
📍धुआंधार जलप्रपात:- जबलपुर (नर्मदा नदी)
📍कपिलधारा जलप्रपात :-अमरकंटक (नर्मदा नदी)
📍दूधसागर जलप्रपात :-गोवा में (मांडवी नदी)
📍गोकक जलप्रपात :-कर्नाटक
📍डूडुमा जलप्रपात :-ओडिशा और आंध्र प्रदेश की सीमा पर मच्छकुंड नदी पर
मिलान करने में पूछा जाता है इससे प्रश्न।
Join 📌 @UppscZone
👍2
भारत सरकार द्वारा उत्तरप्रदेश की 10 नई आदिवासी जनजातियों को अनुसूचित जनजातियों के रूप में कब सूचीबद्ध किया गया
Anonymous Quiz
0%
2001
40%
2002
30%
2003
30%
2004
👍2
यह रिपोर्ट रद्दी कागजों की डेरी में रखने योग्य है साइमन रिपोर्ट के संबंध में यह कथन किसका है
Anonymous Quiz
35%
दादाभाई नौरोजी
35%
पंडित जवाहरलाल नेहरू
24%
लाला लाजपत राय
6%
शिवा स्वामी अय्यर
निम्नलिखित में से कौन सी अश्वघोष की कृति नहीं है
Anonymous Quiz
12%
सारी पुत्र प्रकरण
35%
बुद्ध चरित्र
18%
सौदरानंद
35%
मंजूश्रीमूलकल्प
याज्ञवल्क्य स्मृति के प्रसिद्ध टिकाकार अपरार्क राजा थे
Anonymous Quiz
20%
सेन राजवंश के
53%
काकतीय राजवंश के
27%
शिलाहार राजवंश के
0%
शेलोभ्दभ रजवंश के
1859 , 60 में दिगंबर विश्वास और विष्णु विश्वास ने किस आंदोलन का नेतृत्व किया था
Anonymous Quiz
19%
मुंडा विद्रोह
31%
कूका विद्रोह
38%
नील विद्रोह
13%
फराइजी विद्रोह