Scientometrics
1.86K subscribers
2.11K photos
162 videos
161 files
4.43K links
🔴محمدسعیدرضائی زواره

✅بازنشر مهمترین مقالات پزشکی

✅ترویج پزشکی مبتنی بر گواه و مبارزه با شبه علم!

✅بررسی وضعیت علمی و پژوهشی ایران

✅مقابله با بداخلاقی پژوهشی!

X: https://x.com/dr_rezaee

@ScientometricsAdmin

Scientometrics.Iran@Gmail.com
Download Telegram
این اولین مطالعه از کنسرسیوم بین‌المللی LIFT-HCC هست (لینک) که دیروز منتشر شد و من آن را با همکاری ۱۲۵ پژوهشگر از بیش از ۶۰ مرکز پژوهشی مرتبط باسرطان کبد و پیوند کبد در ۱۷ کشوردنیا انجام دادم. در موردش در پست زیر نوشتم:

https://t.me/Scientometric/7390
👏19❤4
خلاصه ای از مطالعه بین‌المللی LIFT-HCC-1

پیوند کبد در بیماران مبتلا به سرطان کبد (HCC) هم تومور را خارج می‌کند و هم بیماری زمینه‌ای کبد را که زمینه‌ساز ایجاد سرطان بوده، درمان می‌کند. اما مشکل اینجاست که بسیاری از بیماران زمانی تشخیص داده می‌شوند که دیگر شرایط لازم برای پیوند را ندارند یا در صورت انجام پیوند، به دلیل پیشرفته بودن بیماری، با خطر بالای عود سرطان مواجه‌اند.

برای حل این مشکل، دو رویکرد مهم به کار گرفته شده : کوچک کردن تومور تا بیمار به شرایط لازم برای پیوند برسد (Downstaging) و کنترل وضعیت تومور و جلوگیری از پیشرفت آن تا زمان پیوند (Bridging). هدف این است که بیمار با توموری کوچک‌تر و در محدوده قابل قبول برای پیوند به عمل برسد تا احتمال عود سرطان پس از پیوند کاهش یابد.

برای تعیین اینکه کدام بیماران شرایط مناسبی برای پیوند دارند، معیارهای مختلفی معرفی شده‌. شناخته‌شده‌ترین معیار، Milan Criteria است که در ۱۹۹۶ توسط دکتر مازافارو (از نویسندگان مسئول همین مطالعه LIFT-HCC) و همکارانش در ایتالیا معرفی شد که هنوز هم استفاده می شود.
کوچک کردن یا کنترل تومور پیش از پیوند، معمولا به کمک locoregional therapies انجام می‌شود. اما با ورود ایمنی‌درمانی (Immunotherapy) و تحولاتی که در درمان سرطان ایجاد کرد، این پرسش مطرح شد که آیا می‌توان از این روش نیز برای کوچک کردن تومور پیش از پیوند استفاده کرد؟
ایمنی‌درمانی می‌تواند به کوچک شدن تومور کمک کند، اما از آنجا که با تقویت سیستم ایمنی همراه است، یک نگرانی مهم وجود دارد: آیا استفاده از آن پیش از پیوند می‌تواند خطر رد پیوند (Rejection) را افزیش دهد؟ به عبارت دیگر، ایمنی‌درمانی ممکن است مانند شمشیری دولبه عمل کند: از یک سو با کوچک کردن تومور، احتمال عود سرطان را کاهش دهد و از سوی دیگر، با فعال نگه داشتن سیستم ایمنی، خطر رد پیوند را افزایش دهد.
تاکنون کارآزمایی بالینی بزرگی برای پاسخ قطعی به این پرسش انجام نشده و از آنجا که این رویکرد هنوز در راهنماهای بالینی توصیه نشده، تعداد بیمارانی که پیش از پیوند ایمنی‌درمانی دریافت کرده‌اند، محدود بوده است.

در همین زمینه، مطالعه بین‌المللی LIFT-HCC-1 با بررسی ۴۰۸ بیمار از ۶۰ مرکز در ۱۴ کشور جهان را انجام دادیم. نتایج نشان می‌دهد که با رعایت برخی شرایط، استفاده از ایمنی‌درمانی پیش از پیوند ممکن است برای این بیماران امکان‌پذیر باشد.

یکی از چالش‌های اصلی، ایجاد تعادل میان کاهش خطر عود سرطان و کاهش خطر رد پیوند است. برای این منظور، باید فاصله زمانی میان آخرین نوبت ایمنی‌درمانی تا پیوند (Washout Period) و همچنین میزان مواجهه بیمار با ایمنی‌درمانی (ICI Exposure) در نظر گرفته شود.

برخی از یافته‌های مهم مطالعه عبارت‌اند از:

۱. معیارهای شناخته‌شده‌ای مانند سطح آلفافیتوپروتئین و معیار میلان همچنان در پیش‌بینی پیامدهای پس از پیوند در بیمارانی که پیش از پیوند ایمنی‌درمانی دریافت کرده‌اند، قابل اتکا هستند.
۲. پیامدهای پس از پیوند در بین این دو گروه تفاوت آماری معناداری نداشته: بیمارانی که از ابتدا در محدوده معیار میلان قرار داشته و پیوند شده‌اند و بیمارانی که ابتدا خارج از این محدوده بوده، با درمان کوچک شده و سپس پیوند شده‌اند. این یافته نشان می‌دهد وضعیت تومور در زمان پیوند اهمیت بیشتری از وضعیت آن در زمان شروع ایمنی‌درمانی دارد.
۳. رد پیوند شدید با بقای پایین‌تر بیماران ارتباط داشته.
۴. برخی عوامل به‌طور مستقل با افزایش خطر رد پیوند ارتباط داشته‌اند: علت زمینه‌ای برای HCC غیر از هپاتیت B، شامل هپاتیت C و سایر علل (Non-Viral Etiologies)، سن پایین‌تر، فاصله زمانی کوتاه‌تر میان آخرین نوبت ایمنی‌درمانی و پیوند (Shorter Washout) و بروز عوارض ناخواسته مرتبط با سیستم ایمنی (irAEs).

در نهایت، برای مشخص شدن اثربخشی و ایمنی واقعی ایمنی‌درمانی پیش از پیوند، انجام مطالعات آینده‌نگر در مقایس بزرگ و با گروه کنترل لازم است.

من در ایران نتوانستم بیماری با چنین شرایطی برای اضافه شدن به این مطالعه پیدا کنم ولی اگر حتی یک بیمار HCC هم هست که پیش از پیوند کبد ایمنی‌درمانی دریافت کرده و سپس پیوند شده، اطلاعات آن بیمار نیز می‌تواند به این کنسرسیوم بین‌المللی اضافه شود تا در مطالعات بعدی آن که در حال انجام است، مورد استفاده قرار بگیرد.

دو سال قبل وقتی داده ها فقط در حد case report/series بود، ما یک متاآنالیز در این مورد در مجله انجمن کبد اروپا منتشر کردیم (لینک) و در آن مقاله برای اولین بار در یک جمعیت نزدیک به 100 نفر، اهمیت دوره Washout Period را نشان دادیم که تا به حال ~150 بار مورد استناد قرار گرفته. همین طور در یک سر مقاله در مجله APT (لینک) نیز به مرور مختصر در مورد شواهد موجود برای استفاده از ایمنی درمانی قبل پیوند کبد پرداخته بودیم.

@Scientometric
👏15❤7
Forwarded from Medical Professionalism (Fariba Asghari)
WHO_Clinical_Ethics_Guidance_Persian.pdf
1.8 MB
انتشار راهنمای اخلاق بالینی سازمان جهانی بهداشت (۲۰۲۶)

سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۶ «راهنمای اخلاق بالینی» را منتشر کرده است؛ راهنمایی برای سیاست‌گذاران سلامت، مدیران بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، اعضای کمیته‌های اخلاق بالینی، مشاوران اخلاق، مدرسان علوم پزشکی و همه حرفه‌مندان مراقبت سلامت.

این راهنما به سیاست‌گذاران و مدیران کمک می‌کند ساختارهای حمایت از تصمیم‌گیری اخلاقی را ایجاد کنند، استانداردهای لازم را تدوین کنند و بر عملکرد این خدمات نظارت داشته باشند. همچنین برای مدرسان و اعضای کمیته‌های اخلاق، چارچوبی برای آموزش، تقویت شایستگی‌ها و ارائه مشاوره در موقعیت‌های دشوار بالینی فراهم می‌کند.افزون بر این، به مسئولیت نهادهای حرفه‌ای، حکمرانی ملی و همکاری بین‌المللی می‌پردازد.

این راهنما توسعه خدمات اخلاق بالینی را متناسب با نیازها، منابع و زمینه فرهنگی هر نظام سلامت توصیه می‌کند. آقای دکتر احسان شمسی تدوین پیش نویس و مدیریت گروه کاری تدوین این راهنما را بر عهده داشته است.

منبع: World Health Organization. Guidance on clinical ethics. Geneva: WHO; 2026.
❤5😐1
نامه روسای دانشگاه‌ها از شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بازنگری در افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان علوم پزشکی

در نامه به مهم‌ترین پیامدها و چالش‌های ناشی از افزایش نامتناسب ظرفیت پذیرش دانشجویان در قالب بند های زیر اشاره شده است:

۱. فشار فزاینده بر زیرساخت‌ها و امکانات آموزشی

۲. کاهش کیفیت آموزش بالینی و مهارت‌آموزی دانشجویان

۳. افزایش فشار بر اعضای هیئت علمی و سرمایه انسانی دانشگاه‌ها

۴. عدم کفایت تجهیزات آزمایشگاهی و امکانات تخصصی

۵. افزایش نارضایتی بیماران و ضرورت صیانت از حقوق دریافت‌کنندگان خدمات درمانی

۶. ضرورت اصلاح سیاست‌های اقتصاد درمان و بهره‌گیری از ظرفیت پزشکان موجود


در نامه همچنین تاکید شده که "افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان علوم پزشکی، بدون توجه به الزامات کیفی و ظرفیت‌های واقعی دانشگاه‌ها، می‌تواند آثار بلندمدت و جبران‌ناپذیری بر نظام آموزش پزشکی و سلامت جامعه بر جای گذارد؛ آثاری که پیامدهای آن صرفاً به محیط‌های دانشگاهی محدود نخواهد ماند و در آینده، کیفیت خدمات تشخیصی، درمانی و ایمنی بیماران را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد."
و در نهایت از دبیر شورا (عبدالحسین خسروپناه) این طور خواسته شده که "دستور فرمایید با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی و صاحب‌نظران حوزه آموزش و نظام سلامت، موضوع افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان مورد بررسی جامع و تخصصی قرار گرفته و تصمیمات مقتضی در راستای بازنگری در ظرفیت‌های پذیرش متناسب با زیرساخت‌های واقعی دانشگاه‌ها، تأمین امکانات و منابع مورد نیاز، حفظ استانداردهای آموزش بالینی، صیانت از حقوق بیماران و اصلاح سیاست‌های تأمین، نگهداشت و توزیع نیروی انسانی متخصص اتخاذ شود."

متن کامل نامه: لینک

@Scientometric
👍7👏5👎3❤2
آناتومی یک سقوط (بخش دوم)؛ برای ارتقای کیفیت نظام سلامت چه باید کرد؟

✍ پیمان سلامتی

استاد پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران

در بخش نخست این یادداشت که هفته گذشته منتشر شد (لینک)، تأکید کردم که اولین گام برای توقف سقوط کیفی نظام سلامت، پایین آمدن از عرش توهم «رتبه اول منطقه بودن» و درک صحیح از واقعیت‌های تلخ موجود است.

💠 خوشبختانه چند روز پس از انتشار آن نوشتار، نامه‌ای کم‌سابقه و قابل تامل از سوی رؤسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور خطاب به دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی منتشر شد؛ نامه‌ای که در شش بند صریح، دقیقاً همان زنگ خطری را به صدا درآورد که پیش‌تر رئیس سازمان نظام پزشکی با تعبیر «سفارش دادن تابوت برای آموزش پزشکی» مطرح کرده بود.

💠 امضاکنندگان این نامه، رسماً اعلام کردند که افزایش دستوری و نامتناسب ظرفیت پذیرش دانشجو در سال‌های اخیر، فشار فزاینده‌ای بر زیرساخت‌های آموزشی وارد کرده و با افزایش تراکم فراگیران بر بالین بیماران، محدود شدن فرصت آموزش بالینی، فرسودگی اعضای هیئت علمی و کمبود تجهیزات آزمایشگاهی، کیفیت آموزش و رعایت حقوق و کرامت بیماران را با چالش مواجه ساخته است.

💠 آن‌ها به درستی اشاره کردند که ریشه کمبود پزشک در مناطق محروم، نه در کمبود صندلی دانشگاه‌ها، بلکه در «سیاست‌های غلط اقتصاد درمان»، خروج پزشکان باتجربه از چرخه فعالیت حرفه‌ای و مهاجرت سرمایه‌های انسانی است.

💠 اما نکته اساسی اینجاست:

گام دوم برای اصلاح نظام سلامت، بازگرداندن مرجعیت تصمیم‌گیری به نهادهای تخصصی و قانونی آن است.
 
💠 بر اساس قوانین موجود، سنجش استانداردهای آموزشی از جمله نسبت استاد به دانشجو، سرانه تخت آموزشی بیمارستانی و ظرفیت آزمایشگاهی و صدور مجوز پذیرش دانشجو، وظیفه قانونیِ وزارت بهداشت است.

💠 شورای عالی انقلاب فرهنگی که طبق فلسفه وجودی خود وظیفه سیاست‌گذاری‌های کلان فرهنگی و علمی را بر عهده دارد، با کدام پشتوانه کارشناسی بدون اتکا به ارزیابی نهادهای تخصصی وزارت بهداشت، در سال ۱۴۰۰ وارد تعیین دستوری و کمی ظرفیت پذیرش پزشکی شد؟

💠 مسئله اصلی، مخالفت با سیاست افزایش ظرفیت پزشکی نیست؛ هنگامی که نهادی بیرون از بدنه تخصصی سلامت، بدون اشراف به پیچیدگی‌های آموزش بر بالین بیمار، حکم به افزایش سالانه ۲۰ درصدی ظرفیت‌ها می‌دهد و مسئولیت تأمین زیرساخت‌های ناموجود آن را به گردن دانشگاه‌ها می‌اندازد، نتیجه‌ای جز فاجعه امروز به بار نخواهد آمد.

💠 اگر امروز در برابر این بدعت ایستادگی نشود و مرز میان سیاست‌گذاری کلان و تصمیم‌گیری تخصصی و اجرایی به‌روشنی مشخص نشود
هیچ تضمینی وجود ندارد که فردا همین شورا برای طول دوره‌های تخصصی، شیوه‌های جراحی یا پروتکل‌های درمانی نیز بخشنامه صادر نکند!

💠 اما در دل این بحران، یک فرصت تاریخی و کم‌نظیر نهفته است که جامعه پزشکی و مدیران وزارت بهداشت نباید آن را از دست بدهند.

💠 رؤسای دانشگاه‌ها نامه خود را خطاب به «دبیر» شورای عالی انقلاب فرهنگی نوشته‌اند، در حالی که طبق قانون، «رئیس» این شورا شخص رئیس‌جمهور است.

💠 امروز در یک تقارن راهبردی، رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، فردی است که خود جراح قلب، استاد دانشگاه، رئیس اسبق دانشگاه علوم پزشکی و وزیر اسبق بهداشت بوده است.  

💠 اکنون بهترین زمان است که وزیر بهداشت و رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی، به جای اکتفا به درخواست‌های مقطعی و کوتاه مدت برای تعدیل موقت ظرفیت‌ها از دبیرخانه شورا، مستقیماً از شخص رئیس‌جمهور به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی مطالبه کنند که به این رویه غیرکارشناسی پایان دهد.
 
💠 جان کلام آنکه، درمان این سقوط، با افزایش یا کاهش دستوری تعداد صندلی‌های دانشگاهی آغاز نمی‌شود؛ بلکه زمانی آغاز خواهد شد که سیاست‌گذاری کلان، ارزیابی تخصصی و مسئولیت اجرایی در جایگاه متناسب خود قرار گیرند.

سلامت مردم نباید قربانی تصمیمات کمی و غیرکارشناسی شود.

💠 بازگرداندن مرجعیت تخصصی به فرآیند تصمیم‌گیری، نه امتیازی برای دانشگاه‌ها و نه مطالبه‌ای صنفی برای پزشکان، بلکه ضرورتی برای صیانت از حق مردم در برخورداری از خدمات سلامت باکیفیت و ایمن است.
 
💠 انتظار جامعه پزشکی این است که رئیس جمهور، تضمین کند که هیچ تصمیمی در حوزه سلامت، بدون ارزیابی مستندات علمی،  امکانات موجود و مشارکت مؤثر نهادهای تخصصی اتخاذ نشود.

💠 ارتقای کیفیت نظام سلامت، تنها زمانی آغاز می‌شود که تصمیم‌گیری درباره جان و سلامت مردم، از اتاق‌های سیاست‌زده به نهاد علم و تخصص بازگردد.

با استفاده از لینک زیر 👇ما را دنبال کنید:

🌐http://t.me/PaymanSalamati
👍7❤1
تصویر، ۲۴ داروی مختلف برای کاهش وزن (مبتنی بر GLP1) را به ترتیب درصد کاهش وزن در مقایسه با دارو‌نما نشان می‌دهد.

بیشترین کاهش وزن با داروهای زیر حاصل شده است:

رتاتروتاید (Retatrutide): ۲۲/۱٪ کاهش وزن

تیرزپاتاید (Tirzepatide): ۱۹/۲۸٪ کاهش وزن

کاگری‌سما (CagriSema)، ترکیب Cagrilintide و semaglutide:
۱۷/۳۲٪ کاهش وزن


الگوی مشابهی نیز برای کاهش دور کمر و بهبود شاخص‌های چربی خون مشاهده شده است.

یافته ها بر اساس یک مطالعه نتورک متاآنالیز می باشد (لینک) که در آن ۵۸ کارآزمایی بالینی با مجموع حدود ۲۴ هزار شرکت‌کننده با اضافه‌وزن یا چاقی و بدون دیابت بررسی شده‌اند.

@Scientometric
❤6🔥1
🧠 آینده انتشار مقالات پزشکی؛ آیا هوش مصنوعی جایگزین داوری انسانی خواهد شد؟

✍️ امیرعلی سهراب پور - ۱۴۰۵/۰۸/۲۶


هاوارد بوچنر، سردبیر پیشین JAMA، و فردریک ریوارا در مقاله‌ای در Sensible Medicine پرسشی بنیادین مطرح می‌کنند: آیا می‌توان داوری خارجی انسانی (External Peer Review) را از فرایند انتشار مقالات پزشکی حذف کرد؟ نویسندگان معتقدند نظام فعلی داوری با مشکلات ساختاری جدی مواجه است؛ از فرایندهای پیچیده و تکراری ارسال مقاله و تفاوت فرمت مجلات گرفته تا ماه‌ها انتظار برای دریافت نظر داوران، دشواری یافتن متخصصان مناسب و بار کاری فزاینده سردبیران. با وجود این مشکلات، داوری انسانی تاکنون تقریباً جزئی جدایی‌ناپذیر از اعتباربخشی علمی بوده است.

پیشنهاد نویسندگان، یک مدل انتشار مبتنی بر ارزیابی هوش مصنوعی است: مقاله پس از ارسال، توسط AI از نظر سه محور اعتبار روش‌شناختی (Rigor)، اصالت (Originality) و اهمیت (Importance) ارزیابی و امتیازدهی می‌شود. سردبیر بر اساس این ارزیابی تصمیم به رد یا درخواست اصلاح می‌گیرد. پس از بازنگری، مقاله مجدداً توسط AI بررسی می‌شود و در صورت بهبود قابل‌توجه امتیاز، مقاله همراه با دو گزارش ارزیابی هوش مصنوعی و نسخه اولیه منتشر خواهد شد. در این مدل، فاصله ارسال تا انتشار می‌تواند از چند ماه به چند روز یا چند هفته کاهش یابد. AI همچنین می‌تواند ثبت کارآزمایی‌های بالینی، تطابق با CONSORT و سایر دستورالعمل‌های گزارش‌دهی، صحت منابع، احتمال جعل ارجاعات و تناسب آزمون‌های آماری را بررسی کند. ارزیابی متخصصان انسانی در صورت نیاز، به‌ویژه برای موضوعات حساس از نظر سلامت عمومی، همچنان امکان‌پذیر خواهد بود.

البته این پیشنهاد هنوز یک مدل آرمانی است، نه یک روش اعتبارسنجی‌شده برای جایگزینی کامل داوری انسانی. حفاظت از داده‌های محرمانه پژوهشگران، سوگیری الگوریتم‌ها، تولید توصیه‌های متعدد و گاه کم‌اهمیت، و مهم‌تر از همه توانایی AI در قضاوت درباره اصالت و اهمیت واقعی یک کشف علمی، از چالش‌های اصلی هستند. نویسندگان همچنین تأکید می‌کنند که باید بررسی شود آیا سوگیری AI کمتر از سوگیری انسان است و آیا می‌توان آن را شناسایی و اصلاح کرد. شاید مهم‌ترین تحول آینده نه حذف کامل انسان، بلکه انتقال نقش او از بررسی‌های تکراری و فنی به قضاوت‌های تخصصی، اخلاقی و بالینی باشد. همان‌طور که اینترنت، دسترسی آزاد و ثبت اجباری کارآزمایی‌ها نشر پزشکی را متحول کردند، هوش مصنوعی نیز می‌تواند ساختار این نظام را به‌طور اساسی تغییر دهد.

Reference: Bauchner H, Rivara FP. The Future of Medical Publishing – Eliminating Human Peer Review. Sensible Medicine. November 17, 2026.


🆔 @HR1Ghadam
.
❤6