Modern Science
984 subscribers
582 photos
249 videos
60 files
646 links
علم یک روش نظام مند و منطقی برای پی بردن به نحوه ی کارکرد اجزای موجود در جهان است


@Sciencemodern2
Download Telegram
زمین تخت گراها (که اخیرا در ایران هم زیاد شدن) میگن نظریه زمین کروی ساخته دست ناسا و دولت های بزرگ برای به بردگی کشیدن انسان ها هست. جالبه در قدیمی ترین مدل های ستاره شناسی از ارسطو گرفته تا مدل بطلمیوس که مدل استاندارد ستاره شناسی از ۱۵۰ بعد از میلاد تا زمان کوپرنیک در بین ستاره‌شناسان سرزمین های اسلامی و مسیحی به حساب میومد، زمین کرویه:
👍4
Forwarded from Saeed
وقتی گفته میشه نویسندگان روزنامه کیهان هیچ چیزی سرشون نمیشه منظورمون چیه:

B2n.ir/p39683
Forwarded from Saeed
Modern Science
وقتی گفته میشه نویسندگان روزنامه کیهان هیچ چیزی سرشون نمیشه منظورمون چیه: B2n.ir/p39683
سال ها قبل از کوپرنیک و گالیله، پاپ زمین رو برای استعمارگران پرتغالی و اسپانیایی نصف کرد(برای حل منازعات استعماری) و مقرر شد اسپانیایی ها از غرب برن برسن به آسیا، و پرتغالی ها از جنوب، که واسکودوگامای پرتغالی بالاخره موفق شد اینقدر به جنوب بیاد که به آخر قاره آفریقا برسه (دماغه امیدنیک) و دورش بزنه و به آسیا بیاد و کریستوف کلمب هم از طرف دولت اسپانیا به ژاپن رسید که مدتی بعد مشخص شد ژاپن نبوده و قاره ناشناخته ای بوده و ۳۰ سال بعد از کریستف کلمب، ماژلان از طرف دولت اسپانیا قاره آمریکا رو از جنوب دور زد(کانال پاناما اون زمان وحود نداشت) و به فیلیپین رسید و اونجا کشته شد و یکی از کشتی های ناوگانش موفق شد با ادامه همین مسیر به اسپانیا برگرده
Forwarded from Saeed
یک سوال ساده ریاضی:

فرض کنیم یک کشور، برای ۱۰ سال متوالی تورم سالانه ۴۰ درصد را تجربه کند، در حالیکه میزان افزایش حقوق و دستمزد در این کشور هر سال ۲۰ درصد باشد. بعد از ۱۰ سال قدرت خرید حقوق‌بگیران این کشور چند درصد کاهش یافته است؟
Anonymous Quiz
8%
۳۰ درصد
14%
۵۰ درصد
14%
۷۰ درصد
64%
۹۰ درصد
اگزالیک اسید، فیتیک‌اسید، و تانن در گیاهان ارگانیک مانع از جذب مواد مغذی میشوند.

اسیدهای کاهنده نسبتا قوی می توانند با اتصال به مواد معدنی رژیم غذایی مانند آهن و روی در دستگاه گوارش و جلوگیری از جذب آنها اثرات ضد جذب مواد مغذی داشته باشند. به عنوان مثال می توان به اسید اگزالیک، تانن ها و اسید فیتیک اشاره کرد که در رژیم های غذایی گیاهی به وفور یافت می‌شوند. کمبود کلسیم و آهن در رژیم‌های غذایی کشورهای در حال توسعه چیز معمولی است چراکه گوشت کمتری مصرف می‌شود و مصرف زیاد اسید فیتیک از حبوبات و نان غلات کامل مانع از جذب مواد معدنی میشود. با این حال، جوانه زدن دانه‌ها، خیساندن، یا تخمیر میکروبی(مانند اضافه کردن مخمر به نان) همگی استراتژی‌های قدیمی هستند که محتوای فیتات و پلی فنول غلات تصفیه نشده را کاهش می‌دهند. چندین تحقیق تاکنون افزایش جذب آهن، روی و کلسیم در بزرگسالان تغذیه شده با غلات فیتیک‌زدایی شده در مقایسه با غلات حاوی فیتات ارگانیک گزارش شده است.
Forwarded from Saeed
Free radical theory of aging

حدود ۷۰ سال قبل که دنهام هارمن نظریه‌ «آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد» رو برای فرایند پیر شدن ارائه داد، بلافاصله بسیاری از شیمیدانان از جمله لینوس پاولینگ معروف ازش حمایت کردند و شروع کردند به خوردن و تبلیغ مصرف مقادیر زیاد ویتامین سی، در مقادیر بسیار بیش از نیاز روزانه بدن. (از بین تمام ویتامین ها فقط ویتامین C و ویتامین E و ویتامین A اثرات آنتی اکسیدانی دارند). اما با گذر دهه‌ها مطالعات کلینیکی زیادی هیچگونه اثربخشی نشان ندادند!
اخیرا مقاله ای در مجله زیست شناسی نظری دیدم که اومده با دو روش مختلف، عملکرد آنتی اکسیدان های خارجی رو در کنار آنتی اکسیدان‌ها طبیعی بدن در محیط سلولی شبیه‌سازی کامپیوتری کرده و نتیجه گرفته که آنتی اکسیدان های خارجی به ۳ دلیل اثربخشی در محیط بدن(in vivo) ندارن در صورتی که در ظرف آزمایشگاهی (in vitro) کاملا اثربخش هستند:

۱- غلظتشون در محیط سلولی برای برخورد اتفاقی با رادیکال های زیاد و خنثی کردنشون باید بسیار بسیار بیشتر از مقداری باشه که مصرفش برای بدن انسان امکان پذیر هست.

۲- ثابت تعادل واکنششون با رادیکال‌های آزاد باید خیلی بزرگ باشه وگرنه نمیتونن با آنتی اکسیدان های آنزیمی موجود در بدن رقابت کنن

۳- برخلاف آنتی اکسیدان های موجود در بدن، مکانیزمی برای کاهش(احیا) و بازاستفاده از اون ها پس از اکسید شدن وجود نداره و به سرعت در محیط سلولی تخلیه میشن
👍2
قضیه آخر فرما

در حدود سال ۱۶۳۷، پیر دو فرما ریاضیدان فرانسوی در حاشیه یکی از کتاب هایش به نام حساب(Arithmetica)، قضیه ای در خصوص اعداد طبیعی مطرح کرد تحت عنوان اینکه اگر n بزرگتر از دو باشد، هیچ ۳ عدد طبیعی a و b و c وجود ندارند که در تساوی بالا صدق کنند. برای n مساوی با یک، جواب ها بدیهی است، برای n مساوی دو فیثاغورسیان باستان بینهایت عدد طبیعی پیدا کرده بودند. فرما نوشته بود که اثبات این قضیه را پیدا کرده اما در این حاشیه نمیگنجد. فرما در حاشیه صفحه های دیگر همین کتاب و کتاب های دیگرش، بسیاری قضیه بدون اثبات دیگر مطرح کرده بود و در خصوص آن ها نیز ادعا کرده بود که اثبات آن ها را پیدا کرده ولی در حاشیه نمیگنجند. تمام قضیه های بدون اثبات فرما در سال های بعد توسط سایر ریاضیدانان اثبات شدند اما این قضیه تا ۳۵۸ سال در مقابل اثبات مقاومت میکرد! در سال ۱۹۹۵ اندرو وایلز انگلیسی که تمام عمر خود را صرف این قضیه کرده بود، توسط بسیاری از نظریه ها و تکنیک های جدید ریاضی از هندسه جبری مانند رسته اسکیم ها، نظریه ایواساوا، و بسیاری دیگر از تکنیک های اواخر قرن ۲۰ که در زمان فرما موجود نبودند، آن را ۱۲۹ صفحه اثبات کرد.
زمانی که وایلز اثبات این قضیه را منتشر کرد، اکثر ریاضیدانان جهان معتقد بودند با نظریه های ریاضی موجود هنوز اثبات این قضیه ممکن نیست. خود وایلز ادعا میکرد در یک حالت روانی خاص و مکاشفه‌وار، ایده اصلی برای این اثبات را پیدا کرده.
امروزه تقریبا تمام ریاضیدانان معتقدند که اثباتی که فرما در خصوص این قضیه در نظر داشته غلط بوده.
گذر از جهان اسطوره .pdf
6 MB
پیشنهاد کتاب برای مطالعه

گذار از جهان اسطوره به فلسفه
نوشته محمد ضیمران
3👌2
رسانه جمهوری اسلامی هم اعلام کرد حیوانات آگاهی دارند:

https://www.google.com/amp/s/www.asriran.com/fa/amp/news/982393

زمان ما تکامل داروینی رو هم وزارت آموزش پرورش جمهوری اسلامی به دانش آموزان درس میداد. شاید هنوز هم درس میدن
جک ای. گلدستون جامعه‌شناس، دانشمند علوم سیاسی و مورخ اهل ایالات متحده آمریکا است که متخصص در مطالعات جنبش‌های اجتماعی، انقلاب‌ها، جمعیت‌شناسی سیاسی و «خیزش غرب» در تاریخ جهان است.
او در کتاب «انقلاب و شورش در جهان مدرن اولیه» با استناد به شواهد بسیار نتیجه‌گیری می‌کند که انقلاب‌ها و شورش‌ها بیشتر از نهادهای لیبرال، دولت‌هایی واپس‌گرا ایجاد کرده‌اند که مایه ناامیدی و سرافکندگی بوده‌اند و به این نتیجه می‌رسد که شاید داشتن انتظار از انقلاب‌ها برای به ارمغان آوردن دموکراسی و پیشرفت اقتصادی بیهوده باشد. در عوض، گلدستون معتقد است که مسیر رسیدن به این اهداف باید با احترام به آزادی فردی آغاز شود و نه جنبش های اقتدارگرایانه‌ی «آزادی ملی».
👏6👍1
واکاوی ریشه‌های اجتماعی شکست کارآفرینی دانشگاهی ایران: الیگارشی در برابر تخریب خلاق

(متن کامل این مقاله بنابردلایلی که اطلاع ندارم حذف شده)

چکیده مقاله:
تاکنون پژوهش‌های گوناگونی به شناسایی موانع کارآفرینی دانشگاهی پرداخته‌اند. این پژوهش‌ها، آشکار و پنهان، نشان دادند که کارآفرینی دانشگاهی در ایران تاحد زیادی به شکست انجامیده است، چراکه محقق نشدن آرمان‌ها و اهداف کارآفرینی دانشگاهی به پدیده‌ای گسترده و دامن‌گیر تبدیل شده است. بدین‌سان، با تاکید بر رویکرد فروم در شناسایی ریشه‌های اجتماعیِ پدیده‌های اجتماعی، پژوهش حاضر بر آن بود تا ریشه‌های اجتماعی شکست کارآفرینی دانشگاهی را واکاوی کند. بدین منظور از رویکرد کیفی و روش داده‌بنیاد از نوعِ نوظهور استفاده شد و با 14 نفر از متخصصان حوزه‌ی کارآفرینی کشور مصاحبه‌هایی ژرف به عمل آمد. برای نمونه‌گیری از این افراد از روش نمونه‌گیری هدفمند نظری با تکیه بر اشباع نظری داده‌ها استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها نیز از تحلیل مضمون استفاده شد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن بودند که نظام الیگارشیکِ کارآفرینی در ایران همان ریشه‌ی اجتماعی شکست کارآفرینی دانشگاهی است که خود، بازدارنده‌های اقتصادی، سیاسی و حقوقی و فرهنگی ایجاد می‌کند. نظام الیگارشیک کارآفرینی، تخریب خلاق را که لازمه‌ موفقیت کارآفرینی دانشگاهی است غیرممکن می‌کند.

https://karafan.tvu.ac.ir/article_178001.html
Modern Science
واکاوی ریشه‌های اجتماعی شکست کارآفرینی دانشگاهی ایران: الیگارشی در برابر تخریب خلاق (متن کامل این مقاله بنابردلایلی که اطلاع ندارم حذف شده) چکیده مقاله: تاکنون پژوهش‌های گوناگونی به شناسایی موانع کارآفرینی دانشگاهی پرداخته‌اند. این پژوهش‌ها، آشکار و پنهان،…
تخریب خلاق

جوزف شوپیتر، اقتصاددان اتریشی در سال ۱۹۴۲ در کتاب «کپیتالیسم، سوسیالیسم و دموکراسی» مفهومی معرفی کرد با عنوان «تخریب خلاق».
تخریب خلاق مفهومی در علم اقتصاد است که فرآیندی را توصیف می کند که در آن نوآوری های جدید جایگزین نوآوری‌های قدیمی‌تر میشوند و موجب منسوخ شدن آن‌ها میگردند.
در اقتصاد مدرن، تخریب خلاق یکی از مفاهیم اصلی در «نظریه رشد درون زا» است. دارون  عجم‌اوغلو و جیمز رابینسون در کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند»، کتابی محبوب درباره توسعه اقتصادی بلندمدت، دلیل اصلی رکود و زوال کشورها را تمایل حاکمان آن‌ کشورها «به بلاک کردن فرایند تخریب خلاقانه» میدانند. یعنی جلوگیری از فرآیند‌ سودمندی که نوآوری‌ها را ایجاد می‌کند.
1
بخشی از فصل اول کتاب «واگرایی طولانی، چگونه قانون اسلامی خاورمیانه را عقب نگه داشت؟» در این فصل صورت مساله تشریح شده.

(نوشته تیمور کوران، اقتصاددان و دانشمند علوم سیاسی دانشگاه کارولینای جنوبی و استاد مهمان مطالعات اسلامی دانشگاه دوک)
(ترجمه شده با هوش مصنوعی ChatGPT)

در اوایل قرن نوزدهم، درست قبل از نخستین اصلاحات ساختاری خاورمیانه که با هدف مدرن‌سازی بخش‌های خصوصی انجام شد، زندگی اقتصادی محلی نسبت به شیوه‌های نوظهور غربی بسیار ابتدایی به نظر می‌رسید. در حالی که مشارکت‌های تجاری شکل‌گرفته تحت قوانین اسلامی معمولاً شامل چند شریک بود که منابع خود را برای پروژه‌های کوتاه‌مدت به اشتراک می‌گذاشتند، غربی‌ها شرکت‌هایی تشکیل می‌دادند که برای مدت نامحدودی با ده‌ها، صدها، و حتی هزاران سهام‌دار به فعالیت خود ادامه می‌دادند. در بازارهای اعتباری سنتی خاورمیانه، تأمین‌کنندگان عمدتاً افرادی بودند که قادر به اعطای وام‌های کوچک بودند. در مقابل، غربی‌ها به بانک‌های تجاری دسترسی داشتند که می‌توانستند سرمایه‌های بسیج شده از عموم مردم را به پروژه‌های بزرگ‌مقیاس تولیدی هدایت کنند. بازار سهامی برای خرید و فروش سهام شرکت‌های بومی خاورمیانه وجود نداشت، چرا که این شرکت‌ها معمولاً کوتاه‌مدت بودند. در غرب، بازار سهام جایگاه برجسته‌ای یافته بود و سرمایه‌گذاران در شرکت‌های بلندمدت می‌توانستند سهام خود را در هر زمان نقد کنند. عرضه خدمات اجتماعی شهری نیز نمونه دیگری از این تفاوت‌ها را نشان می‌دهد. در خاورمیانه، تأمین‌کننده سنتی این خدمات وقف بود. در مواجهه با پیشرفت‌های خیره‌کننده تکنولوژیکی، این نوع امانت‌داری به‌عنوان وسیله‌ای برای به‌روز نگه داشتن خدمات ناکافی بود. شهرداری که ابزاری استاندارد برای مدیریت محلی در اروپای غربی بود، برای پاسخگویی به نیازهای سریعاً در حال تغییر شهرها مناسب‌تر بود. از اواسط قرن نوزدهم به بعد، در مصر، ترکیه و سایر نقاط منطقه، نهادهای وارداتی حوزه‌ی نهادهای ناکارآمد اسلامی را محدود کردند. دادگاه‌های تجاری تأسیس شده در اواسط قرن نوزدهم نمونه‌ای از این موضوع هستند. این دادگاه‌ها پرونده‌ها را بر اساس قانون تجارت فرانسه بررسی می‌کردند. اگرچه دادگاه‌های اسلامی همچنان به بررسی اختلافات تجاری ادامه دادند، اما سهم آن‌ها از بار کاری قانونی به‌شدت کاهش یافت. چون چنین اصلاحات حقوقی شامل گسترش الگوهای تجاری غربی و کاهش روش‌های سنتی اسلامی بود، اغلب آن‌ها را به‌عنوان «غربی‌سازی اقتصادی» توصیف می‌کنند. اما واردات نهادها همیشه به معنای تقلید مستقیم از نهادهای غربی نبود. نهادهایی که از غرب قرض گرفته شده بودند، گاهی برای محدود کردن تأثیرات غربی، حفظ آداب و رسوم قدیمی، و حتی ابداع سنت‌های جدید استفاده می‌شدند. یکی از نمونه‌های بارز وام‌گیری خلاقانه در توسعه بانک‌های اسلامی است که از اواسط قرن بیستم آغاز شد. از منظر تاریخی، مفهوم «بانک اسلامی» نوعی تناقض در اصطلاح است. یک بانک اسلامی در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر از هر مؤسسه خصوصی‌ای که پیش از قرن نوزدهم در خاورمیانه وجود داشت، عمل می‌کند. این نهاد یک شرکت است، شکلی سازمانی که با قوانین اسلامی بیگانه است. بنابراین بانکداری اسلامی یک «سنت اختراع‌شده» محسوب می‌شود. معماران این نوع بانکداری از مدل‌های نهادی غربی استفاده کرده‌اند، نه برای آنکه زندگی اقتصادی مسلمانان را «غربی‌تر» کنند، بلکه به منظور تشویق به پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، وام‌گیری و قرض دادن به‌گونه‌ای که دست‌کم ظاهراً «اسلامی» باشد. با توجه به انگیزه‌های پشت سر این واردات، دستاوردهای جمعی آن‌ها بهتر است به‌عنوان «مدرن‌سازی اقتصادی» توصیف شود تا «غربی‌سازی اقتصادی». نظریه‌پردازان مدرنیزاسیون در اواسط قرن بیستم، که به‌خاطر تلقی محافظه‌کاری به‌عنوان یک توضیح به‌جای مشاهده‌ای که نیازمند روشن‌گری است مورد انتقاد قرار گرفتند، در اشتباه بودند که این دو مفهوم را یکسان می‌دانستند. برای آن‌ها، مدرن‌سازی اقتصادی به معنای پذیرش کامل نهادها و باورهای غربی بود. در اینجا مفهوم مدرنیزاسیون معنای محدودتری دارد. این مفهوم شامل تغییرات نهادی است که برای پشتیبانی از معاملات اقتصادی در مقیاس بزرگ‌تر، با مدت‌زمان طولانی‌تر و پیچیدگی بیشتر، و برای فراهم کردن انعطاف‌پذیری بیشتر برای بازیگران اقتصادی طراحی شده‌اند.

ادامه در پیام بعدی...
بخشی از فصل اول کتاب «واگرایی طولانی، چگونه قانون اسلامی خاورمیانه را عقب نگه داشت؟

بخش دوم:

اصلاحات اقتصادی مدرنیزه به‌عنوان ابزاری برای همگام شدن با ثروتمندترین کشورها در تولید و مصرف عمل می‌کنند، بدون آنکه به معنای تقلید کورکورانه یا حذف تفاوت‌ها باشند. این معنای محدودتر با برنامه‌های اصلاح‌طلبان ترکیه، عرب و ایرانی در دو قرن گذشته سازگار است. هیچ‌کدام از آن‌ها نمی‌خواستند تفاوت‌های فرهنگی کشور خود را از بین ببرند. آن‌ها با وام‌گیری انتخابی، هرکدام نهادهای وارداتی را با شرایط محلی سازگار کردند. هدف مشترک آن‌ها تکرار دستاوردهای خاص غربی بود، نه پذیرش فرهنگ غربی به‌طور کلی. در اقتصادهای سنتی که آن‌ها به دنبال مدرنیزه کردن آن بودند، مردم از رباخواران وام می‌گرفتند، معمولاً برای دوره‌های کوتاه‌مدت.
قراردادهای اعتباری اغلب شامل چیزی بیش از یک قول شفاهی نبود و رسیدگی به اختلافات تجاری لزوماً به مستندات متکی نبود. بانک‌های تأسیس‌شده در دهه ۱۸۵۰ تحت حمایت اصلاح‌طلبان ترکیه و مصر نمی‌توانستند بر اساس توافقات شفاهی عمل کنند. تراکنش‌های آن‌ها که بسیار بیشتر و اغلب بسیار بزرگ‌تر از تراکنش‌های یک رباخوار سنتی بود، باید بر اساس روش‌های استاندارد مستند می‌شد. یکی از وظایف دادگاه‌های تجاری جدید که خارج از سیستم حقوقی اسلامی تأسیس شدند، حل اختلافات مربوط به بخش بانکداری نوظهور بود. تا اواسط قرن نوزدهم که آغاز اصلاحات عمده را نشان می‌دهد، جهان وارد یک دوره جدید اقتصادی، یعنی رشد اقتصادی مدرن شده بود. همان‌طور که نام این دوره نشان می‌دهد، ویژگی اصلی آن گسترش اقتصادی خودپایدار با سرعتی بی‌سابقه است؛ اگرچه رکودهایی ممکن است رخ دهد، اما آن‌ها معکوس‌های موقتی در مسیری صعودی هستند. این دوره دارای ویژگی‌های دیگری نیز هست: تغییر سریع تکنولوژیکی، دو برابر شدن طول عمر، شهرنشینی گسترده، و توانایی بسیج سرمایه‌های فراوان از طریق سازمان‌های خصوصی پیچیده. اصلاح‌طلبان مسلمان قرن نوزدهم ممکن است منشأ این ویژگی‌ها یا ارتباطات آن‌ها را درک نکرده باشند. با این حال، آن‌ها احساس می‌کردند که این ویژگی‌ها برای پیشرفت اقتصادی حیاتی شده‌اند. این دیدگاه که رشد اقتصادی مدرن به توانایی‌های سازمانی خاصی وابسته است، پیش‌فرض وجود یک مسیر منحصر به فرد برای دستیابی به بهره‌وری اقتصادی بالا یا استانداردهای زندگی بالا نیست. این دیدگاه فرض می‌کند که برای دستیابی به این اهداف، تغییرات نهادی بنیادینی لازم است تا به پس‌اندازکنندگان، سرمایه‌گذاران، وام‌دهندگان، وام‌گیرندگان، بازرگانان و تولیدکنندگان اجازه دهد در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر از گذشته و از طریق سازمان‌هایی به مراتب بزرگ‌تر و با افق‌های زمانی بسیار طولانی‌تر از آنچه در قرون وسطی ممکن بود، فعالیت کنند. اگر این نکته پذیرفته شود، تنها مسئله‌ای که باقی می‌ماند این است که تا مدت‌ها پس از سال ۱۷۵۰، که به‌عنوان آغاز رشد اقتصادی مدرن شناخته می‌شود، خاورمیانه فاقد اشکال سازمانی و تکنیک‌هایی بود که این دوره را از دو دوره قبلی، یعنی پیش از تاریخ تا ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد و کشاورزی یکجانشین از آن زمان تا ۱۷۵۰ متمایز می‌کند.
Timur_Kuran_The_Long_Divergence_How_Islamic_Law_Held_Back_the_Middle.pdf
19.1 MB
فایل کامل کتاب «واگرایی طولانی، چگونه قانون اسلامی جلوی پیشرفت خاورمیانه را گرفت؟»
ترجمه مقدمه فصل «ترندهای جدید در مدیریت استراتژیک» که در ویرایش آخر کتاب «آنالیز استراتژی معاصر، نوشته رابرت ام.گرند» به آن اضافه شد:

بخش اول:

محیط جدید کسب و کار

از نظر نیروهایی که در حال تغییر شکل دادن به کسب و کار هستند، دو دهه اول قرن ۲۱ مشابه دو دهه اول قرن ۲۰ است. در هر دو دوره، جهان توسعه یافته توسط نوآوری‌های تکنولوژیکی دگرگون شد. در قرن ۲۰، این نوآوری‌ها شامل برق، خودرو و تلفن بودند؛ در قرن ۲۱، فناوری‌های دیجیتال در حال تحول تولید، تجارت و تعاملات اجتماعی هستند. هر دو دوره همچنین شاهد تغییرات بزرگ سیاسی بودند: در اوایل قرن ۲۰، ظهور دولت-ملت، فروپاشی امپراتوری‌های استعماری و پیدایش مارکسیسم-لنینیسم رخ داد؛ در اوایل قرن ۲۱، ظهور افراط‌گرایی مذهبی، کاهش لیبرالیسم و نارضایتی از رهبران و سیستم‌های سیاسی مشاهده می‌شود. در هر دو دوره، نارضایتی عمومی از شرکت‌های بزرگ یک موضوع مشترک بوده است. بیایید بر چهار عامل کلیدی تغییر در قرن ۲۱ تمرکز کنیم.

فناوری

اختراع مدار مجتمع در سال ۱۹۵۸ آغازگر عصر دیجیتال بود. با این حال، تا زمان ظهور ریزپردازنده (۱۹۷۱)، فناوری RFID(سامانه بازشناسی با امواج رادیویی) و به دنبال آن «اینترنت اشیا»(۱۹۸۹) و پهنای باند بی‌سیم (۲۰۰۱) بود که انقلاب دیجیتال به نیرویی واقعاً تغییردهنده(disruptive) تبدیل شد. در ایالات متحده، شرکت‌های «FAANG» (مخفف فیس‌بوک، آمازون، اپل، نت‌اسکیپ و گوگل) در پایان ژوئیه ۲۰۱۸، ۱۴٪ از ارزش بازار S&P 500[۱] را به خود اختصاص دادند. با ارزش‌ترین شرکت‌های چینی، تنسنت هولدینگ[۲] و گروه علی‌بابا بودند. با این حال، طبق گفته برایان آرتور، یکی از پیشگامان اقتصاد پیچیدگی، تأثیر کامل انقلاب دیجیتال هنوز احساس نشده است. ترکیب حسگرها، داده‌های بزرگ و هوش مصنوعی (AI) یک «هوش خارجی در کسب و کار» تولید می‌کند – هوشی که در داخل کارگران انسانی قرار ندارد بلکه در الگوریتم‌ها و ماشین‌های اقتصاد مجازی جای دارد. فرآیندهای کسب و کار، مهندسی و مالی اکنون می‌توانند از کتابخانه‌های عظیمی از عملکردهای هوشمند بهره ببرند و به تدریج فعالیت‌های انسانی را منسوخ کنند. به عنوان مثال، ظهور وسایل نقلیه خودران احتمالاً نه تنها میلیون‌ها شغل در حمل و نقل تجاری و شخصی را حذف خواهد کرد، بلکه نیاز افراد به مالکیت خودرو را نیز از بین خواهد برد. در خرده‌فروشی، فروشگاه‌های بدون صندوق آمازون گو«amazon go»، همراه با توسعه ربات‌های قفسه‌پرکن، به پتانسیل فروشگاه‌های کاملاً خودکار اشاره دارند. فناوری همچنین به‌طور اساسی مرزهای بین شرکت‌ها و بازارها را تغییر می‌دهد. فناوری‌های بی‌سیم هزینه‌های تراکنش را به شدت کاهش داده‌اند و رشد «اقتصاد اشتراکی» [۳] را تسهیل کرده‌اند که شامل اشتراک همتا به همتا (Airbnb، Blablacar، Lending Club) و خدمات فریلنسر در «اقتصاد فریلنسری» [۳] (Uber، freelancer.com، TaskRabbit) می‌شود. تا پایان سال ۲۰۱۷، فهرست‌های Airbnb از تعداد اتاق‌های هتل ارائه شده توسط پنج زنجیره بزرگ هتل‌های جهان فراتر رفت، در حالی که Uber با ۱۶,۰۰۰ کارمند، ۱.۶ میلیون راننده در سراسر جهان داشت.

توضیحات:
[۱] اس‌اندپی ۵۰۰ (به انگلیسی S&P 500؛ مخفف عبارت Standard and Poor's Index) فهرستی از ۵۰۰ سهام برتر در بازار بورس سهام نیویورک و نزدک است.

[۲] تِنسِنت (به انگلیسی: Tencent) شرکت هلدینگ چینی است، که در زمینه ارائه خدمات شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های گروهی، پورتال‌های وب، تجارت الکترونیک، آنتی‌ویروس‌ها، مرورگر وب، بازی‌های چندنفره آنلاین (مانند پابجی موبایل)، بازی‌های ویدیویی و خدمات ارزش افزوده مخابرات فعالیت می‌کند.

[۳] عبارات sharing economy و gig economy مفاهیمی جدید مبتنی بر فناوری اطلاعات هستند که توضیحات آن‌ها در متن دیگری باید به صورت مفصل ارائه شود.