🛑میخ ریاضیات بر تابوت بزرگترین تئوری های توطئه

«دیوید گریمز»، فیزیکدان دانشگاه آکسفورد موفق شده احتمال سربه‌مهر ماندن چهار نظریه‌ی بزرگ توطئه را حساب کند و همان‌طور که انتظار می‌رفت، نتیجه‌ی این محاسبات به‌هیچ‌وجه خوشایند طرفداران نظریات توطئه نیست.بر اساس محاسبات گریمز، برای آن‌که بتوان به شیوه‌ی سنتی روی ماجرایی سرپوش گذاشت طوری‌که تا ده سال کسی از آن بویی نبرد، باید کمتر از ۱۰۰۰ نفر از کلیات یا جزئیات ماجرا اطلاع داشته باشند و برای این‌که این راز یک قرن دوام بیاورد، تعداد افراد درگیر باید کمتر از ۱۲۵ نفر باشد؛ اما بیشتر فرضیات توطئه رایج حول موضوعاتی شکل گرفته که هزاران نفر در آن‌ها مشارکت داشته‌اند و طبق ادعای گریمز، هر پنهان‌کاری یا توطئه‌ای که بیش از چندصدنفر در آن سهیم باشند، به‌سرعت فرو خواهد پاشید.

درنهایت محاسبات به این نتیجه رسید که: اگر فرود انسان بر ماه واقعاً دروغ بود، حدود ۴۱۱ هزار نفر از کارکنان و پیمانکاران ناسا از آن آگاهی داشتند و این موضوع پس از ۳.۷ سال آشکار می‌شد. هرگونه سرپوش گذاشتن روی ارتباط بین واکسیناسیون و اوتیسم بین ۲.۳ تا ۳۴.۸ سال پس از آغاز واکسیناسیون افشا می‌شد. فریب تغییرات اقلیمی بین ۳.۷ تا ۲۶.۸ سال دوام می‌آورد. پنهان کردن داروی سرطان پس از تنها ۳.۲ سال توسط یکی از کارکنان شرکت‌های بزرگ داروسازی افشا می‌شد. این محاسبات در خوش‌بینانه‌ترین حالت برای طراحان توطئه انجام شده.

برای نمونه در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) ادوارد اسنودن برنامه‌ی جاسوسی گسترده‌ی آژانس امنیت ملی ایالات‌متحده ناسا را افشا کرد. این افشاگری تنها شش سال پس از آغاز تخمینی برنامه‌ی «PRISM» اتفاق افتاد.این نمونه‌ها و البته معادله‌ی گریمز مؤید این واقعیت است که هرچند توطئه‌ها و پنهان‌کاری‌های وسیعی در جهان اتفاق می‌افتد، اما هیچ‌کدام از آن‌ها نمی‌توانند زمان زیادی دوام بیاورند.

Ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26812482

Failure curves for (a) NASA moon-landing hoax—results for both constant population and Gompertzian function are so close as to be non-resolvable visually (b) Climate change hoax—The blue solid line depicts failure probability with time if all scientific bodies endorsing the scientific consensus are involved, the red-dotted line presents the curve if solely active climate researchers were involved (c) Vaccination conspiracy—blue solid line showing failure probability with time for a combination of public health bodies and major drug manufacturers and the red-dotted line depicting case if only public health bodies were conspiring (d) Failure with time for a suppressed cancer cure conspiracy.

ساعت پاندولی
پیشرفتی بزرگ در دقت اندازه گیری زمان

سال هاست در سایت های خارجی و ایرانی نقل قول دروغی از انیشتین منتشر میشه به شکل زیر:

وقتی شما به مدت دو ساعت با دختر زیبایی می نشینید به نظر می رسد دو دقیقه بر شما گذشته، ولی وقتی روی یک اجاق داغ برای دو دقیقه می نشینید به نظر می رسد که دوساعت بر روی آن نشسته اید.
این نسبیت است. 
. 
آلبرت انیشتن

که نه تنها انیشتین همچین چیزی نگفته بلکه به شدت باعث فهم اشتباه مردم از زمان در فیزیک میشه. زمان فیزیکی مورد بحث در فیزیک مستقل از زمان حس شده توسط ذهن در خواب و بیداری یا ذهن پشه یا نهنگ هست و با ساعت اندازه گیری میشه. (در دقیق ترین تعریف تا به امروز با ساعت های اتمی و زمانی که انیشتین نظریه نسبیت رو ارائه داد با ساعت های معمولی)

کریستین هویگنس مدت ها درگیر این مساله بود که چه منحنی وجود دارد که اگر اجسام مختلفی را از نقاط مختلفی روی آن رها کنیم، همگی همزمان با هم به پایین ترین نقطه میرسند.

او با روش های هندسی اثبات کرد که این منحنی باید سیکلویید باشد. ( در آن زمان هنوز حساب دیفرانسیل و انتگرال ساخته نشده و بعدها اویلر و لاگرانژ این مساله را با روش‌های آنالیز ریاضی حل کردند).

گالیله متوجه شده بود که یک پاندول در زوایای کوچک، تقریبا زمان برابری را در هر رفت و برگشت طی میکند. اما هرچه این زاویه بزرگتر شود، این دوره تناوب تغییر میکند. هویگنس پس از مطالعه کارهای گالیله و تطبیق آن با مساله منحنی های همزمانی بود، دریافت که این دو مساله در واقع یکی هستند و اگر میشد پاندولی ساخت که جرم سر آن بر روی سیکلویید حرکت کند، آنگاه دوره تناوب این آونگ در زوایای مختلف برابر خواهد بود. (این مساله مهم است چون به خاطر اتلافات انرژی، زاویه نوسان هر آونگی با گذر زمان کوچکتر خواهد شد).

سیکلویید چیست؟

چرخزاد یا سیکلوئید  (Cycloid) یک منحنی است که توسط به حرکت درآمدن نقطه روی دایره ساخته می‌شود. بدین معنا که یک نقطه روی دایره قرار دارد و دایره وقتی که می‌چرخد نقطه هم با آن می‌چرخد اگر حرکت نقطه روی دایره را دنبال کرده و سپس ترسیم کنیم یک منحنی به وجود می‌آید که به آن چرخزاد گویند. (اولین بار گالیله نام آن را سیکلویید گذاشت).

هویگنس برای مجبور کردن حرکت نوک آونگ بر روی سیکلویید، راه حلی که پیدا کرد این بود که اجسامی منحنی در کنار طناب آونگ قرار دهد تا مسیر حرکت نوک آونگ از روی دایره خارج و به سمت سیکلویید نزدیک شود. حال مساله این بود که انحنای این منحنی ها باید چه باشد؟ او با پژوهش های بیشتر متوجه شد خود این منحنی ها هم خود باید نصف سیکلویید باشند!

سپس با روش های هندسی ثابت کرد که سیکلوییدی که توسط نوک آونگ طی میشود با سیکلویید اجسام قرار گرفته در دو سمت طناب یکی هست.

اختراع ساعت پاندولی توسط هویگنس خطای اندازه گیری زمان را از ۱۵ دقیقه در روز به ۱۵ ثانیه در روز کاهش داد.

لو لانداو(Lev Landau) فیزیکدان بزرگ شوروی، فهرستی از اسامی فیزیکدانان نگه داشته بود که آنها را براساس میزان تولید ایده‌های ناب در مقیاس لگاریتمی از 0 تا 5 رتبه بندی کرده بود. بالاترین نمره، صفر، به آیزاک نیوتن اختصاص یافت و آلبرت انیشتین نمره ۰.۵ گرفت. نمره ۱ به بنیانگذاران مکانیک کوانتومی مانند نیلز بور، ورنر هایزنبرگ، ساتیندرا بوز، پل دیراک، اروین شرودینگر و دیگر بنیانگذاران مکانیک کوانتومی اعطا شد، در حالی که افرادی که رتبه ۵ میگرفتند "ایرادشناس" تلقی می شدند. یعنی کسانی که در ایده‌ها و نظریه های دیگران اشکالات رو پیدا میکنند و از خود ایده‌ای ندارند. لانداو به خود نمره ۲.۵ داد اما بعدها خودش را به نمره 2 ارتقا داد. دیوید مرمین، فیزیکدان دانشگاه کورنل در مقاله "زندگی من با لانداو، یک ۴.۵ در مقابل یک ۲" براساس معیار لانداو به خودش نمره ۴.۵ داد.

مجسمه «بلیز پاسکال در حال مطالعه سیکلویید» در موزه لوور

یک پژوهش مروری اخیر (بر پژوهش‌های انجام شده) نشان داده که مکمل‌های ریزمغذی‌ها(ویتامین‌ها و مواد معدنی)، اسیدهای چرب(مانند امگا۳) و پروبیوتیک‌ها برای اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی فایده‌ای ندارند. با این حال، حذف برخی از غذاها، متناسب با عدم تحمل افراد، می تواند به مدیریت علائم کم‌توجهی-بیش‌فعالی در کودکان و نوجوانان کمک کننده باشد.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10444659/

Food faddism

در بعضی از پژوهش‌ها موضوعی مطرح شده با عنوان مد و فشن های غذایی که ایده اصلی آن این است که در بعضی فضاها و خرده‌فرهنگ‌ها اهمیتی بیش از حد واقعی به تاثیر خوراکی‌ها و رژیم غذایی بر سلامت جسمی و روانی داده میشود و اکثرا در خصوص این تاثیرات بزرگنمایی میشود.
ابعاد این موضوع با پیدایش شبکه های اجتماعی بزرگتر شده.

من مدتیه بخشی از مطالعاتم رو به سمتی بردم که علل اساسی و بنیادی توسعه در جوامع غربی رو به صورت ریشه‌ای در منابع خودشون پیدا کنم. یکی از چیزهایی که تا الان درک کردم این بوده که اهمیت نظریه های ساخت‌گرایانه جامعه‌شناسی رو فهمیدم.  اینکه وقتی تمرکز قدرت و بازار کم باشه، پیشرفت هایی میتونه ایجاد بشه که قبلش «به فکر تصمیم گیرندگان یا هیچکسی هم نمیرسیده»!. یک مثال برای درک بهتر حرفم میزنم: سازندگان آفیس ماکروسافت که نرم‌افزار اکسل رو برای محاسبات مالی و حسابداری طراحی کرده بودن، بعد از سال‌ها مشاهدات عملی دیدن که استفاده کنندگان بیشتری ازش به عنوان نرم افزار مدیریت داده استفاده میکنند (چیزی که خودشون بهش فکر هم نکرده بودن) و همین شد که بخش دیتا رو هم در نسخه های بعدی بهش اضافه کردن و الان با وجود نرم افزارهای پیشرفته مدیریت داده، هنوز هم اکسل به دلیل سادگی کاربری در جهان اوله، در صورتی که اولش برای اینکار ساخته نشده بود! اخیرا مقاله ای از یکی از نظریه پردازان آمریکایی دیدم در خصوص مفهوم Appreciative inquiry که با اینکه ارائه این مدل مربوط به سال ۱۹۸۷ هست، ولی این طرز تفکر رو از نظر زمانی پیش‌زمینه و متقدم بر نظریه‌های مدیریت شواهدمحور آمریکایی و جنبش نگاه به نقاط قوت در آمریکا میدونست. حالا خلاصه و حرف اصلی این مدل به بیان همین نظریه‌پرداز اینه:

بینش اصلی و مرکزی این نظریه این است که «گروه‌ها، سازمان‌ها و جوامع به سمتی پیشرفت میکنند که به صورت جمعی، پرشور و مداوم در خصوص آن سوال میپرسند.»

منبع:
Bushe, G. R. (2013). "The appreciative inquiry model". In Kessler, E.H. (ed.). Encyclopedia of Management Theory. Vol. 1. Sage Publications. pp. 41–44.

خود ارائه‌کنندگان این مدل، دلیلشون رو اینطور عنوان کردند:

به تدریج مشخص شد که استفاده بیش از حد از «حل مسئله» مانع هر نوع بهبود اجتماعی می شود و آنچه مورد نیاز است روش های inquiry است که به تولید ایده ها و مدل های جدید برای نحوه سازماندهی کمک کند.

این واژه inquiry که معادل فارسی مناسبی براش پیدا نکردم، به فرایندهایی اشاره داره که هدف آن‌ها افزایش دانش، برطرف کردن شک، یا حل مسئله باشد.

منظور از تصمیم‌گیری در متن این توقع عمومی در افکار جامعه هست که دولت وظیفه داره برای هر مساله‌ یا معضلی تصمیم‌گیری کنه و هر مطالبه ای رو باید از دولت کرد. دولت هیچوقت نمیتونه همچین کاری رو بکنه و صرفا باید فضایی ایجاد کنه تا فرم‌ها و محتواهای جدید خودشون بتونن برساخته بشن.

https://youtu.be/9mBAUytlSfw?si=9NKstrv2HRJgJlop

توی این ویدئو در زمان ۱۳:۰۴ گفته میشه که سیاست‌گذاران اسرائیلی و آمریکایی برنامه دارن که با ایجاد تفرقه قومی در ایران، ایران رو تجزیه کنن!!