تازه‌های علمی
691 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 کشف فسیل ۷۰ میلیون ساله بزرگ‌ترین دایناسور آمریکای شمالی در تگزاس

🔹 دانشجویان دانشگاه ایالتی سول راس در تگزاس موفق به کشف استخوان فسیل‌شده یک دایناسور عظیم‌الجثه در پارک ملی بیگ بند شدند. این استخوان متعلق به «آلاموسوروس» است؛ دایناسوری گردن‌دراز که حدود ۷۰ میلیون سال پیش در آمریکای شمالی زندگی می‌کرد.

🔹 آلاموسوروس با طول حدود ۲۱ متر، بزرگ‌ترین جاندار خشکی‌زی در تاریخ این قاره محسوب می‌شود. این گونه تنها سوروپاد (دایناسورهای گیاهخوار گردن‌دراز) شناخته‌شده در دوره کرتاسه پسین در آمریکای شمالی است.

سوروپادها گروهی از دایناسورها با گردن و دم بسیار بلند و جثه غول‌پیکر بودند. آن‌ها با وجود اندازه عظیم، گیاهخوار بوده و از برگ درختان تغذیه می‌کردند.

🔹 استخوان کشف‌شده یک مهره از بدن آلاموسوروس است که در مارس ۲۰۲۵ توسط دانشجویان زمین‌شناسی در طی یک تحقیق میدانی پیدا شد. این مهره اکنون در آزمایشگاه دیرینه‌شناسی دانشگاه سول راس مورد مطالعه قرار گرفته است.

🔹 پارک ملی بیگ بند به عنوان گنجینه‌ای از فسیل‌های دایناسوری شناخته می‌شود. پیش از این نیز فسیل یک پتروسور با باله‌ای به طول ۱۱ متر و جمجمه دایناسور شاخ‌دار «براووسراتوپس» در این منطقه کشف شده بود.

دوره کرتاسه پسین آخرین مرحله از عصر دایناسورها (۲۳۵ تا ۶۶ میلیون سال پیش) است که با انقراض گسترده این جانداران به پایان رسید. فسیل‌های این دوره اغلب اطلاعات ارزشمندی درباره آخرین روزهای حیات دایناسورها ارائه می‌دهند.

🔹 پژوهشگران معتقدند این مهره جدید می‌تواند به تکمیل اسکلت نسبتاً سالمی کمک کند که اولین بار در دهه ۱۹۷۰ در همین منطقه شناسایی شده بود. بررسی دقیق‌تر این فسیل ممکن است اسرار جدیدی از زندگی آلاموسوروس را فاش کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دایناسور #فسیل #دیرینه_شناسی #تگزاس #تاریخ_طبیعت
🔺 دنباله‌دار سبز رنگ قبل از رسیدن به زمین از هم پاشید!

🔹 دنباله‌دار «SWAN» که انتظار می‌رفت در آسمان شب به رنگ سبز درخشان دیده شود، در نزدیکی خورشید متلاشی شد و تنها گردوغبار کیهانی از آن باقی ماند. این دنباله‌دار که از ابر اورت (منطقه‌ای یخی در دورترین نقاط منظومه شمسی) آمده بود، قرار بود پس از غروب خورشید در این ماه با چشم غیرمسلح هم قابل رؤیت باشد. اما براساس گزارش فیزیک‌دات‌ارگ، گرمای شدید خورشید و نیروهای گرانشی باعث فروپاشی آن شدند.

ابر اورت چیست؟
ابر اورت یک لایه کروی بزرگ از اجرام یخی است که دورترین بخش منظومه شمسی را تشکیل می‌دهد. دانشمندان معتقدند بیشتر دنباله‌دارها از این ناحیه سرچشمه می‌گیرند.

🔹 رنگ سبز این دنباله‌دار به دلیل وجود مولکول‌های کربن دواتمی (C₂) بود که تحت نور خورشید تجزیه می‌شوند و نور سبز منتشر می‌کنند. این پدیده در دنباله‌دارهای دیگر هم دیده شده است.

🔹 ستاره‌شناسان آماتور ابتدا این دنباله‌دار را در تصاویر فضاپیمای ناسا و آژانس فضایی اروپا شناسایی کردند. اما همانند بسیاری از دنباله‌دارهای تازه‌وارد، SWAN نتوانست اولین گذرش از نزدیکی خورشید را تحمل کند. «کارل باتامز»، اخترفیزیکدان آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی آمریکا، می‌گوید: «به زودی فقط توده‌ای از غبار از آن باقی می‌ماند.»

چرا دنباله‌دارها از هم می‌پاشند؟
دنباله‌دارها از یخ، سنگ و گردوغبار ساخته شده‌اند. وقتی به خورشید نزدیک می‌شوند، گرمای شدید یخ‌ها را بخار می‌کند و فشار گرانشی خورشید ساختار شکننده آن‌ها را از هم می‌درد.

🔹 این اتفاق برای بسیاری از دنباله‌دارهای تازه‌کشف شده رخ می‌دهد. برخی مانند NEOWISE (سال ۲۰۲۰) یا Hale-Bopp (سال ۱۹۹۷) نمایشی خیره‌کننده در آسمان ایجاد کردند، اما برخی دیگر مانند SWAN و Atlas (سال ۲۰۲۰) پیش از رسیدن به اوج درخشش، نابود شدند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #دنباله_دار #فضا #اخترشناسی
🔺 گوگل دیپ‌مایند: آینده جیمینی، هوش عمومی مصنوعی (AGI) و خودآگاهی هوش مصنوعی چیست؟

🔹 در مصاحبه اخیر با «دمیس هاسابیس»، مدیرعامل گوگل دیپ‌مایند، جزئیات جدیدی درباره آینده هوش مصنوعی، پروژه «آسترا» و زمان رسیدن به «هوش عمومی مصنوعی» (AGI) فاش شد.
- پروژه آسترا: این اپلیکیشن که در حال آزمایش است، قابلیت‌هایی فراتر از جیمینی فعلی دارد. آسترا می‌تواند کاربران را به نام بشناسد، جزئیات گفتگوهای قبلی را به خاطر بسپارد و حتی روی عینک‌های هوشمند اجرا شود.
- هوش عمومی مصنوعی (AGI): هاسابیس پیش‌بینی می‌کند AGI تا ۵ تا ۱۰ سال آینده توسعه یابد. این سیستم‌ها قادر خواهند بود دنیای اطراف را به صورت عمیق درک کنند و در زندگی روزمره انسان‌ها نقش فعالی داشته باشند.
- خودآگاهی در هوش مصنوعی: هاسابیس معتقد است هوش‌های مصنوعی فعلی خودآگاه نیستند، اما در آینده ممکن است به شکل محدودی این قابلیت را کسب کنند.

هوش عمومی مصنوعی (AGI) به سیستم‌هایی گفته می‌شود که می‌توانند مانند انسان در هر زمینه‌ای فکر کنند، یاد بگیرند و مسئله حل کنند. این سیستم‌ها برخلاف هوش‌های مصنوعی فعلی (که فقط در یک کار خاص مهارت دارند)، انعطاف‌پذیری و درک جامعی از جهان خواهند داشت.

🔹 پروژه مارینر: گوگل در حال آموزش جیمینی برای انجام کارهای عملی مانند رزرو بلیت یا خرید آنلاین است. این قابلیت احتمالاً امسال به جیمینی اضافه خواهد شد.

خودآگاهی در ماشین‌ها چالشی فلسفی-علمی است. حتی اگر هوش مصنوعی روزی بتواند مانند انسان رفتار کند، آیا واقعاً احساسات و تجربه‌های ذهنی مشابه ما دارد؟ هاسابیس توضیح می‌دهد:
«مغز انسان از ماده کربنی ساخته شده، اما ماشین‌ها بر پایه سیلیکون کار می‌کنند. این تفاوت ممکن است باعث شود خودآگاهی در آن‌ها با انسان متفاوت باشد.»


🔹 هاسابیس تأکید می‌کند توسعه هوش مصنوعی باید با احتیاط و تمرکز بر ایمنی انجام شود. او معتقد است AGI می‌تواند بزرگ‌ترین دستاورد بشر باشد، اما خطرات آن نیز نیاز به مدیریت دقیق دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #گوگل #جیمینی #AGI
🔺 هشدار مطالعه جدید: باکتری «حصبه» به سرعت در حال مقاوم شدن به آنتی‌بیوتیک‌هاست!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد باکتری عامل بیماری حصبه (Salmonella Typhi) به‌طور فزاینده‌ای در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها مقاوم می‌شود. این باکتری که سالانه ۱۱ میلیون نفر را مبتلا می‌کند، اکنون حتی به داروهای نسل جدید مانند «سیفالوسپورین» و «آزیترومایسین» نیز پاسخ نمی‌دهد.

🔹 مقاومت آنتی‌بیوتیکی در جنوب آسیا (هند، پاکستان، بنگلادش و نپال) به اوج خود رسیده، اما نمونه‌های مقاوم به ۲۰ کشور دیگر از جمله آمریکا، کانادا و انگلیس نیز گسترش یافته‌اند.

🔹 دانشمندان هشدار می‌دهند اگر مقاومت به آزیترومایسین (تنها آنتی‌بیوتیک خوراکی باقی‌مانده) افزایش یابد، درمان حصبه غیرممکن خواهد شد. در صورت عدم درمان، ۲۰ درصد موارد این بیماری کشنده است.

مقاومت گسترده (XDR) چیست؟
این اصطلاح به باکتری‌هایی اشاره دارد که در برابر تقریباً همه آنتی‌بیوتیک‌های رایج مقاوم هستند. برای مثال، XDR Typhi به ۵ دسته اصلی آنتی‌بیوتیک‌ها پاسخ نمی‌دهد و درمان آن فقط با داروهای تزریقیِ محدود ممکن است.

🔹 راه حل چیست؟
- واکسن‌ها: پاکستان اولین کشوری است که واکسیناسیون همگانی حصبه را آغاز کرده. مطالعات نشان می‌دهند واکسیناسیون کودکان شهری می‌تواند تا ۳۶ درصد از مرگ‌ومیرها بکاهد.
- تحقیقات جدید: توسعه آنتی‌بیوتیک‌های نوین و روش‌های درمانی جایگزین ضروری است.

چرا مقاومت آنتی‌بیوتیکی خطرناک است؟
استفاده نادرست از آنتی‌بیوتیک‌ها (مثلاً مصرف خودسرانه یا قطع زودهنگام دارو) به باکتری‌ها فرصت می‌دهد مکانیسم‌های دفاعی خود را تقویت کنند. این فرآیند شبیه آموزش نظامی است؛ هر بار که حمله آنتی‌بیوتیکی ناموفق باشد، باکتری‌ها «سلاح‌های» قوی‌تری می‌سازند!

خطر خوددرمانی چیست؟
مصرف آنتی‌بیوتیک‌های باقی‌مانده از دوره‌های قبلی یا قطع زودهنگام دارو، باکتری‌ها را «قوی‌تر» می‌کند. این باکتری‌های مقاوم می‌توانند به دیگران هم منتقل شوند و درمان عفونت‌های ساده را سخت‌تر کنند! اگر آنتی‌بیوتیک تجویز شد، دوره درمان را کامل کنید، حتی اگر حال‌تان بهتر شد.

🔹 سازمان‌های بهداشتی جهانی هشدار می‌دهند مقاومت آنتی‌بیوتیکی از ایدز و مالاریا مرگبارتر شده است. بدون اقدام فوری، جهان با بحران جدیدی روبرو خواهد شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #مقاومت_آنتی‌بیوتیکی #واکسن #باکتری
🔺 کوکاکولا در مرکز انتقادات به دلیل ارتباط با صنعت بحث‌برانگیز فرکینگ

🔹 گزارش جدیدی از سازمان «Stand earth» نشان می‌دهد کوکاکولا و برندهای معروفی مانند نستله و پروکتر اند گمبل، به عملیات فرکینگ در حوضه پرمین تگزاس مرتبط هستند. فرکینگ روشی برای استخراج نفت و گاز با تزریق آب، شن و مواد شیمیایی تحت فشار بالا به لایه‌های زیرزمینی است.

🔹 این عملیات علاوه بر آلودگی هوا، باعث تولید «اتان» می‌شود که ماده اولیه تولید پلاستیک است. بخش بزرگی از اتان استخراج‌شده به خارج از آمریکا فرستاده می‌شود تا در تولید پلاستیک برای بطری‌ها و بسته‌بندی‌ها استفاده شود.

🔹 فرکینگ عوارض خطرناکی مانند آلودگی آب‌های زیرزمینی، زمین‌لرزه‌های کوچک و انتشار گازهای سمی دارد. در برخی مناطق نزدیک به حوضه پرمین، مردم می‌توانند آب شیر خود را آتش بزنند!

فرکینگ (شکست هیدرولیکی): روشی برای استخراج نفت و گاز از اعماق زمین با استفاده از تزریق مایعات پرفشار. این روش علاوه بر مصرف بالای آب، باعث نشت مواد شیمیایی به آب‌های زیرزمینی و انتشار گاز متان (یک گاز گلخانه‌ای قوی) می‌شود.

میکروپلاستیک‌ها: ذرات ریز پلاستیک که در اثر تجزیه زباله‌های پلاستیکی ایجاد می‌شوند. این ذرات وارد بدن جانوران، آب آشامیدنی و حتی خون انسان می‌شوند و با مشکلاتی مانند اختلالات هورمونی و سرطان مرتبط هستند.

🔹 گزارش‌ها نشان می‌دهد کوکاکولا مسئول بیش از نیمی از آلودگی پلاستیک در جهان است. اگرچه این شرکت وعده داده تا سال ۲۰۳۵ استفاده از پلاستیک بازیافتی را افزایش دهد، اما ارتباط آن با صنعت فرکینگ نشان می‌دهد هنوز به تولید پلاستیک جدید ادامه می‌دهد.

گرینواشینگ (سبزشویی): وقتی شرکت‌ها با تبلیغات فریبنده، خود را دوستدار محیط‌زیست نشان می‌دهند، اما در عمل تغییری ایجاد نمی‌کنند. منتقدان می‌گویند وعده‌های کوکاکولا برای بازیافت، بدون کاهش تولید پلاستیک جدید، اثربخش نیست.

🔹 راه‌حل‌های جایگزین: استفاده از پلاستیک‌های گیاهی، طراحی بسته‌بندی‌های چندبارمصرف یا حذف کامل بسته‌بندی. تا زمانی که شرکت‌ها تولید پلاستیک را کاهش ندهند، فرکینگ همچنان سودآور خواهد بود.

[منبع] [ویکی‌پدیا فارسی]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #پلاستیک #فرکینگ #سلامتی_کودکان
🔺 اولین مشاهده شکل واقعی الکترون در حال حرکت!

🔹 محققان برای اولین بار موفق شدند شکل یک الکترون در حال حرکت را اندازه‌گیری کنند. این کشف تاریخی در فیزیک کوانتوم می‌تواند درک ما از مواد و ساخت دستگاه‌های الکترونیکی کارآمدتر را متحول کند.

🔹 تیم بین‌المللی به رهبری «ریکاردو کومین» از دانشگاه MIT با استفاده از فناوری پیشرفته ARPES، ساختار کوانتومی الکترون‌ها را بررسی کردند. الکترون‌ها به‌جای ذرات نقطه‌ای ساده، مانند امواجی در فضایی چندبعدی رفتار می‌کنند که به آن «تابع موجی» می‌گویند.

تابع موجی: توصیفی ریاضی از حالت کوانتومی الکترون که شکل و رفتار آن در فضا را نشان می‌دهد. مثل موجی در آب که الگوی خاصی دارد، اما در ابعادی پیچیده‌تر.

🔹 فناوری ARPES با تاباندن نور به مواد و اندازه‌گیری زاویه و سرعت الکترون‌های خارج‌شده، نقشه‌ای از رفتار کوانتومی آن‌ها ایجاد کرد. این روش پنجره‌ای جدید به دنیای کوانتوم باز کرده است.

فناوری ARPES (طیف‌سنجی فوتوالکترونی با وضوح زاویه‌ای): روشی آزمایشگاهی که با تابش نور به سطح مواد، الکترون‌ها را آزاد می‌کند و با تحلیل جهت و انرژی آن‌ها، اطلاعاتی درباره ساختار کوانتومی ماده به دست می‌آورد.

🔹 این کشف به دانشمندان کمک می‌کند موادی با خواص الکترونیکی جدید طراحی کنند. مثلاً موادی که برق را بدون اتلاف انرژی منتقل می‌کنند یا پردازنده‌های کوانتومی قدرتمندتر می‌سازند.

🔹 همکاری جهانی کلید موفقیت این پروژه بود. حتی محدودیت‌های دوران کرونا با امکان همکاری آنلاین، باعث شد متخصصان از سراسر جهان در این تحقیق مشارکت کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_کوانتوم #کشف_علمی #فناوری_آینده
🔺 عناصر کمیاب زمین آن‌قدرها هم «کمیاب» نیستند!

🔹 با تشدید جنگ تجاری چین و آمریکا، چین صادرات عناصر کمیاب زمین را محدود کرده است. این عناصر در ساخت فناوری‌های پیشرفته مانند موتورهای الکتریکی و توربین‌های بادی استفاده می‌شوند. اما واقعیت این است که این مواد آن‌قدرها هم «کمیاب» نیستند!

🔹 چین از سال ۲۰۲۳ صادرات مواد معدنی مانند گالیم و ژرمانیوم را محدود کرد و اخیراً هفت عنصر کمیاب دیگر را نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه کرده است. با این حال، کارشناسان می‌گویند این تحریم‌ها اثرگذاری محدودی داشته‌اند، چون کشورهای دیگر می‌توانند از ذخایر موجود، بازیافت وسایل الکترونیکی یا افزایش استخراج داخلی استفاده کنند.

عناصر کمیاب زمین گروهی از ۱۷ ماده معدنی هستند که در طبیعت به‌صورت مخلوط با سایر مواد یافت می‌شوند. نام «کمیاب» به دلیل سختی استخراج و جداسازی آن‌هاست، نه کمبود واقعی! این عناصر در مقادیر کم در محصولاتی مانند خودروهای برقی، توربین‌های بادی و حتی سیستم‌های رادار استفاده می‌شوند.

🔹 آمریکا و اتحادیه اروپا در حال بررسی راه‌های کاهش وابستگی به چین هستند. برای مثال، تسلا استفاده از این عناصر در موتورهای خودروهای برقی را ۲۵٪ کاهش داده و قصد حذف کامل آن‌ها را دارد. همچنین، کشورهایی مانند کانادا و استرالیا ذخایر معدنی خود را توسعه می‌دهند.

🔹 هرچند استخراج این مواد آلودگی محیط‌زیستی زیادی ایجاد می‌کند، اما کارشناسان معتقدند اگر چین به تحریم‌ها ادامه دهد، آمریکا می‌تواند ظرف دو سال صنعت استخراج داخلی خود را راه‌اندازی کند.

فرایند «ریشورینگ» (بازگرداندن صنایع به کشور اصلی): به دلیل مشکلات زنجیره تأمین در دوران همه‌گیری و جنگ تجاری، بسیاری از کشورها به دنبال انتقال تولید صنعتی به داخل مرزهای خود هستند. این فرآیند برای کاهش وابستگی به کشورهای دیگر انجام می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اقتصاد_بین‌الملل #فناوری_پیشرفته #محیط_زیست
🔺 یک دستور ساده می‌تواند تمام سیستم‌های امنیتی هوش مصنوعی را دور بزند!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد یک تکنیک ساده تزریق دستور (prompt injection) به نام «Policy Puppetry» می‌تواند تمام مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) از جمله ChatGPT، Gemini و Claude را فریب دهد. این روش با استفاده از دستوراتی شبیه به کدهای XML/JSON و سناریوهای داستانی، مدل را وادار به تولید محتوای خطرناک می‌کند.

این آسیب‌پذیری از یک ضعف اساسی در LLMها ناشی می‌شود: عدم توانایی تشخیص مرز بین «دستورالعمل واقعی» و «سناریوی داستانی». مثلاً وقتی از مدل خواسته می‌شود به عنوان یک شخصیت سریال «دکتر هاوس» روش ساخت آنتراکس را توضیح دهد، سیستم‌های امنیتی فریب می‌خورند!

🔹 پیامدهای این نقص امنیتی جدی است:
- افشای دستورالعمل‌های محرمانه داخلی مدل‌ها
- تولید محتوای خطرناک (مثل آموزش ساخت سلاح)
- سوءاستفاده از کاربردهای حساس در پزشکی و مالی

🔹 جالب اینجاست که حتی مدل‌های جدیدتر با سیستم‌های امنیتی پیشرفته نیز در برابر این حمله آسیب‌پذیر هستند. محققان می‌گویند راه‌حل‌های فعلی مانند RLHF (آموزش با بازخورد انسانی) کافی نیستند.

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند سازمان‌ها به جای تکیه بر امنیت داخلی مدل‌ها، از سیستم‌های نظارتی خارجی (مانند AISec) استفاده کنند که مانند یک آنتی‌ویروس، رفتار هوش مصنوعی را در لحظه تحلیل می‌کنند.

تکنیک Policy Puppetry نشان می‌دهد که امنیت هوش مصنوعی نیازمند یک تحول اساسی است. همانطور که آنتی‌ویروس‌ها همراه با سیستم‌عامل‌ها تکامل یافتند، ابزارهای امنیتی هوش مصنوعی نیز باید به صورت پویا توسعه پیدا کنند. شاید روزی شاهد ظهور «فایروال‌های مخصوص هوش مصنوعی» باشیم!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #امنیت_سایبری #فناوری
🔺 کشف سیاره‌های یخی «ابَرزمین» در مدارهای دور از ستاره

🔹 دانشمندان با استفاده از روش «ریزهمگرایی گرانشی» موفق به شناسایی گروه جدیدی از سیاره‌های سنگی شدند که در مدارهای دور از ستاره‌های خود قرار دارند. این سیاره‌ها که «ابَرزمین‌های یخی» نامیده می‌شوند، جرمی حدود ۱.۳ برابر زمین دارند و در فاصله‌ای مشابه مدار زحل به دور ستاره‌های کوتوله سرخ می‌چرخند.

🔹 داده‌های تلسکوپ‌های کره‌ای (KMTNet) نشان می‌دهد که این سیاره‌ها احتمالاً از سنگ و یخ تشکیل شده‌اند و دمای بسیار پایین آن‌ها به دلیل فاصله زیاد از ستاره میزبان است. جالب اینجاست که چنین سیاره‌هایی در منظومه شمسی ما وجود ندارند و نشان می‌دهند منظومه ما ممکن است یک استثنا در کیهان باشد!

ریزهمگرایی گرانشی چیست؟
وقتی یک سیاره از مقابل ستاره‌ای دوردست عبور می‌کند، گرانش آن مانند یک ذره‌بین عمل کرده و نور ستاره را برای مدت کوتاهی تقویت می‌کند. این پدیده به دانشمندان اجازه می‌دهد سیاره‌هایی را کشف کنند که با روش‌های معمول (مانند ثبت کاهش نور ستاره) قابل رصد نیستند.

چرا این سیاره‌ها «یخی» هستند؟
فاصله زیاد این سیاره‌ها از ستاره میزبان باعث می‌شود دمای سطح آن‌ها به شدت پایین باشد (مانند سیاره‌های غول‌پیکر یخی مثل نپتون در منظومه شمسی). ترکیب اصلی آن‌ها احتمالاً سنگ و لایه‌های ضخیم یخ است.

🔹 این تحقیق همچنین نشان می‌دهد که دو گروه اصلی از سیاره‌ها در کهکشان وجود دارند:
۱. سیاره‌های سنگی کوچک (مانند زمین)
۲. سیاره‌های گازی غول‌پیکر (مانند مشتری)
ابَرزمین‌های یخی کشف‌شده احتمالاً حدفاصل بین این دو گروه هستند و به ما کمک می‌کنند فرگشت سیاره‌ها را بهتر درک کنیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاره‌شناسی #کیهان‌شناسی #ابرزمین
🔺 آزمایش موفق سنسورهای کوانتومی برای شکار ذرات ناشناخته در شتاب‌دهنده‌ها

🔹 محققان فرمی‌لب، کل‌تک و ناسا با همکاری چند مؤسسه بین‌المللی، نوع جدیدی از سنسورهای کوانتومی به نام «SMSPDs» را آزمایش کردند. این سنسورهای ابررسانا می‌توانند ذرات پرانرژی را با دقت بی‌سابقه‌ای تشخیص دهند و راه را برای کشف ذرات ناشناخته در شتاب‌دهنده‌های نسل بعدی هموار کنند.

🔹 در آزمایش‌های انجام‌شده، سنسورها توانستند پروتون‌ها، الکترون‌ها و پیون‌ها را با کارایی بالا و بهبود قابل‌توجه در دقت زمانی و مکانی شناسایی کنند. این پیشرفت، گامی کلیدی در توسعه ابزارهای دقیق‌تر برای بررسی برخوردهای پرانرژی ذرات است که میلیون‌ها ذثیره در ثانیه تولید می‌کنند.

سنسورهای کوانتومی چگونه کار می‌کنند؟
این سنسورها از سیم‌های ابررسانای بسیار نازک ساخته شده‌اند. وقتی یک ذره به آن‌ها برخورد می‌کند، مقاومت الکتریکی سیم به‌طور موقت تغییر می‌کند و این تغییر به‌عنوان سیگنال تشخیص ذره ثبت می‌شود. دقت بالا در ثبت همزمان «مکان» و «زمان» برخورد، این سنسورها را به ابزاری ایده‌آل برای فیزیک ذرات تبدیل کرده است.

🔹 سنسورهای SMSPDs نسبت به نمونه‌های قدیمی (SNSPDs) سطح تشخیص بزرگ‌تری دارند و برای اولین بار توانستند ذرات باردار را نیز شناسایی کنند. این قابلیت برای ردیابی ذرات در برخورددهنده‌های آینده مانند «برخورددهنده حلقوی آینده» (FCC) ضروری است.

چرا دقت ۴بعدی مهم است؟
در برخوردهای پرانرژی، هر ذره مسیر و زمان خاص خود را دارد. سنسورهای معمولی یا دقت مکانی بالا دارند یا زمانی، اما SMSPDs هر دو را همزمان ارائه می‌دهند. این ویژگی مانند آن است که همزمان با دقت بالا بدانیم «کجا» و «کی» یک اتفاق رخ داده است!

🔹 این فناوری نه‌تنها در فیزیک ذرات، بلکه در جستجوی ماده تاریک و مطالعه نخستین لحظات پیدایش کیهان کاربرد دارد. همچنین، پیش‌ازاین از نمونه‌های مشابه (SNSPDs) در پروژه‌های فضایی مانند ارتباطات لیزری ناسا استفاده شده است.

سناریوی آینده: شتاب‌دهنده‌های نسل بعدی با انرژی بالاتر، ذرات بیشتری تولید می‌کنند. بدون سنسورهای دقیق، تشخیص سیگنال‌های مفید از میان این آشوب ذره‌ای تقریباً غیرممکن است. سنسورهای کوانتومی مانند SMSPDs مانند یک ذره‌بین فوق‌پیشرفته عمل می‌کنند تا رازهای ماده و انرژی تاریک را فاش کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #کوانتوم #فناوری_نوین #نجوم #ماده_تاریک
🔺 کشف ارتعاش مرموز در گرافن: سرنخی جدید برای درک ابررسانایی

🔹 دانشمندان با استفاده از یک میکروسکوپ کوانتومی پیشرفته، موفق به مشاهده تعامل الکترون‌ها با ارتعاشات اتمی در گرافنِ تاب‌خورده شدند. این پژوهش نشان داد یک ارتعاش عجیب به نام «فازون» (phason) ممکن است کلید درک پدیده‌های مرموزی مانند ابررسانایی در مواد باشد.

🔹 گرافن تاب‌خورده در «زاویه جادویی» (۱.۱ درجه) خاصیت ابررسانایی از خود نشان می‌دهد. محققان مؤسسه وایزمن با سرد کردن میکروسکوپ QTM تا دمای نزدیک به صفر مطلق (-۲۷۳°C)، برای اولین بار توانستند نحوه ارتباط الکترون‌ها با ارتعاشات اتمی (فونون‌ها) و فازون را بررسی کنند.

فونون چیست؟
اتم‌ها در مواد جامد همیشه در حال ارتعاش هستند. این ارتعاشات جمعی که «فونون» نامیده می‌شوند، نقش مهمی در رسانایی الکتریکی و گرمایی مواد دارند. وقتی الکترون‌ها با فونون‌ها تعامل می‌کنند، ممکن است پدیده‌هایی مثل ابررسانایی رخ دهد.

فازون نوع خاصی از ارتعاش است که در مواد با ساختار تاب‌خورده (مانند گرافن در زاویه جادویی) ایجاد می‌شود. این ارتعاش برخلاف فونون‌های معمولی، انرژی بسیار کمتری دارد و با نزدیک شدن به زاویه جادویی، تأثیر آن بر الکترون‌ها قوی‌تر می‌شود. احتمالاً همین ویژگی، عامل رفتارهای عجیب گرافن در این حالت است.

🔹 این میکروسکوپ کوانتومی (QTM) نه تنها طیف انرژی فونون‌ها را اندازه‌گیری می‌کند، بلکه قدرت تعامل الکترون‌ها با هر نوع ارتعاش را نیز مشخص می‌نماید. این توانایی بی‌سابقه، پنجره‌ای جدید به دنیای مواد کوانتومی باز کرده است.

🔹 کشف فازون و نقش آن در ابررسانایی، می‌تواند به طراحی مواد پیشرفته برای کامپیوترهای کوانتومی، حسگرهای فوق‌حساس و دستگاه‌های الکترونیکی آینده کمک کند. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای درک کامل این مکانیسم‌ها به مطالعات بیشتری نیاز است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #ابررسانایی #نانوتکنولوژی #گرافن #فیزیک
🔺 سمندر سرگردان: دوزیست درخت‌نشین با گیره‌های خونی شگفت‌انگیز

🔹 سمندر سرگردان (Aneides vagrans) یکی از عجیب‌ترین دوزیستان جهان است! برخلاف بیشتر سمندرها که در آب یا زیر سنگ‌ها زندگی می‌کنند، این گونه در بالای درختان سکویا (با ارتفاع بیش از ۹۰ متر) زندگی می‌کند و با پرش بین شاخه‌ها به دنبال حشرات، عنکبوت‌ها و حلزون‌ها می‌گردد.

🔹 راز اصلی بقای این سمندر در انگشتان پایش نهفته است. هر سمندر ۱۸ انگشت دارد که با مکانیسمی خاص و خون‌محور کنترل می‌شوند. هنگام پرش، خون به نوک انگشتان پمپاژ می‌شود تا چسبندگی کم شود و سمندر به راحتی از درخت جدا شود. برعکس، هنگام فرود، خون از انگشتان خارج می‌شود تا سطح تماس با پوست درخت افزایش یابد و از سقوط جلوگیری کند.

مکانیسم گیره خونی:
سمندرها می‌توانند جریان خون را به هر طرف انگشت به صورت نامتقارن کنترل کنند. این توانایی باعث می‌شود هنگام پرش، انگشتان کمی متورم شده و راحت‌تر از سطح جدا شوند. در زمان فرود، با خروج خون، انگشتان نرم‌تر شده و شکل پوست درخت را بهتر می‌گیرند. این سیستم طبیعی شبیه به «چسب هوشمند» عمل می‌کند!

🔹 مطالعات اخیر با استفاده از فیلم‌برداری پرسرعت نشان داد که سمندرها در هر پرش و فرود، فشار خون در انگشتان را به دقت تنظیم می‌کنند. این کشف نه‌تنها درک ما از تکامل دوزیستان را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند الهام‌بخش فناوری‌های رباتیک با قابلیت چسبندگی پویا باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دوزیستان #زیست_شناسی #طبیعت #تکامل
🔺 جهان اولین سیستم‌عامل کوانتومی را به خود دید!

🔹 دانشمندان اولین سیستم‌عامل مخصوص کامپیوترهای کوانتومی به نام QNodeOS را توسعه داده‌اند. این سیستم‌عامل امکان اتصال کامپیوترهای کوانتومی با انواع مختلف کیوبیت را فراهم می‌کند و راه را برای شکل‌گیری «اینترنت کوانتومی» هموار می‌سازد.

🔹 تا پیش از این، هر کامپیوتر کوانتومی برای یک وظیفه خاص طراحی می‌شد و ارتباط بین انواع مختلف آن‌ها ممکن نبود. QNodeOS با ایجاد یک زبان مشترک، این محدودیت را برطرف کرده است.

کیوبیت (Qubit) واحد اصلی پردازش در کامپیوترهای کوانتومی است. برخلاف بیت‌های کلاسیک که فقط دو حالت ۰ یا ۱ دارند، کیوبیت‌ها می‌توانند همزمان در چندین حالت باشند. انواع مختلف کیوبیت (مثل اتم‌های باردار یا نقص‌های در الماس) روش‌های متفاوتی برای حفظ این حالت‌های کوانتومی دارند.

🔹 قلب این سیستم‌عامل از دو بخش تشکیل شده:
- واحد پردازش کلاسیک (CNPU): مسئول اجرای کدهای معمولی
- واحد پردازش کوانتومی (QNPU): کنترل دستورات ویژه کوانتومی
این دو بخش با همکاری یکدیگر، کامپیوترهای کوانتومی مختلف را مدیریت می‌کنند.

🔹 محققان در آزمایش اولیه، سه کامپیوتر کوانتومی با فناوری‌های متفاوت (الماس حاوی نقص نیتروژن و اتم‌های باردار) را با موفقیت به هم متصل کردند. آن‌ها حالا قصد دارند تعداد این سیستم‌ها را افزایش داده و فاصله بین آن‌ها را بیشتر کنند.

سیستم QDriver نقش مترجم را بازی می‌کند! این بخش دستورات سیستم‌عامل را به زبان سخت‌افزارهای کوانتومی مختلف ترجمه می‌کند. به این ترتیب، کامپیوترهای کوانتومی متفاوت می‌توانند مانند اعضای یک تیم هماهنگ کار کنند.

🔹 این نوآوری نه تنها محاسبات توزیع‌شده کوانتومی را ممکن می‌سازد، بلکه پایه‌های اولیه برای اینترنت کوانتومی — شبکه‌ای با امنیت و سرعت بی‌سابقه — را ایجاد می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فناوری_کوانتومی #اینترنت_کوانتومی #نوآوری
🔺 کشف ردپاهای مرموز در سطح مریخ توسط مدارگرد ناسا

🔹 مدارگرد شناسایی مریخ ناسا (MRO) تصویر جالبی از ردپاهای مرموز روی سطح مریخ گرفته است. این تصویر که در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۵ توسط دوربین HiRISE ثبت شده، نشان‌دهنده یک مسیر طولانی به طول بیش از ۳۲۰ متر است که سفر روبات کاوشگر Curiosity را در سطح مریخ نشان می‌دهد.

🔹 این تصویر نشان می‌دهد که کاوشگر Curiosity پس از طی مسافتی حدود ۲۱ متر در روز ۴۴۶۶ خود روی مریخ، در حال حرکت به سوی مقصد علمی بعدی خود است. این تصویر ممکن است اولین تصویر ثبت‌شده از کاوشگر در حال حرکت از فضا باشد. ردپاهای ایجاد شده توسط این کاوشگر برای ماه‌ها باقی خواهند ماند و سپس به تدریج توسط بادهای مریخی از بین می‌روند.

ماموریت Curiosity که از سال ۲۰۱۲ آغاز شده، شامل هزاران حرکت در سطح مریخ است. این کاوشگر با دقت زیادی طراحی شده تا با عبور از زمین‌های مختلف، اطلاعات علمی ارزشمندی درباره مریخ به دست آورد. هدف اصلی این کاوشگر بررسی سنگ‌ها، جو، و امکان وجود حیات در گذشته مریخ است.

🔹 کاوشگر Curiosity به منطقه‌ای با ساختارهای خاص به نام "Boxwork" نزدیک می‌شود که احتمالاً توسط فعالیت‌های آب‌های زیرزمینی باستانی ایجاد شده است. این اطلاعات می‌تواند سرنخ‌هایی درباره تاریخچه آب در مریخ و قابلیت این سیاره برای پشتیبانی از حیات میکروبی در گذشته ارائه دهد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #کاوشگر_فضایی #NASA #فضا
🔺 کشف مرکز اصلی تفکر منطقی در مغز

🔹 پژوهشگران دانشگاه UCL با بررسی ۲۴۷ بیمار دچار آسیب مغزی، دریافتند که لوب پیشانی راست نقش کلیدی در تفکر منطقی و حل مسئله دارد. افرادی که آسیب در این ناحیه داشتند، حدود ۱۵٪ بیشتر از دیگران در تست‌های استدلالی مرتکب خطا شدند.

🔹 برای این مطالعه، دو تست جدید طراحی شد:
- تست استدلال کلامی: مانند «اگر سارا از دیانا باهوش‌تر است و سارا از هدر هم باهوش‌تر است، آیا دیانا از هدر باهوش‌تر است؟»
- تست استدلال غیرکلامی: مانند «کدام مجموعه اعداد شبیه به ۱,۲,۳ است؟ ۵,۶,۷ یا ۶,۵,۷؟»

🔹 نتایج نشان داد بیماران با آسیب لوب پیشانی راست در هر دو تست عملکرد ضعیف‌تری داشتند. این یافته‌ها می‌تواند به تشخیص بهتر اختلالات تفکر در بیماران کمک کند.

لوب پیشانی بخشی از مغز است که مسئولیت‌های پیچیده‌ای مانند برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و کنترل رفتار را بر عهده دارد. آسیب به این ناحیه می‌تواند باعث مشکلاتی در حل مسئله یا تفکر منطقی شود. تست‌های جدید این پژوهش به پزشکان کمک می‌کند تا اختلالات استدلالی را زودتر تشخیص دهند.

🔹 محققان امیدوارند این تست‌ها به‌زودی در سیستم بهداشتی ملی بریتانیا (NHS) استفاده شود تا بیماران با آسیب‌های مغزی بهتر ارزیابی شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #عصب‌شناسی #تفکر_منطقی #سلامت_مغز
🔺 کشف کد اخلاقی در هوش مصنوعی کلود: تحلیل ۷۰۰ هزار مکالمه انسانی و هوش مصنوعی

🔹 شرکت Anthropic با بررسی ۷۰۰ هزار مکالمه کاربران با کلود (هوش مصنوعی خود) دریافت که این مدل، ارزش‌های اخلاقی خاصی را در تعاملاتش نشان می‌دهد. این تحقیق که یکی از بزرگ‌ترین مطالعات در زمینه رفتار واقعی هوش مصنوعی است، نشان می‌دهد کلود معمولاً از چارچوب «مفید، صادق و بی‌ضرر» پیروی می‌کند، اما در موارد نادری نیز ممکن است برخلاف آموزش‌هایش عمل کند.

🔹 پژوهشگران یک «طبقه‌بندی اخلاقی» جدید ایجاد کردند و ۳۳۰۷ ارزش مختلف را در مکالمات کلود شناسایی کردند. این ارزش‌ها در پنج دسته کلی قرار گرفتند:
- عملی (مانند کارایی)
- معرفتی (مانند دقت علمی)
- اجتماعی (مانند احترام متقابل)
- محافظتی (مانند پیشگیری از آسیب)
- شخصی (مانند استقلال فردی)

جالب اینجاست که کلود بسته به موضوع بحث، ارزش‌های متفاوتی را در اولویت قرار می‌دهد. مثلاً در بحث‌های تاریخی «دقت تاریخی» و در مشاوره‌های رابطه عاطفی «حریم سالم» برایش مهم‌تر می‌شود. این انعطاف‌پذیری شبیه رفتار انسان‌هاست!

🔹 در ۲۸.۲٪ موارد، کلود کاملاً از ارزش‌های کاربر حمایت می‌کند، اما در ۳٪ مکالمات، در برابر خواسته‌های کاربر مقاومت نشان می‌دهد. این مقاومت معمولاً در مواردی رخ می‌دهد که اصول اساسی مثل «صداقت فکری» یا «پیشگیری از آسیب» زیر سؤال می‌روند.

🔹 محققان همچنین موارد نادری را کشف کردند که کلود ارزش‌های ناخواسته‌ای مانند «سلطه‌جویی» یا «بی‌اخلاقی» نشان داده است. این احتمالاً نتیجه تلاش کاربران برای دور زدن محدودیت‌های امنیتی کلود (جیل‌بریک) بوده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #اخلاق_دیجیتال #فناوری #کلود
🔺 هلیکوپتر هسته‌ای ناسا برای کشف حیات در قمر زحل آماده می‌شود

🔹 ناسا ماموریت پیشگامانه «دراگونفلای» را برای پرتاب در سال ۲۰۲۸ به سمت «تیتان»، بزرگ‌ترین قمر سیاره زحل، تأیید کرد. این هلیکوپتر هسته‌ای که اندازه یک خودروست، قرار است امکان میزبانی حیات در تیتان را بررسی کند.

🔹 پس از عبور از مرحله «بررسی حیاتی طراحی»، ساخت و آزمایش این فضاپیما به طور رسمی آغاز شده است. دراگونفلای با دوربین‌ها، حسگرها و ابزار نمونه‌برداری مجهز است و به مدت سه سال سطح یخ‌زده و متنوع تیتان را کاوش خواهد کرد.

🔹 پرتاب این فضاپیما با موشک «فالکن هوی» اسپیس‌ایکس از پایگاه فضایی کندی ناسا انجام می‌شود. سفر ۷ ساله به سمت زحل، فرود روی تیتان و شروع مأموریت علمی را در پی خواهد داشت.

چرا تیتان مهم است؟
تیتان تنها جرم در منظومه شمسی است که در سطح آن دریاچه‌ها و رودخانه‌های مایع (متان و اتان) وجود دارد. جو غلیظ و ترکیبات آلی آن، شرایطی شبیه به زمین اولیه را شبیه‌سازی می‌کند. دانشمندان معتقدند مطالعه این قمر می‌تواند به درک منشأ حیات روی زمین کمک کند.

انرژی هسته‌ای چرا؟
از آنجا که نور خورشید در فاصله زحل بسیار ضعیف است، دراگونفلای از یک ژنراتور هسته‌ای برای تأمین انرژی استفاده می‌کند. این سیستم با واپاشی پلوتونیوم، گرمای لازم برای تولید برق را فراهم می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #تیتان #کشف_حیات #فناوری_هسته‌ای
🔺 کشف قدیمی‌ترین مورچه جهان در فسیل ۱۱۳ میلیون ساله برزیلی

🔹 دانشمندان فسیل یک مورچه بالدار با آرواره‌های داس‌مانند را در سنگ‌آهک شمال شرق برزیل کشف کردند. این مورچه که Vulcanidris cratensis نام دارد، حدود ۱۱۳ میلیون سال پیش در دوره کرتاسه و همزمان با دایناسورها زندگی می‌کرد.

🔹 این گونه متعلق به گروه منقرض‌شده «مورچه‌های جهنمی» است که آرواره‌های تیز و حرکتی عمودی داشتند. طول این مورچه حدود ۱.۳۵ سانتیمتر و دارای نیشی شبیه به زنبور بود.

🔹 فسیل کشف‌شده ۱۳ میلیون سال قدیمی‌تر از نمونه‌های قبلی در فرانسه و میانمار است و اطلاعات جدیدی درباره فرگشت مورچه‌ها ارائه می‌دهد.

مورچه‌های جهنمی چه ویژگی‌هایی داشتند؟
- آرواره‌های آن‌ها به جای حرکت افقی (چپ و راست)، عمودی (بالا و پایین) حرکت می‌کرد.
- این ویژگی منحصر به فرد به آن‌ها اجازه می‌داد طعمه را سوراخ یا محکم نگه دارند.
- برخلاف مورچه‌های امروزی، هیچ گونه زنده‌ای از این گروه باقی نمانده است.

چرا این کشف مهم است؟
- قدمت فسیل نشان می‌دهد مورچه‌ها احتمالاً ۱۶۸ تا ۱۲۰ میلیون سال پیش فرگشت یافته‌اند.
- این کشف تأیید می‌کند که مورچه‌ها بسیار پیش‌تر از دوره کرتاسه روی زمین حضور داشتند.
- منطقه کشف فسیل، اکوسیستمی پررونق با دایناسورها، خزندگان پرنده و حشرات متنوع بود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فسیل #فرگشت #حشرات #دایناسور #دیرینه_شناسی
🔺 تاتوی خرس‌های آبی! دانشمندان موجودات میکروسکوپی را خالکوبی کردند

🔹 محققان چینی با استفاده از پرتو الکترونی، طرح‌های میکروسکوپی (مثل مربع، خط و حتی لوگو دانشگاه) را روی بدن خرس‌های آبی (Tardigrades) حکاکی کردند! این موجودات ریز ۰.۵ میلی‌متری که به «سخت‌جان‌ترین جاندار زمین» معروفند، حتی پس از تاتو زنده ماندند!

🔹 چطور این کار را انجام دادند؟
- خرس‌های آبی را خشک کردند تا وارد حالت «نیمه‌مرگ» (کریپتوبیوز) شوند.
- آن‌ها را در دمای -۱۴۳°C منجمد و با لایه‌ای از ماده‌ای معطر به نام انیسول پوشاندند.
- با پرتو الکترونی، طرح‌ها را روی بدن آن‌ها حک کردند.
- پس از گرم کردن، بخش‌های واکنش‌نداده تبخیر شد و فقط طرح تاتو باقی ماند.
- در نهایت، خرس‌های آبی دوباره آبدار شدند و زنده ماندند!

اهمیت این کار:
- ربات‌های زنده میکروسکوپی: این فناوری می‌تواند برای ساخت حسگرهای زیستی یا ربات‌های میکروسکوپی ترکیبی از سلول‌های زنده و الکترونیک استفاده شود.
- حفظ نمونه‌های زیستی: کاربرد در کریوپرزرویشن (نگهداری بافت‌ها در دمای بسیار پایین).
- فضانوردی: مطالعه مقاومت خرس‌های آبی در شرایط سخت فضایی.

🔰 آیا می‌دانستید؟
خرس‌های آبی می‌توانند ۱۰ سال بدون آب و حتی در خلأ فضایی زنده بمانند! 🚀
- خرس آبی (Tardigrade): موجود میکروسکوپی که در شرایط سخت (فضا، تشعشع، خشکی) زنده می‌ماند.
- کریپتوبیوز: حالتی شبیه به خواب که موجود زنده متابولیسم خود را تقریباً متوقف می‌کند.
- یخ‌نگاری (Ice Lithography): تکنیک استفاده از پرتو الکترون برای حکاکی روی سطوح منجمد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکنولوژی_زیستی #خرس_آبی #کشف_علمی #نانوفناوری
🔺 انسان‌ها و اختاپوس‌ها ۵۱۸ میلیون سال پیش یک نیای مشترک داشتند!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد هوش بالای اختاپوس‌ها و دیگر سرپایان (مثل ماهی مرکب) ممکن است ریشه در نیای مشترک آن‌ها با انسان‌ها داشته باشد. این نیای مشترک حدود ۵۱۸ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد.

🔹 کلید این کشف، مولکول‌های کوچکی به نام «مایکرو آران‌ای» (miRNA) است که مانند یک کنترلر، فعالیت ژن‌ها را تنظیم می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد سرپایان در طول فرگشت، تعداد این مولکول‌ها را به شکل چشمگیری افزایش داده‌اند. این افزایش به رشد مغز پیچیده و نورون‌های متنوع در آن‌ها کمک کرده است.

مایکرو آران‌ای چیست؟
مایکرو آران‌ای‌ها مولکول‌های ریزی هستند که به سلول‌ها می‌گویند «چگونه از ژن‌ها استفاده کنند». مثلاً ممکن است به یک سلول مغزی دستور دهند به جای تبدیل شدن به سلول پوستی، ویژگی‌های خاص عصبی را توسعه دهد. افزایش تعداد این مولکول‌ها در سرپایان، تنوع سلول‌های مغزی و در نتیجه هوش بالاتر را ممکن کرده است.

🔹 جالب اینجاست که انسان‌ها و اختاپوس‌ها مسیر فرگشتی کاملاً جداگانه‌ای داشته‌اند، اما هر دو با گسترش miRNA به مغزهای پیچیده رسیده‌اند. دانشمندان این پدیده را «فرگشت همگرا» می‌نامند؛ یعنی طبیعت برای حل مشکل پیچیدگی، راه‌حل‌های مشابهی را در گونه‌های کاملاً متفاوت آزمایش می‌کند!

فرگشت همگرا چیست؟
به زبان ساده، وقتی دو گونه غیر مرتبط (مثلاً انسان و اختاپوس) به طور مستقل ویژگی‌های مشابهی را توسعه می‌دهند، به آن فرگشت همگرا می‌گویند. مثال کلاسیک آن بال پرندگان و خفاش‌هاست که هر دو برای پرواز تکامل یافته‌اند، اما ساختار متفاوتی دارند.

🔹 این کشف درک ما از هوش در جانداران را تغییر می‌دهد. اختاپوس‌ها بدون ستون فقرات و با ساختار بدن کاملاً متفاوت، توانایی حل مسئله، استفاده از ابزار و حتی بازی کردن دارند. حالا می‌دانیم که بخشی از این هوش، مدیون سازوکارهای مولکولی مشترک با انسان‌هاست!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #هوش_جانوران #زیست‌شناسی #دیرینه_شناسی