🔺 رونمایی از قطب جنوب خورشید برای اولین بار در تاریخ
🔹 فضاپیمای «مدارگرد خورشیدی» (Solar Orbiter)، در یک دستاورد تاریخی، اولین تصاویر از قطب جنوب خورشید را به زمین ارسال کرده است. این تصاویر برای اولین بار نمایی از این منطقه مرموز و ناشناخته از نزدیکترین ستاره به ما را فراهم میکنند و درک ما از رفتار خورشید را متحول خواهند کرد.
❕ چرا قطبهای خورشید اینقدر مهم و دور از دسترس بودند؟ تمام فضاپیماها و سیارات، از جمله زمین، تقریباً در یک صفحه به دور استوای خورشید میچرخند. برای دیدن قطبهای خورشید، یک فضاپیما باید از این صفحه خارج شده و به یک مدار بسیار مایل و پرانرژی وارد شود. این منطقه، «موتورخانه» میدان مغناطیسی خورشید است و درک آن برای پیشبینی چرخه فعالیتهای خورشیدی حیاتی است.
🔹 این تصاویر یک «وصلهکاری آشفته» از فعالیتهای مغناطیسی را نشان میدهند؛ جایی که برخلاف میدان مغناطیسی نسبتاً منظم زمین، تکههایی از قطبهای مغناطیسی شمال و جنوب در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. این مشاهدات، مدلهای کامپیوتری را که چنین ساختار پیچیدهای را پیشبینی کرده بودند، تایید میکند.
❕ «چرخه ۱۱ ساله خورشیدی» چیست و چگونه کار میکند؟ خورشید مانند یک جسم صلب نمیچرخد؛ استوای آن سریعتر (هر ۲۶ روز) از قطبهایش (هر ۳۳ روز) میچرخد. این چرخش نامتناسب باعث میشود خطوط میدان مغناطیسی خورشید مانند نوارهای لاستیکی در هم بپیچند و کشیده شوند. این فرآیند پس از حدود ۱۱ سال به اوج آشفتگی میرسد و باعث میشود قطبهای مغناطیسی شمال و جنوب خورشید جای خود را با هم عوض کنند.
🔹 درک دقیق این فرآیند واژگونی قطبیت برای پیشبینی آبوهوای فضایی، از جمله شرارههای خورشیدی و طوفانهایی که میتوانند به ماهوارهها و شبکههای برق روی زمین آسیب بزنند، ضروری است. فضاپیمای مدارگرد خورشیدی در سالهای آینده به تدریج زاویه مدار خود را افزایش خواهد داد تا تصاویر دقیقتر و کاملتری از این مناطق حیاتی تهیه کند.
[منبع] [منبع esa]
🆔 @Science_Focus
#فضا #خورشید #ناسا #آژانس_فضایی_اروپا #اختروفیزیک #مدارگرد_خورشیدی
🔹 فضاپیمای «مدارگرد خورشیدی» (Solar Orbiter)، در یک دستاورد تاریخی، اولین تصاویر از قطب جنوب خورشید را به زمین ارسال کرده است. این تصاویر برای اولین بار نمایی از این منطقه مرموز و ناشناخته از نزدیکترین ستاره به ما را فراهم میکنند و درک ما از رفتار خورشید را متحول خواهند کرد.
❕ چرا قطبهای خورشید اینقدر مهم و دور از دسترس بودند؟ تمام فضاپیماها و سیارات، از جمله زمین، تقریباً در یک صفحه به دور استوای خورشید میچرخند. برای دیدن قطبهای خورشید، یک فضاپیما باید از این صفحه خارج شده و به یک مدار بسیار مایل و پرانرژی وارد شود. این منطقه، «موتورخانه» میدان مغناطیسی خورشید است و درک آن برای پیشبینی چرخه فعالیتهای خورشیدی حیاتی است.
🔹 این تصاویر یک «وصلهکاری آشفته» از فعالیتهای مغناطیسی را نشان میدهند؛ جایی که برخلاف میدان مغناطیسی نسبتاً منظم زمین، تکههایی از قطبهای مغناطیسی شمال و جنوب در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. این مشاهدات، مدلهای کامپیوتری را که چنین ساختار پیچیدهای را پیشبینی کرده بودند، تایید میکند.
❕ «چرخه ۱۱ ساله خورشیدی» چیست و چگونه کار میکند؟ خورشید مانند یک جسم صلب نمیچرخد؛ استوای آن سریعتر (هر ۲۶ روز) از قطبهایش (هر ۳۳ روز) میچرخد. این چرخش نامتناسب باعث میشود خطوط میدان مغناطیسی خورشید مانند نوارهای لاستیکی در هم بپیچند و کشیده شوند. این فرآیند پس از حدود ۱۱ سال به اوج آشفتگی میرسد و باعث میشود قطبهای مغناطیسی شمال و جنوب خورشید جای خود را با هم عوض کنند.
🔹 درک دقیق این فرآیند واژگونی قطبیت برای پیشبینی آبوهوای فضایی، از جمله شرارههای خورشیدی و طوفانهایی که میتوانند به ماهوارهها و شبکههای برق روی زمین آسیب بزنند، ضروری است. فضاپیمای مدارگرد خورشیدی در سالهای آینده به تدریج زاویه مدار خود را افزایش خواهد داد تا تصاویر دقیقتر و کاملتری از این مناطق حیاتی تهیه کند.
[منبع] [منبع esa]
🆔 @Science_Focus
#فضا #خورشید #ناسا #آژانس_فضایی_اروپا #اختروفیزیک #مدارگرد_خورشیدی
the Guardian
Sun’s south pole revealed for first time, in images from Solar Orbiter spacecraft
Groundbreaking observations map chaotic patchwork of magnetic activity, said to be key to understanding how sun’s field flips
🔺 رمزگشایی از نقشه بازسازی اندام: مادهای در داروی آکنه میتواند کلید باشد
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که یک ماده شیمیایی به نام «رتینوئیک اسید»، که شکل فعالی از ویتامین A و همچنین ماده موثره در برخی داروهای قوی آکنه است، نقش حیاتی در هدایت فرآیند بازسازی اندام در سمندرهای اکسولوتل ایفا میکند. این یافته میتواند گامی مهم به سوی رویای بازسازی اندام در انسان باشد.
🔹 سمندرهای اکسولوتل توانایی شگفتانگیزی در بازسازی کامل اندامهای از دست رفته خود دارند. اما یک سوال بزرگ همیشه وجود داشته: این حیوان چگونه «نقشه» اندام جدید را میخواند تا استخوانها، عضلات و پوست را دقیقاً در جای درست خود قرار دهد؟
❕ رتینوئیک اسید چیست؟ این یک مولکول مشتق از ویتامین A است که در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی، به ویژه در دوران جنینی، نقش حیاتی دارد. این ماده به عنوان یک «سیگنال موقعیت» عمل میکند و به سلولها میگوید که در کجای بدن قرار دارند و باید به چه چیزی تبدیل شوند. به همین دلیل مصرف داروهای حاوی این ماده (مانند ایزوترتینوئین) در دوران بارداری ممنوع است، زیرا میتواند در نقشه تکامل جنین اختلال ایجاد کند.
🔹 مطالعه جدید که در ژورنال Nature Communications منتشر شده، نشان میدهد که غلظت رتینوئیک اسید در طول اندام در حال بازسازی، مانند یک نقشه راه عمل میکند. غلظت بالای آن به سلولها دستور میدهد که به رشد بخشهای بالایی اندام (مانند بازو) ادامه دهند، در حالی که غلظت پایینتر، سیگنال ساخت بخشهای انتهایی (مانند پنجه و انگشتان) را صادر میکند. محققان حتی آنزیم کلیدی (CYP26b1) را شناسایی کردهاند که با تجزیه رتینوئیک اسید، غلظت آن را در نقاط دقیق تنظیم میکند.
❕ چرا این کشف برای انسانها مهم است؟ انسانها نیز بسیاری از ژنها و مسیرهای مولکولی که در بازسازی اندام اکسولوتل نقش دارند را در DNA خود دارند. تفاوت اصلی این است که در انسانهای بالغ، این ژنهای تکاملی «خاموش» یا غیرفعال هستند. دانشمندان معتقدند که شاید برای فعال کردن بازسازی در انسان، نیازی به مهندسی هزاران ژن نباشد، بلکه تنها کافی است راهی برای «روشن کردن مجدد» این مسیرهای باستانی پیدا کنیم. این کشف، یکی از کلیدهای اصلی برای این کار را شناسایی کرده است.
🔹 هرچند بازسازی کامل دست و پا در انسان هنوز به دههها تحقیق بیشتر نیاز دارد، اما این یافتههای بنیادی میتواند در کوتاهمدت به بهبود درمان زخمها، سوختگیها و حتی برخی انواع سرطان کمک کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #پزشکی #ژنتیک #اکسولوتل
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که یک ماده شیمیایی به نام «رتینوئیک اسید»، که شکل فعالی از ویتامین A و همچنین ماده موثره در برخی داروهای قوی آکنه است، نقش حیاتی در هدایت فرآیند بازسازی اندام در سمندرهای اکسولوتل ایفا میکند. این یافته میتواند گامی مهم به سوی رویای بازسازی اندام در انسان باشد.
🔹 سمندرهای اکسولوتل توانایی شگفتانگیزی در بازسازی کامل اندامهای از دست رفته خود دارند. اما یک سوال بزرگ همیشه وجود داشته: این حیوان چگونه «نقشه» اندام جدید را میخواند تا استخوانها، عضلات و پوست را دقیقاً در جای درست خود قرار دهد؟
❕ رتینوئیک اسید چیست؟ این یک مولکول مشتق از ویتامین A است که در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی، به ویژه در دوران جنینی، نقش حیاتی دارد. این ماده به عنوان یک «سیگنال موقعیت» عمل میکند و به سلولها میگوید که در کجای بدن قرار دارند و باید به چه چیزی تبدیل شوند. به همین دلیل مصرف داروهای حاوی این ماده (مانند ایزوترتینوئین) در دوران بارداری ممنوع است، زیرا میتواند در نقشه تکامل جنین اختلال ایجاد کند.
🔹 مطالعه جدید که در ژورنال Nature Communications منتشر شده، نشان میدهد که غلظت رتینوئیک اسید در طول اندام در حال بازسازی، مانند یک نقشه راه عمل میکند. غلظت بالای آن به سلولها دستور میدهد که به رشد بخشهای بالایی اندام (مانند بازو) ادامه دهند، در حالی که غلظت پایینتر، سیگنال ساخت بخشهای انتهایی (مانند پنجه و انگشتان) را صادر میکند. محققان حتی آنزیم کلیدی (CYP26b1) را شناسایی کردهاند که با تجزیه رتینوئیک اسید، غلظت آن را در نقاط دقیق تنظیم میکند.
❕ چرا این کشف برای انسانها مهم است؟ انسانها نیز بسیاری از ژنها و مسیرهای مولکولی که در بازسازی اندام اکسولوتل نقش دارند را در DNA خود دارند. تفاوت اصلی این است که در انسانهای بالغ، این ژنهای تکاملی «خاموش» یا غیرفعال هستند. دانشمندان معتقدند که شاید برای فعال کردن بازسازی در انسان، نیازی به مهندسی هزاران ژن نباشد، بلکه تنها کافی است راهی برای «روشن کردن مجدد» این مسیرهای باستانی پیدا کنیم. این کشف، یکی از کلیدهای اصلی برای این کار را شناسایی کرده است.
🔹 هرچند بازسازی کامل دست و پا در انسان هنوز به دههها تحقیق بیشتر نیاز دارد، اما این یافتههای بنیادی میتواند در کوتاهمدت به بهبود درمان زخمها، سوختگیها و حتی برخی انواع سرطان کمک کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #پزشکی #ژنتیک #اکسولوتل
Popular Science
A chemical in acne medicine can help regenerate limbs
Axolotls are champion regenerators. A surprising chemical makes it possible.
🔺 ذره «غیرممکن» که به زمین برخورد کرد: آیا اولین نشانه از ماده تاریک بود؟
🔹 یک ذره با انرژی فوقالعاده زیاد که در سال ۲۰۲۳ از میان زمین عبور کرد، دانشمندان را گیج کرده است. در حالی که بسیاری معتقد بودند این ذره یک نوترینوی بسیار پرانرژی و نادر است، اکنون یک تیم از محققان فرضیه جسورانهتری را مطرح کردهاند: ممکن است این ذره، اولین برخورد مستقیم ما با «ماده تاریک» بوده باشد.
❕ ماده تاریک چیست؟ ماده تاریک یک ماده فرضی و نامرئی است که حدود ۸۵ درصد از کل ماده موجود در کیهان را تشکیل میدهد. ما وجود آن را فقط از طریق اثرات گرانشیاش بر روی کهکشانها و ستارگان میشناسیم، اما هرگز نتوانستهایم ذرهای از آن را به طور مستقیم شناسایی کنیم. یافتن آن یکی از بزرگترین اهداف فیزیک مدرن است.
🔹 معمای اصلی این بود: این ذره توسط آشکارساز KM3NeT در سواحل ایتالیا شناسایی شد، اما آشکارساز بسیار بزرگتر و قدرتمندتر IceCube در قطب جنوب، هیچ اثری از آن ندید. اگر یک منبع کیهانی (مانند یک سیاهچاله فعال به نام بلازار) این ذره را به سمت ما شلیک کرده، چرا آشکارساز قویتر آن را ثبت نکرده است؟
❕ فرضیه ماده تاریک چگونه این معما را حل میکند؟ محققان میگویند پاسخ در مسیر حرکت ذره نهفته است. برای رسیدن به KM3NeT، ذره مجبور بوده از بخش بیشتری از کره زمین عبور کند. فرضیه جدید این است که اگر این ذره از نوع خاصی از ماده تاریک باشد، برهمکنش آن با ماده معمولی متفاوت است و هرچه از ماده بیشتری (مانند هسته زمین) عبور کند، احتمال آشکار شدنش بیشتر میشود. به همین دلیل KM3NeT که در انتهای یک مسیر طولانی قرار داشت، آن را دید، اما IceCube که در مسیر کوتاهتری بود، آن را از دست داد.
🔹 این ایده هنوز در حد یک فرضیه است و بسیاری از دانشمندان معتقدند سادهترین توضیح (اصل تیغ اوکام) این است که ذره صرفاً یک نوترینوی بسیار پرانرژی بوده است. با این حال، این فرضیه جدید یک راه آزمایش در آینده نیز پیشنهاد میدهد: اگر این ذره ماده تاریک باشد، برخورد آن با زمین باید دو ذره میون تولید کند، نه یکی. آشکارسازهای فعلی دقت لازم برای تشخیص این تفاوت را ندارند، اما نسلهای بعدی خواهند توانست این پیشبینی را بیازمایند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #ماده_تاریک #نوترینو #اختروفیزیک #کشف_علمی
🔹 یک ذره با انرژی فوقالعاده زیاد که در سال ۲۰۲۳ از میان زمین عبور کرد، دانشمندان را گیج کرده است. در حالی که بسیاری معتقد بودند این ذره یک نوترینوی بسیار پرانرژی و نادر است، اکنون یک تیم از محققان فرضیه جسورانهتری را مطرح کردهاند: ممکن است این ذره، اولین برخورد مستقیم ما با «ماده تاریک» بوده باشد.
❕ ماده تاریک چیست؟ ماده تاریک یک ماده فرضی و نامرئی است که حدود ۸۵ درصد از کل ماده موجود در کیهان را تشکیل میدهد. ما وجود آن را فقط از طریق اثرات گرانشیاش بر روی کهکشانها و ستارگان میشناسیم، اما هرگز نتوانستهایم ذرهای از آن را به طور مستقیم شناسایی کنیم. یافتن آن یکی از بزرگترین اهداف فیزیک مدرن است.
🔹 معمای اصلی این بود: این ذره توسط آشکارساز KM3NeT در سواحل ایتالیا شناسایی شد، اما آشکارساز بسیار بزرگتر و قدرتمندتر IceCube در قطب جنوب، هیچ اثری از آن ندید. اگر یک منبع کیهانی (مانند یک سیاهچاله فعال به نام بلازار) این ذره را به سمت ما شلیک کرده، چرا آشکارساز قویتر آن را ثبت نکرده است؟
❕ فرضیه ماده تاریک چگونه این معما را حل میکند؟ محققان میگویند پاسخ در مسیر حرکت ذره نهفته است. برای رسیدن به KM3NeT، ذره مجبور بوده از بخش بیشتری از کره زمین عبور کند. فرضیه جدید این است که اگر این ذره از نوع خاصی از ماده تاریک باشد، برهمکنش آن با ماده معمولی متفاوت است و هرچه از ماده بیشتری (مانند هسته زمین) عبور کند، احتمال آشکار شدنش بیشتر میشود. به همین دلیل KM3NeT که در انتهای یک مسیر طولانی قرار داشت، آن را دید، اما IceCube که در مسیر کوتاهتری بود، آن را از دست داد.
🔹 این ایده هنوز در حد یک فرضیه است و بسیاری از دانشمندان معتقدند سادهترین توضیح (اصل تیغ اوکام) این است که ذره صرفاً یک نوترینوی بسیار پرانرژی بوده است. با این حال، این فرضیه جدید یک راه آزمایش در آینده نیز پیشنهاد میدهد: اگر این ذره ماده تاریک باشد، برخورد آن با زمین باید دو ذره میون تولید کند، نه یکی. آشکارسازهای فعلی دقت لازم برای تشخیص این تفاوت را ندارند، اما نسلهای بعدی خواهند توانست این پیشبینی را بیازمایند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #ماده_تاریک #نوترینو #اختروفیزیک #کشف_علمی
New Scientist
'Impossible' particle that hit Earth may have been dark matter
We may already have had our first-ever encounter with dark matter, according to researchers who say a mysteriously high-energy particle detected in 2023 is not a neutrino after all, but something far stranger
🔺 کدام عادت بیشترین نقش را در زوال عقل دارد؟ پاسخ یک مطالعه بزرگ
🔹 یک مطالعه جدید و گسترده بر روی ۳۲ هزار فرد بالای ۵۰ سال در اروپا، نشان میدهد که یک انتخاب در سبک زندگی، با اختلاف زیاد، بزرگترین عامل در تسریع زوال شناختی و کاهش تواناییهای ذهنی در دوران پیری است: سیگار کشیدن.
🔹 در این تحقیق که نتایج آن در ژورنال معتبر Nature Communications منتشر شده، دانشمندان تأثیر چهار عادت کلیدی را بررسی کردند: سیگار کشیدن، ورزش منظم، ارتباط اجتماعی هفتگی و مصرف متعادل الکل. نتایج شگفتانگیز بود: سیگار کشیدن به تنهایی و با اختلاف زیاد، بزرگترین عامل تسریعکننده زوال شناختی بود. افت تواناییهای ذهنی (مانند حافظه و روانی کلام) در افراد سیگاری در یک دوره دهساله، تا ۸۵ درصد بیشتر از افراد غیرسیگاری بود.
❕ «زوال شناختی» چیست؟ این اصطلاح به کاهش تدریجی تواناییهای ذهنی مانند حافظه، تمرکز، سرعت تفکر، حل مسئله و مهارتهای زبانی اشاره دارد. این فرآیند بخشی طبیعی از افزایش سن است، اما سرعت و شدت آن به شدت تحت تأثیر سبک زندگی قرار دارد.
🔹 نکته جالبتر این بود که وقتی محققان عامل سیگار را از تحلیلها حذف کردند، تأثیر سایر ترکیبات سبک زندگی بر سلامت مغز تقریباً مشابه یکدیگر بود. به عبارت دیگر، ورزش نکردن یا داشتن ارتباط اجتماعی کمتر، هرچند نامطلوب هستند، اما تأثیر مخرب آنها در مقایسه با سیگار کشیدن بسیار ناچیز بود.
❕ سیگار چگونه به مغز آسیب میرساند؟ دود سیگار حاوی سمومی است که مستقیماً به رگهای خونی مغز آسیب میرسانند. این مواد باعث سفت شدن دیواره رگها، محدود شدن جریان اکسیژن و ایجاد التهاب مزمن در بافت مغز میشوند. این فرآیندها به مرور زمان میتوانند باعث تسریع تحلیل رفتن و کوچک شدن نواحی کلیدی مغز شوند که مسئول حافظه و زبان هستند.
🔹 این مطالعه مشاهدهای نمیتواند به طور قطعی رابطه علت و معلولی را ثابت کند، اما قویترین شواهد تا به امروز را ارائه میدهد که ترک سیگار، مهمترین گام برای حفظ سلامت شناختی در دوران پیری است.
📌 توجه: این مطلب یک یافته تحقیقاتی برای کمک به توسعه ابزارهای تشخیصی آینده توسط پزشکان است و نباید به عنوان راهنمایی برای خود-تشخیصی یا ارزیابی دیگران مورد استفاده قرار گیرد. لطفاً با خواندن آن دچار اضطراب نشوید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #زوال_عقل #ترک_سیگار #سبک_زندگی_سالم #پزشکی
🔹 یک مطالعه جدید و گسترده بر روی ۳۲ هزار فرد بالای ۵۰ سال در اروپا، نشان میدهد که یک انتخاب در سبک زندگی، با اختلاف زیاد، بزرگترین عامل در تسریع زوال شناختی و کاهش تواناییهای ذهنی در دوران پیری است: سیگار کشیدن.
🔹 در این تحقیق که نتایج آن در ژورنال معتبر Nature Communications منتشر شده، دانشمندان تأثیر چهار عادت کلیدی را بررسی کردند: سیگار کشیدن، ورزش منظم، ارتباط اجتماعی هفتگی و مصرف متعادل الکل. نتایج شگفتانگیز بود: سیگار کشیدن به تنهایی و با اختلاف زیاد، بزرگترین عامل تسریعکننده زوال شناختی بود. افت تواناییهای ذهنی (مانند حافظه و روانی کلام) در افراد سیگاری در یک دوره دهساله، تا ۸۵ درصد بیشتر از افراد غیرسیگاری بود.
❕ «زوال شناختی» چیست؟ این اصطلاح به کاهش تدریجی تواناییهای ذهنی مانند حافظه، تمرکز، سرعت تفکر، حل مسئله و مهارتهای زبانی اشاره دارد. این فرآیند بخشی طبیعی از افزایش سن است، اما سرعت و شدت آن به شدت تحت تأثیر سبک زندگی قرار دارد.
🔹 نکته جالبتر این بود که وقتی محققان عامل سیگار را از تحلیلها حذف کردند، تأثیر سایر ترکیبات سبک زندگی بر سلامت مغز تقریباً مشابه یکدیگر بود. به عبارت دیگر، ورزش نکردن یا داشتن ارتباط اجتماعی کمتر، هرچند نامطلوب هستند، اما تأثیر مخرب آنها در مقایسه با سیگار کشیدن بسیار ناچیز بود.
❕ سیگار چگونه به مغز آسیب میرساند؟ دود سیگار حاوی سمومی است که مستقیماً به رگهای خونی مغز آسیب میرسانند. این مواد باعث سفت شدن دیواره رگها، محدود شدن جریان اکسیژن و ایجاد التهاب مزمن در بافت مغز میشوند. این فرآیندها به مرور زمان میتوانند باعث تسریع تحلیل رفتن و کوچک شدن نواحی کلیدی مغز شوند که مسئول حافظه و زبان هستند.
🔹 این مطالعه مشاهدهای نمیتواند به طور قطعی رابطه علت و معلولی را ثابت کند، اما قویترین شواهد تا به امروز را ارائه میدهد که ترک سیگار، مهمترین گام برای حفظ سلامت شناختی در دوران پیری است.
📌 توجه: این مطلب یک یافته تحقیقاتی برای کمک به توسعه ابزارهای تشخیصی آینده توسط پزشکان است و نباید به عنوان راهنمایی برای خود-تشخیصی یا ارزیابی دیگران مورد استفاده قرار گیرد. لطفاً با خواندن آن دچار اضطراب نشوید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #زوال_عقل #ترک_سیگار #سبک_زندگی_سالم #پزشکی
Earth.com
This lifestyle factor is the biggest contributor to cognitive decline - Earth.com
Scientists say one everyday choice casts a bigger shadow over brain function and the onset of cognitive decline than most people realize.
❤1
🔺 فسیلهای «انسان» باستانی ژاپن در واقع متعلق به یک خرس بودند
🔹 یک مطالعه جدید، باوری ۷۰ ساله را در باستانشناسی ژاپن تغییر داد: فسیلهایی که برای دههها به عنوان قدیمیترین بقایای انسانی در این کشور شناخته میشدند، در واقع متعلق به یک خرس قهوهای باستانی هستند.
🔹 این استخوانها که در دهه ۱۹۵۰ در نزدیکی شهر «تویوهاشی» کشف شده بودند، به عنوان مدرکی از اولین انسانهایی که حدود ۲۰ هزار سال پیش قدم به خاک ژاپن گذاشتند، در تاریخ این کشور ثبت شدند. اما اکنون، تیمی از محققان دانشگاه توکیو با استفاده از فناوریهای مدرن مانند سیتی اسکن، ساختار داخلی این استخوانها را به دقت بررسی کرده و دریافتهاند که آنها هیچ شباهتی به استخوان انسان ندارند و کاملاً با بقایای خرسهای باستانی مطابقت دارند.
❕ چرا چنین اشتباهی رخ میدهد؟ شناسایی فسیلها، به ویژه زمانی که تکهتکه یا فرسوده شده باشند، بسیار دشوار است. در گذشته، دانشمندان تنها به مقایسه ظاهری استخوانها تکیه میکردند. اما امروزه فناوریهایی مانند سیتی اسکن، تحلیل DNA و پایگاههای داده عظیم، به محققان اجازه میدهند تا با دقتی بسیار بالاتر هویت یک فسیل را تعیین کنند. این اشتباهات نه از روی سهلانگاری، بلکه به دلیل محدودیتهای فناوری در زمان خود بودهاند.
🔹 با این بازنگری، اکنون بقایای یافتشده در «هاماکیتا» که حدود ۱۴ تا ۱۷ هزار سال قدمت دارند، به عنوان قدیمیترین استخوانهای انسانی شناختهشده در خاک اصلی ژاپن در نظر گرفته میشوند. (هرچند آثاری از فعالیت انسانی با قدمت بیشتر در جزایر ریوکیو یافت شده است).
❕ اهمیت این بازنگری در چیست؟ این داستان یک نمونه عالی از «خود-اصلاحگری علم» است. علم مجموعهای از حقایق ثابت و ابدی نیست، بلکه یک فرآیند مستمر برای نزدیکتر شدن به حقیقت است. هر باور و نظریهای باید آماده باشد تا با شواهد جدید و ابزارهای بهتر، به چالش کشیده و اصلاح شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #انسان_شناسی #فسیل #علم #ژاپن
🔹 یک مطالعه جدید، باوری ۷۰ ساله را در باستانشناسی ژاپن تغییر داد: فسیلهایی که برای دههها به عنوان قدیمیترین بقایای انسانی در این کشور شناخته میشدند، در واقع متعلق به یک خرس قهوهای باستانی هستند.
🔹 این استخوانها که در دهه ۱۹۵۰ در نزدیکی شهر «تویوهاشی» کشف شده بودند، به عنوان مدرکی از اولین انسانهایی که حدود ۲۰ هزار سال پیش قدم به خاک ژاپن گذاشتند، در تاریخ این کشور ثبت شدند. اما اکنون، تیمی از محققان دانشگاه توکیو با استفاده از فناوریهای مدرن مانند سیتی اسکن، ساختار داخلی این استخوانها را به دقت بررسی کرده و دریافتهاند که آنها هیچ شباهتی به استخوان انسان ندارند و کاملاً با بقایای خرسهای باستانی مطابقت دارند.
❕ چرا چنین اشتباهی رخ میدهد؟ شناسایی فسیلها، به ویژه زمانی که تکهتکه یا فرسوده شده باشند، بسیار دشوار است. در گذشته، دانشمندان تنها به مقایسه ظاهری استخوانها تکیه میکردند. اما امروزه فناوریهایی مانند سیتی اسکن، تحلیل DNA و پایگاههای داده عظیم، به محققان اجازه میدهند تا با دقتی بسیار بالاتر هویت یک فسیل را تعیین کنند. این اشتباهات نه از روی سهلانگاری، بلکه به دلیل محدودیتهای فناوری در زمان خود بودهاند.
🔹 با این بازنگری، اکنون بقایای یافتشده در «هاماکیتا» که حدود ۱۴ تا ۱۷ هزار سال قدمت دارند، به عنوان قدیمیترین استخوانهای انسانی شناختهشده در خاک اصلی ژاپن در نظر گرفته میشوند. (هرچند آثاری از فعالیت انسانی با قدمت بیشتر در جزایر ریوکیو یافت شده است).
❕ اهمیت این بازنگری در چیست؟ این داستان یک نمونه عالی از «خود-اصلاحگری علم» است. علم مجموعهای از حقایق ثابت و ابدی نیست، بلکه یک فرآیند مستمر برای نزدیکتر شدن به حقیقت است. هر باور و نظریهای باید آماده باشد تا با شواهد جدید و ابزارهای بهتر، به چالش کشیده و اصلاح شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #انسان_شناسی #فسیل #علم #ژاپن
Glass Almanac
Japan’s oldest “human” fossils aren’t human at all, says new study
For nearly 70 years, a set of fossilized bones was thought to mark the first human steps on Japanese soil. But a new study has upended ... Continue Reading →
🔺 تلسکوپ جیمز وب از یک سیاره فراخورشیدی «سرد» و عجیب تصویربرداری کرد
🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق به ثبت اولین تصویر مستقیم خود از یک سیاره فراخورشیدی به نام «۱۴ هرکول سی» (14 Herculis c) شده است. نکته شگفتانگیز این است که این سیاره برخلاف اکثر سیاراتی که مستقیماً رصد شدهاند، بسیار سرد است. این دستاورد میتواند دیدگاه ما نسبت به تکامل منظومههای سیارهای را تغییر دهد.
❕ چرا تصویربرداری مستقیم از سیارات فراخورشیدی اینقدر دشوار است؟ سیارات فراخورشیدی نوری از خود تولید نمیکنند و نوری که از ستاره مادر خود بازتاب میدهند، میلیاردها بار کمنورتر از خود ستاره است. پیدا کردن آنها مانند تلاش برای دیدن یک کرم شبتاب در کنار یک نورافکن بسیار قوی از فاصله دهها کیلومتری است. تلسکوپها برای این کار از ابزاری به نام «تاجنگار» (Coronagraph) استفاده میکنند تا نور ستاره را مسدود کرده و سیاره کمنور را آشکار کنند.
🔹 سیاره «۱۴ هرکول سی» که در فاصله ۶۰ سال نوری از ما قرار دارد، حدود هفت برابر مشتری جرم داشته و دمای آن تنها ۳- درجه سانتیگراد است. این سیاره در منظومهای عجیب قرار دارد؛ برخلاف منظومه شمسی ما که سیارات تقریباً در یک صفحه میچرخند، مدار این سیاره و سیاره همسایهاش نسبت به یکدیگر حدود ۴۰ درجه انحراف دارند. دانشمندان معتقدند این آشفتگی ممکن است به دلیل پرتاب شدن یک سیاره سوم به بیرون از منظومه در اوایل تاریخ شکلگیری آن باشد.
❕ چرا وب توانست این سیاره سرد را ببیند؟ اجسام سرد، گرمای زیادی از خود تابش نمیکنند و نوری که از آنها ساطع میشود، عمدتاً در محدوده «نور فروسرخ» است که با چشم انسان دیده نمیشود. تلسکوپ جیمز وب برای دیدن همین نور فروسرخ طراحی شده است. حساسیت بالای وب در این طیف نوری به آن اجازه میدهد تا اجرامی بسیار سردتر از آنچه قبلاً ممکن بود را مستقیماً مشاهده کند و به مطالعه سیارات پیرتر و تکاملیافتهتر بپردازد.
🔹 این کشف نشان میدهد که تاریخ منظومهها میتواند بسیار آشفته و پر از رویدادهای خشونتآمیز باشد و وب اکنون ابزاری قدرتمند برای پردهبرداری از این تاریخچه در اختیار ما قرار داده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_فراخورشیدی #تلسکوپ_جیمز_وب #فضا #نجوم #اختروفیزیک
🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق به ثبت اولین تصویر مستقیم خود از یک سیاره فراخورشیدی به نام «۱۴ هرکول سی» (14 Herculis c) شده است. نکته شگفتانگیز این است که این سیاره برخلاف اکثر سیاراتی که مستقیماً رصد شدهاند، بسیار سرد است. این دستاورد میتواند دیدگاه ما نسبت به تکامل منظومههای سیارهای را تغییر دهد.
❕ چرا تصویربرداری مستقیم از سیارات فراخورشیدی اینقدر دشوار است؟ سیارات فراخورشیدی نوری از خود تولید نمیکنند و نوری که از ستاره مادر خود بازتاب میدهند، میلیاردها بار کمنورتر از خود ستاره است. پیدا کردن آنها مانند تلاش برای دیدن یک کرم شبتاب در کنار یک نورافکن بسیار قوی از فاصله دهها کیلومتری است. تلسکوپها برای این کار از ابزاری به نام «تاجنگار» (Coronagraph) استفاده میکنند تا نور ستاره را مسدود کرده و سیاره کمنور را آشکار کنند.
🔹 سیاره «۱۴ هرکول سی» که در فاصله ۶۰ سال نوری از ما قرار دارد، حدود هفت برابر مشتری جرم داشته و دمای آن تنها ۳- درجه سانتیگراد است. این سیاره در منظومهای عجیب قرار دارد؛ برخلاف منظومه شمسی ما که سیارات تقریباً در یک صفحه میچرخند، مدار این سیاره و سیاره همسایهاش نسبت به یکدیگر حدود ۴۰ درجه انحراف دارند. دانشمندان معتقدند این آشفتگی ممکن است به دلیل پرتاب شدن یک سیاره سوم به بیرون از منظومه در اوایل تاریخ شکلگیری آن باشد.
❕ چرا وب توانست این سیاره سرد را ببیند؟ اجسام سرد، گرمای زیادی از خود تابش نمیکنند و نوری که از آنها ساطع میشود، عمدتاً در محدوده «نور فروسرخ» است که با چشم انسان دیده نمیشود. تلسکوپ جیمز وب برای دیدن همین نور فروسرخ طراحی شده است. حساسیت بالای وب در این طیف نوری به آن اجازه میدهد تا اجرامی بسیار سردتر از آنچه قبلاً ممکن بود را مستقیماً مشاهده کند و به مطالعه سیارات پیرتر و تکاملیافتهتر بپردازد.
🔹 این کشف نشان میدهد که تاریخ منظومهها میتواند بسیار آشفته و پر از رویدادهای خشونتآمیز باشد و وب اکنون ابزاری قدرتمند برای پردهبرداری از این تاریخچه در اختیار ما قرار داده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_فراخورشیدی #تلسکوپ_جیمز_وب #فضا #نجوم #اختروفیزیک
Forbes
Webb Telescope Photographs ‘Strange’ Cold Planet Around Nearby Star
NASA’s Webb has imaged 14 Herculis c, a cold exoplanet in a misaligned system, shedding light on its orbit, temperature and atmospheric dynamics.
تازههای علمی
🔺 کشف منبع نور در سپیدهدم کیهان 🔹 دانشمندان پس از دههها تحقیق، بالاخره منبع نور اولیه جهان را شناسایی کردند! دادههای تلسکوپهای «هابل» و «جیمز وب» نشان میدهد کهکشانهای کوتوله (کمنور و کوچک) مسئول روشنکردن جهان تاریک و مهآلود ابتدایی هستند. این کهکشانها…
🔺 اخترشناسان برای اولین بار «سپیدهدم کیهانی» را از روی زمین رصد کردند
🔹 تیمی از اخترشناسان برای اولین بار با استفاده از یک تلسکوپ زمینی موفق شدند به ۱۳ میلیارد سال قبل نگاه کرده و اثرات «سپیدهدم کیهانی» را مشاهده کنند؛ دورانی که اولین ستارههای کیهان متولد شدند و به تاریکی کیهانی پایان دادند. این دستاورد که پیش از این تصور میشد تنها از فضا ممکن باشد، درک ما از تکامل کیهان را یک گام به جلو میبرد.
❕ «سپیدهدم کیهانی» چیست؟ پس از مهبانگ، کیهان برای حدود ۳۸۰ هزار سال یک مه داغ و کدر بود. سپس با سرد شدن، اتمها شکل گرفتند و «اولین نور» کیهان که امروز آن را «تابش زمینه کیهانی» (CMB) مینامیم، آزاد شد. پس از آن، یک دوره طولانی به نام «عصر تاریکی کیهانی» آغاز شد. «سپیدهدم کیهانی» لحظهای است که اولین ستارهها در دل این تاریکی شعلهور شدند. نور شدید آنها گاز هیدروژن خنثی اطراف را دوباره یونیزه کرد و کیهان را برای همیشه تغییر داد.
🔹 دانشمندان با استفاده از مجموعه تلسکوپهای CLASS در بیابان آتاکامای شیلی، خود ستارهها را ندیدند، بلکه «اثر انگشت» آنها را بر روی تابش زمینه کیهانی مشاهده کردند. نور CMB در مسیر ۱۳ میلیارد سالهاش به سمت ما، از میان گازهایی که توسط اولین ستارهها یونیزه شده بودند، عبور کرده است. این برخورد باعث شده بخشی از نور CMB به شکل خاصی «قطبیده» (polarized) شود.
❕ «نور قطبیده» چیست و چرا مهم است؟ نور یک موج است و معمولاً در همه جهات نوسان میکند. وقتی نور از یک سطح بازتاب یا از میان ذرات خاصی پراکنده میشود، نوسانات آن در یک جهت خاص محدود میشود که به آن «قطبیده شدن» میگویند. در این تحقیق، نور CMB با پراکنده شدن از الکترونهای آزاد شده توسط اولین ستارهها، قطبیده شده است. مانند یک عینک آفتابی پلاروید که بازتاب نور از سطح جاده را حذف میکند، این تلسکوپ توانسته «بازتاب کیهانی» اولین ستارهها را از سیگنال اصلی جدا کند و ببیند.
🔹 این موفقیت یک دستاورد فنی بزرگ است، زیرا سیگنال کیهانی بسیار ضعیف است و تشخیص آن از میان نویزهای جوی و سیگنالهای رادیویی انسانی روی زمین، کاری فوقالعاده دشوار محسوب میشود. این دادههای جدید به دانشمندان کمک میکند تا تصویری دقیقتر از کیهان نوزاد، ماده تاریک و ذرات گریزان دیگر به دست آورند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان_شناسی #نجوم #فیزیک #تلسکوپ #سپیده_دم_کیهانی #مه_بانگ
🔹 تیمی از اخترشناسان برای اولین بار با استفاده از یک تلسکوپ زمینی موفق شدند به ۱۳ میلیارد سال قبل نگاه کرده و اثرات «سپیدهدم کیهانی» را مشاهده کنند؛ دورانی که اولین ستارههای کیهان متولد شدند و به تاریکی کیهانی پایان دادند. این دستاورد که پیش از این تصور میشد تنها از فضا ممکن باشد، درک ما از تکامل کیهان را یک گام به جلو میبرد.
❕ «سپیدهدم کیهانی» چیست؟ پس از مهبانگ، کیهان برای حدود ۳۸۰ هزار سال یک مه داغ و کدر بود. سپس با سرد شدن، اتمها شکل گرفتند و «اولین نور» کیهان که امروز آن را «تابش زمینه کیهانی» (CMB) مینامیم، آزاد شد. پس از آن، یک دوره طولانی به نام «عصر تاریکی کیهانی» آغاز شد. «سپیدهدم کیهانی» لحظهای است که اولین ستارهها در دل این تاریکی شعلهور شدند. نور شدید آنها گاز هیدروژن خنثی اطراف را دوباره یونیزه کرد و کیهان را برای همیشه تغییر داد.
🔹 دانشمندان با استفاده از مجموعه تلسکوپهای CLASS در بیابان آتاکامای شیلی، خود ستارهها را ندیدند، بلکه «اثر انگشت» آنها را بر روی تابش زمینه کیهانی مشاهده کردند. نور CMB در مسیر ۱۳ میلیارد سالهاش به سمت ما، از میان گازهایی که توسط اولین ستارهها یونیزه شده بودند، عبور کرده است. این برخورد باعث شده بخشی از نور CMB به شکل خاصی «قطبیده» (polarized) شود.
❕ «نور قطبیده» چیست و چرا مهم است؟ نور یک موج است و معمولاً در همه جهات نوسان میکند. وقتی نور از یک سطح بازتاب یا از میان ذرات خاصی پراکنده میشود، نوسانات آن در یک جهت خاص محدود میشود که به آن «قطبیده شدن» میگویند. در این تحقیق، نور CMB با پراکنده شدن از الکترونهای آزاد شده توسط اولین ستارهها، قطبیده شده است. مانند یک عینک آفتابی پلاروید که بازتاب نور از سطح جاده را حذف میکند، این تلسکوپ توانسته «بازتاب کیهانی» اولین ستارهها را از سیگنال اصلی جدا کند و ببیند.
🔹 این موفقیت یک دستاورد فنی بزرگ است، زیرا سیگنال کیهانی بسیار ضعیف است و تشخیص آن از میان نویزهای جوی و سیگنالهای رادیویی انسانی روی زمین، کاری فوقالعاده دشوار محسوب میشود. این دادههای جدید به دانشمندان کمک میکند تا تصویری دقیقتر از کیهان نوزاد، ماده تاریک و ذرات گریزان دیگر به دست آورند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان_شناسی #نجوم #فیزیک #تلسکوپ #سپیده_دم_کیهانی #مه_بانگ
Space
Astronomers see the 1st stars dispel darkness 13 billion years ago at 'Cosmic Dawn'
"Using the new common signal, we can determine how much of what we're seeing is cosmic glare from light bouncing off the hood of the Cosmic Dawn, so to speak."
🔺 کشف گونه جدیدی از دایناسورها که شجرهنامه تیرکس را «بازنویسی» میکند
🔹 دانشمندان با بررسی مجدد فسیلهایی که برای دههها در یک موزه در مغولستان نگهداری میشد، گونه جدیدی از دایناسورها را کشف کردهاند که نزدیکترین خویشاوند شناختهشده به خانواده تیرانوسورهای غولپیکر، از جمله تیرکس، محسوب میشود. این گونه جدید «خانکولو مغولی» (Khankhuuluu mongoliensis) به معنای «شاهزاده اژدهای مغولستان» نام گرفته است.
🔹 این دایناسور که حدود ۸۶ میلیون سال پیش میزیسته، یک «فسیل انتقالی» بسیار مهم است. با وزنی حدود ۷۵۰ کیلوگرم، بسیار کوچکتر از تیرکس ۸ تنی بود، اما ویژگیهای کلیدی نیاکان قدرتمند خود را به نمایش میگذاشت؛ از جمله ساختار استخوان بینی که به آروارههای آن قدرت بیشتری میبخشید و گامی به سوی آروارههای استخوانشکن تیرکس بود. به گفته محققان، «این کشف به ما نشان میدهد که پیش از آنکه تیرانوسورها پادشاه شوند، شاهزاده بودند.»
❕ «فسیل انتقالی» چیست و چرا مهم است؟ این نوع فسیلها بقایای گونههایی هستند که ویژگیهایی مابین یک گروه اجدادی و یک گروه جدیدتر را نشان میدهند. آنها مانند یک عکس فوری از میانه مسیر فرگشت عمل کرده و به دانشمندان کمک میکنند تا بفهمند چگونه ویژگیهای پیچیده (مانند آروارههای قوی یا بالها) به تدریج و مرحله به مرحله تکامل یافتهاند. خانکولو، شکاف بین تیرانوسورهای کوچک اولیه و غولهای حاکم بعدی را پر میکند.
🔹 این کشف داستان جالبی نیز دارد. این فسیلها در دهه ۱۹۷۰ کشف شده بودند اما به اشتباه به یک گونه دیگر به نام آلکتروسوروس نسبت داده شده بودند. یک دانشجوی دکترا به نام جرد وریس، هنگام بررسی مجدد این فسیلها متوجه ویژگیهای منحصربهفردی شد که نشان میداد با یک گونه کاملاً جدید روبرو هستند.
❕ چرا بازنگری فسیلهای قدیمی مهم است؟ این داستان یک نمونه عالی از فرآیند علم است. با پیشرفت دانش و فناوری و با نگاههای جدید، یافتههای قدیمی میتوانند به اکتشافات کاملاً جدیدی منجر شوند. علم مجموعهای از حقایق ثابت نیست، بلکه فرآیندی دائمی از پرسش، بررسی و اصلاح است.
🔹 این کشف همچنین به درک بهتر ما از چگونگی مهاجرت و تکامل تیرانوسورها بین قارههای آسیا و آمریکای شمالی از طریق پلهای خشکی باستانی کمک میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرین_شناسی #دایناسور #تیرکس #فرگشت #کشف_علمی
🔹 دانشمندان با بررسی مجدد فسیلهایی که برای دههها در یک موزه در مغولستان نگهداری میشد، گونه جدیدی از دایناسورها را کشف کردهاند که نزدیکترین خویشاوند شناختهشده به خانواده تیرانوسورهای غولپیکر، از جمله تیرکس، محسوب میشود. این گونه جدید «خانکولو مغولی» (Khankhuuluu mongoliensis) به معنای «شاهزاده اژدهای مغولستان» نام گرفته است.
🔹 این دایناسور که حدود ۸۶ میلیون سال پیش میزیسته، یک «فسیل انتقالی» بسیار مهم است. با وزنی حدود ۷۵۰ کیلوگرم، بسیار کوچکتر از تیرکس ۸ تنی بود، اما ویژگیهای کلیدی نیاکان قدرتمند خود را به نمایش میگذاشت؛ از جمله ساختار استخوان بینی که به آروارههای آن قدرت بیشتری میبخشید و گامی به سوی آروارههای استخوانشکن تیرکس بود. به گفته محققان، «این کشف به ما نشان میدهد که پیش از آنکه تیرانوسورها پادشاه شوند، شاهزاده بودند.»
❕ «فسیل انتقالی» چیست و چرا مهم است؟ این نوع فسیلها بقایای گونههایی هستند که ویژگیهایی مابین یک گروه اجدادی و یک گروه جدیدتر را نشان میدهند. آنها مانند یک عکس فوری از میانه مسیر فرگشت عمل کرده و به دانشمندان کمک میکنند تا بفهمند چگونه ویژگیهای پیچیده (مانند آروارههای قوی یا بالها) به تدریج و مرحله به مرحله تکامل یافتهاند. خانکولو، شکاف بین تیرانوسورهای کوچک اولیه و غولهای حاکم بعدی را پر میکند.
🔹 این کشف داستان جالبی نیز دارد. این فسیلها در دهه ۱۹۷۰ کشف شده بودند اما به اشتباه به یک گونه دیگر به نام آلکتروسوروس نسبت داده شده بودند. یک دانشجوی دکترا به نام جرد وریس، هنگام بررسی مجدد این فسیلها متوجه ویژگیهای منحصربهفردی شد که نشان میداد با یک گونه کاملاً جدید روبرو هستند.
❕ چرا بازنگری فسیلهای قدیمی مهم است؟ این داستان یک نمونه عالی از فرآیند علم است. با پیشرفت دانش و فناوری و با نگاههای جدید، یافتههای قدیمی میتوانند به اکتشافات کاملاً جدیدی منجر شوند. علم مجموعهای از حقایق ثابت نیست، بلکه فرآیندی دائمی از پرسش، بررسی و اصلاح است.
🔹 این کشف همچنین به درک بهتر ما از چگونگی مهاجرت و تکامل تیرانوسورها بین قارههای آسیا و آمریکای شمالی از طریق پلهای خشکی باستانی کمک میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرین_شناسی #دایناسور #تیرکس #فرگشت #کشف_علمی
Bbc
New species of dinosaur discovered that 'rewrites' T.rex family tree
The dinosaur skeletons, found hidden in a museum collection in Mongolia, is an ancestor of the mighty tyrannosaurs.
🔺 وویجرها یک «دیوار آتش» در مرز منظومه شمسی کشف کردند
🔹 فضاپیماهای دوقلوی وویجر ناسا که در سال ۱۹۷۷ پرتاب شدند، در سفر خود به مرزهای منظومه شمسی با پدیدهای شگفتانگیز روبرو شدند: یک منطقه بسیار داغ که به آن لقب «دیوار آتش» دادهاند و دمای آن به ۳۰ تا ۵۰ هزار درجه کلوین (حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار درجه سانتیگراد) میرسد.
❕ مرز منظومه شمسی کجاست؟ یکی از راههای تعریف مرز منظومه شمسی، منطقهای به نام «هلیوپاز» (Heliopause) است. خورشید به طور مداوم جریانی از ذرات باردار به نام «باد خورشیدی» را به بیرون میفرستد. این بادها یک حباب مغناطیسی عظیم به نام «هلیوسفر» (Heliosphere) را در اطراف منظومه شمسی ایجاد میکنند. هلیوپاز جایی است که فشار این باد خورشیدی با فشار بادهای بینستارهای به تعادل میرسد و عملاً مرز نفوذ خورشید محسوب میشود.
🔹 کاوشگر وویجر ۱ در سال ۲۰۱۲ و وویجر ۲ در سال ۲۰۱۸، به عنوان تنها ساختههای دست بشر، از این مرز عبور کردند و وارد فضای بینستارهای شدند. هر دو فضاپیما در هنگام عبور از هلیوپاز، این افزایش دمای شدید را ثبت کردند.
❕ چرا این دمای فوقالعاده بالا، فضاپیماها را ذوب نکرد؟ پاسخ در تفاوت بین «دما» و «گرما» نهفته است. دما، میانگین انرژی جنبشی ذرات است. در این منطقه، ذرات بسیار پرانرژی هستند و سریع حرکت میکنند (دمای بالا). اما فضا در آنجا به شدت رقیق و تقریباً خالی است؛ یعنی تعداد ذرات بسیار کم است. «گرما» مقدار کل انرژی است که منتقل میشود. برای اینکه یک جسم داغ شود، باید تعداد زیادی ذره پرانرژی با آن برخورد کنند. در هلیوپاز، با وجود دمای بالا، تعداد ذرات آنقدر کم است که گرمای قابل توجهی به فضاپیما منتقل نمیشود و به همین دلیل آسیبی به آن نمیرسد.
🔹 وویجرها پس از گذشت نزدیک به ۵۰ سال از پرتابشان، همچنان در حال ارسال داده از آن سوی این «دیوار آتش» هستند و به ما اولین نگاه اجمالی از محیط خارج از حباب منظومه شمسی را میدهند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #وویجر #ناسا #منظومه_شمسی #اختروفیزیک #هلیوسفر
🔹 فضاپیماهای دوقلوی وویجر ناسا که در سال ۱۹۷۷ پرتاب شدند، در سفر خود به مرزهای منظومه شمسی با پدیدهای شگفتانگیز روبرو شدند: یک منطقه بسیار داغ که به آن لقب «دیوار آتش» دادهاند و دمای آن به ۳۰ تا ۵۰ هزار درجه کلوین (حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار درجه سانتیگراد) میرسد.
❕ مرز منظومه شمسی کجاست؟ یکی از راههای تعریف مرز منظومه شمسی، منطقهای به نام «هلیوپاز» (Heliopause) است. خورشید به طور مداوم جریانی از ذرات باردار به نام «باد خورشیدی» را به بیرون میفرستد. این بادها یک حباب مغناطیسی عظیم به نام «هلیوسفر» (Heliosphere) را در اطراف منظومه شمسی ایجاد میکنند. هلیوپاز جایی است که فشار این باد خورشیدی با فشار بادهای بینستارهای به تعادل میرسد و عملاً مرز نفوذ خورشید محسوب میشود.
🔹 کاوشگر وویجر ۱ در سال ۲۰۱۲ و وویجر ۲ در سال ۲۰۱۸، به عنوان تنها ساختههای دست بشر، از این مرز عبور کردند و وارد فضای بینستارهای شدند. هر دو فضاپیما در هنگام عبور از هلیوپاز، این افزایش دمای شدید را ثبت کردند.
❕ چرا این دمای فوقالعاده بالا، فضاپیماها را ذوب نکرد؟ پاسخ در تفاوت بین «دما» و «گرما» نهفته است. دما، میانگین انرژی جنبشی ذرات است. در این منطقه، ذرات بسیار پرانرژی هستند و سریع حرکت میکنند (دمای بالا). اما فضا در آنجا به شدت رقیق و تقریباً خالی است؛ یعنی تعداد ذرات بسیار کم است. «گرما» مقدار کل انرژی است که منتقل میشود. برای اینکه یک جسم داغ شود، باید تعداد زیادی ذره پرانرژی با آن برخورد کنند. در هلیوپاز، با وجود دمای بالا، تعداد ذرات آنقدر کم است که گرمای قابل توجهی به فضاپیما منتقل نمیشود و به همین دلیل آسیبی به آن نمیرسد.
🔹 وویجرها پس از گذشت نزدیک به ۵۰ سال از پرتابشان، همچنان در حال ارسال داده از آن سوی این «دیوار آتش» هستند و به ما اولین نگاه اجمالی از محیط خارج از حباب منظومه شمسی را میدهند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #وویجر #ناسا #منظومه_شمسی #اختروفیزیک #هلیوسفر
IFLScience
NASA's Voyager Spacecraft Found A 30,000-50,000 Kelvin "Wall" At The Edge Of Our Solar System
Temperatures there reach an astonishing 30,000-50,000 kelvin.
🔺 رمزگشایی از دستور پخت «کریپتونایت»: کانی کمیابی که میتواند آینده انرژی را تأمین کند
🔹 دانشمندان موزه تاریخ طبیعی لندن موفق به کشف «دستور پخت» زمینشناسی برای تشکیل یک کانی بسیار نادر به نام «جاداریت» (Jadarite) شدهاند. این کانی که تاکنون تنها در یک نقطه از جهان (در صربستان) یافت شده، به دلیل شباهت فرمول شیمیاییاش با کریپتونایت خیالی در داستانهای سوپرمن به شهرت رسید، اما ارزش واقعی آن در محتوای بالای لیتیم و پتانسیل آن برای تأمین انرژی سبز است.
❕ کریپتونایت واقعی؟ نه دقیقاً. فرمول شیمیایی جاداریت (هیدروکسید سدیم لیتیم بوروسیلیکات) شباهت زیادی به فرمول خیالی و ناقص کریپتونایت دارد، اما فاقد فلوئور است و البته هیچ ربطی به سیاره کریپتون یا تضعیف قدرت سوپرمن ندارد!
🔹 این تحقیق که در ژورنال Nature Geoscience منتشر شده، نشان میدهد که تشکیل جاداریت مانند «پختن یک کیک» است و به یک دستور بسیار دقیق با شرایط کاملاً مشخص نیاز دارد:
۱. وجود یک دریاچه قلیایی.
۲. حضور شیشههای آتشفشانی غنی از لیتیم در اطراف آن.
۳. تبدیل کانیهای رسی به ساختارهای بلوری خاص.
اگر هر یک از این شرایط، از جمله دما یا اسیدیته محیط، دقیق نباشد، این کانی تشکیل نمیشود. این دستور پخت بسیار خاص، دلیل کمیابی شدید جاداریت را توضیح میدهد.
❕ چرا لیتیم برای آینده سبز مهم است؟ این عنصر فلزی سبک، جزء کلیدی باتریهای قابل شارژ است که تقریباً در همه جا، از گوشیهای هوشمند گرفته تا خودروهای الکتریکی و سیستمهای ذخیرهسازی انرژی در مقیاس بزرگ، استفاده میشوند. با حرکت جهان به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، تقاضا برای لیتیم به شدت در حال افزایش است.
🔹 با درک دقیق این «دستور پخت»، دانشمندان اکنون میتوانند به دنبال مکانهای احتمالی دیگر در سراسر جهان بگردند که ممکن است این شرایط زمینشناسی نادر را داشته باشند و منابع جدیدی از این کانی ارزشمند را در خود جای داده باشند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #کانی_شناسی #انرژی_پاک #لیتیم
🔹 دانشمندان موزه تاریخ طبیعی لندن موفق به کشف «دستور پخت» زمینشناسی برای تشکیل یک کانی بسیار نادر به نام «جاداریت» (Jadarite) شدهاند. این کانی که تاکنون تنها در یک نقطه از جهان (در صربستان) یافت شده، به دلیل شباهت فرمول شیمیاییاش با کریپتونایت خیالی در داستانهای سوپرمن به شهرت رسید، اما ارزش واقعی آن در محتوای بالای لیتیم و پتانسیل آن برای تأمین انرژی سبز است.
❕ کریپتونایت واقعی؟ نه دقیقاً. فرمول شیمیایی جاداریت (هیدروکسید سدیم لیتیم بوروسیلیکات) شباهت زیادی به فرمول خیالی و ناقص کریپتونایت دارد، اما فاقد فلوئور است و البته هیچ ربطی به سیاره کریپتون یا تضعیف قدرت سوپرمن ندارد!
🔹 این تحقیق که در ژورنال Nature Geoscience منتشر شده، نشان میدهد که تشکیل جاداریت مانند «پختن یک کیک» است و به یک دستور بسیار دقیق با شرایط کاملاً مشخص نیاز دارد:
۱. وجود یک دریاچه قلیایی.
۲. حضور شیشههای آتشفشانی غنی از لیتیم در اطراف آن.
۳. تبدیل کانیهای رسی به ساختارهای بلوری خاص.
اگر هر یک از این شرایط، از جمله دما یا اسیدیته محیط، دقیق نباشد، این کانی تشکیل نمیشود. این دستور پخت بسیار خاص، دلیل کمیابی شدید جاداریت را توضیح میدهد.
❕ چرا لیتیم برای آینده سبز مهم است؟ این عنصر فلزی سبک، جزء کلیدی باتریهای قابل شارژ است که تقریباً در همه جا، از گوشیهای هوشمند گرفته تا خودروهای الکتریکی و سیستمهای ذخیرهسازی انرژی در مقیاس بزرگ، استفاده میشوند. با حرکت جهان به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، تقاضا برای لیتیم به شدت در حال افزایش است.
🔹 با درک دقیق این «دستور پخت»، دانشمندان اکنون میتوانند به دنبال مکانهای احتمالی دیگر در سراسر جهان بگردند که ممکن است این شرایط زمینشناسی نادر را داشته باشند و منابع جدیدی از این کانی ارزشمند را در خود جای داده باشند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #کانی_شناسی #انرژی_پاک #لیتیم
phys.org
Scientists unlock recipe for Kryptonite-like mineral that could power a greener future
Scientists from the Natural History Museum have unraveled the geological mysteries behind jadarite, a rare lithium-bearing mineral with the potential to power Europe's green energy transition which, so ...
🔺 ریاضیدانان معمای «پیکان زمان» را حل کردند: یک مسئله ۱۲۵ ساله فیزیک ثابت شد
🔹 سه ریاضیدان در یک دستاورد تاریخی، موفق به اثبات ریاضی یکی از مسائل بنیادی فیزیک شدهاند که توضیح میدهد چرا با وجود اینکه قوانین حاکم بر تکتک ذرات، بازگشتپذیر در زمان هستند، در دنیای ما زمان تنها یک جهت دارد و همیشه به سمت جلو حرکت میکند.
❕ پارادوکس «پیکان زمان»: قوانین فیزیک در مقیاس میکروسکوپی (مثلاً برخورد دو ذره مانند دو توپ بیلیارد) کاملاً در زمان متقارن هستند. یعنی اگر از یک برخورد فیلم بگیرید و آن را برعکس پخش کنید، همچنان از نظر فیزیکی منطقی به نظر میرسد. اما در دنیای ماکروسکوپی ما، اینطور نیست. یک قطره جوهر در آب پخش میشود، اما هرگز خودبهخود جمع نمیشود؛ ما پیر میشویم، اما جوان نمیشویم. به این جهت یکطرفه زمان، «پیکان زمان» میگویند. سوال بزرگ این بود: چگونه از قوانین بازگشتپذیر، واقعیتی بازگشتناپذیر پدید میآید؟
🔹 این اثبات ریاضی، در واقع بخشی از یک چالش بزرگتر به نام «مسئله ششم هیلبرت» بود که در سال ۱۹۰۰ مطرح شد. هیلبرت از ریاضیدانان خواسته بود تا با استفاده از اصول ریاضی، سازگاری بین مدلهای مختلف فیزیک در مقیاسهای گوناگون را ثابت کنند. یک حلقه گمشده مهم، اثبات این بود که چگونه رفتار تکتک ذرات (مقیاس میکروسکوپی) به رفتار آماری گازها (مقیاس مزوسکوپی) که توسط «معادله بولتزمن» توصیف میشود، منجر میگردد.
❕ مسئله ششم هیلبرت به زبان ساده: دیوید هیلبرت، ریاضیدان بزرگ، از جامعه علمی خواست تا برای فیزیک، بنیانهای ریاضی استواری مانند آنچه برای هندسه وجود دارد، بسازند. بخش مهمی از این چالش، اثبات این بود که مدلهای مختلفی که برای توصیف یک پدیده (مثلاً یک گاز) در مقیاسهای مختلف (ذرهای، آماری، سیال) به کار میبریم، واقعاً از نظر ریاضی با یکدیگر سازگار هستند و از دل هم بیرون میآیند.
🔹 اثبات جدید این سه ریاضیدان، دقیقاً همین حلقه گمشده را برقرار میکند. آنها با ریاضی نشان دادند که اگرچه هر برهمکنش ذرهای به تنهایی بازگشتپذیر است، اما در مجموعهای با میلیاردها ذره، احتمال آماری اینکه سیستم به حالت منظم اولیه خود بازگردد (مثلاً قطره جوهر دوباره جمع شود) عملاً صفر است. به عبارت دیگر، سیستم به طور طبیعی همیشه به سمت بینظمی بیشتر (افزایش آنتروپی) حرکت میکند و این حرکت آماری به سمت بینظمی، همان چیزی است که ما به عنوان «جریان یکطرفه زمان» تجربه میکنیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #فیزیک #پیکان_زمان #فلسفه_علم #معادله_بولتزمن #هیلبرت
🔹 سه ریاضیدان در یک دستاورد تاریخی، موفق به اثبات ریاضی یکی از مسائل بنیادی فیزیک شدهاند که توضیح میدهد چرا با وجود اینکه قوانین حاکم بر تکتک ذرات، بازگشتپذیر در زمان هستند، در دنیای ما زمان تنها یک جهت دارد و همیشه به سمت جلو حرکت میکند.
❕ پارادوکس «پیکان زمان»: قوانین فیزیک در مقیاس میکروسکوپی (مثلاً برخورد دو ذره مانند دو توپ بیلیارد) کاملاً در زمان متقارن هستند. یعنی اگر از یک برخورد فیلم بگیرید و آن را برعکس پخش کنید، همچنان از نظر فیزیکی منطقی به نظر میرسد. اما در دنیای ماکروسکوپی ما، اینطور نیست. یک قطره جوهر در آب پخش میشود، اما هرگز خودبهخود جمع نمیشود؛ ما پیر میشویم، اما جوان نمیشویم. به این جهت یکطرفه زمان، «پیکان زمان» میگویند. سوال بزرگ این بود: چگونه از قوانین بازگشتپذیر، واقعیتی بازگشتناپذیر پدید میآید؟
🔹 این اثبات ریاضی، در واقع بخشی از یک چالش بزرگتر به نام «مسئله ششم هیلبرت» بود که در سال ۱۹۰۰ مطرح شد. هیلبرت از ریاضیدانان خواسته بود تا با استفاده از اصول ریاضی، سازگاری بین مدلهای مختلف فیزیک در مقیاسهای گوناگون را ثابت کنند. یک حلقه گمشده مهم، اثبات این بود که چگونه رفتار تکتک ذرات (مقیاس میکروسکوپی) به رفتار آماری گازها (مقیاس مزوسکوپی) که توسط «معادله بولتزمن» توصیف میشود، منجر میگردد.
❕ مسئله ششم هیلبرت به زبان ساده: دیوید هیلبرت، ریاضیدان بزرگ، از جامعه علمی خواست تا برای فیزیک، بنیانهای ریاضی استواری مانند آنچه برای هندسه وجود دارد، بسازند. بخش مهمی از این چالش، اثبات این بود که مدلهای مختلفی که برای توصیف یک پدیده (مثلاً یک گاز) در مقیاسهای مختلف (ذرهای، آماری، سیال) به کار میبریم، واقعاً از نظر ریاضی با یکدیگر سازگار هستند و از دل هم بیرون میآیند.
🔹 اثبات جدید این سه ریاضیدان، دقیقاً همین حلقه گمشده را برقرار میکند. آنها با ریاضی نشان دادند که اگرچه هر برهمکنش ذرهای به تنهایی بازگشتپذیر است، اما در مجموعهای با میلیاردها ذره، احتمال آماری اینکه سیستم به حالت منظم اولیه خود بازگردد (مثلاً قطره جوهر دوباره جمع شود) عملاً صفر است. به عبارت دیگر، سیستم به طور طبیعی همیشه به سمت بینظمی بیشتر (افزایش آنتروپی) حرکت میکند و این حرکت آماری به سمت بینظمی، همان چیزی است که ما به عنوان «جریان یکطرفه زمان» تجربه میکنیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #فیزیک #پیکان_زمان #فلسفه_علم #معادله_بولتزمن #هیلبرت
Quanta Magazine
Epic Effort to Ground Physics in Math Opens Up the Secrets of Time | Quanta Magazine
By mathematically proving how individual molecules create the complex motion of fluids, three mathematicians have illuminated why time can’t flow in reverse.
🔺 کشف یک ساختار مارپیچی غولپیکر و مرموز در مرز منظومه شمسی
🔹 بر اساس یک مطالعه جدید که مبتنی بر شبیهسازیهای کامپیوتری پیچیده است، یک ساختار مارپیچی عظیم و پایدار ممکن است در «ابر اورت داخلی»، یعنی دورترین مرزهای منظومه شمسی ما، پنهان شده باشد. این یافته، که در صورت تأیید، درک ما از تعامل منظومه شمسی با کهکشان راه شیری را تغییر میدهد، نشاندهنده نظمی غیرمنتظره در این منطقه سرد و تاریک است.
❕ ابر اورت چیست؟ ابر اورت یک پوسته کروی غولپیکر و فرضی از اجرام یخی است که کل منظومه شمسی را در بر گرفته است. این ابر بسیار دورتر از «کمربند کویپر» (که پلوتون در آن قرار دارد) واقع شده و منشأ بسیاری از دنبالهدارهای بلند-دوره محسوب میشود.
🔹 این مطالعه که هنوز در مرحله پیشچاپ قرار دارد و منتظر داوری همتا است، نشان میدهد که این ساختار مارپیچی حدود ۱۵ هزار واحد نجومی (۱۵ هزار برابر فاصله زمین تا خورشید) طول دارد و میلیاردها سال است که وجود دارد. اما چه چیزی میتواند چنین ساختار عظیمی را در لبه منظومه شمسی ایجاد کرده باشد؟ پاسخ، نیروی گرانش خود کهکشان است.
❕ «کشش وندی کهکشانی» (Galactic Tide) چیست؟ همانطور که گرانش ماه باعث جزر و مد در اقیانوسهای زمین میشود، گرانش عظیم کهکشان راه شیری نیز بر منظومه شمسی ما تأثیر میگذارد. نیروی گرانش مرکز کهکشان بر سمتی از منظومه شمسی که به آن نزدیکتر است، کمی قویتر از سمتی است که دورتر است. این تفاوت نیرو در طول میلیاردها سال، مانند یک دست نامرئی عمل کرده و اجرامی را که به صورت ضعیفی به گرانش خورشید متصل هستند (مانند اجرام ابر اورت) به آرامی کشیده و آنها را در یک الگوی مارپیچی منظم کرده است.
🔹 هرچند مشاهده مستقیم این ساختار با فناوری فعلی تقریباً غیرممکن است، اما وجود آن در مدلهای کامپیوتری مختلف، سرنخ مهمی از تاریخچه و تکامل منظومه شمسی ما ارائه میدهد. این یافته نشان میدهد که منظومه شمسی ما یک حباب ایزوله نیست، بلکه در یک رقص گرانشی ظریف و طولانیمدت با کل کهکشان راه شیری قرار دارد.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #منظومه_شمسی #ابر_اورت #کیهان_شناسی #اختروفیزیک
🔹 بر اساس یک مطالعه جدید که مبتنی بر شبیهسازیهای کامپیوتری پیچیده است، یک ساختار مارپیچی عظیم و پایدار ممکن است در «ابر اورت داخلی»، یعنی دورترین مرزهای منظومه شمسی ما، پنهان شده باشد. این یافته، که در صورت تأیید، درک ما از تعامل منظومه شمسی با کهکشان راه شیری را تغییر میدهد، نشاندهنده نظمی غیرمنتظره در این منطقه سرد و تاریک است.
❕ ابر اورت چیست؟ ابر اورت یک پوسته کروی غولپیکر و فرضی از اجرام یخی است که کل منظومه شمسی را در بر گرفته است. این ابر بسیار دورتر از «کمربند کویپر» (که پلوتون در آن قرار دارد) واقع شده و منشأ بسیاری از دنبالهدارهای بلند-دوره محسوب میشود.
🔹 این مطالعه که هنوز در مرحله پیشچاپ قرار دارد و منتظر داوری همتا است، نشان میدهد که این ساختار مارپیچی حدود ۱۵ هزار واحد نجومی (۱۵ هزار برابر فاصله زمین تا خورشید) طول دارد و میلیاردها سال است که وجود دارد. اما چه چیزی میتواند چنین ساختار عظیمی را در لبه منظومه شمسی ایجاد کرده باشد؟ پاسخ، نیروی گرانش خود کهکشان است.
❕ «کشش وندی کهکشانی» (Galactic Tide) چیست؟ همانطور که گرانش ماه باعث جزر و مد در اقیانوسهای زمین میشود، گرانش عظیم کهکشان راه شیری نیز بر منظومه شمسی ما تأثیر میگذارد. نیروی گرانش مرکز کهکشان بر سمتی از منظومه شمسی که به آن نزدیکتر است، کمی قویتر از سمتی است که دورتر است. این تفاوت نیرو در طول میلیاردها سال، مانند یک دست نامرئی عمل کرده و اجرامی را که به صورت ضعیفی به گرانش خورشید متصل هستند (مانند اجرام ابر اورت) به آرامی کشیده و آنها را در یک الگوی مارپیچی منظم کرده است.
🔹 هرچند مشاهده مستقیم این ساختار با فناوری فعلی تقریباً غیرممکن است، اما وجود آن در مدلهای کامپیوتری مختلف، سرنخ مهمی از تاریخچه و تکامل منظومه شمسی ما ارائه میدهد. این یافته نشان میدهد که منظومه شمسی ما یک حباب ایزوله نیست، بلکه در یک رقص گرانشی ظریف و طولانیمدت با کل کهکشان راه شیری قرار دارد.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #منظومه_شمسی #ابر_اورت #کیهان_شناسی #اختروفیزیک
Earth.com
Spiral structure found at the solar system's edge baffles scientists - Earth.com
Early in our Solar System’s history, bits of icy debris were scattered and then gradually coaxed into a spiral alignment in the Oort Cloud.
❤1
🔺 درمان زوال عقل ژنتیکی یک قدم به واقعیت نزدیکتر شد: امیدی تازه برای FTD
🔹 یک شرکت بیوتکنولوژی بریتانیایی به نام «آویادوبایو» (AviadoBio) در حال انجام یک کارآزمایی بالینی پیشگامانه برای درمانی است که امیدوارند بتواند پیشرفت نوعی از زوال عقل به نام «دمانس فرونتوتمپورال» (FTD) را متوقف کند. این بیماری همان اختلالی است که اخیراً در بروس ویلیس، بازیگر مشهور، تشخیص داده شده است.
❕ زوال عقل فرونتوتمپورال (FTD) چیست؟ این نوع از زوال عقل برخلاف آلزایمر، معمولاً با از دست دادن حافظه شروع نمیشود. FTD عمدتاً بخشهای پیشانی و گیجگاهی مغز را تحت تأثیر قرار میدهد و علائم اولیه آن تغییرات شخصیتی، رفتاری و از دست دادن قدرت تکلم است. این بیماری اغلب افراد جوانتری (۴۵ تا ۶۵ سال) را درگیر میکند و بخش قابل توجهی از موارد آن علت ژنتیکی مشخصی دارد. همین ویژگی، آن را به یک هدف ایدهآل برای ژندرمانی تبدیل کرده است.
🔹 درمان جدید که «AVB-101» نام دارد، به طور خاص برای نوعی از این بیماری به نام «FTD-GRN» طراحی شده است. در این بیماران، یک جهش در ژن GRN باعث میشود پروتئین حیاتی به نام «پروگرانولین» به اندازه کافی در مغز تولید نشود. این پروتئین برای بقا و سلامت سلولهای عصبی ضروری است.
❕ این ژندرمانی چگونه کار میکند؟ در این روش، پزشکان طی یک عمل جراحی، یک نسخه سالم و کارآمد از ژن پروگرانولین را مستقیماً به مغز بیمار تزریق میکنند. این ژن جدید مانند یک «دفترچه راهنمای سالم» به سلولهای مغز داده میشود تا بتوانند دوباره پروتئین مورد نیاز خود را بسازند. هدف این است که با بازگرداندن سطح پروتئین به حالت عادی، از تحلیل رفتن بیشتر مغز جلوگیری شود. این درمان به صورت «یکباره» انجام میشود و امید است اثرات آن بلندمدت باشد.
🔹 این کارآزمایی بالینی در حال حاضر در بریتانیا، آمریکا و چندین کشور اروپایی در حال انجام است و اولین نتایج آن سال آینده منتشر خواهد شد. هرچند هنوز راه درازی تا تأیید نهایی باقی است، اما این رویکرد یکی از امیدوارکنندهترین تلاشها برای یافتن درمانی مؤثر برای یکی از بیرحمانهترین انواع زوال عقل به شمار میرود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #ژن_درمانی #زوال_عقل #عصب_شناسی #FTD #سلامت_مغز
🔹 یک شرکت بیوتکنولوژی بریتانیایی به نام «آویادوبایو» (AviadoBio) در حال انجام یک کارآزمایی بالینی پیشگامانه برای درمانی است که امیدوارند بتواند پیشرفت نوعی از زوال عقل به نام «دمانس فرونتوتمپورال» (FTD) را متوقف کند. این بیماری همان اختلالی است که اخیراً در بروس ویلیس، بازیگر مشهور، تشخیص داده شده است.
❕ زوال عقل فرونتوتمپورال (FTD) چیست؟ این نوع از زوال عقل برخلاف آلزایمر، معمولاً با از دست دادن حافظه شروع نمیشود. FTD عمدتاً بخشهای پیشانی و گیجگاهی مغز را تحت تأثیر قرار میدهد و علائم اولیه آن تغییرات شخصیتی، رفتاری و از دست دادن قدرت تکلم است. این بیماری اغلب افراد جوانتری (۴۵ تا ۶۵ سال) را درگیر میکند و بخش قابل توجهی از موارد آن علت ژنتیکی مشخصی دارد. همین ویژگی، آن را به یک هدف ایدهآل برای ژندرمانی تبدیل کرده است.
🔹 درمان جدید که «AVB-101» نام دارد، به طور خاص برای نوعی از این بیماری به نام «FTD-GRN» طراحی شده است. در این بیماران، یک جهش در ژن GRN باعث میشود پروتئین حیاتی به نام «پروگرانولین» به اندازه کافی در مغز تولید نشود. این پروتئین برای بقا و سلامت سلولهای عصبی ضروری است.
❕ این ژندرمانی چگونه کار میکند؟ در این روش، پزشکان طی یک عمل جراحی، یک نسخه سالم و کارآمد از ژن پروگرانولین را مستقیماً به مغز بیمار تزریق میکنند. این ژن جدید مانند یک «دفترچه راهنمای سالم» به سلولهای مغز داده میشود تا بتوانند دوباره پروتئین مورد نیاز خود را بسازند. هدف این است که با بازگرداندن سطح پروتئین به حالت عادی، از تحلیل رفتن بیشتر مغز جلوگیری شود. این درمان به صورت «یکباره» انجام میشود و امید است اثرات آن بلندمدت باشد.
🔹 این کارآزمایی بالینی در حال حاضر در بریتانیا، آمریکا و چندین کشور اروپایی در حال انجام است و اولین نتایج آن سال آینده منتشر خواهد شد. هرچند هنوز راه درازی تا تأیید نهایی باقی است، اما این رویکرد یکی از امیدوارکنندهترین تلاشها برای یافتن درمانی مؤثر برای یکی از بیرحمانهترین انواع زوال عقل به شمار میرود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #ژن_درمانی #زوال_عقل #عصب_شناسی #FTD #سلامت_مغز
the Guardian
‘Transformative’: the UK lab working on a way to halt genetic type of dementia
AviadoBio’s breakthrough therapy hopes to stop progress of FTD, which is usually diagnosed in people under 65
🔺 کشف کفش ۲۰۰۰ ساله یک سرباز رومی «پاگنده» در انگلستان
🔹 باستانشناسان در حین کاوش در یک دژ رومی در شمال انگلستان به نام «ماگنا»، یک کفش چرمی باستانی با اندازهای بسیار بزرگ کشف کردهاند. این کفش که در عمق یک خندق دفاعی یافت شده، اطلاعات جدیدی در مورد زندگی سربازان رومی در مرزهای امپراتوری ارائه میدهد.
🔹 اندازه این کفش که به خوبی حفظ شده، معادل سایز ۱۴ مردانه در آمریکا (سایز ۵۰ در اروپا) است که نشان میدهد صاحب آن فردی بسیار قدبلند و درشتاندام بوده است. این یافته در یک خندق دفاعی خاص به نام «مچشکن» کشف شد.
❕ «خندق مچشکن» (Ankle-breaker) چیست؟ این یک تاکتیک مهندسی نظامی هوشمندانه توسط رومیها بود. این خندقها، گودالهای باریک و عمیقی بودند که اغلب با آب یا شاخ و برگ پوشانده میشدند تا از دید دشمن پنهان بمانند. اگر یک سرباز مهاجم پای خود را در آن میگذاشت، مچ پایش میشکست و در میانه میدان نبرد به دام میافتاد.
🔹 اما این کشف یک سوال مهم دیگر را مطرح میکند: چگونه یک کفش چرمی پس از حدود ۲۰۰۰ سال در گل و لای سالم باقی مانده است؟
❕ راز سالم ماندن چرم: کلید این ماندگاری فوقالعاده، محیط غرقاب و «بدون اکسیژن» در عمق خندق است. باکتریها و قارچهایی که باعث تجزیه مواد آلی مانند چرم، چوب و پارچه میشوند، برای فعالیت به اکسیژن نیاز دارند. نبود اکسیژن در این محیط، فرآیند پوسیدگی را تقریباً به طور کامل متوقف کرده و این اشیاء را برای هزاران سال حفظ میکند.
🔹 به گفته باستانشناسان، یافتن چنین شیء شخصی مانند یک کفش، ارتباطی مستقیم و انسانی با مردمی برقرار میکند که روزگاری در این دژ زندگی و خدمت میکردهاند و به ما یادآوری میکند که تاریخ تنها از پادشاهان و نبردها تشکیل نشده، بلکه داستان تکتک انسانهاست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #روم_باستان #انگلستان #تاریخ
🔹 باستانشناسان در حین کاوش در یک دژ رومی در شمال انگلستان به نام «ماگنا»، یک کفش چرمی باستانی با اندازهای بسیار بزرگ کشف کردهاند. این کفش که در عمق یک خندق دفاعی یافت شده، اطلاعات جدیدی در مورد زندگی سربازان رومی در مرزهای امپراتوری ارائه میدهد.
🔹 اندازه این کفش که به خوبی حفظ شده، معادل سایز ۱۴ مردانه در آمریکا (سایز ۵۰ در اروپا) است که نشان میدهد صاحب آن فردی بسیار قدبلند و درشتاندام بوده است. این یافته در یک خندق دفاعی خاص به نام «مچشکن» کشف شد.
❕ «خندق مچشکن» (Ankle-breaker) چیست؟ این یک تاکتیک مهندسی نظامی هوشمندانه توسط رومیها بود. این خندقها، گودالهای باریک و عمیقی بودند که اغلب با آب یا شاخ و برگ پوشانده میشدند تا از دید دشمن پنهان بمانند. اگر یک سرباز مهاجم پای خود را در آن میگذاشت، مچ پایش میشکست و در میانه میدان نبرد به دام میافتاد.
🔹 اما این کشف یک سوال مهم دیگر را مطرح میکند: چگونه یک کفش چرمی پس از حدود ۲۰۰۰ سال در گل و لای سالم باقی مانده است؟
❕ راز سالم ماندن چرم: کلید این ماندگاری فوقالعاده، محیط غرقاب و «بدون اکسیژن» در عمق خندق است. باکتریها و قارچهایی که باعث تجزیه مواد آلی مانند چرم، چوب و پارچه میشوند، برای فعالیت به اکسیژن نیاز دارند. نبود اکسیژن در این محیط، فرآیند پوسیدگی را تقریباً به طور کامل متوقف کرده و این اشیاء را برای هزاران سال حفظ میکند.
🔹 به گفته باستانشناسان، یافتن چنین شیء شخصی مانند یک کفش، ارتباطی مستقیم و انسانی با مردمی برقرار میکند که روزگاری در این دژ زندگی و خدمت میکردهاند و به ما یادآوری میکند که تاریخ تنها از پادشاهان و نبردها تشکیل نشده، بلکه داستان تکتک انسانهاست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #روم_باستان #انگلستان #تاریخ
Live Science
2,000-year-old giant leather shoe 'immediately drew impressed gasps' after archaeologists pulled it from a ditch near a Roman fort…
A surprisingly large leather shoe has been found at Magna, a Roman fort in northern England.
🔺 فناوری تصویربرداری جدیدی که ۱۴ برابر واضحتر از محدودیتهای فیزیکی میبیند
🔹 محققان در چین یک سیستم تصویربرداری انقلابی ساختهاند که میتواند بر تلاطم جوی و نواقص اپتیکی غلبه کرده و تصاویری با وضوحی بسیار فراتر از محدودیتهای نظری تلسکوپهای معمولی ثبت کند. این فناوری که بر اساس «تداخلسنجی شدت فعال» کار میکند، میتواند در آینده در حوزههایی مانند نجوم، سنجش از دور و نظارت تحول ایجاد کند.
❕ «حد پراش» چیست؟ هر تلسکوپ یا لنزی به دلیل ماهیت موجی نور، یک محدودیت ذاتی در وضوح تصویر دارد که به آن «حد پراش» میگویند. این یک قانون فیزیکی است که میگوید یک تلسکوپ با اندازه مشخص، تا چه حد میتواند جزئیات ریز را از یکدیگر تفکیک کند. شکستن این محدودیت، یکی از بزرگترین چالشها در علم اپتیک است.
🔹 این تیم در آزمایشی در فضای باز، توانستند از هدفی با جزئیات میلیمتری، از فاصله ۱.۳۶ کیلومتری، تصویری با وضوح ۳ میلیمتر ثبت کنند. این وضوح ۱۴ برابر بهتر از حد پراش یک تلسکوپ واحد در آن شرایط است. اما این سیستم چگونه کار میکند؟
❕ «تداخلسنجی شدت» چیست؟ روشهای تصویربرداری سنتی به «فاز» موج نور حساس هستند؛ یعنی باید جبهه موج نور کاملاً صاف و بدون آشفتگی به تلسکوپ برسد. تلاطم جوی (مانند هوای گرم بالای آسفالت) این فاز را به هم میریزد و تصویر را تار میکند. اما «تداخلسنجی شدت» به فاز نور کاری ندارد و تنها «نوسانات شدت» نور را اندازهگیری میکند که در برابر تلاطم جوی بسیار مقاوم است. نوآوری این تیم، استفاده از چندین لیزر برای ایجاد یک منبع نور کنترلشده و قدرتمند است که این اثر را تقویت میکند.
🔹 به زبان ساده، این سیستم به جای تلاش برای گرفتن یک «عکس» کامل و بینقص، شدت نوری که از نقاط مختلف هدف بازتاب میشود را با دو تلسکوپ دور از هم ثبت کرده و سپس با یک الگوریتم هوشمند، این دادهها را به یک تصویر فوقالعاده واضح تبدیل میکند. این فناوری پتانسیل آن را دارد که به ما اجازه دهد از میان جو آشفته زمین، تصاویر بسیار دقیقتری از ماهوارهها یا اجرام آسمانی ثبت کنیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #اپتیک #فناوری #تصویربرداری #لیزر
🔹 محققان در چین یک سیستم تصویربرداری انقلابی ساختهاند که میتواند بر تلاطم جوی و نواقص اپتیکی غلبه کرده و تصاویری با وضوحی بسیار فراتر از محدودیتهای نظری تلسکوپهای معمولی ثبت کند. این فناوری که بر اساس «تداخلسنجی شدت فعال» کار میکند، میتواند در آینده در حوزههایی مانند نجوم، سنجش از دور و نظارت تحول ایجاد کند.
❕ «حد پراش» چیست؟ هر تلسکوپ یا لنزی به دلیل ماهیت موجی نور، یک محدودیت ذاتی در وضوح تصویر دارد که به آن «حد پراش» میگویند. این یک قانون فیزیکی است که میگوید یک تلسکوپ با اندازه مشخص، تا چه حد میتواند جزئیات ریز را از یکدیگر تفکیک کند. شکستن این محدودیت، یکی از بزرگترین چالشها در علم اپتیک است.
🔹 این تیم در آزمایشی در فضای باز، توانستند از هدفی با جزئیات میلیمتری، از فاصله ۱.۳۶ کیلومتری، تصویری با وضوح ۳ میلیمتر ثبت کنند. این وضوح ۱۴ برابر بهتر از حد پراش یک تلسکوپ واحد در آن شرایط است. اما این سیستم چگونه کار میکند؟
❕ «تداخلسنجی شدت» چیست؟ روشهای تصویربرداری سنتی به «فاز» موج نور حساس هستند؛ یعنی باید جبهه موج نور کاملاً صاف و بدون آشفتگی به تلسکوپ برسد. تلاطم جوی (مانند هوای گرم بالای آسفالت) این فاز را به هم میریزد و تصویر را تار میکند. اما «تداخلسنجی شدت» به فاز نور کاری ندارد و تنها «نوسانات شدت» نور را اندازهگیری میکند که در برابر تلاطم جوی بسیار مقاوم است. نوآوری این تیم، استفاده از چندین لیزر برای ایجاد یک منبع نور کنترلشده و قدرتمند است که این اثر را تقویت میکند.
🔹 به زبان ساده، این سیستم به جای تلاش برای گرفتن یک «عکس» کامل و بینقص، شدت نوری که از نقاط مختلف هدف بازتاب میشود را با دو تلسکوپ دور از هم ثبت کرده و سپس با یک الگوریتم هوشمند، این دادهها را به یک تصویر فوقالعاده واضح تبدیل میکند. این فناوری پتانسیل آن را دارد که به ما اجازه دهد از میان جو آشفته زمین، تصاویر بسیار دقیقتری از ماهوارهها یا اجرام آسمانی ثبت کنیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #اپتیک #فناوری #تصویربرداری #لیزر
IFLScience
Incredible Laser Tool Can Read Tiny Text From Over A Kilometer Away, Perfect For The Spy Of Tomorrow
The new device uses technology originally developed for astronomy.
🔺 پشت پرده ورزش شدید: آیا یک «پنجره باز» برای عفونت وجود دارد؟
🔹 یک مطالعه جدید، شواهدی را بررسی میکند که نشان میدهد ورزش بسیار شدید و سنگین، ممکن است به طور موقت باعث کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن شود. این یافته میتواند برای ورزشکاران حرفهای و افرادی که تمرینات طاقتفرسا انجام میدهند، پیامدهای مهمی داشته باشد.
🔹 این تحقیق که بر روی آتشنشانان پس از ۴۵ دقیقه تمرین شدید با تجهیزات سنگین انجام شد، نشان داد که در مایعات بدن آنها، سطح مولکولهای مرتبط با التهاب کاهش مییابد. محققان این فرضیه را مطرح میکنند که این کاهش فعالیت التهابی، اگرچه ممکن است به بهبود تبادل گاز در ریهها کمک کند، اما میتواند بدن را بلافاصله پس از تمرین، در برابر عفونتهای ویروسی تنفسی آسیبپذیرتر سازد.
❕ نظریه «پنجره باز ایمنی» چیست؟ این یک نظریه قدیمیتر در علم ورزش است که میگوید پس از یک دوره ورزش شدید و طولانی، یک «پنجره» زمانی ۳ تا ۷۲ ساعته باز میشود که در طی آن، سیستم ایمنی بدن به طور موقت سرکوب شده و ورزشکار بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت قرار میگیرد. این مطالعه جدید، شواهد مولکولی تازهای به این بحث اضافه میکند.
🔹 با این حال، این تمام داستان نیست. جامعه علمی در این مورد اختلاف نظر دارد. برخی دانشمندان معتقدند این تغییرات، نشانه ضعف سیستم ایمنی نیست، بلکه برعکس، نشاندهنده ورود بدن به یک «حالت آمادهباش و نظارت بالای ایمنی» است؛ یعنی سیستم ایمنی به جای ایجاد التهاب عمومی، منابع خود را به صورت هوشمندانهتری برای مقابله با تهدیدات احتمالی تنظیم میکند.
❕ ورزش متوسط در مقابل ورزش شدید: این نکته بسیار حیاتی است که این یافتهها فقط مربوط به ورزشهای بسیار شدید و طولانیمدت (مانند دویدن ماراتن یا تمرینات نظامی) است. شواهد علمی بسیار قوی و گستردهای وجود دارد که نشان میدهد ورزش «متوسط» و منظم (مانند پیادهروی سریع، دوچرخهسواری یا شنای تفریحی) یکی از بهترین راهها برای «تقویت» سیستم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به بیماریها در بلندمدت است.
🔹 بنابراین، پیام این تحقیق این نیست که از ورزش کردن بترسید. بلکه یادآوری این نکته است که پس از تمرینات بسیار سنگین، بدن به استراحت و ریکاوری کافی نیاز دارد تا بتواند به حالت بهینه خود بازگردد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ورزش #سلامتی #ایمنی_شناسی #پزشکی #فیزیولوژی
🔹 یک مطالعه جدید، شواهدی را بررسی میکند که نشان میدهد ورزش بسیار شدید و سنگین، ممکن است به طور موقت باعث کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن شود. این یافته میتواند برای ورزشکاران حرفهای و افرادی که تمرینات طاقتفرسا انجام میدهند، پیامدهای مهمی داشته باشد.
🔹 این تحقیق که بر روی آتشنشانان پس از ۴۵ دقیقه تمرین شدید با تجهیزات سنگین انجام شد، نشان داد که در مایعات بدن آنها، سطح مولکولهای مرتبط با التهاب کاهش مییابد. محققان این فرضیه را مطرح میکنند که این کاهش فعالیت التهابی، اگرچه ممکن است به بهبود تبادل گاز در ریهها کمک کند، اما میتواند بدن را بلافاصله پس از تمرین، در برابر عفونتهای ویروسی تنفسی آسیبپذیرتر سازد.
❕ نظریه «پنجره باز ایمنی» چیست؟ این یک نظریه قدیمیتر در علم ورزش است که میگوید پس از یک دوره ورزش شدید و طولانی، یک «پنجره» زمانی ۳ تا ۷۲ ساعته باز میشود که در طی آن، سیستم ایمنی بدن به طور موقت سرکوب شده و ورزشکار بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت قرار میگیرد. این مطالعه جدید، شواهد مولکولی تازهای به این بحث اضافه میکند.
🔹 با این حال، این تمام داستان نیست. جامعه علمی در این مورد اختلاف نظر دارد. برخی دانشمندان معتقدند این تغییرات، نشانه ضعف سیستم ایمنی نیست، بلکه برعکس، نشاندهنده ورود بدن به یک «حالت آمادهباش و نظارت بالای ایمنی» است؛ یعنی سیستم ایمنی به جای ایجاد التهاب عمومی، منابع خود را به صورت هوشمندانهتری برای مقابله با تهدیدات احتمالی تنظیم میکند.
❕ ورزش متوسط در مقابل ورزش شدید: این نکته بسیار حیاتی است که این یافتهها فقط مربوط به ورزشهای بسیار شدید و طولانیمدت (مانند دویدن ماراتن یا تمرینات نظامی) است. شواهد علمی بسیار قوی و گستردهای وجود دارد که نشان میدهد ورزش «متوسط» و منظم (مانند پیادهروی سریع، دوچرخهسواری یا شنای تفریحی) یکی از بهترین راهها برای «تقویت» سیستم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به بیماریها در بلندمدت است.
🔹 بنابراین، پیام این تحقیق این نیست که از ورزش کردن بترسید. بلکه یادآوری این نکته است که پس از تمرینات بسیار سنگین، بدن به استراحت و ریکاوری کافی نیاز دارد تا بتواند به حالت بهینه خود بازگردد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ورزش #سلامتی #ایمنی_شناسی #پزشکی #فیزیولوژی
ScienceAlert
Study Finds a Potential Downside to Vigorous Exercise That We Didn't Know About
Too much of a good thing?
تازههای علمی
🔺 اسپیسایکس ۲۵۰امین مأموریت استارلینک را با موفقیت پرتاب کرد! 🚀 🔹 شرکت اسپیسایکس در تاریخ ۲۷ آوریل، راکت فالکون ۹ حامل ۲۳ ماهواره استارلینک را از پایگاه کیپ کاناورال فلوریدا به فضا فرستاد. ۱۳ عدد از این ماهوارهها قابلیت اتصال مستقیم به تلفنهای همراه را…
🔺 اسپیسایکس به یک نقطه عطف تاریخی رسید: پانصدمین پرتاب موفق راکتهای فالکون
🔹 شرکت اسپیسایکس با پرتاب موفقیتآمیز ۲۶ ماهواره دیگر استارلینک، یک رکورد تاریخی و مهم را به نام خود ثبت کرد: انجام پانصدمین مأموریت موفق با خانواده راکتهای فالکون. این دستاورد، جایگاه این شرکت به عنوان پیشتاز بلامنازع در صنعت پرتابهای فضایی تجاری را تثبیت میکند.
🔹 این مأموریت که از کالیفرنیا انجام شد، توسط یک راکت فالکون ۹ با بوستر شماره B1081 به فضا رفت. نکته قابل توجه این است که این پانزدهمین پرتاب و فرود موفق برای همین بوستر بود که نشاندهنده بلوغ فناوری کلیدی اسپیسایکس، یعنی «قابلیت استفاده مجدد»، است.
❕ چرا «قابلیت استفاده مجدد» اینقدر انقلابی است؟ در گذشته، راکتها پس از پرتاب در اقیانوس سقوط کرده و از بین میرفتند. این مانند دور انداختن یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ پس از هر پرواز بود. اسپیسایکس با توسعه فناوری فرود آوردن و استفاده مجدد از بوسترها (گرانترین بخش راکت)، توانست هزینه دسترسی به فضا را به شدت کاهش داده و تعداد پرتابها را به طرز چشمگیری افزایش دهد. این رکوردشکنیها بدون این فناوری ممکن نبود.
🔹 با این پرتاب، تعداد ماهوارههای فعال در صورت فلکی استارلینک به بیش از ۷۶۰۰ عدد رسید. این شبکه عظیم، اینترنت پرسرعت را در سراسر جهان فراهم میکند و اسپیسایکس با این سرعت بالای پرتاب، به طور مداوم در حال گسترش و بهروزرسانی آن است.
🔹 این شرکت تنها در سال ۲۰۲۵ تاکنون ۷۲ پرتاب موفق انجام داده که نشاندهنده شتاب بیسابقهای است که صنعت فضا پیش از این هرگز به خود ندیده بود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #اسپیس_ایکس #فالکون۹ #استارلینک #فناوری #موشک
🔹 شرکت اسپیسایکس با پرتاب موفقیتآمیز ۲۶ ماهواره دیگر استارلینک، یک رکورد تاریخی و مهم را به نام خود ثبت کرد: انجام پانصدمین مأموریت موفق با خانواده راکتهای فالکون. این دستاورد، جایگاه این شرکت به عنوان پیشتاز بلامنازع در صنعت پرتابهای فضایی تجاری را تثبیت میکند.
🔹 این مأموریت که از کالیفرنیا انجام شد، توسط یک راکت فالکون ۹ با بوستر شماره B1081 به فضا رفت. نکته قابل توجه این است که این پانزدهمین پرتاب و فرود موفق برای همین بوستر بود که نشاندهنده بلوغ فناوری کلیدی اسپیسایکس، یعنی «قابلیت استفاده مجدد»، است.
❕ چرا «قابلیت استفاده مجدد» اینقدر انقلابی است؟ در گذشته، راکتها پس از پرتاب در اقیانوس سقوط کرده و از بین میرفتند. این مانند دور انداختن یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ پس از هر پرواز بود. اسپیسایکس با توسعه فناوری فرود آوردن و استفاده مجدد از بوسترها (گرانترین بخش راکت)، توانست هزینه دسترسی به فضا را به شدت کاهش داده و تعداد پرتابها را به طرز چشمگیری افزایش دهد. این رکوردشکنیها بدون این فناوری ممکن نبود.
🔹 با این پرتاب، تعداد ماهوارههای فعال در صورت فلکی استارلینک به بیش از ۷۶۰۰ عدد رسید. این شبکه عظیم، اینترنت پرسرعت را در سراسر جهان فراهم میکند و اسپیسایکس با این سرعت بالای پرتاب، به طور مداوم در حال گسترش و بهروزرسانی آن است.
🔹 این شرکت تنها در سال ۲۰۲۵ تاکنون ۷۲ پرتاب موفق انجام داده که نشاندهنده شتاب بیسابقهای است که صنعت فضا پیش از این هرگز به خود ندیده بود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #اسپیس_ایکس #فالکون۹ #استارلینک #فناوری #موشک
Space
500 Falcon missions! SpaceX sends 26 Starlink satellites to orbit on landmark launch
"Falcon completes its 500th overall mission! Congratulations to the entire SpaceX team for making the impossible possible on the road to rapidly reusable rockets!"
🔺 یک داروی خوابآور ممکن است بتواند از آسیبهای مغزی آلزایمر جلوگیری کند
🔹 یک مطالعه جدید و بسیار امیدوارکننده نشان میدهد که یک داروی تأیید شده برای درمان بیخوابی به نام «لمبورکسانت»، توانسته است از تجمع پروتئینهای سمی مرتبط با آلزایمر در مغز موشها جلوگیری کرده و تحلیل رفتن بافت مغز را کاهش دهد. این یافته که در ژورنال معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، دیدگاه ما نسبت به رابطه خواب و زوال عقل را تقویت میکند.
❕ پروتئین «تائو» (Tau) چیست؟ در مغز سالم، پروتئین تائو به پایداری ساختار داخلی سلولهای عصبی کمک میکند. اما در بیماری آلزایمر، این پروتئین دچار تغییرات شیمیایی شده و به صورت کلافهایی درهمپیچیده در داخل نورونها تجمع مییابد. این کلافها ارتباط بین سلولهای مغزی را مختل کرده و در نهایت منجر به مرگ آنها میشوند.
🔹 دانشمندان به طور فزایندهای معتقدند که اختلالات خواب، تنها یک «علامت» آلزایمر نیست، بلکه میتواند یکی از «عوامل» پیشرفت آن باشد. این تحقیق بر روی سیستم «اورکسین» در مغز تمرکز کرده است.
❕ سیستم «اورکسین» (Orexin) چگونه کار میکند؟ اورکسین یک ماده شیمیایی در مغز است که ما را بیدار و هوشیار نگه میدارد. در افراد سالم، سطح آن در روز بالا و در شب پایین است. اما در بیماران آلزایمر، این سیستم بیش از حد فعال است و باعث خواب پراکنده و بیکیفیت میشود. داروی لمبورکسانت با مسدود کردن گیرندههای اورکسین، این سیستم را آرام کرده و به بهبود خواب کمک میکند.
🔹 در این مطالعه، موشهایی که با لمبورکسانت درمان شده بودند، نه تنها خواب عمیقتری را تجربه کردند، بلکه تجمع پروتئین تائو در مغزشان به طور قابل توجهی کاهش یافت، التهاب مغزی کمتری داشتند و از تحلیل رفتن بافت مغزشان جلوگیری شد. جالب اینکه داروی خوابآور دیگری به نام زولپیدم، با وجود بهبود خواب، چنین اثرات محافظتی بر مغز نداشت. این نشان میدهد که «چگونگی» بهبود خواب (از طریق مسیر اورکسین) مهمتر از صرفاً «مقدار» خواب است.
🔹 توجه: این یک مطالعه «حیوانی» است و نتایج امیدوارکننده آن باید در آزمایشهای انسانی نیز تأیید شود. همچنین، این اثرات عمدتاً در موشهای نر مشاهده شده و درمان قبل از پیشرفت بیماری آغاز شده است. با این حال، این تحقیق راه را برای یک استراتژی کاملاً جدید در پیشگیری یا کند کردن روند آلزایمر باز میکند: هدف قرار دادن سیستم خواب مغز.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #آلزایمر #خواب #علوم_اعصاب #دارو #سلامت_مغز
🔹 یک مطالعه جدید و بسیار امیدوارکننده نشان میدهد که یک داروی تأیید شده برای درمان بیخوابی به نام «لمبورکسانت»، توانسته است از تجمع پروتئینهای سمی مرتبط با آلزایمر در مغز موشها جلوگیری کرده و تحلیل رفتن بافت مغز را کاهش دهد. این یافته که در ژورنال معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، دیدگاه ما نسبت به رابطه خواب و زوال عقل را تقویت میکند.
❕ پروتئین «تائو» (Tau) چیست؟ در مغز سالم، پروتئین تائو به پایداری ساختار داخلی سلولهای عصبی کمک میکند. اما در بیماری آلزایمر، این پروتئین دچار تغییرات شیمیایی شده و به صورت کلافهایی درهمپیچیده در داخل نورونها تجمع مییابد. این کلافها ارتباط بین سلولهای مغزی را مختل کرده و در نهایت منجر به مرگ آنها میشوند.
🔹 دانشمندان به طور فزایندهای معتقدند که اختلالات خواب، تنها یک «علامت» آلزایمر نیست، بلکه میتواند یکی از «عوامل» پیشرفت آن باشد. این تحقیق بر روی سیستم «اورکسین» در مغز تمرکز کرده است.
❕ سیستم «اورکسین» (Orexin) چگونه کار میکند؟ اورکسین یک ماده شیمیایی در مغز است که ما را بیدار و هوشیار نگه میدارد. در افراد سالم، سطح آن در روز بالا و در شب پایین است. اما در بیماران آلزایمر، این سیستم بیش از حد فعال است و باعث خواب پراکنده و بیکیفیت میشود. داروی لمبورکسانت با مسدود کردن گیرندههای اورکسین، این سیستم را آرام کرده و به بهبود خواب کمک میکند.
🔹 در این مطالعه، موشهایی که با لمبورکسانت درمان شده بودند، نه تنها خواب عمیقتری را تجربه کردند، بلکه تجمع پروتئین تائو در مغزشان به طور قابل توجهی کاهش یافت، التهاب مغزی کمتری داشتند و از تحلیل رفتن بافت مغزشان جلوگیری شد. جالب اینکه داروی خوابآور دیگری به نام زولپیدم، با وجود بهبود خواب، چنین اثرات محافظتی بر مغز نداشت. این نشان میدهد که «چگونگی» بهبود خواب (از طریق مسیر اورکسین) مهمتر از صرفاً «مقدار» خواب است.
🔹 توجه: این یک مطالعه «حیوانی» است و نتایج امیدوارکننده آن باید در آزمایشهای انسانی نیز تأیید شود. همچنین، این اثرات عمدتاً در موشهای نر مشاهده شده و درمان قبل از پیشرفت بیماری آغاز شده است. با این حال، این تحقیق راه را برای یک استراتژی کاملاً جدید در پیشگیری یا کند کردن روند آلزایمر باز میکند: هدف قرار دادن سیستم خواب مغز.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #آلزایمر #خواب #علوم_اعصاب #دارو #سلامت_مغز
PsyPost
Common sleep aid blocks brain inflammation and tau buildup in Alzheimer’s model
Scientists have found that lemborexant not only increased restorative sleep in male mice but also reduced levels of toxic tau and brain inflammation. The findings suggest that targeting the brain’s orexin system may help slow Alzheimer’s progression.
🔺 استفاده از سیارکها برای شکار «نیروی پنجم طبیعت»
🔹 دانشمندان در یک رویکرد خلاقانه، از دادههای مسیر حرکت سیارک «بنو» (Bennu) برای جستجوی شواهدی از یک «نیروی پنجم» فرضی در طبیعت استفاده کردهاند. هرچند این مطالعه مدرکی دال بر وجود چنین نیرویی پیدا نکرد، اما یک روش جدید و قدرتمند را برای آزمودن مرزهای فیزیک معرفی میکند.
❕ چهار نیروی بنیادی و معمای نیروی پنجم: فیزیک امروز بر چهار نیروی بنیادی استوار است: گرانش، الکترومغناطیس، نیروی هستهای قوی و نیروی هستهای ضعیف. این چهار نیرو تقریباً تمام پدیدههای شناختهشده در کیهان را توضیح میدهند. با این حال، معماهایی مانند ماهیت «ماده تاریک» و «انرژی تاریک» باعث شده برخی فیزیکدانان این فرضیه را مطرح کنند که ممکن است یک نیروی بنیادی پنجم نیز وجود داشته باشد که ما هنوز آن را کشف نکردهایم.
🔹 ایده اصلی این پژوهش که در ژورنال Nature Communications Physics منتشر شده، بسیار هوشمندانه است. مسیر حرکت یک سیارک با دقت بسیار بالایی توسط قوانین گرانش قابل پیشبینی است. اگر یک نیروی ناشناخته و ضعیف دیگر (مانند نیروی پنجم) در کار باشد، میتواند انحراف بسیار جزئی و نامحسوسی در مدار پیشبینیشده سیارک ایجاد کند.
❕ چگونه سیارک به یک آشکارساز تبدیل میشود؟ به لطف مأموریت OSIRIS-REx ناسا، ما دادههای فوقالعاده دقیقی از مسیر حرکت سیارک بنو در اختیار داریم. محققان با تحلیل این دادهها، به دنبال هرگونه انحراف از مسیر پیشبینیشده گشتند. یافتن چنین انحرافی میتوانست نشانهای از یک نیروی جدید باشد.
🔹 این مطالعه هیچ انحراف غیرقابل توضیحی در مدار بنو پیدا نکرد. اما این یک یافته مهم است، زیرا وجود انواع خاصی از نیروی پنجم را رد کرده و جستجو را برای نظریهپردازان محدودتر میکند. در علم، پیدا نکردن چیزی هم میتواند یک نتیجه ارزشمند باشد.
🔹 اکنون نگاهها به مأموریت بعدی، یعنی OSIRIS-APEX است که به سمت سیارک «آپوفیس» (Apophis) میرود. از آنجایی که آپوفیس در سال ۲۰۲۹ از فاصله بسیار نزدیکتری به زمین عبور میکند، دانشمندان فرصت خواهند داشت تا مدار آن را با دقتی حتی بیشتر مطالعه کرده و محدودیتهای شدیدتری بر وجود نیروی پنجم اعمال کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #نیروی_پنجم #نجوم #سیارک #ماده_تاریک #مدل_استاندارد
🔹 دانشمندان در یک رویکرد خلاقانه، از دادههای مسیر حرکت سیارک «بنو» (Bennu) برای جستجوی شواهدی از یک «نیروی پنجم» فرضی در طبیعت استفاده کردهاند. هرچند این مطالعه مدرکی دال بر وجود چنین نیرویی پیدا نکرد، اما یک روش جدید و قدرتمند را برای آزمودن مرزهای فیزیک معرفی میکند.
❕ چهار نیروی بنیادی و معمای نیروی پنجم: فیزیک امروز بر چهار نیروی بنیادی استوار است: گرانش، الکترومغناطیس، نیروی هستهای قوی و نیروی هستهای ضعیف. این چهار نیرو تقریباً تمام پدیدههای شناختهشده در کیهان را توضیح میدهند. با این حال، معماهایی مانند ماهیت «ماده تاریک» و «انرژی تاریک» باعث شده برخی فیزیکدانان این فرضیه را مطرح کنند که ممکن است یک نیروی بنیادی پنجم نیز وجود داشته باشد که ما هنوز آن را کشف نکردهایم.
🔹 ایده اصلی این پژوهش که در ژورنال Nature Communications Physics منتشر شده، بسیار هوشمندانه است. مسیر حرکت یک سیارک با دقت بسیار بالایی توسط قوانین گرانش قابل پیشبینی است. اگر یک نیروی ناشناخته و ضعیف دیگر (مانند نیروی پنجم) در کار باشد، میتواند انحراف بسیار جزئی و نامحسوسی در مدار پیشبینیشده سیارک ایجاد کند.
❕ چگونه سیارک به یک آشکارساز تبدیل میشود؟ به لطف مأموریت OSIRIS-REx ناسا، ما دادههای فوقالعاده دقیقی از مسیر حرکت سیارک بنو در اختیار داریم. محققان با تحلیل این دادهها، به دنبال هرگونه انحراف از مسیر پیشبینیشده گشتند. یافتن چنین انحرافی میتوانست نشانهای از یک نیروی جدید باشد.
🔹 این مطالعه هیچ انحراف غیرقابل توضیحی در مدار بنو پیدا نکرد. اما این یک یافته مهم است، زیرا وجود انواع خاصی از نیروی پنجم را رد کرده و جستجو را برای نظریهپردازان محدودتر میکند. در علم، پیدا نکردن چیزی هم میتواند یک نتیجه ارزشمند باشد.
🔹 اکنون نگاهها به مأموریت بعدی، یعنی OSIRIS-APEX است که به سمت سیارک «آپوفیس» (Apophis) میرود. از آنجایی که آپوفیس در سال ۲۰۲۹ از فاصله بسیار نزدیکتری به زمین عبور میکند، دانشمندان فرصت خواهند داشت تا مدار آن را با دقتی حتی بیشتر مطالعه کرده و محدودیتهای شدیدتری بر وجود نیروی پنجم اعمال کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #نیروی_پنجم #نجوم #سیارک #ماده_تاریک #مدل_استاندارد
Popular Mechanics
Scientists Are Getting Closer to Finding Evidence of the Fifth Force
If it’s out there, could we observe it soon?
❤1
🔺 سیگنالهای مرموزی از قطب جنوب که قوانین فیزیک را به چالش میکشند
🔹 یک آشکارساز ذرات به نام «آنیتا» (ANITA) که با بالون در ارتفاعات جوی بر فراز قطب جنوب پرواز میکند، سیگنالهای رادیویی عجیبی را ثبت کرده است که به نظر میرسد از «درون زمین» به سمت بالا حرکت کردهاند. این مشاهدات که با قوانین شناختهشده فیزیک ذرات در تضاد است، به یکی از بزرگترین معماهای حلنشده فیزیک مدرن تبدیل شده است.
❕ آشکارساز آنیتا چگونه کار میکند؟ آنیتا برای شکار نوترینوهای پرانرژی کیهانی طراحی شده است. وقتی یک نوترینوی پرانرژی به یخهای قطب جنوب برخورد میکند، آبشاری از ذرات باردار ایجاد میکند که یک پالس رادیویی کوتاه و قوی از خود ساطع میکنند. آنتنهای آنیتا که به سمت پایین (سطح یخ) نشانه رفتهاند، به این پالسها گوش میدهند.
🔹 معمای بزرگ زمانی آغاز شد که آنیتا چندین بار سیگنالهایی را از زاویهای تند و از «پایین به بالا» ثبت کرد. این یعنی منبع این سیگنالها باید از درون کره زمین عبور کرده، از یخ خارج شده و سپس به آشکارساز رسیده باشد.
❕ چرا این سیگنالها «غیرممکن» به نظر میرسند؟ بر اساس مدل استاندارد فیزیک ذرات، هیچ ذره شناختهشدهای نمیتواند با این انرژی زیاد، هزاران کیلومتر از سنگ و صخره را در زمین طی کند و بدون جذب شدن از سمت دیگر خارج شود. نوترینوها میتوانند از زمین عبور کنند، اما احتمال برهمکنش آنها برای ایجاد چنین سیگنال قوی پس از طی این مسافت، تقریباً صفر است. این سیگنالها آنقدر پرانرژی هستند که انگار یک توپ بولینگ از یک دیوار آجری عبور کرده و خراشی بر روی آن نیفتاده است.
🔹 دانشمندان برای اطمینان، دادههای خود را با دو آشکارساز بزرگ دیگر (IceCube و Pierre Auger) مقایسه کردند، اما آنها هیچ رویداد مشابهی را ثبت نکرده بودند. این موضوع، احتمال اینکه منبع سیگنال یک پدیده کیهانی شناختهشده باشد را کمتر میکند و بر رازآلود بودن آن میافزاید.
🔹 هرچند این مشاهدات اولین بار چند سال پیش گزارش شدند، اما هنوز هیچ توضیح قطعی برای آنها وجود ندارد. فرضیههای مختلفی از ذرات فرضی جدید (مانند نوترینوهای استریل) گرفته تا اثرات ناشناخته فیزیکی در محیط قطب جنوب مطرح شده است. اکنون تیمی از محققان در حال ساخت نسل بعدی این آشکارساز به نام «PUEO» هستند تا با حساسیت بیشتر، این معمای بزرگ را حل کنند.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #فیزیک #معمای_علمی #آنیتا #نوترینو #قطب_جنوب
🔹 یک آشکارساز ذرات به نام «آنیتا» (ANITA) که با بالون در ارتفاعات جوی بر فراز قطب جنوب پرواز میکند، سیگنالهای رادیویی عجیبی را ثبت کرده است که به نظر میرسد از «درون زمین» به سمت بالا حرکت کردهاند. این مشاهدات که با قوانین شناختهشده فیزیک ذرات در تضاد است، به یکی از بزرگترین معماهای حلنشده فیزیک مدرن تبدیل شده است.
❕ آشکارساز آنیتا چگونه کار میکند؟ آنیتا برای شکار نوترینوهای پرانرژی کیهانی طراحی شده است. وقتی یک نوترینوی پرانرژی به یخهای قطب جنوب برخورد میکند، آبشاری از ذرات باردار ایجاد میکند که یک پالس رادیویی کوتاه و قوی از خود ساطع میکنند. آنتنهای آنیتا که به سمت پایین (سطح یخ) نشانه رفتهاند، به این پالسها گوش میدهند.
🔹 معمای بزرگ زمانی آغاز شد که آنیتا چندین بار سیگنالهایی را از زاویهای تند و از «پایین به بالا» ثبت کرد. این یعنی منبع این سیگنالها باید از درون کره زمین عبور کرده، از یخ خارج شده و سپس به آشکارساز رسیده باشد.
❕ چرا این سیگنالها «غیرممکن» به نظر میرسند؟ بر اساس مدل استاندارد فیزیک ذرات، هیچ ذره شناختهشدهای نمیتواند با این انرژی زیاد، هزاران کیلومتر از سنگ و صخره را در زمین طی کند و بدون جذب شدن از سمت دیگر خارج شود. نوترینوها میتوانند از زمین عبور کنند، اما احتمال برهمکنش آنها برای ایجاد چنین سیگنال قوی پس از طی این مسافت، تقریباً صفر است. این سیگنالها آنقدر پرانرژی هستند که انگار یک توپ بولینگ از یک دیوار آجری عبور کرده و خراشی بر روی آن نیفتاده است.
🔹 دانشمندان برای اطمینان، دادههای خود را با دو آشکارساز بزرگ دیگر (IceCube و Pierre Auger) مقایسه کردند، اما آنها هیچ رویداد مشابهی را ثبت نکرده بودند. این موضوع، احتمال اینکه منبع سیگنال یک پدیده کیهانی شناختهشده باشد را کمتر میکند و بر رازآلود بودن آن میافزاید.
🔹 هرچند این مشاهدات اولین بار چند سال پیش گزارش شدند، اما هنوز هیچ توضیح قطعی برای آنها وجود ندارد. فرضیههای مختلفی از ذرات فرضی جدید (مانند نوترینوهای استریل) گرفته تا اثرات ناشناخته فیزیکی در محیط قطب جنوب مطرح شده است. اکنون تیمی از محققان در حال ساخت نسل بعدی این آشکارساز به نام «PUEO» هستند تا با حساسیت بیشتر، این معمای بزرگ را حل کنند.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #فیزیک #معمای_علمی #آنیتا #نوترینو #قطب_جنوب
Interesting Engineering
Signal from Antarctic ice defies known laws of particle physics
A cosmic ray detector in Antarctica picked up signals that shouldn’t exist. Scientists suspect unknown particles may be behind.
❤1🗿1
🔺 بازنگری در مرز حیات و مرگ: سلولها پس از مرگ ارگانیسم به «زیست-رباتهای» درمانی تبدیل میشوند
🔹 دانشمندان در حال بررسی یک پدیده بیولوژیکی شگفتانگیز هستند که تعاریف ما از حیات و مرگ را به چالش میکشد. تحقیقات نشان میدهد که سلولهای یک موجود پس از مرگ آن، میتوانند به جای تجزیه شدن، خود را به شکل ساختارهای چندسلولی جدید و زندهای سازماندهی کنند. محققان این وضعیت را یک «حالت سوم» مینامند که نه کاملاً زنده (مانند ارگانیسم اصلی) و نه کاملاً مرده است و پتانسیلهای درمانی شگفتانگیزی دارد.
❕ زنوباتها و آنتروباتها چه هستند؟ این پدیده با کشف «زنوباتها» (Xenobots) توجه جهانی را به خود جلب کرد. دانشمندان سلولهای پوستی را از جنین قورباغه جدا کردند و مشاهده کردند که این سلولها به طور خود به خود به هم پیوسته و ساختارهای متحرکی را ایجاد کردند. نمونه مشابهی که از سلولهای نای انسان ساخته شده، «آنتروبات» (Anthrobots) نام دارد که میتواند به صورت خود به خود حرکت کرده و حتی به ترمیم بافتهای عصبی آسیبدیده کمک کند.
🔹 این یافتهها نشان میدهد که سلولها دارای یک «پلاستیسیته» یا انعطافپذیری ذاتی هستند. فرضیه اصلی این است که کانالهای یونی در غشای سلولها مانند مدارهای الکتریکی عمل کرده و به سلولها اجازه میدهند با یکدیگر «ارتباط» برقرار کرده و رفتار خود را برای ساختن یک کل جدید و کاربردی، هماهنگ کنند.
❕ منظور دقیق از «حالت سوم» و پتانسیل آن چیست؟ این مفهوم به معنای «زندگی پس از مرگ» برای یک فرد یا حیوان نیست. بلکه به این پنجره زمانی اشاره دارد که سلولهای جدا شده از یک ارگانیسم، پتانسیل «آزاد شدن» از نقش قبلی و آغاز یک حیات جمعی جدید و سادهتر را دارند. بزرگترین پتانسیل این کشف، در حوزه پزشکی است. دانشمندان امیدوارند بتوانند با استفاده از سلولهای خود بیمار، «زیست-رباتهای» زندهای بسازند که قادر به انجام کارهای زیر باشند:
- دارورسانی هدفمند: رساندن دارو دقیقاً به محل مورد نظر بدون تحریک سیستم ایمنی بدن.
- پاکسازی عروق: از بین بردن پلاکها در بیماری تصلب شرایین (آترواسکلروز).
- ترمیم بافت: کمک به ترمیم بافتهای آسیبدیده.
🔹 این ساختارها معمولاً پس از ۴ تا ۶ هفته خود به خود از بین میروند که این ویژگی، یک مزیت ایمنی محسوب میشود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حیات #مرگ #زنوبات #پزشکی #بیوتکنولوژی
🔹 دانشمندان در حال بررسی یک پدیده بیولوژیکی شگفتانگیز هستند که تعاریف ما از حیات و مرگ را به چالش میکشد. تحقیقات نشان میدهد که سلولهای یک موجود پس از مرگ آن، میتوانند به جای تجزیه شدن، خود را به شکل ساختارهای چندسلولی جدید و زندهای سازماندهی کنند. محققان این وضعیت را یک «حالت سوم» مینامند که نه کاملاً زنده (مانند ارگانیسم اصلی) و نه کاملاً مرده است و پتانسیلهای درمانی شگفتانگیزی دارد.
❕ زنوباتها و آنتروباتها چه هستند؟ این پدیده با کشف «زنوباتها» (Xenobots) توجه جهانی را به خود جلب کرد. دانشمندان سلولهای پوستی را از جنین قورباغه جدا کردند و مشاهده کردند که این سلولها به طور خود به خود به هم پیوسته و ساختارهای متحرکی را ایجاد کردند. نمونه مشابهی که از سلولهای نای انسان ساخته شده، «آنتروبات» (Anthrobots) نام دارد که میتواند به صورت خود به خود حرکت کرده و حتی به ترمیم بافتهای عصبی آسیبدیده کمک کند.
🔹 این یافتهها نشان میدهد که سلولها دارای یک «پلاستیسیته» یا انعطافپذیری ذاتی هستند. فرضیه اصلی این است که کانالهای یونی در غشای سلولها مانند مدارهای الکتریکی عمل کرده و به سلولها اجازه میدهند با یکدیگر «ارتباط» برقرار کرده و رفتار خود را برای ساختن یک کل جدید و کاربردی، هماهنگ کنند.
❕ منظور دقیق از «حالت سوم» و پتانسیل آن چیست؟ این مفهوم به معنای «زندگی پس از مرگ» برای یک فرد یا حیوان نیست. بلکه به این پنجره زمانی اشاره دارد که سلولهای جدا شده از یک ارگانیسم، پتانسیل «آزاد شدن» از نقش قبلی و آغاز یک حیات جمعی جدید و سادهتر را دارند. بزرگترین پتانسیل این کشف، در حوزه پزشکی است. دانشمندان امیدوارند بتوانند با استفاده از سلولهای خود بیمار، «زیست-رباتهای» زندهای بسازند که قادر به انجام کارهای زیر باشند:
- دارورسانی هدفمند: رساندن دارو دقیقاً به محل مورد نظر بدون تحریک سیستم ایمنی بدن.
- پاکسازی عروق: از بین بردن پلاکها در بیماری تصلب شرایین (آترواسکلروز).
- ترمیم بافت: کمک به ترمیم بافتهای آسیبدیده.
🔹 این ساختارها معمولاً پس از ۴ تا ۶ هفته خود به خود از بین میروند که این ویژگی، یک مزیت ایمنی محسوب میشود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حیات #مرگ #زنوبات #پزشکی #بیوتکنولوژی
Popular Mechanics
Scientists Have Uncovered a 3rd State of Life, Which Starts After Cell Death
Surprise!
❤1