تازه‌های علمی
714 subscribers
38 photos
3 videos
2.11K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 کشف مکانیسم جدید مغز در حل ابهام‌های فضایی

🔹 پژوهشگران MIT دریافتند نورون‌های قشر پس‌سپاری (RSC) در موش‌ها می‌توانند همزمان چندین فرضیه درباره موقعیت فضایی را در محیط‌های مبهم کدگذاری کنند. در آزمایشی پیچیده، موش‌ها با استفاده از نشانه‌های دیداری یکسان، باید موقعیت صحیح را برای دریافت پاداش تشخیص می‌دادند.

🔹 نورون‌های RSC الگوهای فعالیت متفاوتی برای هر فرضیه ایجاد کردند. این الگوها تا زمان رفع ابهام فعال ماندند و سپس تنها الگوی مربوط به فرضیه صحیح حفظ شد. این نخستین مشاهده مستقیم از کدگذاری مبتنی بر فرضیه در مغز است.

قشر پس‌سپاری (RSC)
ناحیه‌ای در مغز که اطلاعات دیداری، فضایی و حافظه را برای ناوبری یکپارچه می‌کند.

شبکه‌های عصبی کم‌بُعد
ساختارهایی در مغز که با اتصالات قوی بین نورون‌ها، امکان محاسبات پیچیده (مانند نگهداری همزمان فرضیه‌ها) را فراهم می‌کنند.

🔹 جالب‌تر آنکه فعالیت مغز موش‌ها مشابه پیش‌بینی‌های شبکه‌های عصبی مصنوعی بود که برای همین وظیفه آموزش دیده بودند! این نشان می‌دهد مغز از مکانیسم‌های محاسباتی مشابه هوش مصنوعی برای استدلال فضایی استفاده می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب‌شناسی #هوش_مصنوعی #مغز
🔺 اروپا به میسترال بال می‌دهد: طلوع یک رقیب مستقل در عرصه هوش مصنوعی

🔹 استارتاپ فرانسوی میسترال (Mistral) با انعقاد قراردادهای چندصدمیلیون‌دلاری و برنامه‌ریزی برای جذب سرمایه ۱ میلیارد دلاری، به دنبال ایجاد زیرساخت مستقل هوش مصنوعی در برابر غول‌های آمریکایی و چینی است.

🔹 علت رشد انفجاری؟ افزایش تقاضا برای «استقلال راهبردی» به‌ویژه پس از بازگشت ترامپ به سیاست. آرتور منش، مدیرعامل میسترال:
«شرکت‌های اروپایی می‌خواهند وابستگی خود به ارائه‌دهندگان آمریکایی را کاهش دهند.»


استقلال راهبردی در هوش مصنوعی
تلاش کشورها برای توسعه فناوری‌های بومی جهت جلوگیری از وابستگی به قدرت‌های خارجی در حوزه‌های حساس (امنیت، دفاع، زیرساخت).

🔹 میسترال که توسط سه محقق سابق متا و دیپ‌مایند تأسیس شده، با مدل‌های اوپن‌سورس خود به مشتریان امکان بررسی و تنظیم داخلی سیستم‌ها را می‌دهد. این رویکرد رقیبی برای OpenAI و مدل‌های چینی مانند DeepSeek است.

🔹 برنامه‌های کلیدی:
- ساخت دیتاسنتر بزرگ در حومه پاریس
- همکاری با سرمایه‌گذاران اماراتی (G42 و MGX)
- توسعه تیم‌های مشاوره تخصصی شبیه پالانتیر

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #استارتاپ
🔺 آیا مدیتیشن حواس ما را تیزتر می‌کند یا ذهنمان را فریب می‌دهد؟

🔹 مطالعه‌ای جدید در حوزه علوم اعصاب نشان می‌دهد افرادی که به‌طور منظم مدیتیشن ذهن‌آگاهی انجام می‌دهند، تجربیات حسی بدن خود را راحت‌تر از دیگران درک می‌کنند. اما این آگاهی بیشتر لزوماً به معنای دقت بالاتر نیست. محققان دریافتند که مراقبه‌کنندگان باتجربه، بیشتر احتمال دارد که یک لمس بسیار ضعیف را احساس کنند، حتی زمانی که در واقع هیچ لمسی وجود نداشته است!

فیلتر حسی (Sensory Gating) یک مکانیسم عصبی است که به مغز اجازه می‌دهد تا اطلاعات حسی نامربوط یا ضعیف را نادیده بگیرد تا از پردازش بیش از حد اطلاعات جلوگیری کند. این مطالعه نشان می‌دهد که مدیتیشن ممکن است این فیلتر را «ضعیف‌تر» یا این دروازه را «بازتر» کند و باعث شود سیگنال‌های ضعیف‌تری به سطح آگاهی برسند.

🔹 این تغییر رفتاری با الگوهای مشخصی در فعالیت مغز مرتبط بود. با استفاده از نوار مغزی (EEG)، دانشمندان مشاهده کردند که در مراقبه‌کنندگان، سطح «امواج آلفا» در ناحیه حسی مغز درست قبل از دریافت محرک، به‌طور قابل توجهی پایین‌تر است. تحلیل‌ها نشان داد که فعالیت کمتر امواج آلفا، احتمال گزارش یک لمس را (چه واقعی و چه غیرواقعی) افزایش می‌دهد.

امواج آلفا (Alpha Waves) نوعی از امواج مغزی هستند که معمولاً با حالت آرامش و عدم تمرکز فعال روی دنیای بیرون مرتبط هستند. کاهش این امواج در یک ناحیه حسی از مغز، اغلب به عنوان نشانه‌ای از افزایش «تحریک‌پذیری» یا «آمادگی» آن ناحیه برای پردازش اطلاعات تفسیر می‌شود.

🔹 به زبان ساده، به نظر می‌رسد مدیتیشن به جای تیزتر کردن حواس، آستانه تصمیم‌گیری مغز را برای پذیرش یک حس تغییر می‌دهد. مغز مراقبه‌کنندگان دروازه حسی خود را کمی بازتر نگه می‌دارد و به سیگنال‌های ضعیفی که دیگران ممکن است نادیده بگیرند، اجازه ورود به حیطه آگاهی را می‌دهد. این یافته می‌تواند توضیح دهد که چرا ذهن‌آگاهی به افزایش آگاهی از بدن و تنظیم هیجانات کمک می‌کند.

🔹 البته محققان تاکید می‌کنند که این مطالعه از نوع «مقطعی» بوده و نمی‌تواند اثبات کند که مدیتیشن علت این تغییرات است. ممکن است افرادی که به طور طبیعی چنین ویژگی‌هایی دارند، بیشتر به سمت مدیتیشن کشیده شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مدیتیشن #ذهن_آگاهی #علوم_اعصاب #مغز #روانشناسی
🔺 چرا پشه‌های نر شنوندگان بهتری هستند و این چه کمکی به کنترل آن‌ها می‌کند؟

🔹 دانشمندان مدت‌هاست از تله‌های صوتی برای به دام انداختن پشه‌های نر استفاده می‌کنند. این تله‌ها با تقلید صدای بال زدن پشه‌های ماده، نرها را جذب می‌کنند تا آن‌ها را عقیم کنند. اما این تله‌ها در عمل بازدهی بسیار پایینی دارند. مطالعه‌ای جدید از دانشگاه ناگویا دلیل این ناکامی را فاش می‌کند: شنوایی پشه‌های نر بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد.

🔹 این پژوهش نشان می‌دهد که پشه‌های نر فقط به یک فرکانس خاص گوش نمی‌دهند. آن‌ها می‌توانند طیف وسیعی از فرکانس‌ها (۱۵۰ تا ۵۰۰ هرتز) را بشنوند، در حالی که دامنه شنوایی ماده‌ها محدودتر است (۱۰۰ تا ۲۰۰ هرتز). نرها نه تنها صدای بال زدن ماده‌ها، بلکه ترکیب فرکانس‌هایی که در یک ازدحام شلوغ از پشه‌ها ایجاد می‌شود را نیز تشخیص می‌دهند. به همین دلیل، تله‌هایی که فقط یک صدای ساده را تقلید می‌کنند، برایشان جذاب نیستند.

مژک‌ها (Cilia) ساختارهای مو مانندی در پایه آنتن پشه‌ها هستند که ارتعاشات صوتی را تشخیص می‌دهند. محققان دریافتند که پشه‌های نر ژن‌های بیشتری مرتبط با این مژک‌ها را بیان می‌کنند که به آن‌ها حساسیت شنوایی بالاتری می‌بخشد. این یک سازوکار تخصصی و پیشرفته برای موفقیت در جفت‌یابی است.

🔹 این مطالعه با استفاده از تصویربرداری کلسیم برای بررسی فعالیت مغز پشه‌ها، نشان داد که مغز نرها الگوهای پردازش صوتی متنوع‌تری نسبت به ماده‌ها دارد. جالب‌تر اینکه برخی نورون‌ها در مغز پشه‌های نر با شنیدن فرکانس‌های خاص «فعالیت منفی» نشان می‌دهند. این ویژگی به آن‌ها کمک می‌کند تا صداهای مزاحم را فیلتر کرده و روی صدای جفت بالقوه خود تمرکز کنند.

شنوایی در پشه‌ها یک کارکرد دوگانه دارد. این سیستم نه تنها برای جفت‌یابی تکامل یافته، بلکه یک ابزار حیاتی برای بقا نیز هست. هر دو جنس نر و ماده به فرکانس‌های پایینی که مشابه صدای بال زدن شکارچیانی مانند سنجاقک‌هاست، واکنش نشان می‌دهند. این یعنی آن‌ها همزمان که به دنبال جفت می‌گردند، مراقب خطر نیز هستند.

🔹 با درک این سیستم شنوایی پیچیده، دانشمندان اکنون می‌توانند تله‌های صوتی هوشمندانه‌تری طراحی کنند که صداهای ترکیبی و واقعی‌تری را تقلید کرده و پشه‌های نر بیشتری را به دام بیندازند. این رویکرد می‌تواند راهی جدید برای کنترل جمعیت پشه‌ها و کاهش بیماری‌هایی باشد که توسط آن‌ها منتقل می‌شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حشره_شناسی #پشه #فناوری #سلامت_عمومی
🔺 کشف شگفت‌انگیز در زیر توربین‌های بادی دریایی: پناهگاهی برای کوسه‌ها؟

🔹 دانشمندان در یک پژوهش جدید به کشفی غیرمنتظره در آب‌های اطراف مزارع بادی دریایی در دریای شمال دست یافتند. نمونه‌های آب جمع‌آوری‌شده از این مناطق حاوی ردپای DNA چندین گونه کوسه و سفره‌ماهی، از جمله کوسه آسوده، گربه کوسه خالدار و چندین گونه سفره‌ماهی بوده است. این در حالی است که مشاهده مستقیم این موجودات بسیار نادر است.

🔹 این کشف با استفاده از یک روش نوآورانه به نام «DNA محیطی» (eDNA) انجام شد. محققان به جای تلاش برای یافتن و ردیابی خود حیوانات، صرفاً با تحلیل نمونه‌های آب، DNA آزاد شده از پوست، مخاط یا فضولات آن‌ها را شناسایی کردند.

دی‌ان‌ای محیطی (eDNA) یک ابزار قدرتمند در بوم‌شناسی مدرن است. موجودات زنده دائماً در محیط اطراف خود ردپاهایی از DNA به جا می‌گذارند. با جمع‌آوری و تحلیل آب، خاک یا هوا، دانشمندان می‌توانند تصویری دقیق از تنوع زیستی یک منطقه به دست آورند، بدون آنکه نیاز به مشاهده یا به دام انداختن حیوانات داشته باشند.

🔹 اما چرا این شکارچیان بزرگ در اطراف سازه‌های انسانی جمع شده‌اند؟ محققان معتقدند دلیل اصلی، ممنوعیت یک نوع ماهیگیری مخرب است. برای محافظت از کابل‌های برق زیردریایی توربین‌ها، «ماهیگیری ترال» در این مناطق ممنوع است.

ماهیگیری ترال (Trawling) روشی است که در آن یک تور بزرگ و سنگین در کف دریا کشیده می‌شود و هر آنچه در مسیرش باشد را جمع می‌کند. این روش به اکوسیستم کف دریا آسیب جدی می‌زند و آن را نابود می‌کند. ممنوعیت آن باعث می‌شود بستر دریا دست‌نخورده باقی بماند و به یک اکوسیستم سالم و غنی برای شکار طبیعی تبدیل شود.

🔹 این یافته نشان می‌دهد که زیرساخت‌های انرژی سبز می‌توانند به‌طور غیرمنتظره‌ای به پناهگاه‌هایی برای حیات وحش تبدیل شوند. با این حال، محققان با احتیاط می‌گویند هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است. آنمیک هرمانس، نویسنده اصلی این پژوهش می‌گوید:
«ما در تلاشیم تا بفهمیم آیا این حیوانات واقعاً از مزارع بادی به عنوان زیستگاه استفاده می‌کنند یا به دلیل وجود این سازه‌ها از مسیر اصلی خود جابجا شده‌اند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #انرژی_پاک #تنوع_زیستی #اقیانوس #بوم_شناسی
🔺 شیرجه جسورانه کاوشگر ناسا و رصد یک انفجار مغناطیسی به سمت خورشید

🔹 کاوشگر خورشیدی پارکر ناسا، در حین یکی از شیرجه‌های نزدیک و خطرناک خود به اتمسفر خورشید، موفق به ثبت جزئیات بی‌سابقه‌ای از یک انفجار پلاسمای قدرتمند شده است که برخلاف انتظار، به سمت سطح خورشید حرکت می‌کرد. این کاوشگر همچنین پروتون‌هایی با انرژی حدود ۱۰۰۰ برابر بیشتر از حد انتظار را اندازه‌گیری کرد.

🔹 این پدیده شگفت‌انگیز ناشی از «بازاتصال مغناطیسی» در جو خورشید است؛ فرآیندی انفجاری که در آن خطوط میدان مغناطیسی به طور ناگهانی شکسته و دوباره به هم متصل می‌شوند. این رویداد، انرژی ذخیره‌شده در میدان مغناطیسی خورشید را به انرژی جنبشی تبدیل کرده و ذرات را با سرعت‌های فوق‌العاده بالا شتاب می‌دهد.

بازاتصال مغناطیسی (Magnetic Reconnection) یک فرآیند فیزیکی بنیادی در پلاسما است. وقتی خطوط میدان مغناطیسی در هم تنیده می‌شوند و سپس به طور ناگهانی ساختار خود را تغییر می‌دهند، مقادیر عظیمی انرژی آزاد می‌شود. این پدیده مسئول بسیاری از انفجارهای قدرتمند در منظومه شمسی، از جمله شراره‌های خورشیدی است.

🔹 درک دقیق این فرآیند برای پیش‌بینی بهتر «آب‌وهوای فضایی» حیاتی است. آب‌وهوای فضایی توسط «باد خورشیدی» و دیگر فوران‌های پرانرژی از خورشید هدایت می‌شود و می‌تواند تاثیرات جدی بر روی زمین داشته باشد؛ از ایجاد شفق‌های قطبی زیبا گرفته تا ایجاد طوفان‌های ژئومغناطیسی که می‌توانند به ماهواره‌ها آسیب بزنند، باعث قطعی برق شوند و در سیگنال‌های رادیویی و GPS اختلال ایجاد کنند.

باد خورشیدی (Solar Wind) جریان دائمی از ذرات باردار (عمدتاً پروتون و الکترون) است که از لایه بیرونی اتمسفر خورشید، یعنی تاج خورشیدی، به فضا پرتاب می‌شود. این باد کل منظومه شمسی را در بر می‌گیرد.

🔹 به گفته محققان، طوفان‌های خورشیدی قدرتمند در ماه می ۲۰۲۴ با مختل کردن سیستم‌های ناوبری دقیق مبتنی بر GPS که کشاورزان برای کاشت و برداشت از آن استفاده می‌کنند، خسارتی تا ۵۰۰ میلیون دلار به بار آوردند. داده‌های جدید کاوشگر پارکر، به خصوص در میانه چرخه خورشیدی بسیار فعال کنونی، برای محافظت از فناوری‌های زمینی ما اهمیتی حیاتی دارند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #فیزیک_خورشیدی #آب_و_هوای_فضایی #کاوشگر_پارکر
1
🔺 تصویر کتاب‌های درسی از سلول‌های مغزی اشتباه بود: کشفی که باوری صدساله را به چالش کشید

🔹 برای دهه‌ها، کتاب‌های زیست‌شناسی آکسون‌ها (رشته‌های ارتباطی سلول‌های عصبی) را به صورت لوله‌هایی صاف و یکنواخت به تصویر کشیده‌اند. اما پژوهشی جدید که در ژورنال معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، نشان می‌دهد که این تصویر نیاز به یک بازنگری اساسی دارد. آکسون‌ها بیشتر شبیه «رشته‌ای از مروارید» هستند تا یک کابل صاف.

آکسون (Axon) چیست؟ آکسون‌ها زائده‌های بلند و رشته‌مانند سلول‌های عصبی (نورون‌ها) هستند که وظیفه انتقال پیام‌های الکتریکی را از یک نورون به نورون دیگر بر عهده دارند. آن‌ها مانند کابل‌های ارتباطی مغز عمل می‌کنند که در همه چیز، از حرکت انگشتان تا شکل‌گیری خاطرات، نقشی حیاتی دارند.

🔹 دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز با استفاده از یک روش تصویربرداری پیشرفته به نام «میکروسکوپ الکترونی انجماد تحت فشار بالا»، توانستند شکل واقعی سلول‌های مغزی را بدون تغییر شکل ناشی از روش‌های قدیمی، مشاهده کنند. آن‌ها به جای لوله‌های صاف، برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌های متوالی را دیدند که به آکسون‌ها ظاهری تسبیح‌مانند یا مرواریدی می‌بخشید.

🔹 این تحقیق نشان داد که این «مرواریدها» صرفاً یک ویژگی ساختاری نیستند، بلکه بر عملکرد نورون نیز تأثیر مستقیم دارند. وقتی محققان نورون‌ها را با فرکانس بالا تحریک کردند، این برآمدگی‌ها متورم شدند و قطر آکسون افزایش یافت. این تغییر باعث شد سیگنال‌های الکتریکی سریع‌تر منتقل شوند.

چرا شکل آکسون بر سرعت سیگنال تأثیر دارد؟ پهن‌تر بودن آکسون مانند عریض‌تر شدن یک بزرگراه برای یون‌ها (ذرات شیمیایی حامل سیگنال) است. فضای بیشتر به یون‌ها اجازه می‌دهد سریع‌تر و با ترافیک کمتری حرکت کنند و در نتیجه سرعت انتقال پیام افزایش می‌یابد. این مطالعه نشان داد که وجود کلسترول در غشای آکسون برای حفظ این ساختار مرواریدی و افزایش سرعت ضروری است.

🔹 نکته شگفت‌انگیز این است که چنین ساختار «مهره‌مانندی» پیش از این فقط در سلول‌های در حال مرگ یا در بیماری‌های تخریب‌کننده عصب مانند پارکینسون مشاهده شده بود و به عنوان نشانه آسیب تلقی می‌شد. اما این مطالعه برای اولین بار نشان داد که این ساختار در نورون‌های کاملاً سالم یک ویژگی طبیعی و حتی مفید است که به بهبود عملکرد آن‌ها کمک می‌کند. این کشف نه تنها یک تصویر در کتاب درسی را تغییر می‌دهد، بلکه مفروضات اساسی ما در علم عصب‌شناسی را نیز به چالش می‌کشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب_شناسی #زیست_شناسی #مغز #کشف_علمی #سلول
🔺 ساخت یک چراغ راهنمایی برای نور: دانشمندان به کنترل غیرمتقابل سرعت نور دست یافتند

🔹 دانشمندان موفق به ساخت دستگاهی شده‌اند که می‌تواند سرعت نور را به شکلی «غیرمتقابل» کنترل کند؛ یعنی کاری کنند که نور در یک جهت با سرعتی متفاوت از جهت مخالف حرکت کند. این پیشرفت می‌تواند راه را برای نسل جدیدی از سیستم‌های ارتباطی و پردازش اطلاعات کوانتومی هموار کند.

کنترل متقابل در برابر غیرمتقابل یعنی چه؟ در یک سیستم متقابل (reciprocal)، نور بدون توجه به جهت حرکتش، رفتار یکسانی دارد؛ مانند یک جاده معمولی که محدودیت سرعت در هر دو مسیر رفت و برگشت یکسان است. اما در یک سیستم غیرمتقابل (nonreciprocal)، می‌توان برای مسیر رفت یک سرعت و برای مسیر برگشت سرعتی کاملاً متفاوت تعریف کرد. این دستاورد جدید، امکان ساخت چنین «بزرگراه یک‌طرفه» یا «چراغ راهنمایی» هوشمندی را برای نور فراهم می‌کند.

🔹 محققان این کار را با استفاده از دستگاهی در حوزه «حفره مگنونیک» (cavity magnonics) انجام دادند. در این سیستم، آن‌ها «فوتون‌ها» (ذرات نور) را با «مگنون‌ها» (کوانتوم‌های امواج اسپینی در مواد مغناطیسی) جفت کردند. این برهم‌کنش پیچیده به آن‌ها اجازه داد تا سرعت عبور پالس‌های مایکروویو را به طور دقیق تنظیم کنند.

فوتون و مگنون چه هستند؟ فوتون‌ها بسته‌های بنیادین نور هستند. اما مگنون‌ها، به بیان ساده، مانند ذراتی هستند که از نوسانات هماهنگ اسپین الکترون‌ها در یک ماده مغناطیسی به وجود می‌آیند؛ می‌توان آن‌ها را «کوانتوم‌های امواج مغناطیسی» در نظر گرفت. این پژوهش با جفت کردن دنیای نور (فوتون) و دنیای مغناطیس (مگنون)، به این کنترل بی‌سابقه دست یافته است.

🔹 در آزمایش، محققان یک پالس مایکروویو را از دو جهت به دستگاه فرستادند. نتیجه شگفت‌انگیز بود: پالس در یک جهت دچار تأخیر قابل توجهی (کاهش سرعت) شد، در حالی که در جهت مخالف با سرعت بیشتری (پیشروی) حرکت کرد. این اولین باری است که نشان داده می‌شود نور می‌تواند در دو جهت حرکت کند، اما با سرعت‌های متفاوت.

🔹 این توانایی در دستکاری سرعت نور می‌تواند در ساخت قطعاتی مانند جداکننده‌ها و گرداننده‌ها در سیستم‌های ارتباطی و همچنین در محاسبات نورومورفیک و مدارهای کوانتومی کاربردهای گسترده‌ای داشته باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فناوری_کوانتومی #اپتیک #ارتباطات #مگنونیک
🔺 گوگل جمینی یک قابلیت کلیدی دریافت کرد: دستیار هوشمند واقعی شما از راه رسید

🔹 گوگل در یک به‌روزرسانی مهم و بی‌سروصدا، قابلیتی را به هوش مصنوعی جمینی اضافه کرده است که می‌تواند آن را در رقابت هوش مصنوعی پیشتاز کند. کاربران اکنون می‌توانند به جمینی دستور دهند تا وظایف را به صورت زمان‌بندی‌شده یا تکرارشونده برایشان انجام دهد.

🔹 برای مثال، شما می‌توانید از جمینی بخواهید هر روز صبح خلاصه‌ای از تقویم و ایمیل‌های خوانده‌نشده‌تان را به شما ارائه دهد، یا هر دوشنبه پنج ایده جدید برای وبلاگتان بنویسد. این قابلیت، جمینی را از یک چت‌بات ساده که منتظر دستور شماست، به یک «عامل هوش مصنوعی» فعال و پیش‌دستانه تبدیل می‌کند.

«عامل هوش مصنوعی» (AI Agent) چیست و چه تفاوتی با چت‌بات دارد؟ یک چت‌بات ابزاری واکنشی است؛ شما سوالی می‌پرسید و او جواب می‌دهد. اما یک «عامل هوشمند» دارای استقلال عمل است. او می‌تواند به صورت خودکار و بر اساس یک برنامه، وظایفی را در محیط دیجیتال شما انجام دهد، با اپلیکیشن‌های دیگر (مثل ایمیل و تقویم) تعامل کند و بدون نیاز به دستور لحظه‌ای، کارها را برای شما مدیریت کند. این گامی بزرگ به سوی دستیارهای هوشمند واقعی است.

🔹 این به‌روزرسانی در حال حاضر برای مشترکین نسخه‌های پولی جمینی (Pro و Ultra) و برخی طرح‌های تجاری و آموزشی گوگل فعال شده است. این اقدام گوگل در حالی صورت می‌گیرد که رقیب اصلی آن، اپل، ظاهراً در توسعه نسل جدید دستیار هوشمند خود، سیری، با مشکلاتی مواجه شده و احتمالاً امسال شاهد رونمایی از آن نخواهیم بود.

🔹 این قابلیت جدید می‌تواند نحوه تعامل ما با فناوری را به کلی تغییر دهد و گامی مهم در مسیر تحقق رویای دستیارهای هوشمندی است که واقعاً در زندگی روزمره به ما کمک می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #گوگل #جمینی #فناوری #دستیار_هوشمند
🔺 خطر کوانتومی در کمین بیت‌کوین: آیا کامپیوترهای آینده، دنیای رمزارزها را نابود می‌کنند؟

🔹 جامعه رمزارزها با نگرانی فزاینده‌ای به ظهور نسل جدیدی از ابرکامپیوترها، یعنی کامپیوترهای کوانتومی، می‌نگرد. این ماشین‌های قدرتمند پتانسیل آن را دارند که ستون فقرات امنیتی بلاک‌چین‌ها، از جمله بیت‌کوین و اتریوم، را در هم بشکنند.

🔹 امنیت بیت‌کوین بر پایه‌ی نوعی رمزنگاری به نام «رمزنگاری منحنی بیضوی» (ECC) استوار است. در حالی که کامپیوترهای امروزی برای شکستن این رمز سال‌ها یا حتی قرن‌ها زمان نیاز دارند، یک کامپیوتر کوانتومی به اندازه کافی قدرتمند می‌تواند این کار را در مدتی کوتاه انجام دهد. هرچند چنین کامپیوتری هنوز ساخته نشده، اما کارشناسان تخمین می‌زنند که کمتر از یک دهه تا ظهور آن زمان باقی است.

کامپیوترهای کوانتومی چگونه رمزنگاری را می‌شکنند؟ رمزنگاری فعلی بر اساس مسائل ریاضی بسیار دشواری بنا شده که حل آن‌ها برای کامپیوترهای کلاسیک تقریباً غیرممکن است (مانند تجزیه اعداد بسیار بزرگ به عوامل اول). اما کامپیوترهای کوانتومی از قوانین فیزیک کوانتوم برای پردازش اطلاعات استفاده می‌کنند و می‌توانند این نوع مسائل خاص را با سرعتی غیرقابل تصور حل کنند و قفل‌های دیجیتال امروزی را بی‌اثر سازند.

🔹 راه‌حل این تهدید وجود دارد: مهاجرت به «سیستم‌های رمزنگاری پسا-کوانتومی» (PQC). این سیستم‌ها از انواع متفاوتی از مسائل ریاضی استفاده می‌کنند که گمان می‌رود حتی برای کامپیوترهای کوانتومی نیز حل‌نشدنی باشند.

رمزنگاری پسا-کوانتومی (PQC) چیست؟ این یک نسل جدید از الگوریتم‌های رمزنگاری است که برای مقاومت در برابر حملات کامپیوترهای کلاسیک و کوانتومی طراحی شده است. برخلاف تصور، این سیستم‌ها لزوماً به کامپیوتر کوانتومی نیاز ندارند، بلکه روی کامپیوترهای امروزی اجرا می‌شوند اما در مقابل حملات آینده ایمن هستند.

🔹 با این حال، به‌روزرسانی زیرساخت بیت‌کوین به این سیستم جدید یک چالش عظیم است. برآوردها نشان می‌دهد که چنین ارتقایی می‌تواند شبکه بیت‌کوین را برای مدتی بین ۷۶ روز تا ۱۰ ماه از کار بیندازد یا سرعت آن را به شدت کاهش دهد. کارشناسان هشدار می‌دهند که جامعه رمزارزها نمی‌تواند تا زمان واقعی شدن تهدید صبر کند؛ زیرا در آن نقطه، دیگر برای هر اقدامی خیلی دیر خواهد بود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رمزارز #بیت_کوین #امنیت_سایبری #کوانتوم #فناوری #بلاک_چین
تازه‌های علمی
🔺 فرانسه با شکستن رکورد همجوشی هسته‌ای، چین را شوکه کرد 🔹 فرانسه موفق شده رکورد جدیدی در زمینه همجوشی هسته‌ای به دست بیاورد. این دستاورد بزرگ در راکتور «وست» (WEST) واقع در شهر کاداراش فرانسه اتفاق افتاده. راکتور WEST توانسته برای مدت ۶ دقیقه پلاسمای داغ…
🔺 طرح جدید رآکتور همجوشی آمریکا: گامی بزرگ به سوی انرژی پاک و نامحدود

🔹 شرکت «Type One Energy» از طرح جدید رآکتور همجوشی خود به نام «Infinity Two» رونمایی کرده است. این طرح جاه‌طلبانه که با موفقیت توسط یک هیئت متخصص مستقل بررسی شده، قصد دارد ۳۵۰ مگاوات برق پاک تولید کند که گامی مهم در مسیر تجاری‌سازی انرژی همجوشی به شمار می‌رود.

انرژی همجوشی هسته‌ای چیست؟ این فرآیندی است که در قلب خورشید و ستارگان رخ می‌دهد. در این فرآیند، اتم‌های سبک (مانند ایزوتوپ‌های هیدروژن) تحت فشار و دمای بسیار بالا به هم جوش می‌خورند و اتم‌های سنگین‌تری مانند هلیوم را می‌سازند و در این بین، مقدار عظیمی انرژی آزاد می‌کنند. مزیت بزرگ آن، تولید انرژی بدون انتشار کربن و با زباله‌های رادیواکتیو بسیار کم‌عمر در مقایسه با شکافت هسته‌ای است.

🔹 طرح Infinity Two بر اساس فناوری «استلراتور» (Stellarator) ساخته شده است. این نوع طراحی به دلیل پایداری بالا و قابلیت عملکرد مداوم و پیوسته شناخته می‌شود و موفقیت دستگاه‌های آزمایشی پیشرفته مانند W7-X در آلمان، اعتبار این رویکرد را اثبات کرده است.

تفاوت استلراتور و توکامک چیست؟ هر دو دستگاه‌هایی برای محصور کردن پلاسمای داغ با میدان‌های مغناطیسی هستند. «توکامک» (Tokamak) که شناخته‌شده‌تر است، شکلی شبیه به یک دونات ساده دارد و از یک جریان الکتریکی قوی در داخل پلاسما برای کمک به محصورسازی استفاده می‌کند که حفظ آن برای مدت طولانی دشوار است. اما «استلراتور» (Stellarator) شکلی پیچیده و تاب‌خورده دارد و تمام محصورسازی را با آهنرباهای خارجی انجام می‌دهد که ساخت آن پیچیده‌تر، اما برای کارکرد پایدار و ۲۴ ساعته بسیار مناسب‌تر است.

🔹 این پروژه با همکاری «اداره دره تنسی» (TVA)، یکی از بزرگترین شرکت‌های برق ایالات متحده، در حال پیشرفت است که نشان‌دهنده علاقه جدی صنعت برق به این فناوری است. طراحی Infinity Two با در نظر گرفتن چرخه‌های عملیاتی دو ساله و دوره‌های نگهداری ۳۰ روزه، با هدف تجاری‌سازی و رقابت در بازار انرژی توسعه یافته است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#همجوشی_هسته_ای #انرژی_پاک #فناوری #فیزیک #استلراتور
🔺 یک مکمل غذایی علائم یک بیماری پیری زودرس را بهبود بخشید

🔹 نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید که در ژورنال معتبر Aging Cell منتشر شده، نشان می‌دهد که یک مکمل به نام «نیکوتینامید ریبوزید (NR)» توانسته است چندین شاخص کلیدی سلامت را در افراد مبتلا به «سندرم ورنر»، یک بیماری ژنتیکی نادر که باعث پیری سریع می‌شود، بهبود بخشد.

سندرم ورنر چیست؟ این یک اختلال ژنتیکی نادر است که به آن «پیری بزرگسالی» نیز می‌گویند. افراد مبتلا به این سندرم از سنین جوانی علائم پیری مانند چین و چروک پوست، سفیدی مو، پوکی استخوان و افزایش خطر ابتلا به سرطان و بیماری‌های قلبی-عروقی را تجربه می‌کنند. به همین دلیل، این بیماری یک مدل انسانی ارزشمند برای مطالعه فرآیندهای بیولوژیکی پیری است.

🔹 مطالعه جدید که به صورت دوسوکور، کنترل‌شده با دارونما و متقاطع انجام شد، نشان داد که مصرف روزانه ۱۰۰۰ میلی‌گرم از مکمل NR به مدت ۲۶ هفته، سطح مولکول حیاتی «NAD+» را در خون بیماران حدود ۱۴۰ درصد افزایش داد.

کوآنزیم NAD+ چیست و چرا اهمیت دارد؟ نیکوتینامید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD+) یک کوآنزیم حیاتی است که در تمام سلول‌های زنده یافت می‌شود. این مولکول برای تولید انرژی سلولی (متابولیسم) و فعال کردن آنزیم‌هایی که مسئول ترمیم DNA آسیب‌دیده هستند، ضروری است. سطح NAD+ با افزایش سن و همچنین در برخی بیماری‌های مرتبط با پیری مانند سندرم ورنر، کاهش می‌یابد. NR یکی از پیش‌سازهایی است که بدن می‌تواند از آن برای ساخت NAD+ استفاده کند.

🔹 نتایج کلیدی این مطالعه شامل موارد زیر بود:
- بهبود سلامت عروق: سختی شریان‌ها، که یک عامل خطر برای بیماری‌های قلبی است، به طور قابل توجهی کاهش یافت.
- بهبود سلامت پوست: اندازه زخم‌های پوستی در بیماران کاهش یافت، در حالی که در گروه دارونما وضعیت زخم‌ها بدتر شده بود.
- ایمنی: هیچ عارضه جانبی شدید یا متوسطی گزارش نشد.

🔹 این یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش سطح NAD+ می‌تواند یک استراتژی درمانی امیدوارکننده برای سندرم ورنر و شاید دیگر بیماری‌های مرتبط با پیری باشد. با این حال، محققان تاکید می‌کنند که این یک مطالعه کوچک بوده و برای تایید این نتایج به تحقیقات گسترده‌تری نیاز است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #ژنتیک #پیری #زیست_شناسی
🔺 چگونه بر اهمال‌کاری غلبه کنیم؟ یک اصل روان‌شناسی که انگیزه را ایجاد می‌کند

🔹 بسیاری از ما با اهمال‌کاری، به‌ویژه در مواجهه با کارهای بزرگ و مهم، دست و پنجه نرم می‌کنیم. اغلب منتظر می‌مانیم تا «انگیزه» برای شروع کار به سراغ ما بیاید. اما یک اصل کلیدی در روانشناسی بهره‌وری می‌گوید: انگیزه از عمل کردن می‌آید، نه برعکس.

🔹 این ایده، چرخه معیوب اهمال‌کاری را می‌شکند. وقتی کاری را به تعویق می‌اندازیم، احساس بدی پیدا می‌کنیم و این حس بد، ما را بیشتر به سمت بی‌تحرکی سوق می‌دهد (چرخه منفی). اما اگر خود را وادار به برداشتن حتی یک قدم بسیار کوچک کنیم، یک چرخه مثبت آغاز می‌شود: اقدام می‌کنید ← حس خوبی از پیشرفت پیدا می‌کنید ← انگیزه بیشتری برای ادامه دادن پیدا می‌کنید.

🔹 برای مثال، اگر با یک وظیفه پیچیده مانند نوشتن یک گزارش بزرگ روبرو هستید، به جای فکر کردن به کل کار، فقط روی اولین قدم ممکن تمرکز کنید: «فقط عنوان گزارش را می‌نویسم» یا «فقط یک پاراگراف از مقدمه را می‌نویسم». هدف در این مرحله، تمام کردن کار نیست، بلکه صرفاً «شروع کردن» و شکستن سکون است.

مکانیسم روان‌شناختی این پدیده چیست؟ این فرآیند یک «چرخه بازخورد مثبت» در مغز ایجاد می‌کند. وقتی شما حتی یک وظیفه بسیار کوچک را با موفقیت به پایان می‌رسانید، مغز شما مقدار کمی دوپامین (هورمون پاداش و انگیزه) آزاد می‌کند. این حس رضایت کوچک، به عنوان یک تقویت‌کننده عمل کرده و انرژی ذهنی لازم برای برداشتن قدم بعدی را فراهم می‌کند. در واقع، شما با این کار «انرژی فعال‌سازی» مورد نیاز برای ورود به حالت تمرکز و کار عمیق را به شدت کاهش می‌دهید.

🔹 بنابراین، دفعه بعد که برای شروع یک کار مهم انگیزه نداشتید، منتظر الهام نمانید. یک قدم فوق‌العاده کوچک و ساده برای خود تعریف کنید و فقط آن را انجام دهید. خواهید دید که انگیزه به دنبال آن خواهد آمد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #بهره_وری #توسعه_فردی #اهمال_کاری #مدیریت_زمان
🔺 یک پیچش داستانی بزرگ در فیزیک ذرات: آیا مهم‌ترین ناهنجاری علمی، ناپدید شده است؟

🔹 یکی از موردانتظارترین نتایج فیزیک ذرات سال‌های اخیر اعلام شد، اما با یک شگفتی بزرگ همراه بود. آزمایش «جی-منفی-دو میون» در آزمایشگاه فرمی آمریکا، دقیق‌ترین اندازه‌گیری تاریخ از «لرزش» یک ذره بنیادی به نام میون را ارائه داد. اما درست یک هفته قبل از این اعلام، یک محاسبه نظری جدید منتشر شد که ممکن است کل این «ناهنجاری» که سال‌ها امید فیزیکدانان برای کشف فیزیک جدید بود را از بین ببرد.

مدل استاندارد چیست و چرا به دنبال شکستن آن هستیم؟ مدل استاندارد بهترین و موفق‌ترین نظریه‌ای است که تاکنون برای توصیف ذرات بنیادی و نیروهای حاکم بر آن‌ها (به جز گرانش) داشته‌ایم. با این حال، این مدل ناقص است و نمی‌تواند پدیده‌هایی مانند ماده تاریک را توضیح دهد. فیزیکدانان به دنبال یافتن هرگونه «ترک» یا ناهماهنگی در این مدل هستند، زیرا هر ترک می‌تواند دریچه‌ای به سوی یک نظریه کامل‌تر و عمیق‌تر از واقعیت باشد.

🔹 میون، پسرعموی سنگین‌تر و ناپایدار الکترون، مانند یک فرفره کوچک مغناطیسی رفتار می‌کند. وقتی در یک میدان مغناطیسی قرار می‌گیرد، شروع به لرزیدن (حرکت تقدیمی) می‌کند. سرعت این لرزش را می‌توان با دقت بسیار بالایی توسط مدل استاندارد پیش‌بینی کرد. برای سال‌ها، اندازه‌گیری‌های تجربی نشان می‌داد که میون‌ها کمی سریع‌تر از پیش‌بینی نظریه می‌لرزند. این اختلاف، «ناهنجاری جی-منفی-دو» نام داشت.

ناهنجاری جی-منفی-دو به زبان ساده: تصور کنید مدل استاندارد می‌گوید سرعت لرزش فرفره میون باید عدد X باشد. اما آزمایش‌ها به طور مداوم عدد Y را نشان می‌دادند که کمی با X تفاوت داشت. این اختلاف (ناهنجاری) می‌توانست به این معنا باشد که یک ذره یا نیروی ناشناخته (خارج از مدل استاندارد) در حال هل دادن و سریع‌تر کردن این لرزش است.

🔹 حالا نتیجه نهایی آزمایش فرمی با دقتی بی‌سابقه، همان اختلاف را تایید می‌کند. اما همزمان، گروهی از نظریه‌پردازان با استفاده از یک روش محاسباتی جدید و بسیار قدرتمند (مبتنی بر کرومودینامیک کوانتومی روی شبکه)، پیش‌بینی نظری مدل استاندارد را دوباره محاسبه کرده‌اند و به عددی رسیده‌اند که با نتیجه تجربی جدید همخوانی دارد!

🔹 بنابراین، فیزیکدانان با یک پازل جدید روبرو هستند: آیا ناهنجاری واقعی است و روش محاسبه نظری جدید ایرادی دارد؟ یا محاسبه جدید درست است و ناهنجاری هرگز وجود نداشته است؟ این وضعیت، نمایشگر زیبایی از فرآیند واقعی علم است؛ جایی که پیشرفت در یک حوزه، حوزه دیگر را به چالش می‌کشد و پاسخ‌های قطعی به راحتی به دست نمی‌آیند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #فیزیک #مدل_استاندارد #میون #کشف_علمی
🔺 چرا آرام کردن کودک با تبلت می‌تواند مشکل را بدتر کند؟ کشف یک «چرخه معیوب»

🔹 یک مطالعه جدید و گسترده که بزرگترین تحلیل در نوع خود محسوب می‌شود، نشان می‌دهد که استفاده از ابزارهای دیجیتال برای آرام کردن کودکان، یک «چرخه معیوب» خطرناک ایجاد می‌کند. بر اساس این تحقیق که در ژورنال معتبر Psychological Bulletin منتشر شده، صفحه نمایش نه تنها می‌تواند باعث مشکلات عاطفی و رفتاری شود، بلکه به پناهگاه اصلی کودکانی تبدیل می‌شود که از قبل با این مشکلات دست و پنجه نرم می‌کنند.

این «چرخه معیوب» چگونه کار می‌کند؟
۱. کودک دچار پریشانی (خشم، اضطراب یا ناراحتی) می‌شود.
۲. برای آرامش فوری، به صفحه نمایش (به‌ویژه بازی‌های ویدیویی) به عنوان یک «پستانک دیجیتال» پناه می‌برد.
۳. این کار مانع از یادگیری راه‌های سالم و واقعی برای مدیریت احساسات (مانند صحبت کردن یا فعالیت فیزیکی) می‌شود.
۴. در بلندمدت، توانایی کودک برای تنظیم هیجانات خود ضعیف‌تر شده و مشکلات عاطفی او تشدید می‌شود، که این خود منجر به پناه بردن بیشتر به صفحه نمایش می‌گردد.

🔹 نتایج کلیدی این پژوهش که حاصل تحلیل ۱۱۷ مطالعه بر روی حدود ۳۰۰ هزار کودک است، نشان می‌دهد:
- بازی‌های ویدیویی بیشترین نقش را دارند: در مقایسه با تماشای تلویزیون یا محتوای آموزشی، بازی کردن بیشترین تاثیر منفی را در ایجاد و تشدید این چرخه دارد.
- کودکان بزرگتر (۶-۱۰ سال) آسیب‌پذیرترند: برخلاف تصور عمومی، این گروه سنی به دلیل استقلال بیشتر در انتخاب محتوا و استفاده از دستگاه به عنوان یک «مسیر فرار عاطفی»، بیشتر در معرض خطر هستند.

چرا این پژوهش اهمیت ویژه‌ای دارد؟ این تحقیق یک «متاآنالیز طولی» است. یعنی به جای گرفتن یک عکس لحظه‌ای، نتایج ده‌ها مطالعه را که هر کدام «یک فیلم بلند از زندگی کودکان» را در طول زمان ثبت کرده‌اند، با هم ترکیب می‌کند. این روش به دانشمندان اجازه می‌دهد تا بفهمند کدام عامل اول رخ می‌دهد (آیا صفحه نمایش باعث مشکل می‌شود یا مشکل باعث استفاده از صفحه نمایش؟) و به پاسخ رسیده‌اند: هر دو!

🔹 راه‌حل، حذف کامل دستگاه‌های دیجیتال نیست. بلکه آگاهی والدین از این الگو است. وقتی متوجه شدید که صفحه نمایش به راه حل خودکار برای هر پریشانی کودک تبدیل شده، زمان آن است که به جای محدود کردن صرف، به ریشه مشکل عاطفی او رسیدگی کنید. ارتباط انسانی و یافتن راه‌های جایگزین برای مقابله با استرس، کلید شکستن این چرخه است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #کودکان #فرزندپروری #صفحه_نمایش #سلامت_روان #فناوری
🔺 سیاه‌چاله‌ها آن‌طور که فکر می‌کردیم رفتار نمی‌کنند: کشفی جدید از تلسکوپ افق رویداد

🔹 مطالعه‌ای جدید با استفاده از داده‌های «تلسکوپ افق رویداد» (EHT) نشان می‌دهد که جت‌های قدرتمند پلاسمایی که از نزدیکی سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم به بیرون پرتاب می‌شوند، برخلاف تصورات قبلی، با دور شدن از مبدأ خود شتاب می‌گیرند. این یافته مدل‌های قدیمی و ساده در مورد رفتار سیاه‌چاله‌ها را به چالش می‌کشد.

هسته کهکشانی فعال (AGN) و جت سیاه‌چاله چیست؟ در مرکز بسیاری از کهکشان‌ها، سیاه‌چاله‌هایی با جرم میلیون‌ها یا میلیاردها برابر خورشید وجود دارد. وقتی این سیاه‌چاله‌ها در حال بلعیدن مقادیر عظیمی از ماده باشند، مرکز کهکشان بسیار درخشان می‌شود که به آن «هسته کهکشانی فعال» می‌گویند. بخشی از این ماده قبل از سقوط به سیاه‌چاله، به شکل دو فواره یا «جت» قدرتمند از قطب‌های آن با سرعتی نزدیک به سرعت نور به فضای میان‌کهکشانی پرتاب می‌شود.

🔹 مدل‌های قدیمی پیش‌بینی می‌کردند که این جت‌ها مانند یک فواره مخروطی شکل ساده رفتار می‌کنند؛ یعنی با فاصله گرفتن از سیاه‌چاله، انرژی خود را از دست داده، ضعیف‌تر و کندتر می‌شوند. اما مشاهدات جدید از ۱۶ هسته کهکشانی فعال نشان داد که در بسیاری از موارد، «دمای درخشندگی» جت‌ها با فاصله گرفتن از سیاه‌چاله افزایش می‌یابد. این پدیده نشان می‌دهد که ذرات پلاسما در طول مسیر در حال شتاب گرفتن هستند.

تلسکوپ افق رویداد (EHT): این یک پروژه انقلابی است که شبکه‌ای از تلسکوپ‌های رادیویی در سراسر جهان را به هم متصل می‌کند تا یک تلسکوپ مجازی «به اندازه کره زمین» بسازند. این کار به دانشمندان قدرت تفکیک بی‌سابقه‌ای برای تصویربرداری از محیط اطراف سیاه‌چاله‌ها می‌دهد؛ همان پروژه‌ای که اولین تصویر واقعی از یک سیاه‌چاله را در سال ۲۰۱۹ منتشر کرد.

🔹 این کشف نشان می‌دهد که واقعیت بسیار پیچیده‌تر از مدل‌های ساده است. این شتاب‌گیری ممکن است به دلیل نقش بسیار پیچیده‌تر میدان‌های مغناطیسی در تزریق انرژی به جت‌ها و یا تغییر در شکل و هندسه خود جت در طول مسیر باشد. دانشمندان اکنون باید مدل‌های خود را بازنگری کنند تا بفهمند این انرژی اضافی از کجا می‌آید و چگونه جت‌ها می‌توانند انرژی خود را در فواصل میلیون‌ها سال نوری حفظ کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اختروفیزیک #سیاه_چاله #تلسکوپ_افق_رویداد #فضا #کهکشان
🔺 کشف «حس ششم» در حیوانات: خزندگان با عضو تعادلی خود ارتعاشات را می‌شنوند

🔹 تحقیقی جدید یک باور ۲۰۰ ساله در مورد شنوایی خزندگان را به کلی تغییر داده است. دانشمندان دریافته‌اند که مارمولک‌ها و احتمالاً بسیاری دیگر از خزندگان، از بخشی از گوش داخلی خود که مسئول حفظ تعادل است، به عنوان یک میکروفون حساس برای تشخیص ارتعاشات زمینی نیز استفاده می‌کنند؛ یک نوع «حس ششم» که به آن‌ها اجازه می‌دهد دنیای اطراف را به شکلی کاملاً متفاوت درک کنند.

ساکول (Saccule) چیست؟ این یک کیسه پر از مایع در گوش داخلی است که وظیفه اصلی آن در اکثر مهره‌داران، تشخیص جاذبه و حفظ تعادل است. این عضو به ما می‌گوید که سرمان در چه جهتی قرار دارد. کشف جدید نشان می‌دهد که این عضو تعادلی، کارکرد دوگانه‌ای به عنوان یک حسگر ارتعاش نیز دارد.

🔹 در این مطالعه که بر روی «گکوی توکای» انجام شد، محققان دریافتند که «ساکول» به ارتعاشات با فرکانس پایین (۵۰ تا ۲۰۰ هرتز) که از طریق زمین منتقل می‌شوند، به شدت واکنش نشان می‌دهد. این فرکانس‌ها بسیار پایین‌تر از چیزی هستند که پرده صماخ مارمولک قادر به شنیدن آن است. این یعنی گکوها دو کانال شنوایی موازی دارند: یکی برای صداهای هوابرد و دیگری برای ارتعاشات زمینی. این کشف توضیح می‌دهد که چگونه حیواناتی مانند مارها که «کر» به نظر می‌رسند، می‌توانند طعمه خود را از طریق لرزش‌های خفیف زمین پیدا کنند.

اهمیت فرگشتی این کشف چیست؟ باور عمومی این بود که مهره‌داران با آمدن به خشکی، حس تشخیص ارتعاشات آبی (که در ماهی‌ها قوی است) را از دست دادند و آن را با شنوایی مبتنی بر پرده صماخ جایگزین کردند. این تحقیق نشان می‌دهد که آن مسیر حسی باستانی هرگز از بین نرفت، بلکه در کنار شنوایی جدید باقی ماند و تغییر کاربری داد. فرگشت اغلب ابزارهای قدیمی را به جای دور انداختن، برای اهداف جدیدی به کار می‌گیرد.

🔹 این پدیده ممکن است برای انسان‌ها نیز بیگانه نباشد. نویسندگان مقاله به حس «احساس کردن» موسیقی در یک کنسرت راک پر سر و صدا اشاره می‌کنند؛ جایی که صدای بم آنقدر قوی است که کل بدن ما می‌لرزد. این احساس ممکن است ناشی از تحریک عضو تعادلی ما (سیستم وستیبولار) باشد که مرز بین «شنیدن» و «حس کردن» را کمرنگ می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #فرگشت #خزندگان #حواس #عصب_شناسی
🔺 توقف «مرگ سلولی» می‌تواند کلید طول عمر و درمان بیماری‌ها باشد

🔹 بر اساس تحقیقی جدید از دانشگاه کالج لندن (UCL) و آژانس فضایی اروپا (ESA)، هدف قرار دادن یک نوع خاص از مرگ سلولی به نام «نکروز»، ممکن است کلید درمان بسیاری از بیماری‌های مرتبط با افزایش سن، از بیماری کلیوی گرفته تا آلزایمر، و حتی مقابله با پیری سریع در فضانوردان باشد.

مرگ سلولی خوب در برابر مرگ سلولی بد: سلول‌های بدن ما به دو روش اصلی می‌میرند. «مرگ برنامه‌ریزی‌شده» (آپوپتوز) یک فرآیند طبیعی، منظم و پاکیزه است که برای نوسازی بافت‌ها ضروری است؛ سلول به آرامی خود را جمع می‌کند و بدون آسیب به همسایگانش از بین می‌رود. اما «مرگ کنترل‌نشده» (نکروز) که در اثر عفونت، آسیب یا بیماری رخ می‌دهد، یک فرآیند انفجاری و کثیف است؛ سلول پاره شده و محتویات سمی خود را به بافت اطراف می‌ریزد.

🔹 این مطالعه که در ژورنال معتبر Nature Oncogene منتشر شده، استدلال می‌کند که نکروز فقط مرحله پایانی مرگ یک سلول نیست، بلکه یک عامل محرک اصلی برای پیری و بیماری است. وقتی سلولی دچار نکروز می‌شود، محتویات سمی آن باعث ایجاد یک واکنش زنجیره‌ای و التهاب گسترده در بافت اطراف می‌شود.

چرا نکروز اینقدر مخرب است؟ این فرآیند با هجوم ناگهانی کلسیم به داخل سلول آغاز می‌شود که مانند یک «اتصال کوتاه الکتریکی» عمل کرده و سلول را به هرج و مرج می‌کشاند. پارگی سلول و ریختن محتویات آن به بیرون، سیستم ایمنی را به حالت آماده‌باش درآورده و یک «مارپیچ التهابی» ایجاد می‌کند. این التهاب مزمن، به مرور زمان باعث تحلیل رفتن بافت، ایجاد زخم (فیبروز) و تسریع فرآیند پیری می‌شود.

🔹 این چرخه معیوب در بسیاری از بیماری‌ها نقش دارد. برای مثال، در بیماری مزمن کلیوی، استرس‌های مختلف نهایتاً به نکروز سلول‌های کلیه منجر شده و این فرآیند خود باعث تشدید بیماری می‌شود. محققان معتقدند اگر بتوانیم به جای مقابله با تک‌تک عوامل استرس‌زا، خودِ فرآیند نکروز را «متوقف» یا «کند» کنیم، می‌توانیم این چرخه مخرب را در نطفه خفه کنیم و حتی به بافت‌ها فرصت بازسازی بدهیم. این ایده می‌تواند راه را برای درمان‌های کاملاً جدیدی در آینده باز کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #طول_عمر #پیری #پزشکی #فضا
1
🔺 اندازه‌گیری زمان شکل‌گیری درهم‌تنیدگی کوانتومی برای اولین بار در تاریخ

🔹 دانشمندان در یک پیشرفت چشمگیر، برای اولین بار موفق شدند «مدت زمان لازم برای شکل‌گیری» حالت درهم‌تنیدگی کوانتومی بین دو ذره را با دقت آتوثانیه (یک میلیاردم یک میلیاردم ثانیه) اندازه‌گیری کنند. برخلاف عناوین هیجان‌انگیز رسانه‌ها، این پژوهش «سرعت» اثر درهم‌تنیدگی را اندازه‌گیری نکرده، بلکه به پرسشی بنیادی‌تر پاسخ داده است: چقدر طول می‌کشد تا دو ذره با هم درهم‌تنیده شوند؟

درهم‌تنیدگی کوانتومی چیست؟ این پدیده‌ای است که در آن دو یا چند ذره به گونه‌ای به هم مرتبط می‌شوند که سرنوشت آن‌ها به هم گره می‌خورد. اندازه‌گیری یک ویژگی در یک ذره (مانند اسپین)، به طور آنی بر ویژگی متناظر در ذره دیگر تأثیر می‌گذارد، حتی اگر میلیون‌ها کیلومتر از هم فاصله داشته باشند. این همان چیزی است که انیشتین آن را «کنش شبح‌وار از راه دور» نامید.

🔹 در این مطالعه که در ژورنال معتبر Physical Review Letters منتشر شده، محققان با تاباندن لیزرهای بسیار سریع به اتم‌ها، دو الکترون را از آن خارج و با هم درهم‌تنیده کردند. آن‌ها با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته توانستند زمان دقیق وقوع این فرآیند را اندازه‌گیری کنند.

تفاوت «سرعت اثر» و «زمان شکل‌گیری» چیست؟ «سرعت اثر» درهم‌تنیدگی به تأثیر آنی و فوری یک ذره بر دیگری پس از اندازه‌گیری اشاره دارد که به نظر می‌رسد سریع‌تر از نور است (اما نمی‌توان از آن برای ارسال اطلاعات استفاده کرد). اما «زمان شکل‌گیری» که در این تحقیق اندازه‌گیری شده، مدت زمانی است که طول می‌کشد تا دو ذره در اثر یک برهم‌کنش (مانند برخورد با فوتون لیزر) وارد این حالت درهم‌تنیده شوند. این پژوهش نشان داد که این فرآیند بسیار سریع است، اما آنی نیست و یک زمان قابل اندازه‌گیری (در حدود ۲۳۲ آتوثانیه) دارد.

🔹 این دستاورد یک شاهکار در زمینه اندازه‌گیری‌های فوق دقیق است و به دانشمندان اجازه می‌دهد تا برای اولین بار، دینامیک و «زمان‌بندی» فرآیندهای کوانتومی را به صورت مستقیم مشاهده کنند. درک این زمان‌بندی برای توسعه فناوری‌های آینده مانند کامپیوترهای کوانتومی و سیستم‌های ارتباطی امن ضروری است، زیرا کنترل دقیق زمان شکل‌گیری درهم‌تنیدگی، کلید ساخت مدارهای کوانتومی کارآمد است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فیزیک #درهم_تنیدگی_کوانتومی #آتوثانیه #اندازه_گیری
🔺 راز داغ ماه فاش شد: یک نیمه آن داغ‌تر از دیگری است

🔹 بر اساس داده‌های دقیق ماموریت GRAIL ناسا، دانشمندان دریافته‌اند که بخش داخلی نیمه نزدیک ماه (سمتی که همیشه رو به ماست) به طور قابل توجهی گرم‌تر از نیمه دور آن است. این کشف ثابت می‌کند که تفاوت دو روی ماه، فقط یک پدیده سطحی نیست و تا اعماق آن ریشه دارد.

🔹 محققان با استفاده از داده‌های گرانشی این ماموریت، میزان تغییر شکل ماه تحت تاثیر کشش جزر و مدی زمین را اندازه‌گیری کردند. آن‌ها دریافتند که نیمه نزدیک ماه، ۷۲ درصد بیشتر از آنچه برای یک کره کاملاً یکنواخت و متقارن انتظار می‌رود، «له» یا فشرده می‌شود. بهترین توضیح برای این «نرمی» و انعطاف‌پذیری بیشتر، این است که این بخش از درون گرم‌تر است.

چگونه از گرانش به دمای داخلی می‌رسیم؟ میدان گرانشی یک جرم آسمانی، بازتابی از توزیع جرم و چگالی در داخل آن است. ماموریت GRAIL با اندازه‌گیری دقیق این میدان، ناهنجاری‌هایی را کشف کرد که نشان‌دهنده عدم تقارن داخلی بود. مدل‌های کامپیوتری نشان دادند که یک توزیع دمای نامتقارن (یک سمت گرم‌تر و نرم‌تر) بهترین توضیح برای این ناهنجاری‌های گرانشی و میزان تغییر شکل ماه است.

🔹 این یافته جدید با مشاهدات قبلی نیز همخوانی دارد. می‌دانیم که نیمه نزدیک ماه دارای فعالیت‌های آتشفشانی بیشتری در گذشته بوده و سرشار از عناصر رادیواکتیو گرمازا مانند اورانیوم و توریوم است.

چرا ماه نامتقارن است؟ دلیل اصلی این عدم تقارن هنوز یک سوال بی‌جواب است، اما فرضیه اصلی به نحوه شکل‌گیری ماه باز می‌گردد. برخوردی عظیم که میلیاردها سال پیش ماه را به وجود آورد، ممکن است باعث توزیع نامتوازن این عناصر گرمازا شده باشد. این عناصر در طول زمان با واپاشی هسته‌ای، یک سمت ماه را بیشتر از سمت دیگر گرم کرده‌اند.

🔹 گام بعدی محققان، استفاده از داده‌های لرزه‌نگاری «ماه‌لرزه‌ها» برای تایید و درک بهتر این ساختار داخلی نامتقارن است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ماه #ناسا #اختروفیزیک
🔺 برای اولین بار در تاریخ، محتویات معده یک ساروپاد کشف شد: غذایشان را نمی‌جویدند!

🔹 دانشمندان برای نخستین بار در تاریخ دیرینه‌شناسی، موفق به کشف محتویات فسیل‌شده معده یک دایناسور ساروپاد شده‌اند. این یافته استثنایی که متعلق به یک گونه به نام Diamantinasaurus matildae از ۹۵ میلیون سال پیش در استرالیا است، نشان می‌دهد که این غول‌های گیاهخوار، غذای خود را نمی‌جویدند و در عوض از یک «کوره گوارشی» داخلی برای هضم آن استفاده می‌کردند.

کولولیت (Cololite) چیست و چرا این کشف مهم است؟ کولولیت نام علمی محتویات فسیل‌شده دستگاه گوارش است. یافتن چنین فسیلی فوق‌العاده نادر است، زیرا محتویات معده و روده که بافت نرم هستند، تقریباً هرگز همراه با استخوان‌ها باقی نمی‌مانند. این کشف، مانند یک کپسول زمان، به ما اجازه می‌دهد تا به آخرین وعده غذایی یک دایناسور پس از میلیون‌ها سال نگاه کنیم و به طور مستقیم رژیم غذایی آن را مطالعه کنیم.

🔹 تجزیه و تحلیل این فسیل نشان داد که این ساروپاد از گیاهانی مانند مخروطیان و سرخس‌ها تغذیه می‌کرده است. اما نکته جالب‌تر این بود که بقایای گیاهان به صورت تکه‌های بزرگ و نجویده باقی مانده بودند. این موضوع تأیید می‌کند که ساروپادها مانند بسیاری از گیاهخواران بزرگ امروزی (مثل فیل‌ها و کرگدن‌ها)، غذای خود را به سرعت می‌بلعیدند و وظیفه هضم را به دستگاه گوارش عظیم خود می‌سپردند.

«کوره گوارشی» چگونه کار می‌کرد؟ این دایناسورها از فرآیندی به نام «تخمیر پس‌روده» استفاده می‌کردند. در این روش، توده‌های عظیم گیاهی در دستگاه گوارش توسط میکروب‌ها تجزیه می‌شوند. این فرآیند تخمیر، گرمای بسیار زیادی تولید می‌کند که به آن «کوره گوارشی» می‌گویند. این کشف یک فرضیه جالب را تقویت می‌کند: شاید یکی از دلایلی که ساروپادها گردن و دم بسیار درازی داشتند، استفاده از آن‌ها به عنوان رادیاتورهایی برای دفع این گرمای شدید داخلی بوده است (مانند گوش‌های بزرگ فیل).

🔹 این یافته نه تنها رژیم غذایی این موجودات را روشن می‌کند، بلکه دیدگاه ما را نسبت به نقش آن‌ها در اکوسیستم تغییر می‌دهد. ساروپادها در تمام مراحل زندگی خود، از نوزادی تا بزرگسالی، با اشتهای سیری‌ناپذیرشان مانند «مهندسان اکوسیستم» عمل کرده و محیط اطراف خود را به طور مداوم شکل می‌دادند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینه_شناسی #دایناسور #ساروپاد #فرگشت #فسیل