تازه‌های علمی
714 subscribers
38 photos
3 videos
2.11K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 آیا علت آلزایمر در دهان شماست؟ ارتباط شگفت‌انگیز بیماری لثه و مغز

🔹 در سال‌های اخیر، فرضیه‌ای نگران‌کننده قوت گرفته است: آلزایمر ممکن است صرفاً یک بیماری ناشی از پیری مغز نباشد، بلکه محصول یک عفونت باشد. یک پژوهش برجسته، شواهد محکمی را برای یکی از مظنونان اصلی ارائه می‌دهد: باکتری عامل بیماری مزمن لثه.

🔹 در این پژوهش، دانشمندان باکتری Porphyromonas gingivalis را که عامل اصلی بیماری لثه است، در مغز بیماران فوت شده مبتلا به آلزایمر کشف کردند. اما مهم‌تر از آن، آنزیم‌های سمی این باکتری به نام «ژنژیپین‌ها» (gingipains) نیز در مغز آن‌ها شناسایی شد.

معمای علت و معلول: یک سؤال بزرگ همیشه وجود داشت: آیا بیماری لثه باعث آلزایمر می‌شود، یا افراد مبتلا به زوال عقل به دلیل عدم توانایی در رعایت بهداشت، دچار بیماری لثه می‌شوند؟ این تحقیق یک سرنخ کلیدی برای پاسخ به این سؤال پیدا کرد.

🔹 شگفت‌انگیزترین یافته این بود که محققان این آنزیم‌های سمی را در مغز افرادی نیز یافتند که با وجود داشتن آسیب‌های اولیه آلزایمر، هرگز در طول حیات خود رسماً مبتلا به زوال عقل تشخیص داده نشده بودند. این یافته نشان می‌دهد که عفونت مغزی با این باکتری یک «رویداد اولیه» است که می‌تواند سال‌ها قبل از بروز علائم شناختی رخ دهد، نه یک پیامد بیماری در مراحل پایانی.

بتا آمیلوئید (Aβ) چیست؟ این‌ها پروتئین‌های چسبناکی هستند که در مغز بیماران آلزایمری تجمع کرده و پلاک‌هایی را تشکیل می‌دهند. این پلاک‌ها به سلول‌های عصبی آسیب می‌زنند. آزمایش روی موش‌ها در این مطالعه نشان داد که عفونت با باکتری لثه، تولید این پروتئین‌های مضر را در مغز افزایش می‌دهد.

🔹 این پژوهش تأکید می‌کند که اگرچه هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است، اما ارتباط بین سلامت دهان و سلامت مغز جدی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد. این یافته می‌تواند رویکردهای جدیدی را برای پیشگیری و درمان آلزایمر باز کند و اهمیت بهداشت دهان و دندان را دوچندان می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #آلزایمر #مغز #بهداشت_دهان #پزشکی
🔺 هوش مصنوعی اسرار پنهان سیاه‌چاله‌ها را فاش می‌کند

🔹 همه ما تصاویر نمادین سیاه‌چاله‌های مرکز کهکشان راه شیری (Sagittarius A*) و کهکشان M87 را دیده‌ایم. اما داده‌های پشت این تصاویر، حاوی اطلاعات بسیار بیشتری بودند که استخراج آن‌ها دشوار بود. اکنون، تیمی از اخترشناسان با آموزش یک شبکه عصبی، قفل این اطلاعات را باز کرده‌اند.

🔹 این تیم تحقیقاتی به جای مقایسه داده‌های واقعی با تعداد انگشت‌شماری از مدل‌ها (کاری که قبلاً انجام می‌شد)، یک شبکه عصبی را با میلیون‌ها مجموعه داده شبیه‌سازی‌شده از سیاه‌چاله‌ها آموزش دادند. این هوش مصنوعی توانست با مقایسه داده‌های واقعی تلسکوپ افق رویداد (EHT) با این کتابخانه عظیم، به نتایج دقیق و شگفت‌انگیزی دست یابد.

شبکه عصبی در اینجا چه می‌کند؟ آن را به عنوان یک کارآگاه فوق‌هوشمند تصور کنید. این شبکه میلیون‌ها «سناریوی ممکن» از ظاهر یک سیاه‌چاله را یاد گرفته و سپس با نگاه کردن به داده‌های «واقعی» تلسکوپ، بهترین و محتمل‌ترین سناریویی را که با آن داده‌ها مطابقت دارد، پیدا می‌کند.

🔹 برخی از یافته‌های کلیدی این پژوهش:
- برای سیاه‌چاله راه شیری (Sagittarius A):* این سیاه‌چاله با سرعتی نزدیک به حداکثر سرعت ممکن در حال چرخش است و محور چرخش آن تقریباً به سمت زمین است.

- برای سیاه‌چاله M87:* این سیاه‌چاله نیز سریع می‌چرخد، اما نه به اندازه سیاه‌چاله ما. مهم‌تر اینکه، جهت چرخش آن برخلاف جهت چرخش گازهای در حال سقوط به درون آن است. این پدیده می‌تواند نشانه یک ادغام کهکشانی بزرگ در گذشته باشد.

قرص برافزایشی (Accretion Disk) چیست؟ این یک دیسک چرخان و داغ از گاز و غبار است که به دور سیاه‌چاله می‌چرخد و به تدریج به درون آن سقوط می‌کند. نوری که ما از اطراف سیاه‌چاله می‌بینیم، در واقع از همین قرص فوق‌العاده داغ ساطع می‌شود.

🔹 این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه هوش مصنوعی می‌تواند به ابزاری قدرتمند برای استخراج حداکثر اطلاعات از داده‌های نجومی تبدیل شود و درک ما را از پیچیده‌ترین اجرام کیهان، عمیق‌تر کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #سیاه_چاله #نجوم #اختر_فیزیک #تلسکوپ_افق_رویداد #علم_داده
🔺 فناوری انقلابی: تولید هیدروژن پاک مستقیماً از آب دریا ممکن شد

🔹 پژوهشگران دانشگاه شارجه به فناوری جدیدی دست یافته‌اند که می‌تواند یکی از بزرگترین موانع تولید هیدروژن سبز را از میان بردارد: تولید این سوخت پاک مستقیماً از آب دریا، بدون نیاز به آب شیرین و در مقیاس صنعتی.

🔹 هیدروژن یک سوخت پاک و امیدوارکننده است، اما تولید آن از طریق الکترولیز به آب خالص نیاز دارد که در بسیاری از نقاط جهان کمیاب است. این فناوری جدید با طراحی یک الکترود چندلایه و نوآورانه، این محدودیت بزرگ را برطرف می‌کند.

چرا تولید هیدروژن از آب دریا دشوار است؟ نمک‌های موجود در آب دریا، به ویژه یون‌های کلرید، به شدت خورنده هستند. در فرآیند الکترولیز، این یون‌ها به سرعت الکترودهای فلزی را از بین می‌برند و سیستم را پس از مدت کوتاهی از کار می‌اندازند. به همین دلیل، معمولاً ابتدا آب دریا را با هزینه‌های گزاف شیرین می‌کنند.

🔹 این الکترود جدید که برای مقاومت در برابر شرایط خشن آب دریا طراحی شده، می‌تواند برای بیش از ۳۰۰ ساعت به طور مداوم و با بازدهی ۹۸ درصد هیدروژن تولید کند. این دستاورد، فناوری را از مقیاس آزمایشگاهی به کاربرد صنعتی نزدیک می‌کند.

این الکترود جدید چگونه کار می‌کند؟ طراحی چندلایه آن مانند یک «محافظ هوشمند» عمل می‌کند. این الکترود یک فیلم محافظ روی سطح خود ایجاد می‌کند که یون‌های مخرب کلرید را دفع کرده، از خوردگی جلوگیری می‌کند و در عین حال به مولکول‌های آب اجازه می‌دهد تا برای تولید هیدروژن واکنش دهند.

🔹 این نوآوری می‌تواند به ویژه برای مناطق ساحلی و خشک که به آب شیرین دسترسی محدودی دارند اما از نور خورشید و آب دریا فراوان بهره‌مند هستند، یک راه‌حل ایده‌آل باشد. چشم‌انداز ساخت «مزارع هیدروژنی خورشیدی» در امتداد سواحل که از آب دریا برای تولید سوخت پاک استفاده می‌کنند، اکنون یک قدم به واقعیت نزدیک‌تر شده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #انرژی_پاک #هیدروژن #علم #محیط_زیست #نوآوری
🔺 چرا جهان ما دائماً پیچیده‌تر می‌شود؟ پاسخ در ریاضیات قرن نوزدهم نهفته است

🔹 آیا احساس می‌کنید همه چیز در حال پیچیده‌تر شدن است؟ از علم و فناوری گرفته تا تجارت جهانی. این یک حس نوستالژیک نیست، بلکه یک واقعیت عمیق فیزیکی است که لودویگ بولتزمان، فیزیکدان بزرگ اتریشی، در قرن نوزدهم آن را کشف کرد.

🔹 تصور کنید فیلمی از برخورد چند توپ بیلیارد را به شما نشان دهند. تقریباً غیرممکن است که بگویید فیلم در حال پخش به جلو است یا عقب. قوانین فیزیک در این مقیاس کوچک (میکروسکوپی)، در زمان برگشت‌پذیر هستند. اما در دنیای ما (ماکروسکوپی)، اینطور نیست. هیچ‌کس تا به حال ندیده که شیر خودبه‌خود از قهوه جدا شود. این فرایند یک «پیکان زمان» یک‌طرفه دارد. چرا این تفاوت وجود دارد؟

پارادوکس پیکان زمان: در مقیاس اتمی، قوانین فیزیک (مانند برخورد دو ذره) جهت خاصی برای زمان قائل نیستند. اما وقتی تریلیون‌ها ذره با هم برهم‌کنش می‌کنند (مانند مولکول‌های شیر و قهوه)، رفتار آماری آن‌ها باعث ایجاد یک جهت یک‌طرفه برای زمان می‌شود. جدا شدن شیر از قهوه از نظر تئوری غیرممکن نیست، اما آنقدر نامحتمل است که در عمر جهان هم اتفاق نمی‌افتد.

🔹 بولتزمان برای حل این معما، مفهومی به نام «انتروپی» را معرفی کرد. انتروپی معیاری از «پیچیدگی» یا به عبارت دقیق‌تر، تعداد حالت‌های ممکن برای اجزای یک سیستم است.

انتروپی به زبان ساده: یک اتاق مرتب، انتروپی پایینی دارد، زیرا تنها چند راه محدود برای «مرتب بودن» وجود دارد. اما یک اتاق نامرتب، انتروپی بالایی دارد، چون راه‌های بی‌شماری برای «نامرتب بودن» هست. به همین دلیل، سیستم‌ها به طور طبیعی از حالت‌های با احتمال کم (مرتب) به سمت حالت‌های با احتمال بسیار بالا (نامرتب و پیچیده) حرکت می‌کنند. مخلوط شیر و قهوه، انتروپی بسیار بالاتری از حالت جدای آن‌ها دارد.

🔹 این اصل که به عنوان قانون دوم ترمودینامیک شناخته می‌شود، در مورد کل جهان ما نیز صدق می‌کند. کیهان در حالت تعادل نیست و همچنان در حال انبساط است. این یعنی انتروپی – و در نتیجه پیچیدگی – به طور مداوم و بی‌وقفه در حال افزایش است. پس اگر حس می‌کنید دنیا پیچیده‌تر می‌شود، اشتباه نمی‌کنید؛ این قانون بنیادین فیزیک است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فلسفه_علم #انتروپی #زمان #ترمودینامیک #بولتزمان
🔺 گوشی‌های هوشمند: بزرگ‌ترین انگل‌های عصر مدرن!

🔹 شپش، کک و کرم‌های نواری در طول تاریخ فرگشتی انسان، همنشین ما بوده‌اند. اما خطرناک‌ترین انگلِ امروز، نه یک بیمهرهٔ خون‌آشام، بلکه ابزاری شیک، دارای صفحهٔ شیشه‌ای و طراحی‌شده برای اعتیادآوری است: گوشی هوشمند.

🔹 برخلاف ابزارهای بی‌آزار، گوشی‌ها زمان، توجه و اطلاعات شخصی ما را — برای منافع شرکت‌های فناوری و تبلیغات‌شان — استخراج می‌کنند. پژوهشی جدید در مجلهٔ فلسفهٔ استرالاسیا (Australasian Journal of Philosophy) این رابطه را با چارچوب انگل‌شناسی تحلیل کرده است.

رابطهٔ هم‌زیستی (mutualism): پیوندی دوطرفه که هر دو گونه سود می‌برند (مثل باکتری‌های روده و انسان). رابطهٔ انگل‌وار (parasitism): پیوندی که یک گونه (انگل) سود می‌برد و دیگری (میزبان) هزینه می‌پردازد.

🔹 گوشی‌ها در ابتدا یک هم‌زیست بودند: با کمک به ناوبری، مدیریت سلامت و ارتباطات، زندگی را آسان‌تر کردند. اما امروز، بسیاری از ما اسیرِ اسکرولِ بی‌پایان‌شان هستیم و بهایش را با کم‌خوابی، روابط ضعیف و اختلالات خلقی می‌پردازیم.

🔹 راه حل؟ در طبیعت، میزبانان با «پلیس‌گذاری» (policing) انگل‌ها را کنترل می‌کنند (مثل ماهی‌هایی که تمیزکننده‌های حیله‌گر را تنبیه می‌کنند). اما غول‌های فناوری با الگوریتم‌های اعتیادآور و داده‌کاوی، بر ما برتری اطلاعاتی دارند. بنابراین، مقابلهٔ فردی کافی نیست و نیاز به اقدام جمعی (مثل ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای زیر۱۸سالها و محدودیت‌های قانونی بر طراحی اپ‌ها) داریم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #فناوری #فرگشت #انگل
🔺 کتاب‌های سمی: میراث مرگبار دوره ویکتوریا در کتابخانه‌ها!

🔹 ویکتوریایی‌ها عاشق سبز زمردی بودند؛ رنگی درخشان ساخته‌شده از مس و آرسِنیک که در کاغذدیوار، اسباب‌بازی و حتی جلد کتاب‌ها استفاده می‌شد! اما امروز، این کتاب‌های ۱۵۰ ساله تبدیل به بمب‌های سمی شده‌اند.

🔹 تماس طولانی‌مدت با این جلدها باعث مسمومیت آرسِنیک می‌شود:
- آسیب به کبد و کلیه
- کاهش گلبول‌های قرمز و سفید
- افزایش خطر کم‌خونی و عفونت

پروژه «کتاب‌های سمی» (Poison Book Project) در آمریکا فهرستی از کتاب‌های خطرناک تهیه کرد. در پاسخ، پژوهشگران دانشگاه سنت‌اندروز اسکاتلند دستگاهی قابل‌حمل ابداع کرده‌اند که با تابش نور سبز و مادون‌قرمز، وجود آرسِنیک را در کمتر از ثانیه تشخیص می‌دهد!

🔹 این فناوری غیرمخرب (non-destructive) با الهام از دستگاه‌های زمین‌شناسی ساخته شده:
- نور سبز: عدم وجود آرسِنیک
- نور قرمز: هشدار سمیت
- هزینه تولید پایین برای دسترسی همه کتابخانه‌ها

🔹 دکتر جسیکا برج، معاون کتابخانه دانشگاه سنت‌اندروز:
«هدف ما محدود کردن دسترسی نیست، بلکه ایمن‌سازی میراث فرهنگی است. با این دستگاه، کتاب‌های سمی در محیطی کنترل‌شده نگهداری می‌شوند و محققان می‌توانند با رعایت پروتکل‌ها (مثل دستکش) از آنها استفاده کنند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_علم #شیمی #کتاب
🔺 عامل‌های هوش مصنوعی: موج بزرگ بعدی پس از مدل‌های زبانی؟

🔹 در چند سال اخیر، تمام توجه‌ها به «مدل‌های زبان بزرگ» (Large Language Models یا LLMs) مانند ChatGPT معطوف بوده است؛ سیستم‌هایی که می‌توانند متن تولید کنند، به سوالات پاسخ دهند و محاوره کنند. اما به نظر می‌رسد موج بزرگ بعدی فناوری، چیز دیگری است: «عامل‌های هوش مصنوعی» (AI Agents).

تفاوت کلیدی این دو چیست؟ یک مدل هوش مصنوعی مانند یک مغز متفکر است که اطلاعات را پردازش کرده و پاسخ می‌دهد. اما یک عامل هوش مصنوعی علاوه‌بر تفکر، توانایی «عمل کردن» را نیز دارد. این عامل‌ها سیستم‌های خودکاری هستند که می‌توانند وظایف پیچیده‌ای را به طور مستقل انجام دهند؛ از رزرو یک سفر گرفته تا مدیریت فرآیندهای کسب‌وکار.

🔹 شرکت‌هایی مانند «پَلَنتیر» (Palantir) از ابتدا استراتژی خود را نه بر روی ساخت مدل‌های رقیب، بلکه بر روی ایجاد یک «پلتفرم هوش مصنوعی مبتنی بر هستان‌شناسی» (Ontology-Driven AIP Platform) متمرکز کردند. این رویکرد به عامل‌ها اجازه می‌دهد تا داده‌های یک سازمان را به شکلی عمیق درک کرده و براساس آن تصمیم‌گیری و اقدام کنند.

هستان‌شناسی (Ontology) در اینجا مانند یک نقشه مفهومی برای داده‌های یک سازمان عمل می‌کند. این نقشه روابط بین داده‌های مختلف (مثلاً مشتریان، محصولات، زنجیره تأمین) را تعریف می‌کند و به عامل هوش مصنوعی کمک می‌کند تا تصویر کاملی از شرایط داشته باشد. (توجه: در علوم کامپیوتر از واژه «هستان‌شناسی» برای تمایز با معادل فلسفی آن یعنی «هستی‌شناسی» استفاده می‌شود).

🔹 برخی کارشناسان معتقدند این عامل‌ها می‌توانند بهره‌وری را نه ۵۰ درصد، بلکه تا ۵۰ برابر افزایش دهند. این تحول می‌تواند بسیاری از مشاغل اداری و سطح‌پایه را دگرگون کند، زیرا یک عامل هوشمند می‌تواند وظایف چندین کارمند را به تنهایی و با سرعت بسیار بالاتر انجام دهد. به نظر می‌رسد آینده هوش مصنوعی نه در «هم‌صحبتی» با ما، بلکه در «انجام دادن کارها» برای ما رقم خواهد خورد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #آینده_پژوهی #پلتفرم_هوشمند
🔺 پدرخوانده هوش مصنوعی نگران است و برای مهار آن طرحی دارد

🔹 هفته گذشته FBI فاش کرد که دو مظنون بمب‌گذاری در یک کلینیک باروری، دستورالعمل ساخت بمب را از یک هوش مصنوعی دریافت کرده بودند. این خبر نگرانی‌ها درباره ایمنی سیستم‌های هوش مصنوعی را به اوج خود رساند. در همین زمان، «یوشوا بنجیو»، یکی از سه محققی که به خاطر پژوهش‌های پیشگامانه در زمینه «یادگیری عمیق» جایزه تورینگ (معادل نوبل در علوم کامپیوتر) را دریافت کرد، از پروژه جدیدی برای ساخت هوش مصنوعی ایمن‌تر رونمایی کرد.

🔹 بنجیو در حال توسعه یک «هوش مصنوعی دانشمند» (Scientist AI) از طریق سازمان غیرانتفاعی خود یعنی LawZero است. این مدل با دو ویژگی کلیدی از مدل‌های فعلی متمایز می‌شود: اول، می‌تواند سطح اطمینان خود از پاسخ‌هایش را ارزیابی و اعلام کند تا از ارائه پاسخ‌های اشتباه با اطمینان بالا جلوگیری شود. دوم، می‌تواند استدلال خود را برای انسان‌ها توضیح دهد تا منطق آن قابل بررسی و ارزیابی باشد.

🔹 اما مهم‌ترین تفاوت، افزودن یک «مدل جهانی» (world model) به این هوش مصنوعی است. فقدان این مدل در سیستم‌های امروزی کاملاً مشهود است. برای مثال، بسیاری از مدل‌های تولید تصویر در کشیدن دست انسان با تعداد انگشتان صحیح مشکل دارند، زیرا درکی از آناتومی و فیزیک دست ندارند. یا مدل‌هایی مانند ChatGPT در بازی شطرنج ضعیف عمل می‌کنند و حتی حرکات غیرقانونی انجام می‌دهند، چون قوانین بازی را به شکل درونی درک نکرده‌اند.

«مدل جهانی» (World Model) به معنای داشتن یک نقشه کامل از جهان نیست. بلکه به این معناست که هوش مصنوعی یک درک درونی و منطقی از قوانین، روابط و فیزیک حاکم بر یک محیط خاص (مانند آناتومی بدن انسان یا قوانین یک بازی) داشته باشد. مدل‌های زبانی فعلی کلمات را بر اساس آمار یاد می‌گیرند، اما فاقد این درک عمیق از «چرایی» پدیده‌ها هستند.

🔹 بنجیو معتقد است که می‌توان از هوش مصنوعی ایمن برای نظارت بر سایر سیستم‌های هوش مصنوعی مضر استفاده کرد؛ یعنی «مقابله آتش با آتش». اگرچه پروژه او با بودجه ۳۰ میلیون دلاری در برابر پروژه‌های چند صد میلیارد دلاری غول‌های فناوری کوچک به نظر می‌رسد، اما این حرکت می‌تواند سرآغازی برای ایجاد یک استاندارد جدید در زمینه ایمنی هوش مصنوعی باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ایمنی_دیجیتال #فناوری #یوشوا_بنجیو #یادگیری_عمیق
🔺 دانشمندان حداقل فعالیت بدنی برای پیشگیری از فشار خون بالا را مشخص کردند

🔹 پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو (UCSF) پس از بررسی داده‌های بیش از ۵۱۰۰ بزرگسال در طی سه دهه، به نتیجه‌ای کلیدی دست یافتند: پنج ساعت «ورزش متوسط» در هفته می‌تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به فشار خون بالا (hypertension) را در دوران میانسالی کاهش دهد. این مقدار، دو برابر حداقل توصیه‌ فعلی (۱۵۰ دقیقه در هفته) است.

منظور از «ورزش متوسط» فعالیتی است که ضربان قلب شما را بالا ببرد و باعث شود سریع‌تر نفس بکشید، اما همچنان بتوانید صحبت کنید. فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری در سطح صاف، رقص یا باغبانی نمونه‌هایی از ورزش متوسط هستند.

🔹 این تحقیق نشان داد بسیاری از افراد در جوانی فعال هستند، اما با افزایش سن و مسئولیت‌ها، فعالیت بدنی آن‌ها کاهش می‌یابد. همین کاهش، یکی از دلایل اصلی افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا است؛ بیماری خاموشی که می‌تواند به مشکلات قلبی-عروقی جدی منجر شود. یافته‌ها تأیید می‌کنند که حفظ یک روال ورزشی ثابت در طول زندگی، بسیار مؤثرتر از دوره‌های کوتاه فعالیت شدید است.

🔹 یکی از مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه، برجسته کردن تأثیر عمیق عوامل نژادی و اجتماعی بر سلامت افراد بود. در این تحقیق مشخص شد که مردان و زنان سیاه‌پوست با موانع بیشتری برای حفظ فعالیت بدنی در طول زندگی مواجه هستند و در نتیجه، نرخ فشار خون بالا در میان آن‌ها به مراتب بیشتر است.

چرا این تفاوت وجود دارد؟ موانعی مانند شیفت‌های کاری نامنظم، زندگی در محله‌های ناامن که امکان پیاده‌روی یا ورزش در فضای باز را محدود می‌کند، عدم دسترسی به پارک یا باشگاه ورزشی و مسئولیت‌های سنگین خانوادگی، همگی از عواملی هستند که به ویژه در جوامع محروم، مانع از تداوم فعالیت بدنی می‌شوند. این یعنی سلامت فقط یک انتخاب فردی نیست و به شرایط اجتماعی نیز وابسته است.

🔹 این پژوهش تأکید می‌کند که حتی کاهش‌های کوچک در فشار خون نیز می‌تواند خطر سکته مغزی و حمله قلبی را به شکل چشمگیری کاهش دهد. بنابراین، افزودن فعالیت‌های ساده‌ای مانند پیاده‌روی سریع به برنامه روزانه، یک گام قدرتمند برای محافظت از سلامت قلب در بلندمدت است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #ورزش #فشار_خون #پزشکی #پیشگیری
🔺 کشف مکانیسم جدید مغز در حل ابهام‌های فضایی

🔹 پژوهشگران MIT دریافتند نورون‌های قشر پس‌سپاری (RSC) در موش‌ها می‌توانند همزمان چندین فرضیه درباره موقعیت فضایی را در محیط‌های مبهم کدگذاری کنند. در آزمایشی پیچیده، موش‌ها با استفاده از نشانه‌های دیداری یکسان، باید موقعیت صحیح را برای دریافت پاداش تشخیص می‌دادند.

🔹 نورون‌های RSC الگوهای فعالیت متفاوتی برای هر فرضیه ایجاد کردند. این الگوها تا زمان رفع ابهام فعال ماندند و سپس تنها الگوی مربوط به فرضیه صحیح حفظ شد. این نخستین مشاهده مستقیم از کدگذاری مبتنی بر فرضیه در مغز است.

قشر پس‌سپاری (RSC)
ناحیه‌ای در مغز که اطلاعات دیداری، فضایی و حافظه را برای ناوبری یکپارچه می‌کند.

شبکه‌های عصبی کم‌بُعد
ساختارهایی در مغز که با اتصالات قوی بین نورون‌ها، امکان محاسبات پیچیده (مانند نگهداری همزمان فرضیه‌ها) را فراهم می‌کنند.

🔹 جالب‌تر آنکه فعالیت مغز موش‌ها مشابه پیش‌بینی‌های شبکه‌های عصبی مصنوعی بود که برای همین وظیفه آموزش دیده بودند! این نشان می‌دهد مغز از مکانیسم‌های محاسباتی مشابه هوش مصنوعی برای استدلال فضایی استفاده می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب‌شناسی #هوش_مصنوعی #مغز
🔺 اروپا به میسترال بال می‌دهد: طلوع یک رقیب مستقل در عرصه هوش مصنوعی

🔹 استارتاپ فرانسوی میسترال (Mistral) با انعقاد قراردادهای چندصدمیلیون‌دلاری و برنامه‌ریزی برای جذب سرمایه ۱ میلیارد دلاری، به دنبال ایجاد زیرساخت مستقل هوش مصنوعی در برابر غول‌های آمریکایی و چینی است.

🔹 علت رشد انفجاری؟ افزایش تقاضا برای «استقلال راهبردی» به‌ویژه پس از بازگشت ترامپ به سیاست. آرتور منش، مدیرعامل میسترال:
«شرکت‌های اروپایی می‌خواهند وابستگی خود به ارائه‌دهندگان آمریکایی را کاهش دهند.»


استقلال راهبردی در هوش مصنوعی
تلاش کشورها برای توسعه فناوری‌های بومی جهت جلوگیری از وابستگی به قدرت‌های خارجی در حوزه‌های حساس (امنیت، دفاع، زیرساخت).

🔹 میسترال که توسط سه محقق سابق متا و دیپ‌مایند تأسیس شده، با مدل‌های اوپن‌سورس خود به مشتریان امکان بررسی و تنظیم داخلی سیستم‌ها را می‌دهد. این رویکرد رقیبی برای OpenAI و مدل‌های چینی مانند DeepSeek است.

🔹 برنامه‌های کلیدی:
- ساخت دیتاسنتر بزرگ در حومه پاریس
- همکاری با سرمایه‌گذاران اماراتی (G42 و MGX)
- توسعه تیم‌های مشاوره تخصصی شبیه پالانتیر

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #استارتاپ
🔺 آیا مدیتیشن حواس ما را تیزتر می‌کند یا ذهنمان را فریب می‌دهد؟

🔹 مطالعه‌ای جدید در حوزه علوم اعصاب نشان می‌دهد افرادی که به‌طور منظم مدیتیشن ذهن‌آگاهی انجام می‌دهند، تجربیات حسی بدن خود را راحت‌تر از دیگران درک می‌کنند. اما این آگاهی بیشتر لزوماً به معنای دقت بالاتر نیست. محققان دریافتند که مراقبه‌کنندگان باتجربه، بیشتر احتمال دارد که یک لمس بسیار ضعیف را احساس کنند، حتی زمانی که در واقع هیچ لمسی وجود نداشته است!

فیلتر حسی (Sensory Gating) یک مکانیسم عصبی است که به مغز اجازه می‌دهد تا اطلاعات حسی نامربوط یا ضعیف را نادیده بگیرد تا از پردازش بیش از حد اطلاعات جلوگیری کند. این مطالعه نشان می‌دهد که مدیتیشن ممکن است این فیلتر را «ضعیف‌تر» یا این دروازه را «بازتر» کند و باعث شود سیگنال‌های ضعیف‌تری به سطح آگاهی برسند.

🔹 این تغییر رفتاری با الگوهای مشخصی در فعالیت مغز مرتبط بود. با استفاده از نوار مغزی (EEG)، دانشمندان مشاهده کردند که در مراقبه‌کنندگان، سطح «امواج آلفا» در ناحیه حسی مغز درست قبل از دریافت محرک، به‌طور قابل توجهی پایین‌تر است. تحلیل‌ها نشان داد که فعالیت کمتر امواج آلفا، احتمال گزارش یک لمس را (چه واقعی و چه غیرواقعی) افزایش می‌دهد.

امواج آلفا (Alpha Waves) نوعی از امواج مغزی هستند که معمولاً با حالت آرامش و عدم تمرکز فعال روی دنیای بیرون مرتبط هستند. کاهش این امواج در یک ناحیه حسی از مغز، اغلب به عنوان نشانه‌ای از افزایش «تحریک‌پذیری» یا «آمادگی» آن ناحیه برای پردازش اطلاعات تفسیر می‌شود.

🔹 به زبان ساده، به نظر می‌رسد مدیتیشن به جای تیزتر کردن حواس، آستانه تصمیم‌گیری مغز را برای پذیرش یک حس تغییر می‌دهد. مغز مراقبه‌کنندگان دروازه حسی خود را کمی بازتر نگه می‌دارد و به سیگنال‌های ضعیفی که دیگران ممکن است نادیده بگیرند، اجازه ورود به حیطه آگاهی را می‌دهد. این یافته می‌تواند توضیح دهد که چرا ذهن‌آگاهی به افزایش آگاهی از بدن و تنظیم هیجانات کمک می‌کند.

🔹 البته محققان تاکید می‌کنند که این مطالعه از نوع «مقطعی» بوده و نمی‌تواند اثبات کند که مدیتیشن علت این تغییرات است. ممکن است افرادی که به طور طبیعی چنین ویژگی‌هایی دارند، بیشتر به سمت مدیتیشن کشیده شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مدیتیشن #ذهن_آگاهی #علوم_اعصاب #مغز #روانشناسی
🔺 چرا پشه‌های نر شنوندگان بهتری هستند و این چه کمکی به کنترل آن‌ها می‌کند؟

🔹 دانشمندان مدت‌هاست از تله‌های صوتی برای به دام انداختن پشه‌های نر استفاده می‌کنند. این تله‌ها با تقلید صدای بال زدن پشه‌های ماده، نرها را جذب می‌کنند تا آن‌ها را عقیم کنند. اما این تله‌ها در عمل بازدهی بسیار پایینی دارند. مطالعه‌ای جدید از دانشگاه ناگویا دلیل این ناکامی را فاش می‌کند: شنوایی پشه‌های نر بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد.

🔹 این پژوهش نشان می‌دهد که پشه‌های نر فقط به یک فرکانس خاص گوش نمی‌دهند. آن‌ها می‌توانند طیف وسیعی از فرکانس‌ها (۱۵۰ تا ۵۰۰ هرتز) را بشنوند، در حالی که دامنه شنوایی ماده‌ها محدودتر است (۱۰۰ تا ۲۰۰ هرتز). نرها نه تنها صدای بال زدن ماده‌ها، بلکه ترکیب فرکانس‌هایی که در یک ازدحام شلوغ از پشه‌ها ایجاد می‌شود را نیز تشخیص می‌دهند. به همین دلیل، تله‌هایی که فقط یک صدای ساده را تقلید می‌کنند، برایشان جذاب نیستند.

مژک‌ها (Cilia) ساختارهای مو مانندی در پایه آنتن پشه‌ها هستند که ارتعاشات صوتی را تشخیص می‌دهند. محققان دریافتند که پشه‌های نر ژن‌های بیشتری مرتبط با این مژک‌ها را بیان می‌کنند که به آن‌ها حساسیت شنوایی بالاتری می‌بخشد. این یک سازوکار تخصصی و پیشرفته برای موفقیت در جفت‌یابی است.

🔹 این مطالعه با استفاده از تصویربرداری کلسیم برای بررسی فعالیت مغز پشه‌ها، نشان داد که مغز نرها الگوهای پردازش صوتی متنوع‌تری نسبت به ماده‌ها دارد. جالب‌تر اینکه برخی نورون‌ها در مغز پشه‌های نر با شنیدن فرکانس‌های خاص «فعالیت منفی» نشان می‌دهند. این ویژگی به آن‌ها کمک می‌کند تا صداهای مزاحم را فیلتر کرده و روی صدای جفت بالقوه خود تمرکز کنند.

شنوایی در پشه‌ها یک کارکرد دوگانه دارد. این سیستم نه تنها برای جفت‌یابی تکامل یافته، بلکه یک ابزار حیاتی برای بقا نیز هست. هر دو جنس نر و ماده به فرکانس‌های پایینی که مشابه صدای بال زدن شکارچیانی مانند سنجاقک‌هاست، واکنش نشان می‌دهند. این یعنی آن‌ها همزمان که به دنبال جفت می‌گردند، مراقب خطر نیز هستند.

🔹 با درک این سیستم شنوایی پیچیده، دانشمندان اکنون می‌توانند تله‌های صوتی هوشمندانه‌تری طراحی کنند که صداهای ترکیبی و واقعی‌تری را تقلید کرده و پشه‌های نر بیشتری را به دام بیندازند. این رویکرد می‌تواند راهی جدید برای کنترل جمعیت پشه‌ها و کاهش بیماری‌هایی باشد که توسط آن‌ها منتقل می‌شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حشره_شناسی #پشه #فناوری #سلامت_عمومی
🔺 کشف شگفت‌انگیز در زیر توربین‌های بادی دریایی: پناهگاهی برای کوسه‌ها؟

🔹 دانشمندان در یک پژوهش جدید به کشفی غیرمنتظره در آب‌های اطراف مزارع بادی دریایی در دریای شمال دست یافتند. نمونه‌های آب جمع‌آوری‌شده از این مناطق حاوی ردپای DNA چندین گونه کوسه و سفره‌ماهی، از جمله کوسه آسوده، گربه کوسه خالدار و چندین گونه سفره‌ماهی بوده است. این در حالی است که مشاهده مستقیم این موجودات بسیار نادر است.

🔹 این کشف با استفاده از یک روش نوآورانه به نام «DNA محیطی» (eDNA) انجام شد. محققان به جای تلاش برای یافتن و ردیابی خود حیوانات، صرفاً با تحلیل نمونه‌های آب، DNA آزاد شده از پوست، مخاط یا فضولات آن‌ها را شناسایی کردند.

دی‌ان‌ای محیطی (eDNA) یک ابزار قدرتمند در بوم‌شناسی مدرن است. موجودات زنده دائماً در محیط اطراف خود ردپاهایی از DNA به جا می‌گذارند. با جمع‌آوری و تحلیل آب، خاک یا هوا، دانشمندان می‌توانند تصویری دقیق از تنوع زیستی یک منطقه به دست آورند، بدون آنکه نیاز به مشاهده یا به دام انداختن حیوانات داشته باشند.

🔹 اما چرا این شکارچیان بزرگ در اطراف سازه‌های انسانی جمع شده‌اند؟ محققان معتقدند دلیل اصلی، ممنوعیت یک نوع ماهیگیری مخرب است. برای محافظت از کابل‌های برق زیردریایی توربین‌ها، «ماهیگیری ترال» در این مناطق ممنوع است.

ماهیگیری ترال (Trawling) روشی است که در آن یک تور بزرگ و سنگین در کف دریا کشیده می‌شود و هر آنچه در مسیرش باشد را جمع می‌کند. این روش به اکوسیستم کف دریا آسیب جدی می‌زند و آن را نابود می‌کند. ممنوعیت آن باعث می‌شود بستر دریا دست‌نخورده باقی بماند و به یک اکوسیستم سالم و غنی برای شکار طبیعی تبدیل شود.

🔹 این یافته نشان می‌دهد که زیرساخت‌های انرژی سبز می‌توانند به‌طور غیرمنتظره‌ای به پناهگاه‌هایی برای حیات وحش تبدیل شوند. با این حال، محققان با احتیاط می‌گویند هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است. آنمیک هرمانس، نویسنده اصلی این پژوهش می‌گوید:
«ما در تلاشیم تا بفهمیم آیا این حیوانات واقعاً از مزارع بادی به عنوان زیستگاه استفاده می‌کنند یا به دلیل وجود این سازه‌ها از مسیر اصلی خود جابجا شده‌اند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #انرژی_پاک #تنوع_زیستی #اقیانوس #بوم_شناسی
🔺 شیرجه جسورانه کاوشگر ناسا و رصد یک انفجار مغناطیسی به سمت خورشید

🔹 کاوشگر خورشیدی پارکر ناسا، در حین یکی از شیرجه‌های نزدیک و خطرناک خود به اتمسفر خورشید، موفق به ثبت جزئیات بی‌سابقه‌ای از یک انفجار پلاسمای قدرتمند شده است که برخلاف انتظار، به سمت سطح خورشید حرکت می‌کرد. این کاوشگر همچنین پروتون‌هایی با انرژی حدود ۱۰۰۰ برابر بیشتر از حد انتظار را اندازه‌گیری کرد.

🔹 این پدیده شگفت‌انگیز ناشی از «بازاتصال مغناطیسی» در جو خورشید است؛ فرآیندی انفجاری که در آن خطوط میدان مغناطیسی به طور ناگهانی شکسته و دوباره به هم متصل می‌شوند. این رویداد، انرژی ذخیره‌شده در میدان مغناطیسی خورشید را به انرژی جنبشی تبدیل کرده و ذرات را با سرعت‌های فوق‌العاده بالا شتاب می‌دهد.

بازاتصال مغناطیسی (Magnetic Reconnection) یک فرآیند فیزیکی بنیادی در پلاسما است. وقتی خطوط میدان مغناطیسی در هم تنیده می‌شوند و سپس به طور ناگهانی ساختار خود را تغییر می‌دهند، مقادیر عظیمی انرژی آزاد می‌شود. این پدیده مسئول بسیاری از انفجارهای قدرتمند در منظومه شمسی، از جمله شراره‌های خورشیدی است.

🔹 درک دقیق این فرآیند برای پیش‌بینی بهتر «آب‌وهوای فضایی» حیاتی است. آب‌وهوای فضایی توسط «باد خورشیدی» و دیگر فوران‌های پرانرژی از خورشید هدایت می‌شود و می‌تواند تاثیرات جدی بر روی زمین داشته باشد؛ از ایجاد شفق‌های قطبی زیبا گرفته تا ایجاد طوفان‌های ژئومغناطیسی که می‌توانند به ماهواره‌ها آسیب بزنند، باعث قطعی برق شوند و در سیگنال‌های رادیویی و GPS اختلال ایجاد کنند.

باد خورشیدی (Solar Wind) جریان دائمی از ذرات باردار (عمدتاً پروتون و الکترون) است که از لایه بیرونی اتمسفر خورشید، یعنی تاج خورشیدی، به فضا پرتاب می‌شود. این باد کل منظومه شمسی را در بر می‌گیرد.

🔹 به گفته محققان، طوفان‌های خورشیدی قدرتمند در ماه می ۲۰۲۴ با مختل کردن سیستم‌های ناوبری دقیق مبتنی بر GPS که کشاورزان برای کاشت و برداشت از آن استفاده می‌کنند، خسارتی تا ۵۰۰ میلیون دلار به بار آوردند. داده‌های جدید کاوشگر پارکر، به خصوص در میانه چرخه خورشیدی بسیار فعال کنونی، برای محافظت از فناوری‌های زمینی ما اهمیتی حیاتی دارند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #فیزیک_خورشیدی #آب_و_هوای_فضایی #کاوشگر_پارکر
1
🔺 تصویر کتاب‌های درسی از سلول‌های مغزی اشتباه بود: کشفی که باوری صدساله را به چالش کشید

🔹 برای دهه‌ها، کتاب‌های زیست‌شناسی آکسون‌ها (رشته‌های ارتباطی سلول‌های عصبی) را به صورت لوله‌هایی صاف و یکنواخت به تصویر کشیده‌اند. اما پژوهشی جدید که در ژورنال معتبر Nature Neuroscience منتشر شده، نشان می‌دهد که این تصویر نیاز به یک بازنگری اساسی دارد. آکسون‌ها بیشتر شبیه «رشته‌ای از مروارید» هستند تا یک کابل صاف.

آکسون (Axon) چیست؟ آکسون‌ها زائده‌های بلند و رشته‌مانند سلول‌های عصبی (نورون‌ها) هستند که وظیفه انتقال پیام‌های الکتریکی را از یک نورون به نورون دیگر بر عهده دارند. آن‌ها مانند کابل‌های ارتباطی مغز عمل می‌کنند که در همه چیز، از حرکت انگشتان تا شکل‌گیری خاطرات، نقشی حیاتی دارند.

🔹 دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز با استفاده از یک روش تصویربرداری پیشرفته به نام «میکروسکوپ الکترونی انجماد تحت فشار بالا»، توانستند شکل واقعی سلول‌های مغزی را بدون تغییر شکل ناشی از روش‌های قدیمی، مشاهده کنند. آن‌ها به جای لوله‌های صاف، برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌های متوالی را دیدند که به آکسون‌ها ظاهری تسبیح‌مانند یا مرواریدی می‌بخشید.

🔹 این تحقیق نشان داد که این «مرواریدها» صرفاً یک ویژگی ساختاری نیستند، بلکه بر عملکرد نورون نیز تأثیر مستقیم دارند. وقتی محققان نورون‌ها را با فرکانس بالا تحریک کردند، این برآمدگی‌ها متورم شدند و قطر آکسون افزایش یافت. این تغییر باعث شد سیگنال‌های الکتریکی سریع‌تر منتقل شوند.

چرا شکل آکسون بر سرعت سیگنال تأثیر دارد؟ پهن‌تر بودن آکسون مانند عریض‌تر شدن یک بزرگراه برای یون‌ها (ذرات شیمیایی حامل سیگنال) است. فضای بیشتر به یون‌ها اجازه می‌دهد سریع‌تر و با ترافیک کمتری حرکت کنند و در نتیجه سرعت انتقال پیام افزایش می‌یابد. این مطالعه نشان داد که وجود کلسترول در غشای آکسون برای حفظ این ساختار مرواریدی و افزایش سرعت ضروری است.

🔹 نکته شگفت‌انگیز این است که چنین ساختار «مهره‌مانندی» پیش از این فقط در سلول‌های در حال مرگ یا در بیماری‌های تخریب‌کننده عصب مانند پارکینسون مشاهده شده بود و به عنوان نشانه آسیب تلقی می‌شد. اما این مطالعه برای اولین بار نشان داد که این ساختار در نورون‌های کاملاً سالم یک ویژگی طبیعی و حتی مفید است که به بهبود عملکرد آن‌ها کمک می‌کند. این کشف نه تنها یک تصویر در کتاب درسی را تغییر می‌دهد، بلکه مفروضات اساسی ما در علم عصب‌شناسی را نیز به چالش می‌کشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب_شناسی #زیست_شناسی #مغز #کشف_علمی #سلول
🔺 ساخت یک چراغ راهنمایی برای نور: دانشمندان به کنترل غیرمتقابل سرعت نور دست یافتند

🔹 دانشمندان موفق به ساخت دستگاهی شده‌اند که می‌تواند سرعت نور را به شکلی «غیرمتقابل» کنترل کند؛ یعنی کاری کنند که نور در یک جهت با سرعتی متفاوت از جهت مخالف حرکت کند. این پیشرفت می‌تواند راه را برای نسل جدیدی از سیستم‌های ارتباطی و پردازش اطلاعات کوانتومی هموار کند.

کنترل متقابل در برابر غیرمتقابل یعنی چه؟ در یک سیستم متقابل (reciprocal)، نور بدون توجه به جهت حرکتش، رفتار یکسانی دارد؛ مانند یک جاده معمولی که محدودیت سرعت در هر دو مسیر رفت و برگشت یکسان است. اما در یک سیستم غیرمتقابل (nonreciprocal)، می‌توان برای مسیر رفت یک سرعت و برای مسیر برگشت سرعتی کاملاً متفاوت تعریف کرد. این دستاورد جدید، امکان ساخت چنین «بزرگراه یک‌طرفه» یا «چراغ راهنمایی» هوشمندی را برای نور فراهم می‌کند.

🔹 محققان این کار را با استفاده از دستگاهی در حوزه «حفره مگنونیک» (cavity magnonics) انجام دادند. در این سیستم، آن‌ها «فوتون‌ها» (ذرات نور) را با «مگنون‌ها» (کوانتوم‌های امواج اسپینی در مواد مغناطیسی) جفت کردند. این برهم‌کنش پیچیده به آن‌ها اجازه داد تا سرعت عبور پالس‌های مایکروویو را به طور دقیق تنظیم کنند.

فوتون و مگنون چه هستند؟ فوتون‌ها بسته‌های بنیادین نور هستند. اما مگنون‌ها، به بیان ساده، مانند ذراتی هستند که از نوسانات هماهنگ اسپین الکترون‌ها در یک ماده مغناطیسی به وجود می‌آیند؛ می‌توان آن‌ها را «کوانتوم‌های امواج مغناطیسی» در نظر گرفت. این پژوهش با جفت کردن دنیای نور (فوتون) و دنیای مغناطیس (مگنون)، به این کنترل بی‌سابقه دست یافته است.

🔹 در آزمایش، محققان یک پالس مایکروویو را از دو جهت به دستگاه فرستادند. نتیجه شگفت‌انگیز بود: پالس در یک جهت دچار تأخیر قابل توجهی (کاهش سرعت) شد، در حالی که در جهت مخالف با سرعت بیشتری (پیشروی) حرکت کرد. این اولین باری است که نشان داده می‌شود نور می‌تواند در دو جهت حرکت کند، اما با سرعت‌های متفاوت.

🔹 این توانایی در دستکاری سرعت نور می‌تواند در ساخت قطعاتی مانند جداکننده‌ها و گرداننده‌ها در سیستم‌های ارتباطی و همچنین در محاسبات نورومورفیک و مدارهای کوانتومی کاربردهای گسترده‌ای داشته باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فناوری_کوانتومی #اپتیک #ارتباطات #مگنونیک
🔺 گوگل جمینی یک قابلیت کلیدی دریافت کرد: دستیار هوشمند واقعی شما از راه رسید

🔹 گوگل در یک به‌روزرسانی مهم و بی‌سروصدا، قابلیتی را به هوش مصنوعی جمینی اضافه کرده است که می‌تواند آن را در رقابت هوش مصنوعی پیشتاز کند. کاربران اکنون می‌توانند به جمینی دستور دهند تا وظایف را به صورت زمان‌بندی‌شده یا تکرارشونده برایشان انجام دهد.

🔹 برای مثال، شما می‌توانید از جمینی بخواهید هر روز صبح خلاصه‌ای از تقویم و ایمیل‌های خوانده‌نشده‌تان را به شما ارائه دهد، یا هر دوشنبه پنج ایده جدید برای وبلاگتان بنویسد. این قابلیت، جمینی را از یک چت‌بات ساده که منتظر دستور شماست، به یک «عامل هوش مصنوعی» فعال و پیش‌دستانه تبدیل می‌کند.

«عامل هوش مصنوعی» (AI Agent) چیست و چه تفاوتی با چت‌بات دارد؟ یک چت‌بات ابزاری واکنشی است؛ شما سوالی می‌پرسید و او جواب می‌دهد. اما یک «عامل هوشمند» دارای استقلال عمل است. او می‌تواند به صورت خودکار و بر اساس یک برنامه، وظایفی را در محیط دیجیتال شما انجام دهد، با اپلیکیشن‌های دیگر (مثل ایمیل و تقویم) تعامل کند و بدون نیاز به دستور لحظه‌ای، کارها را برای شما مدیریت کند. این گامی بزرگ به سوی دستیارهای هوشمند واقعی است.

🔹 این به‌روزرسانی در حال حاضر برای مشترکین نسخه‌های پولی جمینی (Pro و Ultra) و برخی طرح‌های تجاری و آموزشی گوگل فعال شده است. این اقدام گوگل در حالی صورت می‌گیرد که رقیب اصلی آن، اپل، ظاهراً در توسعه نسل جدید دستیار هوشمند خود، سیری، با مشکلاتی مواجه شده و احتمالاً امسال شاهد رونمایی از آن نخواهیم بود.

🔹 این قابلیت جدید می‌تواند نحوه تعامل ما با فناوری را به کلی تغییر دهد و گامی مهم در مسیر تحقق رویای دستیارهای هوشمندی است که واقعاً در زندگی روزمره به ما کمک می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #گوگل #جمینی #فناوری #دستیار_هوشمند
🔺 خطر کوانتومی در کمین بیت‌کوین: آیا کامپیوترهای آینده، دنیای رمزارزها را نابود می‌کنند؟

🔹 جامعه رمزارزها با نگرانی فزاینده‌ای به ظهور نسل جدیدی از ابرکامپیوترها، یعنی کامپیوترهای کوانتومی، می‌نگرد. این ماشین‌های قدرتمند پتانسیل آن را دارند که ستون فقرات امنیتی بلاک‌چین‌ها، از جمله بیت‌کوین و اتریوم، را در هم بشکنند.

🔹 امنیت بیت‌کوین بر پایه‌ی نوعی رمزنگاری به نام «رمزنگاری منحنی بیضوی» (ECC) استوار است. در حالی که کامپیوترهای امروزی برای شکستن این رمز سال‌ها یا حتی قرن‌ها زمان نیاز دارند، یک کامپیوتر کوانتومی به اندازه کافی قدرتمند می‌تواند این کار را در مدتی کوتاه انجام دهد. هرچند چنین کامپیوتری هنوز ساخته نشده، اما کارشناسان تخمین می‌زنند که کمتر از یک دهه تا ظهور آن زمان باقی است.

کامپیوترهای کوانتومی چگونه رمزنگاری را می‌شکنند؟ رمزنگاری فعلی بر اساس مسائل ریاضی بسیار دشواری بنا شده که حل آن‌ها برای کامپیوترهای کلاسیک تقریباً غیرممکن است (مانند تجزیه اعداد بسیار بزرگ به عوامل اول). اما کامپیوترهای کوانتومی از قوانین فیزیک کوانتوم برای پردازش اطلاعات استفاده می‌کنند و می‌توانند این نوع مسائل خاص را با سرعتی غیرقابل تصور حل کنند و قفل‌های دیجیتال امروزی را بی‌اثر سازند.

🔹 راه‌حل این تهدید وجود دارد: مهاجرت به «سیستم‌های رمزنگاری پسا-کوانتومی» (PQC). این سیستم‌ها از انواع متفاوتی از مسائل ریاضی استفاده می‌کنند که گمان می‌رود حتی برای کامپیوترهای کوانتومی نیز حل‌نشدنی باشند.

رمزنگاری پسا-کوانتومی (PQC) چیست؟ این یک نسل جدید از الگوریتم‌های رمزنگاری است که برای مقاومت در برابر حملات کامپیوترهای کلاسیک و کوانتومی طراحی شده است. برخلاف تصور، این سیستم‌ها لزوماً به کامپیوتر کوانتومی نیاز ندارند، بلکه روی کامپیوترهای امروزی اجرا می‌شوند اما در مقابل حملات آینده ایمن هستند.

🔹 با این حال، به‌روزرسانی زیرساخت بیت‌کوین به این سیستم جدید یک چالش عظیم است. برآوردها نشان می‌دهد که چنین ارتقایی می‌تواند شبکه بیت‌کوین را برای مدتی بین ۷۶ روز تا ۱۰ ماه از کار بیندازد یا سرعت آن را به شدت کاهش دهد. کارشناسان هشدار می‌دهند که جامعه رمزارزها نمی‌تواند تا زمان واقعی شدن تهدید صبر کند؛ زیرا در آن نقطه، دیگر برای هر اقدامی خیلی دیر خواهد بود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رمزارز #بیت_کوین #امنیت_سایبری #کوانتوم #فناوری #بلاک_چین
تازه‌های علمی
🔺 فرانسه با شکستن رکورد همجوشی هسته‌ای، چین را شوکه کرد 🔹 فرانسه موفق شده رکورد جدیدی در زمینه همجوشی هسته‌ای به دست بیاورد. این دستاورد بزرگ در راکتور «وست» (WEST) واقع در شهر کاداراش فرانسه اتفاق افتاده. راکتور WEST توانسته برای مدت ۶ دقیقه پلاسمای داغ…
🔺 طرح جدید رآکتور همجوشی آمریکا: گامی بزرگ به سوی انرژی پاک و نامحدود

🔹 شرکت «Type One Energy» از طرح جدید رآکتور همجوشی خود به نام «Infinity Two» رونمایی کرده است. این طرح جاه‌طلبانه که با موفقیت توسط یک هیئت متخصص مستقل بررسی شده، قصد دارد ۳۵۰ مگاوات برق پاک تولید کند که گامی مهم در مسیر تجاری‌سازی انرژی همجوشی به شمار می‌رود.

انرژی همجوشی هسته‌ای چیست؟ این فرآیندی است که در قلب خورشید و ستارگان رخ می‌دهد. در این فرآیند، اتم‌های سبک (مانند ایزوتوپ‌های هیدروژن) تحت فشار و دمای بسیار بالا به هم جوش می‌خورند و اتم‌های سنگین‌تری مانند هلیوم را می‌سازند و در این بین، مقدار عظیمی انرژی آزاد می‌کنند. مزیت بزرگ آن، تولید انرژی بدون انتشار کربن و با زباله‌های رادیواکتیو بسیار کم‌عمر در مقایسه با شکافت هسته‌ای است.

🔹 طرح Infinity Two بر اساس فناوری «استلراتور» (Stellarator) ساخته شده است. این نوع طراحی به دلیل پایداری بالا و قابلیت عملکرد مداوم و پیوسته شناخته می‌شود و موفقیت دستگاه‌های آزمایشی پیشرفته مانند W7-X در آلمان، اعتبار این رویکرد را اثبات کرده است.

تفاوت استلراتور و توکامک چیست؟ هر دو دستگاه‌هایی برای محصور کردن پلاسمای داغ با میدان‌های مغناطیسی هستند. «توکامک» (Tokamak) که شناخته‌شده‌تر است، شکلی شبیه به یک دونات ساده دارد و از یک جریان الکتریکی قوی در داخل پلاسما برای کمک به محصورسازی استفاده می‌کند که حفظ آن برای مدت طولانی دشوار است. اما «استلراتور» (Stellarator) شکلی پیچیده و تاب‌خورده دارد و تمام محصورسازی را با آهنرباهای خارجی انجام می‌دهد که ساخت آن پیچیده‌تر، اما برای کارکرد پایدار و ۲۴ ساعته بسیار مناسب‌تر است.

🔹 این پروژه با همکاری «اداره دره تنسی» (TVA)، یکی از بزرگترین شرکت‌های برق ایالات متحده، در حال پیشرفت است که نشان‌دهنده علاقه جدی صنعت برق به این فناوری است. طراحی Infinity Two با در نظر گرفتن چرخه‌های عملیاتی دو ساله و دوره‌های نگهداری ۳۰ روزه، با هدف تجاری‌سازی و رقابت در بازار انرژی توسعه یافته است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#همجوشی_هسته_ای #انرژی_پاک #فناوری #فیزیک #استلراتور
🔺 یک مکمل غذایی علائم یک بیماری پیری زودرس را بهبود بخشید

🔹 نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید که در ژورنال معتبر Aging Cell منتشر شده، نشان می‌دهد که یک مکمل به نام «نیکوتینامید ریبوزید (NR)» توانسته است چندین شاخص کلیدی سلامت را در افراد مبتلا به «سندرم ورنر»، یک بیماری ژنتیکی نادر که باعث پیری سریع می‌شود، بهبود بخشد.

سندرم ورنر چیست؟ این یک اختلال ژنتیکی نادر است که به آن «پیری بزرگسالی» نیز می‌گویند. افراد مبتلا به این سندرم از سنین جوانی علائم پیری مانند چین و چروک پوست، سفیدی مو، پوکی استخوان و افزایش خطر ابتلا به سرطان و بیماری‌های قلبی-عروقی را تجربه می‌کنند. به همین دلیل، این بیماری یک مدل انسانی ارزشمند برای مطالعه فرآیندهای بیولوژیکی پیری است.

🔹 مطالعه جدید که به صورت دوسوکور، کنترل‌شده با دارونما و متقاطع انجام شد، نشان داد که مصرف روزانه ۱۰۰۰ میلی‌گرم از مکمل NR به مدت ۲۶ هفته، سطح مولکول حیاتی «NAD+» را در خون بیماران حدود ۱۴۰ درصد افزایش داد.

کوآنزیم NAD+ چیست و چرا اهمیت دارد؟ نیکوتینامید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD+) یک کوآنزیم حیاتی است که در تمام سلول‌های زنده یافت می‌شود. این مولکول برای تولید انرژی سلولی (متابولیسم) و فعال کردن آنزیم‌هایی که مسئول ترمیم DNA آسیب‌دیده هستند، ضروری است. سطح NAD+ با افزایش سن و همچنین در برخی بیماری‌های مرتبط با پیری مانند سندرم ورنر، کاهش می‌یابد. NR یکی از پیش‌سازهایی است که بدن می‌تواند از آن برای ساخت NAD+ استفاده کند.

🔹 نتایج کلیدی این مطالعه شامل موارد زیر بود:
- بهبود سلامت عروق: سختی شریان‌ها، که یک عامل خطر برای بیماری‌های قلبی است، به طور قابل توجهی کاهش یافت.
- بهبود سلامت پوست: اندازه زخم‌های پوستی در بیماران کاهش یافت، در حالی که در گروه دارونما وضعیت زخم‌ها بدتر شده بود.
- ایمنی: هیچ عارضه جانبی شدید یا متوسطی گزارش نشد.

🔹 این یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش سطح NAD+ می‌تواند یک استراتژی درمانی امیدوارکننده برای سندرم ورنر و شاید دیگر بیماری‌های مرتبط با پیری باشد. با این حال، محققان تاکید می‌کنند که این یک مطالعه کوچک بوده و برای تایید این نتایج به تحقیقات گسترده‌تری نیاز است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #ژنتیک #پیری #زیست_شناسی