تازههای علمی
🔺 زمین از برخورد سیارک «نابودگر شهرها» جان سالم به در برد، اما ناسا هشدار میدهد ماه ممکن است به این شانس دست نیابد 🔹 برای هفتهها، سیارک ۲۰۲۴ YR4 توجه دانشمندان و مردم جهان را به خود جلب کرده بود. این سیارک که عرض آن تا ۲۹۵ فوت (حدود ۹۰ متر) تخمین زده میشد،…
🔺 هشدار ناسا: سیارک ۲۰۲۴ YR4 با ۴.۳٪ احتمال ممکن است به ماه برخورد کند
🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا (James Webb Space Telescope) بهروزرسانی جدیدی در مورد سیارک 2024 YR4 ارائه کرده است که مسیر آن را با دقت بیشتری مشخص میکند. این سیارک که پیش از این به دلیل احتمال برخورد با ماه مورد توجه بود، اکنون با دقت بالاتری رصد میشود. طبق گزارش ناسا، مشاهدات تلسکوپ وب احتمال برخورد این سیارک با ماه را از ۳.۸٪ به ۴.۳٪ افزایش داده است.
🔹 سیارک 2024 YR4 اولین بار در دسامبر ۲۰۲۴ کشف شد و در ابتدا خطر کمی برای برخورد با زمین داشت، اما مشاهدات بعدی این خطر را رد کردند. با این حال، به دلیل نزدیکی مسیر آن به ماه در دسامبر ۲۰۳۲، همچنان برای کارشناسان دفاع سیارهای جذاب باقی مانده است. این سیارک در حال حاضر آنقدر دور است که با تلسکوپهای زمینی قابل رصد نیست و اینجاست که قدرت دوربین فروسرخ نزدیک وب (NIRCam) به کار میآید.
❕ مرکز مطالعات اجسام نزدیک به زمین ناسا (CNEOS) بخشی از آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) است که وظیفه محاسبه و رصد مدارهای سیارکها و دنبالهدارهایی را بر عهده دارد که ممکن است به زمین نزدیک شوند. این مرکز با تحلیل دادهها، خطرات احتمالی برخورد را ارزیابی میکند.
🔹 مشاهدات دقیق وب به دانشمندان اجازه داده است تا پیشبینیها در مورد مسیر این سیارک را تا ۲۰٪ بهبود بخشند. اگرچه احتمال برخورد با ماه کمی افزایش یافته است، کارشناسان تأکید میکنند که این یک رویداد بسیار بعید باقی میماند.
❕ حتی اگر این برخورد ۴.۳ درصدی رخ دهد، جای نگرانی نیست. این سیارک به اندازهای بزرگ نیست که بتواند مدار ماه را به طور قابلتوجهی تغییر دهد. از آنجایی که ماه جو ندارد، سیارک بدون سوختن به سطح آن برخورد کرده و یک دهانه برخوردی جدید ایجاد میکند؛ رویدادی که تأثیری بر زمین نخواهد داشت.
🔹 این مشاهدات نقش حیاتی تلسکوپهای فضایی مانند وب را در «دفاع سیارهای» برجسته میکند. با ردیابی دقیق اجسام نزدیک به زمین، آژانسهای فضایی میتوانند برای تهدیدات آینده بهتر آماده شوند. ناسا انتظار دارد در سال ۲۰۲۸، زمانی که سیارک دوباره به زمین نزدیکتر شود، بتواند آن را با دقت بیشتری رصد کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #جیمز_وب #ناسا #دفاع_سیارهای
🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا (James Webb Space Telescope) بهروزرسانی جدیدی در مورد سیارک 2024 YR4 ارائه کرده است که مسیر آن را با دقت بیشتری مشخص میکند. این سیارک که پیش از این به دلیل احتمال برخورد با ماه مورد توجه بود، اکنون با دقت بالاتری رصد میشود. طبق گزارش ناسا، مشاهدات تلسکوپ وب احتمال برخورد این سیارک با ماه را از ۳.۸٪ به ۴.۳٪ افزایش داده است.
🔹 سیارک 2024 YR4 اولین بار در دسامبر ۲۰۲۴ کشف شد و در ابتدا خطر کمی برای برخورد با زمین داشت، اما مشاهدات بعدی این خطر را رد کردند. با این حال، به دلیل نزدیکی مسیر آن به ماه در دسامبر ۲۰۳۲، همچنان برای کارشناسان دفاع سیارهای جذاب باقی مانده است. این سیارک در حال حاضر آنقدر دور است که با تلسکوپهای زمینی قابل رصد نیست و اینجاست که قدرت دوربین فروسرخ نزدیک وب (NIRCam) به کار میآید.
❕ مرکز مطالعات اجسام نزدیک به زمین ناسا (CNEOS) بخشی از آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) است که وظیفه محاسبه و رصد مدارهای سیارکها و دنبالهدارهایی را بر عهده دارد که ممکن است به زمین نزدیک شوند. این مرکز با تحلیل دادهها، خطرات احتمالی برخورد را ارزیابی میکند.
🔹 مشاهدات دقیق وب به دانشمندان اجازه داده است تا پیشبینیها در مورد مسیر این سیارک را تا ۲۰٪ بهبود بخشند. اگرچه احتمال برخورد با ماه کمی افزایش یافته است، کارشناسان تأکید میکنند که این یک رویداد بسیار بعید باقی میماند.
❕ حتی اگر این برخورد ۴.۳ درصدی رخ دهد، جای نگرانی نیست. این سیارک به اندازهای بزرگ نیست که بتواند مدار ماه را به طور قابلتوجهی تغییر دهد. از آنجایی که ماه جو ندارد، سیارک بدون سوختن به سطح آن برخورد کرده و یک دهانه برخوردی جدید ایجاد میکند؛ رویدادی که تأثیری بر زمین نخواهد داشت.
🔹 این مشاهدات نقش حیاتی تلسکوپهای فضایی مانند وب را در «دفاع سیارهای» برجسته میکند. با ردیابی دقیق اجسام نزدیک به زمین، آژانسهای فضایی میتوانند برای تهدیدات آینده بهتر آماده شوند. ناسا انتظار دارد در سال ۲۰۲۸، زمانی که سیارک دوباره به زمین نزدیکتر شود، بتواند آن را با دقت بیشتری رصد کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #جیمز_وب #ناسا #دفاع_سیارهای
The Daily Galaxy - Great Discoveries Channel
Asteroid 2024 YR4 Could Strike the Moon: NASA’s Webb Telescope Warns
NASA’s Webb Telescope has raised the alarm as asteroid 2024 YR4’s odds of striking the Moon soar.
🔺 «فلسفه مُرده است»؟ نگاهی به رابطه پر فراز و نشیب فیزیک و فلسفه
🔹 شاید شما هم جمله معروف استیون هاوکینگ را شنیده باشید، «فلسفه مرده است». برخی فیزیکدانان نیز فلسفه را موضوعی زائد و مزاحم برای علم واقعی میدانند. اما آیا واقعاً اینگونه است؟ مقاله اخیر جیمز رید، استاد فلسفه دانشگاه آکسفورد، داستانی متفاوت را روایت میکند: داستان یک جدایی تلخ و یک آشتی ضروری.
🔹 فلسفه فیزیک، مطالعه نظاممند بهترین نظریههای فیزیکی ماست. این رشته میپرسد: «این نظریه چه ساختاری دارد؟»، «اگر این نظریه درست باشد، جهان چه شکلی خواهد بود؟». در واقع، فلسفه فیزیک را میتوان نوعی «نقد هنری» برای خلاقانهترین دستاوردهای ذهن بشر، یعنی نظریههای فیزیکی، دانست.
❕ در گذشته، مرز مشخصی بین علم و فلسفه وجود نداشت. شخصیتهایی مانند ارسطو و بعدها نیوتن، همزمان بزرگترین دانشمندان و فیلسوفان زمان خود بودند. آنها از ابزارهای فلسفی برای زیر سؤال بردن پیشفرضها و بنا نهادن علم جدید استفاده میکردند. به این حوزه گسترده، «فلسفه طبیعی» (Natural Philosophy) میگفتند که مادر علوم امروزی محسوب میشود.
🔹 این پیوند عمیق در قرن بیستم تا حد زیادی از هم گسست. پس از انقلاب کوانتومی، نگرشی در فیزیک حاکم شد که میگفت وظیفه علم فقط پیشبینی نتایج آزمایشگاهی است، نه تلاش برای «فهم عمیق واقعیت». این نگرش که به «ابزارانگاری» معروف است، با شعار غیررسمی «خفه شو و محاسبه کن!» (!Shut up and calculate) ترویج میشد و جایی برای پرسشهای بنیادین فلسفی باقی نمیگذاشت.
🔹 اما امروز، به نظر میرسد فیزیک در حال ورود به «عصر طلایی سوم» تعامل با فلسفه است. چرا؟ چون مدل استاندارد فیزیک ذرات تقریباً کامل شده و نظریههای جدیدتر (مانند نظریه ریسمان) با چالشهای مفهومی عمیق و کمبود شواهد تجربی روبرو هستند. در چنین شرایطی، صرفاً «محاسبه کردن» کافی نیست و فیزیکدانان برای برداشتن گام بعدی، نیازمند تأملات عمیق فلسفی هستند.
🔹 امروزه، حوزههایی مانند اطلاعات کوانتومی، کامپیوترهای کوانتومی و کیهانشناسی، سرشار از پرسشهای بنیادینی هستند که در مرز فیزیک و فلسفه قرار دارند. به نظر میرسد فیزیک برای پیشرفت در مرزهای دانش، بار دیگر به آغوش مادر خود، یعنی فلسفه، بازگشته است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فلسفه_علم #فیزیک #تاریخ_علم
🔹 شاید شما هم جمله معروف استیون هاوکینگ را شنیده باشید، «فلسفه مرده است». برخی فیزیکدانان نیز فلسفه را موضوعی زائد و مزاحم برای علم واقعی میدانند. اما آیا واقعاً اینگونه است؟ مقاله اخیر جیمز رید، استاد فلسفه دانشگاه آکسفورد، داستانی متفاوت را روایت میکند: داستان یک جدایی تلخ و یک آشتی ضروری.
🔹 فلسفه فیزیک، مطالعه نظاممند بهترین نظریههای فیزیکی ماست. این رشته میپرسد: «این نظریه چه ساختاری دارد؟»، «اگر این نظریه درست باشد، جهان چه شکلی خواهد بود؟». در واقع، فلسفه فیزیک را میتوان نوعی «نقد هنری» برای خلاقانهترین دستاوردهای ذهن بشر، یعنی نظریههای فیزیکی، دانست.
❕ در گذشته، مرز مشخصی بین علم و فلسفه وجود نداشت. شخصیتهایی مانند ارسطو و بعدها نیوتن، همزمان بزرگترین دانشمندان و فیلسوفان زمان خود بودند. آنها از ابزارهای فلسفی برای زیر سؤال بردن پیشفرضها و بنا نهادن علم جدید استفاده میکردند. به این حوزه گسترده، «فلسفه طبیعی» (Natural Philosophy) میگفتند که مادر علوم امروزی محسوب میشود.
🔹 این پیوند عمیق در قرن بیستم تا حد زیادی از هم گسست. پس از انقلاب کوانتومی، نگرشی در فیزیک حاکم شد که میگفت وظیفه علم فقط پیشبینی نتایج آزمایشگاهی است، نه تلاش برای «فهم عمیق واقعیت». این نگرش که به «ابزارانگاری» معروف است، با شعار غیررسمی «خفه شو و محاسبه کن!» (!Shut up and calculate) ترویج میشد و جایی برای پرسشهای بنیادین فلسفی باقی نمیگذاشت.
🔹 اما امروز، به نظر میرسد فیزیک در حال ورود به «عصر طلایی سوم» تعامل با فلسفه است. چرا؟ چون مدل استاندارد فیزیک ذرات تقریباً کامل شده و نظریههای جدیدتر (مانند نظریه ریسمان) با چالشهای مفهومی عمیق و کمبود شواهد تجربی روبرو هستند. در چنین شرایطی، صرفاً «محاسبه کردن» کافی نیست و فیزیکدانان برای برداشتن گام بعدی، نیازمند تأملات عمیق فلسفی هستند.
🔹 امروزه، حوزههایی مانند اطلاعات کوانتومی، کامپیوترهای کوانتومی و کیهانشناسی، سرشار از پرسشهای بنیادینی هستند که در مرز فیزیک و فلسفه قرار دارند. به نظر میرسد فیزیک برای پیشرفت در مرزهای دانش، بار دیگر به آغوش مادر خود، یعنی فلسفه، بازگشته است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فلسفه_علم #فیزیک #تاریخ_علم
Aeon
Why philosophy of physics?
Some physicists reject philosophy as a distraction from ‘real’ science but it is in fact both useful and beautiful
🔺 برای اولین بار: دانشمندان از «هندسه کوانتومی» پنهان در یک ماده جامد نقشهبرداری کردند
🔹 در دنیای کوانتوم، یک ذره میتواند همزمان در چندین مکان باشد. وضعیت آن مانند یک موج پخش میشود که به آن «تابع موج» میگویند. اما درک تابع موج جمعیِ میلیاردها الکترون در یک ماده، تقریباً غیرممکن است. اکنون، فیزیکدانان راهی برای مشاهده دنیای پنهانی پیدا کردهاند که رفتار این الکترونها را کنترل میکند: «هندسه کوانتومی».
❕ تابع موج (Wave Function) چیست؟ آن را مانند یک «موج احتمال» تصور کنید. هرجای این موج بلندتر باشد، احتمال یافتن ذره در آنجا بیشتر است. تلاش برای اندازهگیری مستقیم تابع موج، آن را از بین میبرد (فروریزش تابع موج)، به همین دلیل دیدن شکل کامل آن یک چالش بزرگ بوده است.
🔹 این هندسه پنهان را میتوان به یک نقشه یا یک چشمانداز نامرئی تشبیه کرد. هر نقطه روی این نقشه، یک حالت ممکن برای الکترونهای ماده را نشان میدهد. پستی و بلندیهای این چشمانداز (که با «متریک کوانتومی» توصیف میشود) نشان میدهد که با تغییر کوچک در شرایط (مثلاً میدان مغناطیسی)، حالت ماده چقدر سریع تغییر میکند.
❕ چرا نقشه هندسه کوانتومی یک کریستال شبیه دونات (Torus) است؟ در یک کریستال، اتمها در یک شبکه تکرارشونده قرار دارند. به همین دلیل، فضای حالتهای ممکن برای الکترونها نیز تکرارشونده است. اگر روی نقشه این حالتها در یک جهت حرکت کنید و از لبه خارج شوید، از لبه مقابل بازمیگردید. این ویژگی دقیقاً مانند حرکت روی سطح یک دونات (چنبره) است.
🔹 اخیراً، تیمی به رهبری ریکاردو کومین در MIT، برای اولین بار در تاریخ، موفق به نقشهبرداری کامل از این هندسه کوانتومی برای یک کریستال واقعی (از نوع جامد کاگومه) شدند. آنها با تاباندن نوع خاصی از نور (نور با قطبش دایرهای) به کریستال و اندازهگیری انرژی و سرعت الکترونهای خارج شده، توانستند هم پستی و بلندیها (متریک کوانتومی) و هم انحنای کلی این فضای پنهان (انحنای بِری) را ترسیم کنند.
🔹 این دستاورد یک ابزار کاملاً جدید برای مطالعه مواد کوانتومی است. فیزیکدانان امیدوارند با استفاده از این روش، بتوانند موادی با ویژگیهای شگفتانگیز مانند «ابررسانایی در دمای اتاق» را کشف و مهندسی کنند؛ رؤیایی که میتواند همه چیز را، از محاسبات کوانتومی تا انرژی خورشیدی، متحول کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فیزیک #فیزیک_ماده_چگال #علم #فناوری #هندسه_کوانتومی
🔹 در دنیای کوانتوم، یک ذره میتواند همزمان در چندین مکان باشد. وضعیت آن مانند یک موج پخش میشود که به آن «تابع موج» میگویند. اما درک تابع موج جمعیِ میلیاردها الکترون در یک ماده، تقریباً غیرممکن است. اکنون، فیزیکدانان راهی برای مشاهده دنیای پنهانی پیدا کردهاند که رفتار این الکترونها را کنترل میکند: «هندسه کوانتومی».
❕ تابع موج (Wave Function) چیست؟ آن را مانند یک «موج احتمال» تصور کنید. هرجای این موج بلندتر باشد، احتمال یافتن ذره در آنجا بیشتر است. تلاش برای اندازهگیری مستقیم تابع موج، آن را از بین میبرد (فروریزش تابع موج)، به همین دلیل دیدن شکل کامل آن یک چالش بزرگ بوده است.
🔹 این هندسه پنهان را میتوان به یک نقشه یا یک چشمانداز نامرئی تشبیه کرد. هر نقطه روی این نقشه، یک حالت ممکن برای الکترونهای ماده را نشان میدهد. پستی و بلندیهای این چشمانداز (که با «متریک کوانتومی» توصیف میشود) نشان میدهد که با تغییر کوچک در شرایط (مثلاً میدان مغناطیسی)، حالت ماده چقدر سریع تغییر میکند.
❕ چرا نقشه هندسه کوانتومی یک کریستال شبیه دونات (Torus) است؟ در یک کریستال، اتمها در یک شبکه تکرارشونده قرار دارند. به همین دلیل، فضای حالتهای ممکن برای الکترونها نیز تکرارشونده است. اگر روی نقشه این حالتها در یک جهت حرکت کنید و از لبه خارج شوید، از لبه مقابل بازمیگردید. این ویژگی دقیقاً مانند حرکت روی سطح یک دونات (چنبره) است.
🔹 اخیراً، تیمی به رهبری ریکاردو کومین در MIT، برای اولین بار در تاریخ، موفق به نقشهبرداری کامل از این هندسه کوانتومی برای یک کریستال واقعی (از نوع جامد کاگومه) شدند. آنها با تاباندن نوع خاصی از نور (نور با قطبش دایرهای) به کریستال و اندازهگیری انرژی و سرعت الکترونهای خارج شده، توانستند هم پستی و بلندیها (متریک کوانتومی) و هم انحنای کلی این فضای پنهان (انحنای بِری) را ترسیم کنند.
🔹 این دستاورد یک ابزار کاملاً جدید برای مطالعه مواد کوانتومی است. فیزیکدانان امیدوارند با استفاده از این روش، بتوانند موادی با ویژگیهای شگفتانگیز مانند «ابررسانایی در دمای اتاق» را کشف و مهندسی کنند؛ رؤیایی که میتواند همه چیز را، از محاسبات کوانتومی تا انرژی خورشیدی، متحول کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فیزیک #فیزیک_ماده_چگال #علم #فناوری #هندسه_کوانتومی
Quanta Magazine
First Map Made of a Solid’s Secret Quantum Geometry | Quanta Magazine
Physicists recently mapped the hidden shape that underlies the quantum behaviors of a crystal, using a new method that’s expected to become ubiquitous.
تازههای علمی
🔺 سیارهای با باران آهنی و بادهای خشن: دنیایی شبیه به داستانهای علمیتخیلی 🔹 سیارهای به نام WASP-121 b که حدود ۹۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد، یکی از عجیبترین سیارات فراخورشیدی است که تا به حال کشف شده. این سیاره آنقدر داغ است که در آن بارانهای آهنی میبارد!…
🔺 تلسکوپ جیمز وب یک مولکول «پیشگامانه» را در ابرهای سوزان یک «سیاره جهنمی» کشف کرد
🔹 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) مولکولی را در جو سوزان سیاره فراخورشیدی WASP-121b شناسایی کردهاند که هرگز پیش از این در جو هیچ سیارهای دیده نشده بود. این سیاره یک غول گازی است که به دلیل شرایط فوقالعاده خشن، لقب «سیاره جهنمی» را به خود اختصاص داده است.
🔹 سیاره WASP-121b که در فاصله ۸۸۰ سال نوری از ما قرار دارد، آنچنان به ستاره میزبان خود نزدیک است که در «قفل گرانشی» گرفتار شده. دمای سمت همیشه روز آن به ۳۰۰۰ درجه سانتیگراد میرسد و احتمالاً بارانهایی از آهن مذاب و طوفانهای سهمگین در آن رخ میدهد.
❕ قفل گرانشی (Tidally Locked) یعنی چه؟ این پدیده زمانی رخ میدهد که یک جرم آسمانی (مانند ماه یا این سیاره) همیشه یک روی خود را به سمت جرمی که به دور آن میگردد، نگه میدارد. به همین دلیل، این سیاره یک سمت همیشه روز و سوزان و یک سمت همیشه شب و (نسبتاً) خنکتر دارد.
🔹 مشاهدات جدید جیمز وب، وجود گاز «سیلیکون مونوکسید (SiO)» را در سمت روز این سیاره آشکار کرد. این کشف از آن جهت پیشگامانه است که این مولکول برای اولین بار در جو یک سیاره شناسایی میشود.
❕ چرا کشف سیلیکون مونوکسید (SiO) به شکل گاز مهم است؟ این مولکول روی زمین و در اکثر سیارات به شکل جامد یافت میشود، زیرا حالت گازی آن بسیار ناپایدار است. وجود گاز SiO در جو WASP-121b، گواهی بر دمای فوقالعاده بالای این سیاره است که مانع از تبدیل آن به جامد میشود.
🔹 این مولکول نشانه حیات نیست، بلکه احتمالاً از مواد غنی از سیلیکات (مانند کوارتز) در سیارکهایی سرچشمه میگیرد که در جو سوزان این سیاره سوخته و بخار شدهاند. این کشف سرنخهای مهمی درباره تاریخچه شکلگیری و نحوه مهاجرت غولهای گازی به سمت ستارههایشان در اختیار دانشمندان قرار میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جیمز_وب #سیارات_فراخورشیدی #نجوم #اخترشیمی
🔹 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) مولکولی را در جو سوزان سیاره فراخورشیدی WASP-121b شناسایی کردهاند که هرگز پیش از این در جو هیچ سیارهای دیده نشده بود. این سیاره یک غول گازی است که به دلیل شرایط فوقالعاده خشن، لقب «سیاره جهنمی» را به خود اختصاص داده است.
🔹 سیاره WASP-121b که در فاصله ۸۸۰ سال نوری از ما قرار دارد، آنچنان به ستاره میزبان خود نزدیک است که در «قفل گرانشی» گرفتار شده. دمای سمت همیشه روز آن به ۳۰۰۰ درجه سانتیگراد میرسد و احتمالاً بارانهایی از آهن مذاب و طوفانهای سهمگین در آن رخ میدهد.
❕ قفل گرانشی (Tidally Locked) یعنی چه؟ این پدیده زمانی رخ میدهد که یک جرم آسمانی (مانند ماه یا این سیاره) همیشه یک روی خود را به سمت جرمی که به دور آن میگردد، نگه میدارد. به همین دلیل، این سیاره یک سمت همیشه روز و سوزان و یک سمت همیشه شب و (نسبتاً) خنکتر دارد.
🔹 مشاهدات جدید جیمز وب، وجود گاز «سیلیکون مونوکسید (SiO)» را در سمت روز این سیاره آشکار کرد. این کشف از آن جهت پیشگامانه است که این مولکول برای اولین بار در جو یک سیاره شناسایی میشود.
❕ چرا کشف سیلیکون مونوکسید (SiO) به شکل گاز مهم است؟ این مولکول روی زمین و در اکثر سیارات به شکل جامد یافت میشود، زیرا حالت گازی آن بسیار ناپایدار است. وجود گاز SiO در جو WASP-121b، گواهی بر دمای فوقالعاده بالای این سیاره است که مانع از تبدیل آن به جامد میشود.
🔹 این مولکول نشانه حیات نیست، بلکه احتمالاً از مواد غنی از سیلیکات (مانند کوارتز) در سیارکهایی سرچشمه میگیرد که در جو سوزان این سیاره سوخته و بخار شدهاند. این کشف سرنخهای مهمی درباره تاریخچه شکلگیری و نحوه مهاجرت غولهای گازی به سمت ستارههایشان در اختیار دانشمندان قرار میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جیمز_وب #سیارات_فراخورشیدی #نجوم #اخترشیمی
Live Science
James Webb telescope spots 'groundbreaking' molecule in scorching clouds of giant 'hell planet'
A pair of new studies has revealed that the hellish skies of exoplanet WASP-121b contain silicon monoxide gas, which has never been found in any planetary atmosphere to date.
تازههای علمی
🔺 نشانههای «امیدوارکننده» از امکان وجود حیات در سیارهای فراخورشیدی 🔹 دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، گازهایی را در جو سیارهای به نام K2-18 b کشف کردهاند که روی زمین تنها توسط فرآیندهای زیستی تولید میشوند. این یافته میتواند قویترین نشانه…
🔺 کشف نشانه حیات در سیاره K2-18b؟ داستان واقعی یک مناظره علمی
🔹 چندی پیش، خبری هیجانانگیز در دنیای علم پیچید: تلسکوپ جیمز وب ممکن است در جو سیاره دوردست K2-18b، مولکولی به نام «دیمتیل سولفید» (DMS) را شناسایی کرده باشد. این خبر از آن جهت مهم بود که این مولکول روی زمین، تقریباً به طور انحصاری توسط موجودات زنده (مانند فیتوپلانکتونها) تولید میشود و میتوانست یک «زیستنشانگر» بالقوه باشد.
🔹 اما تنها چند هفته بعد، تیمهای تحقیقاتی دیگر با بررسی همان دادهها، نتایج متفاوتی گرفتند و اعلام کردند داستان پیچیدهتر از این حرفهاست. این رفت و برگشت، یک پنجره کمنظیر به روی «فرایند علمی در عمل» است.
❕ زیستنشانگر (Biosignature) چیست؟ به هر ماده، الگو یا پدیدهای گفته میشود که شواهد علمی از وجود حیات (در گذشته یا حال) ارائه دهد. این نشانهها میتوانند مولکولهای خاصی در جو یک سیاره، یا حتی فسیل باشند.
🔹 منتقدان ادعای اولیه، چندین مسئله را مطرح کردند:
۱. دادههای نویزی: دادههای تلسکوپ وب همیشه میزانی از «نویز» دارند که میتواند سیگنالهای ضعیف را مخدوش کند.
۲. مولکولهای جایگزین: مولکولهای دیگری (مانند اتان که نشانه حیات نیست) میتوانند سیگنالی شبیه به DMS در دادهها ایجاد کنند.
۳. مدلسازی محدود: تیم اولیه در تحلیل خود، همه مولکولهای محتمل دیگر را در نظر نگرفته بود.
❕ استاندارد طلایی برای کشف: در علم، به خصوص فیزیک و نجوم، هر ادعایی یک «سطح اطمینان آماری» دارد که با واحد «سیگما» (sigma) بیان میشود. شواهد اولیه برای K2-18b در سطح ۳-سیگما بود که به معنای «سرنخ یا شواهد متوسط» است (احتمال خطای ۱ در ۳۷۰). اما برای اعلام یک «کشف قطعی» (مانند کشف بوزون هیگز)، به سطح اطمینان ۵-سیگما نیاز است (احتمال خطای ۱ در ۳.۵ میلیون).
🔹 این مناظره یک شکست نیست، بلکه یک موفقیت بزرگ برای علم است. این نشان میدهد که جامعه علمی چگونه با بررسی دقیق و نقد ادعاها، به تدریج به حقیقت نزدیکتر میشود. جستجو برای حیات فرازمینی یک ماراتن است، نه یک دوی سرعت و بار اثبات آن بسیار سنگین است. شاید روزی به آن برسیم، اما این مسیر با دقت، تردید و گفتگوی علمی طی خواهد شد.
[منبع]
🔅 مرتبط: مدل جدیدی برای شناسایی سیارات فراخورشیدیِ میزبان حیات
🆔 @Science_Focus
#زیستشناسی_فضایی #جیمز_وب #علم #فرایند_علمی #سیارات_فراخورشیدی #اخترشناسی
🔹 چندی پیش، خبری هیجانانگیز در دنیای علم پیچید: تلسکوپ جیمز وب ممکن است در جو سیاره دوردست K2-18b، مولکولی به نام «دیمتیل سولفید» (DMS) را شناسایی کرده باشد. این خبر از آن جهت مهم بود که این مولکول روی زمین، تقریباً به طور انحصاری توسط موجودات زنده (مانند فیتوپلانکتونها) تولید میشود و میتوانست یک «زیستنشانگر» بالقوه باشد.
🔹 اما تنها چند هفته بعد، تیمهای تحقیقاتی دیگر با بررسی همان دادهها، نتایج متفاوتی گرفتند و اعلام کردند داستان پیچیدهتر از این حرفهاست. این رفت و برگشت، یک پنجره کمنظیر به روی «فرایند علمی در عمل» است.
❕ زیستنشانگر (Biosignature) چیست؟ به هر ماده، الگو یا پدیدهای گفته میشود که شواهد علمی از وجود حیات (در گذشته یا حال) ارائه دهد. این نشانهها میتوانند مولکولهای خاصی در جو یک سیاره، یا حتی فسیل باشند.
🔹 منتقدان ادعای اولیه، چندین مسئله را مطرح کردند:
۱. دادههای نویزی: دادههای تلسکوپ وب همیشه میزانی از «نویز» دارند که میتواند سیگنالهای ضعیف را مخدوش کند.
۲. مولکولهای جایگزین: مولکولهای دیگری (مانند اتان که نشانه حیات نیست) میتوانند سیگنالی شبیه به DMS در دادهها ایجاد کنند.
۳. مدلسازی محدود: تیم اولیه در تحلیل خود، همه مولکولهای محتمل دیگر را در نظر نگرفته بود.
❕ استاندارد طلایی برای کشف: در علم، به خصوص فیزیک و نجوم، هر ادعایی یک «سطح اطمینان آماری» دارد که با واحد «سیگما» (sigma) بیان میشود. شواهد اولیه برای K2-18b در سطح ۳-سیگما بود که به معنای «سرنخ یا شواهد متوسط» است (احتمال خطای ۱ در ۳۷۰). اما برای اعلام یک «کشف قطعی» (مانند کشف بوزون هیگز)، به سطح اطمینان ۵-سیگما نیاز است (احتمال خطای ۱ در ۳.۵ میلیون).
🔹 این مناظره یک شکست نیست، بلکه یک موفقیت بزرگ برای علم است. این نشان میدهد که جامعه علمی چگونه با بررسی دقیق و نقد ادعاها، به تدریج به حقیقت نزدیکتر میشود. جستجو برای حیات فرازمینی یک ماراتن است، نه یک دوی سرعت و بار اثبات آن بسیار سنگین است. شاید روزی به آن برسیم، اما این مسیر با دقت، تردید و گفتگوی علمی طی خواهد شد.
[منبع]
🔅 مرتبط: مدل جدیدی برای شناسایی سیارات فراخورشیدیِ میزبان حیات
🆔 @Science_Focus
#زیستشناسی_فضایی #جیمز_وب #علم #فرایند_علمی #سیارات_فراخورشیدی #اخترشناسی
Yahoo News
A surprising study found hints of biological activity on a distant planet. Now, scientists say there’s more to the story
As astronomers study an exoplanet called K2-18b, conflicting research reveals how difficult it is to find evidence of life beyond Earth.
🔺 کشف شکل جدیدی از مغناطیس: گامی بزرگ به سوی کامپیوترهای اسپینترونیک
🔹 فیزیکدانان مؤسسه MIT برای اولین بار در تاریخ، شکل جدیدی از مغناطیس را مشاهده کردهاند که میتواند راه را برای ساخت تراشههای حافظه سریعتر، متراکمتر و بسیار کممصرفتر هموار کند. این کشف، افق جدیدی را به روی فناوری «اسپینترونیک» میگشاید.
🔹 این حالت مغناطیسی جدید که «مغناطیس موج-پی» (p-wave magnetism) نام گرفته، ترکیبی از دو شکل شناختهشده مغناطیس است: «فرومغناطیس» (مانند آهنربای یخچال که اسپین همه الکترونها همجهت است) و «آنتیفرومغناطیس» (که اسپینهای همسایه مخالف هم هستند و اثر یکدیگر را خنثی میکنند).
❕ اسپین الکترون چیست؟ به زبان ساده، اسپین یک ویژگی بنیادی کوانتومی در الکترون است که باعث میشود مانند یک قطبنمای بسیار کوچک عمل کند و یک جهتگیری مشخص (بالا یا پایین) داشته باشد.
🔹 در این کشف که در مادهای به نام «نیکل یدید» (NiI2) صورت گرفت، اسپین اتمهای نیکل یک الگوی مارپیچی منحصربهفرد ایجاد میکنند. این مارپیچها میتوانند دو نوع جهتگیری داشته باشند که مانند دست چپ و راست، تصویر آینهای یکدیگر هستند. breakthrough اصلی اینجاست: دانشمندان نشان دادند که میتوانند با اعمال یک میدان الکتریکی ضعیف، جهت این مارپیچ را از «چپگرد» به «راستگرد» تغییر دهند و بالعکس. این کار، جهت اسپین الکترونهای در حال حرکت را کنترل میکند.
❕ اسپینترونیک (Spintronics) چیست؟ الکترونیک امروزی بر اساس «بار الکتریکی» الکترونها کار میکند که حرکت آن باعث تولید گرما و اتلاف انرژی میشود. اما اسپینترونیک به جای بار، از «اسپین» الکترون برای ذخیره و پردازش اطلاعات استفاده میکند. این روش به طور چشمگیری (تا چندین برابر) کممصرفتر و سریعتر است و میتواند به ساخت دستگاههایی منجر شود که تقریباً داغ نمیشوند.
🔹 این توانایی برای کنترل اسپین با یک میدان الکتریکی ضعیف، رؤیای دستگاههای اسپینترونیک را یک قدم به واقعیت نزدیکتر میکند. اگرچه این پدیده فعلاً فقط در دماهای بسیار پایین (حدود منفی ۲۱۳ درجه سانتیگراد) مشاهده شده، اما این کشف راه را برای یافتن موادی با همین ویژگی در دمای اتاق باز میکند و میتواند سرآغاز یک انقلاب در دنیای محاسبات باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فناوری #اسپینترونیک #علم_مواد #کوانتوم #کامپیوتر
🔹 فیزیکدانان مؤسسه MIT برای اولین بار در تاریخ، شکل جدیدی از مغناطیس را مشاهده کردهاند که میتواند راه را برای ساخت تراشههای حافظه سریعتر، متراکمتر و بسیار کممصرفتر هموار کند. این کشف، افق جدیدی را به روی فناوری «اسپینترونیک» میگشاید.
🔹 این حالت مغناطیسی جدید که «مغناطیس موج-پی» (p-wave magnetism) نام گرفته، ترکیبی از دو شکل شناختهشده مغناطیس است: «فرومغناطیس» (مانند آهنربای یخچال که اسپین همه الکترونها همجهت است) و «آنتیفرومغناطیس» (که اسپینهای همسایه مخالف هم هستند و اثر یکدیگر را خنثی میکنند).
❕ اسپین الکترون چیست؟ به زبان ساده، اسپین یک ویژگی بنیادی کوانتومی در الکترون است که باعث میشود مانند یک قطبنمای بسیار کوچک عمل کند و یک جهتگیری مشخص (بالا یا پایین) داشته باشد.
🔹 در این کشف که در مادهای به نام «نیکل یدید» (NiI2) صورت گرفت، اسپین اتمهای نیکل یک الگوی مارپیچی منحصربهفرد ایجاد میکنند. این مارپیچها میتوانند دو نوع جهتگیری داشته باشند که مانند دست چپ و راست، تصویر آینهای یکدیگر هستند. breakthrough اصلی اینجاست: دانشمندان نشان دادند که میتوانند با اعمال یک میدان الکتریکی ضعیف، جهت این مارپیچ را از «چپگرد» به «راستگرد» تغییر دهند و بالعکس. این کار، جهت اسپین الکترونهای در حال حرکت را کنترل میکند.
❕ اسپینترونیک (Spintronics) چیست؟ الکترونیک امروزی بر اساس «بار الکتریکی» الکترونها کار میکند که حرکت آن باعث تولید گرما و اتلاف انرژی میشود. اما اسپینترونیک به جای بار، از «اسپین» الکترون برای ذخیره و پردازش اطلاعات استفاده میکند. این روش به طور چشمگیری (تا چندین برابر) کممصرفتر و سریعتر است و میتواند به ساخت دستگاههایی منجر شود که تقریباً داغ نمیشوند.
🔹 این توانایی برای کنترل اسپین با یک میدان الکتریکی ضعیف، رؤیای دستگاههای اسپینترونیک را یک قدم به واقعیت نزدیکتر میکند. اگرچه این پدیده فعلاً فقط در دماهای بسیار پایین (حدود منفی ۲۱۳ درجه سانتیگراد) مشاهده شده، اما این کشف راه را برای یافتن موادی با همین ویژگی در دمای اتاق باز میکند و میتواند سرآغاز یک انقلاب در دنیای محاسبات باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فناوری #اسپینترونیک #علم_مواد #کوانتوم #کامپیوتر
phys.org
Physicists observe a new form of magnetism for the first time
MIT physicists have demonstrated a new form of magnetism that could one day be harnessed to build faster, denser, and less power-hungry "spintronic" memory chips.
🔺 آیا علت آلزایمر در دهان شماست؟ ارتباط شگفتانگیز بیماری لثه و مغز
🔹 در سالهای اخیر، فرضیهای نگرانکننده قوت گرفته است: آلزایمر ممکن است صرفاً یک بیماری ناشی از پیری مغز نباشد، بلکه محصول یک عفونت باشد. یک پژوهش برجسته، شواهد محکمی را برای یکی از مظنونان اصلی ارائه میدهد: باکتری عامل بیماری مزمن لثه.
🔹 در این پژوهش، دانشمندان باکتری Porphyromonas gingivalis را که عامل اصلی بیماری لثه است، در مغز بیماران فوت شده مبتلا به آلزایمر کشف کردند. اما مهمتر از آن، آنزیمهای سمی این باکتری به نام «ژنژیپینها» (gingipains) نیز در مغز آنها شناسایی شد.
❕ معمای علت و معلول: یک سؤال بزرگ همیشه وجود داشت: آیا بیماری لثه باعث آلزایمر میشود، یا افراد مبتلا به زوال عقل به دلیل عدم توانایی در رعایت بهداشت، دچار بیماری لثه میشوند؟ این تحقیق یک سرنخ کلیدی برای پاسخ به این سؤال پیدا کرد.
🔹 شگفتانگیزترین یافته این بود که محققان این آنزیمهای سمی را در مغز افرادی نیز یافتند که با وجود داشتن آسیبهای اولیه آلزایمر، هرگز در طول حیات خود رسماً مبتلا به زوال عقل تشخیص داده نشده بودند. این یافته نشان میدهد که عفونت مغزی با این باکتری یک «رویداد اولیه» است که میتواند سالها قبل از بروز علائم شناختی رخ دهد، نه یک پیامد بیماری در مراحل پایانی.
❕ بتا آمیلوئید (Aβ) چیست؟ اینها پروتئینهای چسبناکی هستند که در مغز بیماران آلزایمری تجمع کرده و پلاکهایی را تشکیل میدهند. این پلاکها به سلولهای عصبی آسیب میزنند. آزمایش روی موشها در این مطالعه نشان داد که عفونت با باکتری لثه، تولید این پروتئینهای مضر را در مغز افزایش میدهد.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که اگرچه هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است، اما ارتباط بین سلامت دهان و سلامت مغز جدیتر از آن چیزی است که تصور میشد. این یافته میتواند رویکردهای جدیدی را برای پیشگیری و درمان آلزایمر باز کند و اهمیت بهداشت دهان و دندان را دوچندان میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #آلزایمر #مغز #بهداشت_دهان #پزشکی
🔹 در سالهای اخیر، فرضیهای نگرانکننده قوت گرفته است: آلزایمر ممکن است صرفاً یک بیماری ناشی از پیری مغز نباشد، بلکه محصول یک عفونت باشد. یک پژوهش برجسته، شواهد محکمی را برای یکی از مظنونان اصلی ارائه میدهد: باکتری عامل بیماری مزمن لثه.
🔹 در این پژوهش، دانشمندان باکتری Porphyromonas gingivalis را که عامل اصلی بیماری لثه است، در مغز بیماران فوت شده مبتلا به آلزایمر کشف کردند. اما مهمتر از آن، آنزیمهای سمی این باکتری به نام «ژنژیپینها» (gingipains) نیز در مغز آنها شناسایی شد.
❕ معمای علت و معلول: یک سؤال بزرگ همیشه وجود داشت: آیا بیماری لثه باعث آلزایمر میشود، یا افراد مبتلا به زوال عقل به دلیل عدم توانایی در رعایت بهداشت، دچار بیماری لثه میشوند؟ این تحقیق یک سرنخ کلیدی برای پاسخ به این سؤال پیدا کرد.
🔹 شگفتانگیزترین یافته این بود که محققان این آنزیمهای سمی را در مغز افرادی نیز یافتند که با وجود داشتن آسیبهای اولیه آلزایمر، هرگز در طول حیات خود رسماً مبتلا به زوال عقل تشخیص داده نشده بودند. این یافته نشان میدهد که عفونت مغزی با این باکتری یک «رویداد اولیه» است که میتواند سالها قبل از بروز علائم شناختی رخ دهد، نه یک پیامد بیماری در مراحل پایانی.
❕ بتا آمیلوئید (Aβ) چیست؟ اینها پروتئینهای چسبناکی هستند که در مغز بیماران آلزایمری تجمع کرده و پلاکهایی را تشکیل میدهند. این پلاکها به سلولهای عصبی آسیب میزنند. آزمایش روی موشها در این مطالعه نشان داد که عفونت با باکتری لثه، تولید این پروتئینهای مضر را در مغز افزایش میدهد.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که اگرچه هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است، اما ارتباط بین سلامت دهان و سلامت مغز جدیتر از آن چیزی است که تصور میشد. این یافته میتواند رویکردهای جدیدی را برای پیشگیری و درمان آلزایمر باز کند و اهمیت بهداشت دهان و دندان را دوچندان میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #آلزایمر #مغز #بهداشت_دهان #پزشکی
ScienceAlert
The Cause of Alzheimer's Might Be Coming From Within Your Mouth
It's not just a disease.
🔺 هوش مصنوعی اسرار پنهان سیاهچالهها را فاش میکند
🔹 همه ما تصاویر نمادین سیاهچالههای مرکز کهکشان راه شیری (Sagittarius A*) و کهکشان M87 را دیدهایم. اما دادههای پشت این تصاویر، حاوی اطلاعات بسیار بیشتری بودند که استخراج آنها دشوار بود. اکنون، تیمی از اخترشناسان با آموزش یک شبکه عصبی، قفل این اطلاعات را باز کردهاند.
🔹 این تیم تحقیقاتی به جای مقایسه دادههای واقعی با تعداد انگشتشماری از مدلها (کاری که قبلاً انجام میشد)، یک شبکه عصبی را با میلیونها مجموعه داده شبیهسازیشده از سیاهچالهها آموزش دادند. این هوش مصنوعی توانست با مقایسه دادههای واقعی تلسکوپ افق رویداد (EHT) با این کتابخانه عظیم، به نتایج دقیق و شگفتانگیزی دست یابد.
❕ شبکه عصبی در اینجا چه میکند؟ آن را به عنوان یک کارآگاه فوقهوشمند تصور کنید. این شبکه میلیونها «سناریوی ممکن» از ظاهر یک سیاهچاله را یاد گرفته و سپس با نگاه کردن به دادههای «واقعی» تلسکوپ، بهترین و محتملترین سناریویی را که با آن دادهها مطابقت دارد، پیدا میکند.
🔹 برخی از یافتههای کلیدی این پژوهش:
- برای سیاهچاله راه شیری (Sagittarius A):* این سیاهچاله با سرعتی نزدیک به حداکثر سرعت ممکن در حال چرخش است و محور چرخش آن تقریباً به سمت زمین است.
- برای سیاهچاله M87:* این سیاهچاله نیز سریع میچرخد، اما نه به اندازه سیاهچاله ما. مهمتر اینکه، جهت چرخش آن برخلاف جهت چرخش گازهای در حال سقوط به درون آن است. این پدیده میتواند نشانه یک ادغام کهکشانی بزرگ در گذشته باشد.
❕ قرص برافزایشی (Accretion Disk) چیست؟ این یک دیسک چرخان و داغ از گاز و غبار است که به دور سیاهچاله میچرخد و به تدریج به درون آن سقوط میکند. نوری که ما از اطراف سیاهچاله میبینیم، در واقع از همین قرص فوقالعاده داغ ساطع میشود.
🔹 این پژوهش نشان میدهد که چگونه هوش مصنوعی میتواند به ابزاری قدرتمند برای استخراج حداکثر اطلاعات از دادههای نجومی تبدیل شود و درک ما را از پیچیدهترین اجرام کیهان، عمیقتر کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #سیاه_چاله #نجوم #اختر_فیزیک #تلسکوپ_افق_رویداد #علم_داده
🔹 همه ما تصاویر نمادین سیاهچالههای مرکز کهکشان راه شیری (Sagittarius A*) و کهکشان M87 را دیدهایم. اما دادههای پشت این تصاویر، حاوی اطلاعات بسیار بیشتری بودند که استخراج آنها دشوار بود. اکنون، تیمی از اخترشناسان با آموزش یک شبکه عصبی، قفل این اطلاعات را باز کردهاند.
🔹 این تیم تحقیقاتی به جای مقایسه دادههای واقعی با تعداد انگشتشماری از مدلها (کاری که قبلاً انجام میشد)، یک شبکه عصبی را با میلیونها مجموعه داده شبیهسازیشده از سیاهچالهها آموزش دادند. این هوش مصنوعی توانست با مقایسه دادههای واقعی تلسکوپ افق رویداد (EHT) با این کتابخانه عظیم، به نتایج دقیق و شگفتانگیزی دست یابد.
❕ شبکه عصبی در اینجا چه میکند؟ آن را به عنوان یک کارآگاه فوقهوشمند تصور کنید. این شبکه میلیونها «سناریوی ممکن» از ظاهر یک سیاهچاله را یاد گرفته و سپس با نگاه کردن به دادههای «واقعی» تلسکوپ، بهترین و محتملترین سناریویی را که با آن دادهها مطابقت دارد، پیدا میکند.
🔹 برخی از یافتههای کلیدی این پژوهش:
- برای سیاهچاله راه شیری (Sagittarius A):* این سیاهچاله با سرعتی نزدیک به حداکثر سرعت ممکن در حال چرخش است و محور چرخش آن تقریباً به سمت زمین است.
- برای سیاهچاله M87:* این سیاهچاله نیز سریع میچرخد، اما نه به اندازه سیاهچاله ما. مهمتر اینکه، جهت چرخش آن برخلاف جهت چرخش گازهای در حال سقوط به درون آن است. این پدیده میتواند نشانه یک ادغام کهکشانی بزرگ در گذشته باشد.
❕ قرص برافزایشی (Accretion Disk) چیست؟ این یک دیسک چرخان و داغ از گاز و غبار است که به دور سیاهچاله میچرخد و به تدریج به درون آن سقوط میکند. نوری که ما از اطراف سیاهچاله میبینیم، در واقع از همین قرص فوقالعاده داغ ساطع میشود.
🔹 این پژوهش نشان میدهد که چگونه هوش مصنوعی میتواند به ابزاری قدرتمند برای استخراج حداکثر اطلاعات از دادههای نجومی تبدیل شود و درک ما را از پیچیدهترین اجرام کیهان، عمیقتر کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #سیاه_چاله #نجوم #اختر_فیزیک #تلسکوپ_افق_رویداد #علم_داده
phys.org
Self-learning neural network cracks iconic black holes
A team of astronomers led by Michael Janssen (Radboud University, The Netherlands) has trained a neural network with millions of synthetic black hole data sets. Based on the network and data from the ...
🔺 فناوری انقلابی: تولید هیدروژن پاک مستقیماً از آب دریا ممکن شد
🔹 پژوهشگران دانشگاه شارجه به فناوری جدیدی دست یافتهاند که میتواند یکی از بزرگترین موانع تولید هیدروژن سبز را از میان بردارد: تولید این سوخت پاک مستقیماً از آب دریا، بدون نیاز به آب شیرین و در مقیاس صنعتی.
🔹 هیدروژن یک سوخت پاک و امیدوارکننده است، اما تولید آن از طریق الکترولیز به آب خالص نیاز دارد که در بسیاری از نقاط جهان کمیاب است. این فناوری جدید با طراحی یک الکترود چندلایه و نوآورانه، این محدودیت بزرگ را برطرف میکند.
❕ چرا تولید هیدروژن از آب دریا دشوار است؟ نمکهای موجود در آب دریا، به ویژه یونهای کلرید، به شدت خورنده هستند. در فرآیند الکترولیز، این یونها به سرعت الکترودهای فلزی را از بین میبرند و سیستم را پس از مدت کوتاهی از کار میاندازند. به همین دلیل، معمولاً ابتدا آب دریا را با هزینههای گزاف شیرین میکنند.
🔹 این الکترود جدید که برای مقاومت در برابر شرایط خشن آب دریا طراحی شده، میتواند برای بیش از ۳۰۰ ساعت به طور مداوم و با بازدهی ۹۸ درصد هیدروژن تولید کند. این دستاورد، فناوری را از مقیاس آزمایشگاهی به کاربرد صنعتی نزدیک میکند.
❕ این الکترود جدید چگونه کار میکند؟ طراحی چندلایه آن مانند یک «محافظ هوشمند» عمل میکند. این الکترود یک فیلم محافظ روی سطح خود ایجاد میکند که یونهای مخرب کلرید را دفع کرده، از خوردگی جلوگیری میکند و در عین حال به مولکولهای آب اجازه میدهد تا برای تولید هیدروژن واکنش دهند.
🔹 این نوآوری میتواند به ویژه برای مناطق ساحلی و خشک که به آب شیرین دسترسی محدودی دارند اما از نور خورشید و آب دریا فراوان بهرهمند هستند، یک راهحل ایدهآل باشد. چشمانداز ساخت «مزارع هیدروژنی خورشیدی» در امتداد سواحل که از آب دریا برای تولید سوخت پاک استفاده میکنند، اکنون یک قدم به واقعیت نزدیکتر شده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #انرژی_پاک #هیدروژن #علم #محیط_زیست #نوآوری
🔹 پژوهشگران دانشگاه شارجه به فناوری جدیدی دست یافتهاند که میتواند یکی از بزرگترین موانع تولید هیدروژن سبز را از میان بردارد: تولید این سوخت پاک مستقیماً از آب دریا، بدون نیاز به آب شیرین و در مقیاس صنعتی.
🔹 هیدروژن یک سوخت پاک و امیدوارکننده است، اما تولید آن از طریق الکترولیز به آب خالص نیاز دارد که در بسیاری از نقاط جهان کمیاب است. این فناوری جدید با طراحی یک الکترود چندلایه و نوآورانه، این محدودیت بزرگ را برطرف میکند.
❕ چرا تولید هیدروژن از آب دریا دشوار است؟ نمکهای موجود در آب دریا، به ویژه یونهای کلرید، به شدت خورنده هستند. در فرآیند الکترولیز، این یونها به سرعت الکترودهای فلزی را از بین میبرند و سیستم را پس از مدت کوتاهی از کار میاندازند. به همین دلیل، معمولاً ابتدا آب دریا را با هزینههای گزاف شیرین میکنند.
🔹 این الکترود جدید که برای مقاومت در برابر شرایط خشن آب دریا طراحی شده، میتواند برای بیش از ۳۰۰ ساعت به طور مداوم و با بازدهی ۹۸ درصد هیدروژن تولید کند. این دستاورد، فناوری را از مقیاس آزمایشگاهی به کاربرد صنعتی نزدیک میکند.
❕ این الکترود جدید چگونه کار میکند؟ طراحی چندلایه آن مانند یک «محافظ هوشمند» عمل میکند. این الکترود یک فیلم محافظ روی سطح خود ایجاد میکند که یونهای مخرب کلرید را دفع کرده، از خوردگی جلوگیری میکند و در عین حال به مولکولهای آب اجازه میدهد تا برای تولید هیدروژن واکنش دهند.
🔹 این نوآوری میتواند به ویژه برای مناطق ساحلی و خشک که به آب شیرین دسترسی محدودی دارند اما از نور خورشید و آب دریا فراوان بهرهمند هستند، یک راهحل ایدهآل باشد. چشمانداز ساخت «مزارع هیدروژنی خورشیدی» در امتداد سواحل که از آب دریا برای تولید سوخت پاک استفاده میکنند، اکنون یک قدم به واقعیت نزدیکتر شده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #انرژی_پاک #هیدروژن #علم #محیط_زیست #نوآوری
SciTechDaily
Game-Changing New Technology Can Squeeze Hydrogen From Seawater
A new electrode enables scalable hydrogen production from seawater, offering a clean, desalination-free solution for arid coastal regions. Researchers at the University of Sharjah have developed a new technology that can produce clean hydrogen fuel directly…
🔺 چرا جهان ما دائماً پیچیدهتر میشود؟ پاسخ در ریاضیات قرن نوزدهم نهفته است
🔹 آیا احساس میکنید همه چیز در حال پیچیدهتر شدن است؟ از علم و فناوری گرفته تا تجارت جهانی. این یک حس نوستالژیک نیست، بلکه یک واقعیت عمیق فیزیکی است که لودویگ بولتزمان، فیزیکدان بزرگ اتریشی، در قرن نوزدهم آن را کشف کرد.
🔹 تصور کنید فیلمی از برخورد چند توپ بیلیارد را به شما نشان دهند. تقریباً غیرممکن است که بگویید فیلم در حال پخش به جلو است یا عقب. قوانین فیزیک در این مقیاس کوچک (میکروسکوپی)، در زمان برگشتپذیر هستند. اما در دنیای ما (ماکروسکوپی)، اینطور نیست. هیچکس تا به حال ندیده که شیر خودبهخود از قهوه جدا شود. این فرایند یک «پیکان زمان» یکطرفه دارد. چرا این تفاوت وجود دارد؟
❕ پارادوکس پیکان زمان: در مقیاس اتمی، قوانین فیزیک (مانند برخورد دو ذره) جهت خاصی برای زمان قائل نیستند. اما وقتی تریلیونها ذره با هم برهمکنش میکنند (مانند مولکولهای شیر و قهوه)، رفتار آماری آنها باعث ایجاد یک جهت یکطرفه برای زمان میشود. جدا شدن شیر از قهوه از نظر تئوری غیرممکن نیست، اما آنقدر نامحتمل است که در عمر جهان هم اتفاق نمیافتد.
🔹 بولتزمان برای حل این معما، مفهومی به نام «انتروپی» را معرفی کرد. انتروپی معیاری از «پیچیدگی» یا به عبارت دقیقتر، تعداد حالتهای ممکن برای اجزای یک سیستم است.
❕ انتروپی به زبان ساده: یک اتاق مرتب، انتروپی پایینی دارد، زیرا تنها چند راه محدود برای «مرتب بودن» وجود دارد. اما یک اتاق نامرتب، انتروپی بالایی دارد، چون راههای بیشماری برای «نامرتب بودن» هست. به همین دلیل، سیستمها به طور طبیعی از حالتهای با احتمال کم (مرتب) به سمت حالتهای با احتمال بسیار بالا (نامرتب و پیچیده) حرکت میکنند. مخلوط شیر و قهوه، انتروپی بسیار بالاتری از حالت جدای آنها دارد.
🔹 این اصل که به عنوان قانون دوم ترمودینامیک شناخته میشود، در مورد کل جهان ما نیز صدق میکند. کیهان در حالت تعادل نیست و همچنان در حال انبساط است. این یعنی انتروپی – و در نتیجه پیچیدگی – به طور مداوم و بیوقفه در حال افزایش است. پس اگر حس میکنید دنیا پیچیدهتر میشود، اشتباه نمیکنید؛ این قانون بنیادین فیزیک است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فلسفه_علم #انتروپی #زمان #ترمودینامیک #بولتزمان
🔹 آیا احساس میکنید همه چیز در حال پیچیدهتر شدن است؟ از علم و فناوری گرفته تا تجارت جهانی. این یک حس نوستالژیک نیست، بلکه یک واقعیت عمیق فیزیکی است که لودویگ بولتزمان، فیزیکدان بزرگ اتریشی، در قرن نوزدهم آن را کشف کرد.
🔹 تصور کنید فیلمی از برخورد چند توپ بیلیارد را به شما نشان دهند. تقریباً غیرممکن است که بگویید فیلم در حال پخش به جلو است یا عقب. قوانین فیزیک در این مقیاس کوچک (میکروسکوپی)، در زمان برگشتپذیر هستند. اما در دنیای ما (ماکروسکوپی)، اینطور نیست. هیچکس تا به حال ندیده که شیر خودبهخود از قهوه جدا شود. این فرایند یک «پیکان زمان» یکطرفه دارد. چرا این تفاوت وجود دارد؟
❕ پارادوکس پیکان زمان: در مقیاس اتمی، قوانین فیزیک (مانند برخورد دو ذره) جهت خاصی برای زمان قائل نیستند. اما وقتی تریلیونها ذره با هم برهمکنش میکنند (مانند مولکولهای شیر و قهوه)، رفتار آماری آنها باعث ایجاد یک جهت یکطرفه برای زمان میشود. جدا شدن شیر از قهوه از نظر تئوری غیرممکن نیست، اما آنقدر نامحتمل است که در عمر جهان هم اتفاق نمیافتد.
🔹 بولتزمان برای حل این معما، مفهومی به نام «انتروپی» را معرفی کرد. انتروپی معیاری از «پیچیدگی» یا به عبارت دقیقتر، تعداد حالتهای ممکن برای اجزای یک سیستم است.
❕ انتروپی به زبان ساده: یک اتاق مرتب، انتروپی پایینی دارد، زیرا تنها چند راه محدود برای «مرتب بودن» وجود دارد. اما یک اتاق نامرتب، انتروپی بالایی دارد، چون راههای بیشماری برای «نامرتب بودن» هست. به همین دلیل، سیستمها به طور طبیعی از حالتهای با احتمال کم (مرتب) به سمت حالتهای با احتمال بسیار بالا (نامرتب و پیچیده) حرکت میکنند. مخلوط شیر و قهوه، انتروپی بسیار بالاتری از حالت جدای آنها دارد.
🔹 این اصل که به عنوان قانون دوم ترمودینامیک شناخته میشود، در مورد کل جهان ما نیز صدق میکند. کیهان در حالت تعادل نیست و همچنان در حال انبساط است. این یعنی انتروپی – و در نتیجه پیچیدگی – به طور مداوم و بیوقفه در حال افزایش است. پس اگر حس میکنید دنیا پیچیدهتر میشود، اشتباه نمیکنید؛ این قانون بنیادین فیزیک است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فلسفه_علم #انتروپی #زمان #ترمودینامیک #بولتزمان
Scientific American
Math Proves That Everything Really Is Becoming More Complicated over Time
Nothing in the cosmos is in equilibrium, which means entropy is on the rise
🔺 گوشیهای هوشمند: بزرگترین انگلهای عصر مدرن!
🔹 شپش، کک و کرمهای نواری در طول تاریخ فرگشتی انسان، همنشین ما بودهاند. اما خطرناکترین انگلِ امروز، نه یک بیمهرهٔ خونآشام، بلکه ابزاری شیک، دارای صفحهٔ شیشهای و طراحیشده برای اعتیادآوری است: گوشی هوشمند.
🔹 برخلاف ابزارهای بیآزار، گوشیها زمان، توجه و اطلاعات شخصی ما را — برای منافع شرکتهای فناوری و تبلیغاتشان — استخراج میکنند. پژوهشی جدید در مجلهٔ فلسفهٔ استرالاسیا (Australasian Journal of Philosophy) این رابطه را با چارچوب انگلشناسی تحلیل کرده است.
❕ رابطهٔ همزیستی (mutualism): پیوندی دوطرفه که هر دو گونه سود میبرند (مثل باکتریهای روده و انسان). رابطهٔ انگلوار (parasitism): پیوندی که یک گونه (انگل) سود میبرد و دیگری (میزبان) هزینه میپردازد.
🔹 گوشیها در ابتدا یک همزیست بودند: با کمک به ناوبری، مدیریت سلامت و ارتباطات، زندگی را آسانتر کردند. اما امروز، بسیاری از ما اسیرِ اسکرولِ بیپایانشان هستیم و بهایش را با کمخوابی، روابط ضعیف و اختلالات خلقی میپردازیم.
🔹 راه حل؟ در طبیعت، میزبانان با «پلیسگذاری» (policing) انگلها را کنترل میکنند (مثل ماهیهایی که تمیزکنندههای حیلهگر را تنبیه میکنند). اما غولهای فناوری با الگوریتمهای اعتیادآور و دادهکاوی، بر ما برتری اطلاعاتی دارند. بنابراین، مقابلهٔ فردی کافی نیست و نیاز به اقدام جمعی (مثل ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای زیر۱۸سالها و محدودیتهای قانونی بر طراحی اپها) داریم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #فناوری #فرگشت #انگل
🔹 شپش، کک و کرمهای نواری در طول تاریخ فرگشتی انسان، همنشین ما بودهاند. اما خطرناکترین انگلِ امروز، نه یک بیمهرهٔ خونآشام، بلکه ابزاری شیک، دارای صفحهٔ شیشهای و طراحیشده برای اعتیادآوری است: گوشی هوشمند.
🔹 برخلاف ابزارهای بیآزار، گوشیها زمان، توجه و اطلاعات شخصی ما را — برای منافع شرکتهای فناوری و تبلیغاتشان — استخراج میکنند. پژوهشی جدید در مجلهٔ فلسفهٔ استرالاسیا (Australasian Journal of Philosophy) این رابطه را با چارچوب انگلشناسی تحلیل کرده است.
❕ رابطهٔ همزیستی (mutualism): پیوندی دوطرفه که هر دو گونه سود میبرند (مثل باکتریهای روده و انسان). رابطهٔ انگلوار (parasitism): پیوندی که یک گونه (انگل) سود میبرد و دیگری (میزبان) هزینه میپردازد.
🔹 گوشیها در ابتدا یک همزیست بودند: با کمک به ناوبری، مدیریت سلامت و ارتباطات، زندگی را آسانتر کردند. اما امروز، بسیاری از ما اسیرِ اسکرولِ بیپایانشان هستیم و بهایش را با کمخوابی، روابط ضعیف و اختلالات خلقی میپردازیم.
🔹 راه حل؟ در طبیعت، میزبانان با «پلیسگذاری» (policing) انگلها را کنترل میکنند (مثل ماهیهایی که تمیزکنندههای حیلهگر را تنبیه میکنند). اما غولهای فناوری با الگوریتمهای اعتیادآور و دادهکاوی، بر ما برتری اطلاعاتی دارند. بنابراین، مقابلهٔ فردی کافی نیست و نیاز به اقدام جمعی (مثل ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای زیر۱۸سالها و محدودیتهای قانونی بر طراحی اپها) داریم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #فناوری #فرگشت #انگل
The Conversation
Your smartphone is a parasite, according to evolution
Many of us are hostage to our phones – and it’s not unlike having head lice.
🔺 کتابهای سمی: میراث مرگبار دوره ویکتوریا در کتابخانهها!
🔹 ویکتوریاییها عاشق سبز زمردی بودند؛ رنگی درخشان ساختهشده از مس و آرسِنیک که در کاغذدیوار، اسباببازی و حتی جلد کتابها استفاده میشد! اما امروز، این کتابهای ۱۵۰ ساله تبدیل به بمبهای سمی شدهاند.
🔹 تماس طولانیمدت با این جلدها باعث مسمومیت آرسِنیک میشود:
- آسیب به کبد و کلیه
- کاهش گلبولهای قرمز و سفید
- افزایش خطر کمخونی و عفونت
❕ پروژه «کتابهای سمی» (Poison Book Project) در آمریکا فهرستی از کتابهای خطرناک تهیه کرد. در پاسخ، پژوهشگران دانشگاه سنتاندروز اسکاتلند دستگاهی قابلحمل ابداع کردهاند که با تابش نور سبز و مادونقرمز، وجود آرسِنیک را در کمتر از ثانیه تشخیص میدهد!
🔹 این فناوری غیرمخرب (non-destructive) با الهام از دستگاههای زمینشناسی ساخته شده:
- نور سبز: عدم وجود آرسِنیک
- نور قرمز: هشدار سمیت
- هزینه تولید پایین برای دسترسی همه کتابخانهها
🔹 دکتر جسیکا برج، معاون کتابخانه دانشگاه سنتاندروز:
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_علم #شیمی #کتاب
🔹 ویکتوریاییها عاشق سبز زمردی بودند؛ رنگی درخشان ساختهشده از مس و آرسِنیک که در کاغذدیوار، اسباببازی و حتی جلد کتابها استفاده میشد! اما امروز، این کتابهای ۱۵۰ ساله تبدیل به بمبهای سمی شدهاند.
🔹 تماس طولانیمدت با این جلدها باعث مسمومیت آرسِنیک میشود:
- آسیب به کبد و کلیه
- کاهش گلبولهای قرمز و سفید
- افزایش خطر کمخونی و عفونت
❕ پروژه «کتابهای سمی» (Poison Book Project) در آمریکا فهرستی از کتابهای خطرناک تهیه کرد. در پاسخ، پژوهشگران دانشگاه سنتاندروز اسکاتلند دستگاهی قابلحمل ابداع کردهاند که با تابش نور سبز و مادونقرمز، وجود آرسِنیک را در کمتر از ثانیه تشخیص میدهد!
🔹 این فناوری غیرمخرب (non-destructive) با الهام از دستگاههای زمینشناسی ساخته شده:
- نور سبز: عدم وجود آرسِنیک
- نور قرمز: هشدار سمیت
- هزینه تولید پایین برای دسترسی همه کتابخانهها
🔹 دکتر جسیکا برج، معاون کتابخانه دانشگاه سنتاندروز:
«هدف ما محدود کردن دسترسی نیست، بلکه ایمنسازی میراث فرهنگی است. با این دستگاه، کتابهای سمی در محیطی کنترلشده نگهداری میشوند و محققان میتوانند با رعایت پروتکلها (مثل دستکش) از آنها استفاده کنند.»
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_علم #شیمی #کتاب
Bbc
If books could kill: The poison legacy lurking in libraries
New technology at St Andrews University helps librarians detect when old books are bad for readers' health
🔺 عاملهای هوش مصنوعی: موج بزرگ بعدی پس از مدلهای زبانی؟
🔹 در چند سال اخیر، تمام توجهها به «مدلهای زبان بزرگ» (Large Language Models یا LLMs) مانند ChatGPT معطوف بوده است؛ سیستمهایی که میتوانند متن تولید کنند، به سوالات پاسخ دهند و محاوره کنند. اما به نظر میرسد موج بزرگ بعدی فناوری، چیز دیگری است: «عاملهای هوش مصنوعی» (AI Agents).
❕ تفاوت کلیدی این دو چیست؟ یک مدل هوش مصنوعی مانند یک مغز متفکر است که اطلاعات را پردازش کرده و پاسخ میدهد. اما یک عامل هوش مصنوعی علاوهبر تفکر، توانایی «عمل کردن» را نیز دارد. این عاملها سیستمهای خودکاری هستند که میتوانند وظایف پیچیدهای را به طور مستقل انجام دهند؛ از رزرو یک سفر گرفته تا مدیریت فرآیندهای کسبوکار.
🔹 شرکتهایی مانند «پَلَنتیر» (Palantir) از ابتدا استراتژی خود را نه بر روی ساخت مدلهای رقیب، بلکه بر روی ایجاد یک «پلتفرم هوش مصنوعی مبتنی بر هستانشناسی» (Ontology-Driven AIP Platform) متمرکز کردند. این رویکرد به عاملها اجازه میدهد تا دادههای یک سازمان را به شکلی عمیق درک کرده و براساس آن تصمیمگیری و اقدام کنند.
❕ هستانشناسی (Ontology) در اینجا مانند یک نقشه مفهومی برای دادههای یک سازمان عمل میکند. این نقشه روابط بین دادههای مختلف (مثلاً مشتریان، محصولات، زنجیره تأمین) را تعریف میکند و به عامل هوش مصنوعی کمک میکند تا تصویر کاملی از شرایط داشته باشد. (توجه: در علوم کامپیوتر از واژه «هستانشناسی» برای تمایز با معادل فلسفی آن یعنی «هستیشناسی» استفاده میشود).
🔹 برخی کارشناسان معتقدند این عاملها میتوانند بهرهوری را نه ۵۰ درصد، بلکه تا ۵۰ برابر افزایش دهند. این تحول میتواند بسیاری از مشاغل اداری و سطحپایه را دگرگون کند، زیرا یک عامل هوشمند میتواند وظایف چندین کارمند را به تنهایی و با سرعت بسیار بالاتر انجام دهد. به نظر میرسد آینده هوش مصنوعی نه در «همصحبتی» با ما، بلکه در «انجام دادن کارها» برای ما رقم خواهد خورد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #آینده_پژوهی #پلتفرم_هوشمند
🔹 در چند سال اخیر، تمام توجهها به «مدلهای زبان بزرگ» (Large Language Models یا LLMs) مانند ChatGPT معطوف بوده است؛ سیستمهایی که میتوانند متن تولید کنند، به سوالات پاسخ دهند و محاوره کنند. اما به نظر میرسد موج بزرگ بعدی فناوری، چیز دیگری است: «عاملهای هوش مصنوعی» (AI Agents).
❕ تفاوت کلیدی این دو چیست؟ یک مدل هوش مصنوعی مانند یک مغز متفکر است که اطلاعات را پردازش کرده و پاسخ میدهد. اما یک عامل هوش مصنوعی علاوهبر تفکر، توانایی «عمل کردن» را نیز دارد. این عاملها سیستمهای خودکاری هستند که میتوانند وظایف پیچیدهای را به طور مستقل انجام دهند؛ از رزرو یک سفر گرفته تا مدیریت فرآیندهای کسبوکار.
🔹 شرکتهایی مانند «پَلَنتیر» (Palantir) از ابتدا استراتژی خود را نه بر روی ساخت مدلهای رقیب، بلکه بر روی ایجاد یک «پلتفرم هوش مصنوعی مبتنی بر هستانشناسی» (Ontology-Driven AIP Platform) متمرکز کردند. این رویکرد به عاملها اجازه میدهد تا دادههای یک سازمان را به شکلی عمیق درک کرده و براساس آن تصمیمگیری و اقدام کنند.
❕ هستانشناسی (Ontology) در اینجا مانند یک نقشه مفهومی برای دادههای یک سازمان عمل میکند. این نقشه روابط بین دادههای مختلف (مثلاً مشتریان، محصولات، زنجیره تأمین) را تعریف میکند و به عامل هوش مصنوعی کمک میکند تا تصویر کاملی از شرایط داشته باشد. (توجه: در علوم کامپیوتر از واژه «هستانشناسی» برای تمایز با معادل فلسفی آن یعنی «هستیشناسی» استفاده میشود).
🔹 برخی کارشناسان معتقدند این عاملها میتوانند بهرهوری را نه ۵۰ درصد، بلکه تا ۵۰ برابر افزایش دهند. این تحول میتواند بسیاری از مشاغل اداری و سطحپایه را دگرگون کند، زیرا یک عامل هوشمند میتواند وظایف چندین کارمند را به تنهایی و با سرعت بسیار بالاتر انجام دهد. به نظر میرسد آینده هوش مصنوعی نه در «همصحبتی» با ما، بلکه در «انجام دادن کارها» برای ما رقم خواهد خورد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #آینده_پژوهی #پلتفرم_هوشمند
Seeking Alpha
Palantir: Step Aside AI Models, The Next Big Thing Is AI Agents
Palantir's enterprise AI adoption fuels growth, with rapid ecosystem expansion and margin gains. Click to read more on PLTR's valuation premium and why its a Hold for me.
🔺 پدرخوانده هوش مصنوعی نگران است و برای مهار آن طرحی دارد
🔹 هفته گذشته FBI فاش کرد که دو مظنون بمبگذاری در یک کلینیک باروری، دستورالعمل ساخت بمب را از یک هوش مصنوعی دریافت کرده بودند. این خبر نگرانیها درباره ایمنی سیستمهای هوش مصنوعی را به اوج خود رساند. در همین زمان، «یوشوا بنجیو»، یکی از سه محققی که به خاطر پژوهشهای پیشگامانه در زمینه «یادگیری عمیق» جایزه تورینگ (معادل نوبل در علوم کامپیوتر) را دریافت کرد، از پروژه جدیدی برای ساخت هوش مصنوعی ایمنتر رونمایی کرد.
🔹 بنجیو در حال توسعه یک «هوش مصنوعی دانشمند» (Scientist AI) از طریق سازمان غیرانتفاعی خود یعنی LawZero است. این مدل با دو ویژگی کلیدی از مدلهای فعلی متمایز میشود: اول، میتواند سطح اطمینان خود از پاسخهایش را ارزیابی و اعلام کند تا از ارائه پاسخهای اشتباه با اطمینان بالا جلوگیری شود. دوم، میتواند استدلال خود را برای انسانها توضیح دهد تا منطق آن قابل بررسی و ارزیابی باشد.
🔹 اما مهمترین تفاوت، افزودن یک «مدل جهانی» (world model) به این هوش مصنوعی است. فقدان این مدل در سیستمهای امروزی کاملاً مشهود است. برای مثال، بسیاری از مدلهای تولید تصویر در کشیدن دست انسان با تعداد انگشتان صحیح مشکل دارند، زیرا درکی از آناتومی و فیزیک دست ندارند. یا مدلهایی مانند ChatGPT در بازی شطرنج ضعیف عمل میکنند و حتی حرکات غیرقانونی انجام میدهند، چون قوانین بازی را به شکل درونی درک نکردهاند.
❕ «مدل جهانی» (World Model) به معنای داشتن یک نقشه کامل از جهان نیست. بلکه به این معناست که هوش مصنوعی یک درک درونی و منطقی از قوانین، روابط و فیزیک حاکم بر یک محیط خاص (مانند آناتومی بدن انسان یا قوانین یک بازی) داشته باشد. مدلهای زبانی فعلی کلمات را بر اساس آمار یاد میگیرند، اما فاقد این درک عمیق از «چرایی» پدیدهها هستند.
🔹 بنجیو معتقد است که میتوان از هوش مصنوعی ایمن برای نظارت بر سایر سیستمهای هوش مصنوعی مضر استفاده کرد؛ یعنی «مقابله آتش با آتش». اگرچه پروژه او با بودجه ۳۰ میلیون دلاری در برابر پروژههای چند صد میلیارد دلاری غولهای فناوری کوچک به نظر میرسد، اما این حرکت میتواند سرآغازی برای ایجاد یک استاندارد جدید در زمینه ایمنی هوش مصنوعی باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ایمنی_دیجیتال #فناوری #یوشوا_بنجیو #یادگیری_عمیق
🔹 هفته گذشته FBI فاش کرد که دو مظنون بمبگذاری در یک کلینیک باروری، دستورالعمل ساخت بمب را از یک هوش مصنوعی دریافت کرده بودند. این خبر نگرانیها درباره ایمنی سیستمهای هوش مصنوعی را به اوج خود رساند. در همین زمان، «یوشوا بنجیو»، یکی از سه محققی که به خاطر پژوهشهای پیشگامانه در زمینه «یادگیری عمیق» جایزه تورینگ (معادل نوبل در علوم کامپیوتر) را دریافت کرد، از پروژه جدیدی برای ساخت هوش مصنوعی ایمنتر رونمایی کرد.
🔹 بنجیو در حال توسعه یک «هوش مصنوعی دانشمند» (Scientist AI) از طریق سازمان غیرانتفاعی خود یعنی LawZero است. این مدل با دو ویژگی کلیدی از مدلهای فعلی متمایز میشود: اول، میتواند سطح اطمینان خود از پاسخهایش را ارزیابی و اعلام کند تا از ارائه پاسخهای اشتباه با اطمینان بالا جلوگیری شود. دوم، میتواند استدلال خود را برای انسانها توضیح دهد تا منطق آن قابل بررسی و ارزیابی باشد.
🔹 اما مهمترین تفاوت، افزودن یک «مدل جهانی» (world model) به این هوش مصنوعی است. فقدان این مدل در سیستمهای امروزی کاملاً مشهود است. برای مثال، بسیاری از مدلهای تولید تصویر در کشیدن دست انسان با تعداد انگشتان صحیح مشکل دارند، زیرا درکی از آناتومی و فیزیک دست ندارند. یا مدلهایی مانند ChatGPT در بازی شطرنج ضعیف عمل میکنند و حتی حرکات غیرقانونی انجام میدهند، چون قوانین بازی را به شکل درونی درک نکردهاند.
❕ «مدل جهانی» (World Model) به معنای داشتن یک نقشه کامل از جهان نیست. بلکه به این معناست که هوش مصنوعی یک درک درونی و منطقی از قوانین، روابط و فیزیک حاکم بر یک محیط خاص (مانند آناتومی بدن انسان یا قوانین یک بازی) داشته باشد. مدلهای زبانی فعلی کلمات را بر اساس آمار یاد میگیرند، اما فاقد این درک عمیق از «چرایی» پدیدهها هستند.
🔹 بنجیو معتقد است که میتوان از هوش مصنوعی ایمن برای نظارت بر سایر سیستمهای هوش مصنوعی مضر استفاده کرد؛ یعنی «مقابله آتش با آتش». اگرچه پروژه او با بودجه ۳۰ میلیون دلاری در برابر پروژههای چند صد میلیارد دلاری غولهای فناوری کوچک به نظر میرسد، اما این حرکت میتواند سرآغازی برای ایجاد یک استاندارد جدید در زمینه ایمنی هوش مصنوعی باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ایمنی_دیجیتال #فناوری #یوشوا_بنجیو #یادگیری_عمیق
The Conversation
‘Godfather of AI’ now fears it’s unsafe. He has a plan to rein it in
Pioneering computer scientist Yoshua Bengio says his new AI model will make the world safer. But will it work?
🔺 دانشمندان حداقل فعالیت بدنی برای پیشگیری از فشار خون بالا را مشخص کردند
🔹 پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو (UCSF) پس از بررسی دادههای بیش از ۵۱۰۰ بزرگسال در طی سه دهه، به نتیجهای کلیدی دست یافتند: پنج ساعت «ورزش متوسط» در هفته میتواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به فشار خون بالا (hypertension) را در دوران میانسالی کاهش دهد. این مقدار، دو برابر حداقل توصیه فعلی (۱۵۰ دقیقه در هفته) است.
❕ منظور از «ورزش متوسط» فعالیتی است که ضربان قلب شما را بالا ببرد و باعث شود سریعتر نفس بکشید، اما همچنان بتوانید صحبت کنید. فعالیتهایی مانند پیادهروی سریع، دوچرخهسواری در سطح صاف، رقص یا باغبانی نمونههایی از ورزش متوسط هستند.
🔹 این تحقیق نشان داد بسیاری از افراد در جوانی فعال هستند، اما با افزایش سن و مسئولیتها، فعالیت بدنی آنها کاهش مییابد. همین کاهش، یکی از دلایل اصلی افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا است؛ بیماری خاموشی که میتواند به مشکلات قلبی-عروقی جدی منجر شود. یافتهها تأیید میکنند که حفظ یک روال ورزشی ثابت در طول زندگی، بسیار مؤثرتر از دورههای کوتاه فعالیت شدید است.
🔹 یکی از مهمترین یافتههای این مطالعه، برجسته کردن تأثیر عمیق عوامل نژادی و اجتماعی بر سلامت افراد بود. در این تحقیق مشخص شد که مردان و زنان سیاهپوست با موانع بیشتری برای حفظ فعالیت بدنی در طول زندگی مواجه هستند و در نتیجه، نرخ فشار خون بالا در میان آنها به مراتب بیشتر است.
❕ چرا این تفاوت وجود دارد؟ موانعی مانند شیفتهای کاری نامنظم، زندگی در محلههای ناامن که امکان پیادهروی یا ورزش در فضای باز را محدود میکند، عدم دسترسی به پارک یا باشگاه ورزشی و مسئولیتهای سنگین خانوادگی، همگی از عواملی هستند که به ویژه در جوامع محروم، مانع از تداوم فعالیت بدنی میشوند. این یعنی سلامت فقط یک انتخاب فردی نیست و به شرایط اجتماعی نیز وابسته است.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که حتی کاهشهای کوچک در فشار خون نیز میتواند خطر سکته مغزی و حمله قلبی را به شکل چشمگیری کاهش دهد. بنابراین، افزودن فعالیتهای سادهای مانند پیادهروی سریع به برنامه روزانه، یک گام قدرتمند برای محافظت از سلامت قلب در بلندمدت است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #ورزش #فشار_خون #پزشکی #پیشگیری
🔹 پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو (UCSF) پس از بررسی دادههای بیش از ۵۱۰۰ بزرگسال در طی سه دهه، به نتیجهای کلیدی دست یافتند: پنج ساعت «ورزش متوسط» در هفته میتواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به فشار خون بالا (hypertension) را در دوران میانسالی کاهش دهد. این مقدار، دو برابر حداقل توصیه فعلی (۱۵۰ دقیقه در هفته) است.
❕ منظور از «ورزش متوسط» فعالیتی است که ضربان قلب شما را بالا ببرد و باعث شود سریعتر نفس بکشید، اما همچنان بتوانید صحبت کنید. فعالیتهایی مانند پیادهروی سریع، دوچرخهسواری در سطح صاف، رقص یا باغبانی نمونههایی از ورزش متوسط هستند.
🔹 این تحقیق نشان داد بسیاری از افراد در جوانی فعال هستند، اما با افزایش سن و مسئولیتها، فعالیت بدنی آنها کاهش مییابد. همین کاهش، یکی از دلایل اصلی افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا است؛ بیماری خاموشی که میتواند به مشکلات قلبی-عروقی جدی منجر شود. یافتهها تأیید میکنند که حفظ یک روال ورزشی ثابت در طول زندگی، بسیار مؤثرتر از دورههای کوتاه فعالیت شدید است.
🔹 یکی از مهمترین یافتههای این مطالعه، برجسته کردن تأثیر عمیق عوامل نژادی و اجتماعی بر سلامت افراد بود. در این تحقیق مشخص شد که مردان و زنان سیاهپوست با موانع بیشتری برای حفظ فعالیت بدنی در طول زندگی مواجه هستند و در نتیجه، نرخ فشار خون بالا در میان آنها به مراتب بیشتر است.
❕ چرا این تفاوت وجود دارد؟ موانعی مانند شیفتهای کاری نامنظم، زندگی در محلههای ناامن که امکان پیادهروی یا ورزش در فضای باز را محدود میکند، عدم دسترسی به پارک یا باشگاه ورزشی و مسئولیتهای سنگین خانوادگی، همگی از عواملی هستند که به ویژه در جوامع محروم، مانع از تداوم فعالیت بدنی میشوند. این یعنی سلامت فقط یک انتخاب فردی نیست و به شرایط اجتماعی نیز وابسته است.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که حتی کاهشهای کوچک در فشار خون نیز میتواند خطر سکته مغزی و حمله قلبی را به شکل چشمگیری کاهش دهد. بنابراین، افزودن فعالیتهای سادهای مانند پیادهروی سریع به برنامه روزانه، یک گام قدرتمند برای محافظت از سلامت قلب در بلندمدت است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #ورزش #فشار_خون #پزشکی #پیشگیری
Earth.com
Scientists identify minimum amount of physical activity needed to prevent high blood pressure
New study reveals that five hours of moderate physical exercise per week significantly reduces the risk of high blood pressure in adults.
🔺 کشف مکانیسم جدید مغز در حل ابهامهای فضایی
🔹 پژوهشگران MIT دریافتند نورونهای قشر پسسپاری (RSC) در موشها میتوانند همزمان چندین فرضیه درباره موقعیت فضایی را در محیطهای مبهم کدگذاری کنند. در آزمایشی پیچیده، موشها با استفاده از نشانههای دیداری یکسان، باید موقعیت صحیح را برای دریافت پاداش تشخیص میدادند.
🔹 نورونهای RSC الگوهای فعالیت متفاوتی برای هر فرضیه ایجاد کردند. این الگوها تا زمان رفع ابهام فعال ماندند و سپس تنها الگوی مربوط به فرضیه صحیح حفظ شد. این نخستین مشاهده مستقیم از کدگذاری مبتنی بر فرضیه در مغز است.
❕ قشر پسسپاری (RSC)
ناحیهای در مغز که اطلاعات دیداری، فضایی و حافظه را برای ناوبری یکپارچه میکند.
❕ شبکههای عصبی کمبُعد
ساختارهایی در مغز که با اتصالات قوی بین نورونها، امکان محاسبات پیچیده (مانند نگهداری همزمان فرضیهها) را فراهم میکنند.
🔹 جالبتر آنکه فعالیت مغز موشها مشابه پیشبینیهای شبکههای عصبی مصنوعی بود که برای همین وظیفه آموزش دیده بودند! این نشان میدهد مغز از مکانیسمهای محاسباتی مشابه هوش مصنوعی برای استدلال فضایی استفاده میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصبشناسی #هوش_مصنوعی #مغز
🔹 پژوهشگران MIT دریافتند نورونهای قشر پسسپاری (RSC) در موشها میتوانند همزمان چندین فرضیه درباره موقعیت فضایی را در محیطهای مبهم کدگذاری کنند. در آزمایشی پیچیده، موشها با استفاده از نشانههای دیداری یکسان، باید موقعیت صحیح را برای دریافت پاداش تشخیص میدادند.
🔹 نورونهای RSC الگوهای فعالیت متفاوتی برای هر فرضیه ایجاد کردند. این الگوها تا زمان رفع ابهام فعال ماندند و سپس تنها الگوی مربوط به فرضیه صحیح حفظ شد. این نخستین مشاهده مستقیم از کدگذاری مبتنی بر فرضیه در مغز است.
❕ قشر پسسپاری (RSC)
ناحیهای در مغز که اطلاعات دیداری، فضایی و حافظه را برای ناوبری یکپارچه میکند.
❕ شبکههای عصبی کمبُعد
ساختارهایی در مغز که با اتصالات قوی بین نورونها، امکان محاسبات پیچیده (مانند نگهداری همزمان فرضیهها) را فراهم میکنند.
🔹 جالبتر آنکه فعالیت مغز موشها مشابه پیشبینیهای شبکههای عصبی مصنوعی بود که برای همین وظیفه آموزش دیده بودند! این نشان میدهد مغز از مکانیسمهای محاسباتی مشابه هوش مصنوعی برای استدلال فضایی استفاده میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصبشناسی #هوش_مصنوعی #مغز
Neuroscience News
Brain Area Stores and Resolves Hypotheses for Landmark Ambiguity
Researchers have discovered that the mouse brain can simultaneously encode multiple hypotheses about its spatial location while navigating environments with ambiguous landmarks.
🔺 اروپا به میسترال بال میدهد: طلوع یک رقیب مستقل در عرصه هوش مصنوعی
🔹 استارتاپ فرانسوی میسترال (Mistral) با انعقاد قراردادهای چندصدمیلیوندلاری و برنامهریزی برای جذب سرمایه ۱ میلیارد دلاری، به دنبال ایجاد زیرساخت مستقل هوش مصنوعی در برابر غولهای آمریکایی و چینی است.
🔹 علت رشد انفجاری؟ افزایش تقاضا برای «استقلال راهبردی» بهویژه پس از بازگشت ترامپ به سیاست. آرتور منش، مدیرعامل میسترال:
❕ استقلال راهبردی در هوش مصنوعی
تلاش کشورها برای توسعه فناوریهای بومی جهت جلوگیری از وابستگی به قدرتهای خارجی در حوزههای حساس (امنیت، دفاع، زیرساخت).
🔹 میسترال که توسط سه محقق سابق متا و دیپمایند تأسیس شده، با مدلهای اوپنسورس خود به مشتریان امکان بررسی و تنظیم داخلی سیستمها را میدهد. این رویکرد رقیبی برای OpenAI و مدلهای چینی مانند DeepSeek است.
🔹 برنامههای کلیدی:
- ساخت دیتاسنتر بزرگ در حومه پاریس
- همکاری با سرمایهگذاران اماراتی (G42 و MGX)
- توسعه تیمهای مشاوره تخصصی شبیه پالانتیر
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #استارتاپ
🔹 استارتاپ فرانسوی میسترال (Mistral) با انعقاد قراردادهای چندصدمیلیوندلاری و برنامهریزی برای جذب سرمایه ۱ میلیارد دلاری، به دنبال ایجاد زیرساخت مستقل هوش مصنوعی در برابر غولهای آمریکایی و چینی است.
🔹 علت رشد انفجاری؟ افزایش تقاضا برای «استقلال راهبردی» بهویژه پس از بازگشت ترامپ به سیاست. آرتور منش، مدیرعامل میسترال:
«شرکتهای اروپایی میخواهند وابستگی خود به ارائهدهندگان آمریکایی را کاهش دهند.»
❕ استقلال راهبردی در هوش مصنوعی
تلاش کشورها برای توسعه فناوریهای بومی جهت جلوگیری از وابستگی به قدرتهای خارجی در حوزههای حساس (امنیت، دفاع، زیرساخت).
🔹 میسترال که توسط سه محقق سابق متا و دیپمایند تأسیس شده، با مدلهای اوپنسورس خود به مشتریان امکان بررسی و تنظیم داخلی سیستمها را میدهد. این رویکرد رقیبی برای OpenAI و مدلهای چینی مانند DeepSeek است.
🔹 برنامههای کلیدی:
- ساخت دیتاسنتر بزرگ در حومه پاریس
- همکاری با سرمایهگذاران اماراتی (G42 و MGX)
- توسعه تیمهای مشاوره تخصصی شبیه پالانتیر
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #استارتاپ
Ft
Europe’s Mistral benefits from search for artificial intelligence alternatives
Start-up has embarked on expansion of its own infrastructure and secured significant contracts
🔺 آیا مدیتیشن حواس ما را تیزتر میکند یا ذهنمان را فریب میدهد؟
🔹 مطالعهای جدید در حوزه علوم اعصاب نشان میدهد افرادی که بهطور منظم مدیتیشن ذهنآگاهی انجام میدهند، تجربیات حسی بدن خود را راحتتر از دیگران درک میکنند. اما این آگاهی بیشتر لزوماً به معنای دقت بالاتر نیست. محققان دریافتند که مراقبهکنندگان باتجربه، بیشتر احتمال دارد که یک لمس بسیار ضعیف را احساس کنند، حتی زمانی که در واقع هیچ لمسی وجود نداشته است!
❕ فیلتر حسی (Sensory Gating) یک مکانیسم عصبی است که به مغز اجازه میدهد تا اطلاعات حسی نامربوط یا ضعیف را نادیده بگیرد تا از پردازش بیش از حد اطلاعات جلوگیری کند. این مطالعه نشان میدهد که مدیتیشن ممکن است این فیلتر را «ضعیفتر» یا این دروازه را «بازتر» کند و باعث شود سیگنالهای ضعیفتری به سطح آگاهی برسند.
🔹 این تغییر رفتاری با الگوهای مشخصی در فعالیت مغز مرتبط بود. با استفاده از نوار مغزی (EEG)، دانشمندان مشاهده کردند که در مراقبهکنندگان، سطح «امواج آلفا» در ناحیه حسی مغز درست قبل از دریافت محرک، بهطور قابل توجهی پایینتر است. تحلیلها نشان داد که فعالیت کمتر امواج آلفا، احتمال گزارش یک لمس را (چه واقعی و چه غیرواقعی) افزایش میدهد.
❕ امواج آلفا (Alpha Waves) نوعی از امواج مغزی هستند که معمولاً با حالت آرامش و عدم تمرکز فعال روی دنیای بیرون مرتبط هستند. کاهش این امواج در یک ناحیه حسی از مغز، اغلب به عنوان نشانهای از افزایش «تحریکپذیری» یا «آمادگی» آن ناحیه برای پردازش اطلاعات تفسیر میشود.
🔹 به زبان ساده، به نظر میرسد مدیتیشن به جای تیزتر کردن حواس، آستانه تصمیمگیری مغز را برای پذیرش یک حس تغییر میدهد. مغز مراقبهکنندگان دروازه حسی خود را کمی بازتر نگه میدارد و به سیگنالهای ضعیفی که دیگران ممکن است نادیده بگیرند، اجازه ورود به حیطه آگاهی را میدهد. این یافته میتواند توضیح دهد که چرا ذهنآگاهی به افزایش آگاهی از بدن و تنظیم هیجانات کمک میکند.
🔹 البته محققان تاکید میکنند که این مطالعه از نوع «مقطعی» بوده و نمیتواند اثبات کند که مدیتیشن علت این تغییرات است. ممکن است افرادی که به طور طبیعی چنین ویژگیهایی دارند، بیشتر به سمت مدیتیشن کشیده شوند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مدیتیشن #ذهن_آگاهی #علوم_اعصاب #مغز #روانشناسی
🔹 مطالعهای جدید در حوزه علوم اعصاب نشان میدهد افرادی که بهطور منظم مدیتیشن ذهنآگاهی انجام میدهند، تجربیات حسی بدن خود را راحتتر از دیگران درک میکنند. اما این آگاهی بیشتر لزوماً به معنای دقت بالاتر نیست. محققان دریافتند که مراقبهکنندگان باتجربه، بیشتر احتمال دارد که یک لمس بسیار ضعیف را احساس کنند، حتی زمانی که در واقع هیچ لمسی وجود نداشته است!
❕ فیلتر حسی (Sensory Gating) یک مکانیسم عصبی است که به مغز اجازه میدهد تا اطلاعات حسی نامربوط یا ضعیف را نادیده بگیرد تا از پردازش بیش از حد اطلاعات جلوگیری کند. این مطالعه نشان میدهد که مدیتیشن ممکن است این فیلتر را «ضعیفتر» یا این دروازه را «بازتر» کند و باعث شود سیگنالهای ضعیفتری به سطح آگاهی برسند.
🔹 این تغییر رفتاری با الگوهای مشخصی در فعالیت مغز مرتبط بود. با استفاده از نوار مغزی (EEG)، دانشمندان مشاهده کردند که در مراقبهکنندگان، سطح «امواج آلفا» در ناحیه حسی مغز درست قبل از دریافت محرک، بهطور قابل توجهی پایینتر است. تحلیلها نشان داد که فعالیت کمتر امواج آلفا، احتمال گزارش یک لمس را (چه واقعی و چه غیرواقعی) افزایش میدهد.
❕ امواج آلفا (Alpha Waves) نوعی از امواج مغزی هستند که معمولاً با حالت آرامش و عدم تمرکز فعال روی دنیای بیرون مرتبط هستند. کاهش این امواج در یک ناحیه حسی از مغز، اغلب به عنوان نشانهای از افزایش «تحریکپذیری» یا «آمادگی» آن ناحیه برای پردازش اطلاعات تفسیر میشود.
🔹 به زبان ساده، به نظر میرسد مدیتیشن به جای تیزتر کردن حواس، آستانه تصمیمگیری مغز را برای پذیرش یک حس تغییر میدهد. مغز مراقبهکنندگان دروازه حسی خود را کمی بازتر نگه میدارد و به سیگنالهای ضعیفی که دیگران ممکن است نادیده بگیرند، اجازه ورود به حیطه آگاهی را میدهد. این یافته میتواند توضیح دهد که چرا ذهنآگاهی به افزایش آگاهی از بدن و تنظیم هیجانات کمک میکند.
🔹 البته محققان تاکید میکنند که این مطالعه از نوع «مقطعی» بوده و نمیتواند اثبات کند که مدیتیشن علت این تغییرات است. ممکن است افرادی که به طور طبیعی چنین ویژگیهایی دارند، بیشتر به سمت مدیتیشن کشیده شوند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مدیتیشن #ذهن_آگاهی #علوم_اعصاب #مغز #روانشناسی
PsyPost
Neuroimaging study suggests mindfulness meditation lowers sensory gating
A new study finds that mindfulness meditators are more likely to report feeling a touch — even when none occurs — and that this sensitivity is linked to altered brain rhythms.
🔺 چرا پشههای نر شنوندگان بهتری هستند و این چه کمکی به کنترل آنها میکند؟
🔹 دانشمندان مدتهاست از تلههای صوتی برای به دام انداختن پشههای نر استفاده میکنند. این تلهها با تقلید صدای بال زدن پشههای ماده، نرها را جذب میکنند تا آنها را عقیم کنند. اما این تلهها در عمل بازدهی بسیار پایینی دارند. مطالعهای جدید از دانشگاه ناگویا دلیل این ناکامی را فاش میکند: شنوایی پشههای نر بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میشد.
🔹 این پژوهش نشان میدهد که پشههای نر فقط به یک فرکانس خاص گوش نمیدهند. آنها میتوانند طیف وسیعی از فرکانسها (۱۵۰ تا ۵۰۰ هرتز) را بشنوند، در حالی که دامنه شنوایی مادهها محدودتر است (۱۰۰ تا ۲۰۰ هرتز). نرها نه تنها صدای بال زدن مادهها، بلکه ترکیب فرکانسهایی که در یک ازدحام شلوغ از پشهها ایجاد میشود را نیز تشخیص میدهند. به همین دلیل، تلههایی که فقط یک صدای ساده را تقلید میکنند، برایشان جذاب نیستند.
❕ مژکها (Cilia) ساختارهای مو مانندی در پایه آنتن پشهها هستند که ارتعاشات صوتی را تشخیص میدهند. محققان دریافتند که پشههای نر ژنهای بیشتری مرتبط با این مژکها را بیان میکنند که به آنها حساسیت شنوایی بالاتری میبخشد. این یک سازوکار تخصصی و پیشرفته برای موفقیت در جفتیابی است.
🔹 این مطالعه با استفاده از تصویربرداری کلسیم برای بررسی فعالیت مغز پشهها، نشان داد که مغز نرها الگوهای پردازش صوتی متنوعتری نسبت به مادهها دارد. جالبتر اینکه برخی نورونها در مغز پشههای نر با شنیدن فرکانسهای خاص «فعالیت منفی» نشان میدهند. این ویژگی به آنها کمک میکند تا صداهای مزاحم را فیلتر کرده و روی صدای جفت بالقوه خود تمرکز کنند.
❕ شنوایی در پشهها یک کارکرد دوگانه دارد. این سیستم نه تنها برای جفتیابی تکامل یافته، بلکه یک ابزار حیاتی برای بقا نیز هست. هر دو جنس نر و ماده به فرکانسهای پایینی که مشابه صدای بال زدن شکارچیانی مانند سنجاقکهاست، واکنش نشان میدهند. این یعنی آنها همزمان که به دنبال جفت میگردند، مراقب خطر نیز هستند.
🔹 با درک این سیستم شنوایی پیچیده، دانشمندان اکنون میتوانند تلههای صوتی هوشمندانهتری طراحی کنند که صداهای ترکیبی و واقعیتری را تقلید کرده و پشههای نر بیشتری را به دام بیندازند. این رویکرد میتواند راهی جدید برای کنترل جمعیت پشهها و کاهش بیماریهایی باشد که توسط آنها منتقل میشوند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حشره_شناسی #پشه #فناوری #سلامت_عمومی
🔹 دانشمندان مدتهاست از تلههای صوتی برای به دام انداختن پشههای نر استفاده میکنند. این تلهها با تقلید صدای بال زدن پشههای ماده، نرها را جذب میکنند تا آنها را عقیم کنند. اما این تلهها در عمل بازدهی بسیار پایینی دارند. مطالعهای جدید از دانشگاه ناگویا دلیل این ناکامی را فاش میکند: شنوایی پشههای نر بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میشد.
🔹 این پژوهش نشان میدهد که پشههای نر فقط به یک فرکانس خاص گوش نمیدهند. آنها میتوانند طیف وسیعی از فرکانسها (۱۵۰ تا ۵۰۰ هرتز) را بشنوند، در حالی که دامنه شنوایی مادهها محدودتر است (۱۰۰ تا ۲۰۰ هرتز). نرها نه تنها صدای بال زدن مادهها، بلکه ترکیب فرکانسهایی که در یک ازدحام شلوغ از پشهها ایجاد میشود را نیز تشخیص میدهند. به همین دلیل، تلههایی که فقط یک صدای ساده را تقلید میکنند، برایشان جذاب نیستند.
❕ مژکها (Cilia) ساختارهای مو مانندی در پایه آنتن پشهها هستند که ارتعاشات صوتی را تشخیص میدهند. محققان دریافتند که پشههای نر ژنهای بیشتری مرتبط با این مژکها را بیان میکنند که به آنها حساسیت شنوایی بالاتری میبخشد. این یک سازوکار تخصصی و پیشرفته برای موفقیت در جفتیابی است.
🔹 این مطالعه با استفاده از تصویربرداری کلسیم برای بررسی فعالیت مغز پشهها، نشان داد که مغز نرها الگوهای پردازش صوتی متنوعتری نسبت به مادهها دارد. جالبتر اینکه برخی نورونها در مغز پشههای نر با شنیدن فرکانسهای خاص «فعالیت منفی» نشان میدهند. این ویژگی به آنها کمک میکند تا صداهای مزاحم را فیلتر کرده و روی صدای جفت بالقوه خود تمرکز کنند.
❕ شنوایی در پشهها یک کارکرد دوگانه دارد. این سیستم نه تنها برای جفتیابی تکامل یافته، بلکه یک ابزار حیاتی برای بقا نیز هست. هر دو جنس نر و ماده به فرکانسهای پایینی که مشابه صدای بال زدن شکارچیانی مانند سنجاقکهاست، واکنش نشان میدهند. این یعنی آنها همزمان که به دنبال جفت میگردند، مراقب خطر نیز هستند.
🔹 با درک این سیستم شنوایی پیچیده، دانشمندان اکنون میتوانند تلههای صوتی هوشمندانهتری طراحی کنند که صداهای ترکیبی و واقعیتری را تقلید کرده و پشههای نر بیشتری را به دام بیندازند. این رویکرد میتواند راهی جدید برای کنترل جمعیت پشهها و کاهش بیماریهایی باشد که توسط آنها منتقل میشوند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #حشره_شناسی #پشه #فناوری #سلامت_عمومی
Earth.com
Scientists learn how mosquitoes outsmart human tricks and traps - Earth.com
A new study uncovers how male mosquitoes are able to locate females and evade human defenses by using sound.
🔺 کشف شگفتانگیز در زیر توربینهای بادی دریایی: پناهگاهی برای کوسهها؟
🔹 دانشمندان در یک پژوهش جدید به کشفی غیرمنتظره در آبهای اطراف مزارع بادی دریایی در دریای شمال دست یافتند. نمونههای آب جمعآوریشده از این مناطق حاوی ردپای DNA چندین گونه کوسه و سفرهماهی، از جمله کوسه آسوده، گربه کوسه خالدار و چندین گونه سفرهماهی بوده است. این در حالی است که مشاهده مستقیم این موجودات بسیار نادر است.
🔹 این کشف با استفاده از یک روش نوآورانه به نام «DNA محیطی» (eDNA) انجام شد. محققان به جای تلاش برای یافتن و ردیابی خود حیوانات، صرفاً با تحلیل نمونههای آب، DNA آزاد شده از پوست، مخاط یا فضولات آنها را شناسایی کردند.
❕ دیانای محیطی (eDNA) یک ابزار قدرتمند در بومشناسی مدرن است. موجودات زنده دائماً در محیط اطراف خود ردپاهایی از DNA به جا میگذارند. با جمعآوری و تحلیل آب، خاک یا هوا، دانشمندان میتوانند تصویری دقیق از تنوع زیستی یک منطقه به دست آورند، بدون آنکه نیاز به مشاهده یا به دام انداختن حیوانات داشته باشند.
🔹 اما چرا این شکارچیان بزرگ در اطراف سازههای انسانی جمع شدهاند؟ محققان معتقدند دلیل اصلی، ممنوعیت یک نوع ماهیگیری مخرب است. برای محافظت از کابلهای برق زیردریایی توربینها، «ماهیگیری ترال» در این مناطق ممنوع است.
❕ ماهیگیری ترال (Trawling) روشی است که در آن یک تور بزرگ و سنگین در کف دریا کشیده میشود و هر آنچه در مسیرش باشد را جمع میکند. این روش به اکوسیستم کف دریا آسیب جدی میزند و آن را نابود میکند. ممنوعیت آن باعث میشود بستر دریا دستنخورده باقی بماند و به یک اکوسیستم سالم و غنی برای شکار طبیعی تبدیل شود.
🔹 این یافته نشان میدهد که زیرساختهای انرژی سبز میتوانند بهطور غیرمنتظرهای به پناهگاههایی برای حیات وحش تبدیل شوند. با این حال، محققان با احتیاط میگویند هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است. آنمیک هرمانس، نویسنده اصلی این پژوهش میگوید:
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #انرژی_پاک #تنوع_زیستی #اقیانوس #بوم_شناسی
🔹 دانشمندان در یک پژوهش جدید به کشفی غیرمنتظره در آبهای اطراف مزارع بادی دریایی در دریای شمال دست یافتند. نمونههای آب جمعآوریشده از این مناطق حاوی ردپای DNA چندین گونه کوسه و سفرهماهی، از جمله کوسه آسوده، گربه کوسه خالدار و چندین گونه سفرهماهی بوده است. این در حالی است که مشاهده مستقیم این موجودات بسیار نادر است.
🔹 این کشف با استفاده از یک روش نوآورانه به نام «DNA محیطی» (eDNA) انجام شد. محققان به جای تلاش برای یافتن و ردیابی خود حیوانات، صرفاً با تحلیل نمونههای آب، DNA آزاد شده از پوست، مخاط یا فضولات آنها را شناسایی کردند.
❕ دیانای محیطی (eDNA) یک ابزار قدرتمند در بومشناسی مدرن است. موجودات زنده دائماً در محیط اطراف خود ردپاهایی از DNA به جا میگذارند. با جمعآوری و تحلیل آب، خاک یا هوا، دانشمندان میتوانند تصویری دقیق از تنوع زیستی یک منطقه به دست آورند، بدون آنکه نیاز به مشاهده یا به دام انداختن حیوانات داشته باشند.
🔹 اما چرا این شکارچیان بزرگ در اطراف سازههای انسانی جمع شدهاند؟ محققان معتقدند دلیل اصلی، ممنوعیت یک نوع ماهیگیری مخرب است. برای محافظت از کابلهای برق زیردریایی توربینها، «ماهیگیری ترال» در این مناطق ممنوع است.
❕ ماهیگیری ترال (Trawling) روشی است که در آن یک تور بزرگ و سنگین در کف دریا کشیده میشود و هر آنچه در مسیرش باشد را جمع میکند. این روش به اکوسیستم کف دریا آسیب جدی میزند و آن را نابود میکند. ممنوعیت آن باعث میشود بستر دریا دستنخورده باقی بماند و به یک اکوسیستم سالم و غنی برای شکار طبیعی تبدیل شود.
🔹 این یافته نشان میدهد که زیرساختهای انرژی سبز میتوانند بهطور غیرمنتظرهای به پناهگاههایی برای حیات وحش تبدیل شوند. با این حال، محققان با احتیاط میگویند هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است. آنمیک هرمانس، نویسنده اصلی این پژوهش میگوید:
«ما در تلاشیم تا بفهمیم آیا این حیوانات واقعاً از مزارع بادی به عنوان زیستگاه استفاده میکنند یا به دلیل وجود این سازهها از مسیر اصلی خود جابجا شدهاند.»
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #انرژی_پاک #تنوع_زیستی #اقیانوس #بوم_شناسی
Yahoo News
Scientists make surprising discovery in waters below offshore wind farms: 'We're trying to understand'
The ban has the added benefit of leaving sea floor ecosystems undisturbed and ripe for natural predation.
🔺 شیرجه جسورانه کاوشگر ناسا و رصد یک انفجار مغناطیسی به سمت خورشید
🔹 کاوشگر خورشیدی پارکر ناسا، در حین یکی از شیرجههای نزدیک و خطرناک خود به اتمسفر خورشید، موفق به ثبت جزئیات بیسابقهای از یک انفجار پلاسمای قدرتمند شده است که برخلاف انتظار، به سمت سطح خورشید حرکت میکرد. این کاوشگر همچنین پروتونهایی با انرژی حدود ۱۰۰۰ برابر بیشتر از حد انتظار را اندازهگیری کرد.
🔹 این پدیده شگفتانگیز ناشی از «بازاتصال مغناطیسی» در جو خورشید است؛ فرآیندی انفجاری که در آن خطوط میدان مغناطیسی به طور ناگهانی شکسته و دوباره به هم متصل میشوند. این رویداد، انرژی ذخیرهشده در میدان مغناطیسی خورشید را به انرژی جنبشی تبدیل کرده و ذرات را با سرعتهای فوقالعاده بالا شتاب میدهد.
❕ بازاتصال مغناطیسی (Magnetic Reconnection) یک فرآیند فیزیکی بنیادی در پلاسما است. وقتی خطوط میدان مغناطیسی در هم تنیده میشوند و سپس به طور ناگهانی ساختار خود را تغییر میدهند، مقادیر عظیمی انرژی آزاد میشود. این پدیده مسئول بسیاری از انفجارهای قدرتمند در منظومه شمسی، از جمله شرارههای خورشیدی است.
🔹 درک دقیق این فرآیند برای پیشبینی بهتر «آبوهوای فضایی» حیاتی است. آبوهوای فضایی توسط «باد خورشیدی» و دیگر فورانهای پرانرژی از خورشید هدایت میشود و میتواند تاثیرات جدی بر روی زمین داشته باشد؛ از ایجاد شفقهای قطبی زیبا گرفته تا ایجاد طوفانهای ژئومغناطیسی که میتوانند به ماهوارهها آسیب بزنند، باعث قطعی برق شوند و در سیگنالهای رادیویی و GPS اختلال ایجاد کنند.
❕ باد خورشیدی (Solar Wind) جریان دائمی از ذرات باردار (عمدتاً پروتون و الکترون) است که از لایه بیرونی اتمسفر خورشید، یعنی تاج خورشیدی، به فضا پرتاب میشود. این باد کل منظومه شمسی را در بر میگیرد.
🔹 به گفته محققان، طوفانهای خورشیدی قدرتمند در ماه می ۲۰۲۴ با مختل کردن سیستمهای ناوبری دقیق مبتنی بر GPS که کشاورزان برای کاشت و برداشت از آن استفاده میکنند، خسارتی تا ۵۰۰ میلیون دلار به بار آوردند. دادههای جدید کاوشگر پارکر، به خصوص در میانه چرخه خورشیدی بسیار فعال کنونی، برای محافظت از فناوریهای زمینی ما اهمیتی حیاتی دارند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #فیزیک_خورشیدی #آب_و_هوای_فضایی #کاوشگر_پارکر
🔹 کاوشگر خورشیدی پارکر ناسا، در حین یکی از شیرجههای نزدیک و خطرناک خود به اتمسفر خورشید، موفق به ثبت جزئیات بیسابقهای از یک انفجار پلاسمای قدرتمند شده است که برخلاف انتظار، به سمت سطح خورشید حرکت میکرد. این کاوشگر همچنین پروتونهایی با انرژی حدود ۱۰۰۰ برابر بیشتر از حد انتظار را اندازهگیری کرد.
🔹 این پدیده شگفتانگیز ناشی از «بازاتصال مغناطیسی» در جو خورشید است؛ فرآیندی انفجاری که در آن خطوط میدان مغناطیسی به طور ناگهانی شکسته و دوباره به هم متصل میشوند. این رویداد، انرژی ذخیرهشده در میدان مغناطیسی خورشید را به انرژی جنبشی تبدیل کرده و ذرات را با سرعتهای فوقالعاده بالا شتاب میدهد.
❕ بازاتصال مغناطیسی (Magnetic Reconnection) یک فرآیند فیزیکی بنیادی در پلاسما است. وقتی خطوط میدان مغناطیسی در هم تنیده میشوند و سپس به طور ناگهانی ساختار خود را تغییر میدهند، مقادیر عظیمی انرژی آزاد میشود. این پدیده مسئول بسیاری از انفجارهای قدرتمند در منظومه شمسی، از جمله شرارههای خورشیدی است.
🔹 درک دقیق این فرآیند برای پیشبینی بهتر «آبوهوای فضایی» حیاتی است. آبوهوای فضایی توسط «باد خورشیدی» و دیگر فورانهای پرانرژی از خورشید هدایت میشود و میتواند تاثیرات جدی بر روی زمین داشته باشد؛ از ایجاد شفقهای قطبی زیبا گرفته تا ایجاد طوفانهای ژئومغناطیسی که میتوانند به ماهوارهها آسیب بزنند، باعث قطعی برق شوند و در سیگنالهای رادیویی و GPS اختلال ایجاد کنند.
❕ باد خورشیدی (Solar Wind) جریان دائمی از ذرات باردار (عمدتاً پروتون و الکترون) است که از لایه بیرونی اتمسفر خورشید، یعنی تاج خورشیدی، به فضا پرتاب میشود. این باد کل منظومه شمسی را در بر میگیرد.
🔹 به گفته محققان، طوفانهای خورشیدی قدرتمند در ماه می ۲۰۲۴ با مختل کردن سیستمهای ناوبری دقیق مبتنی بر GPS که کشاورزان برای کاشت و برداشت از آن استفاده میکنند، خسارتی تا ۵۰۰ میلیون دلار به بار آوردند. دادههای جدید کاوشگر پارکر، به خصوص در میانه چرخه خورشیدی بسیار فعال کنونی، برای محافظت از فناوریهای زمینی ما اهمیتی حیاتی دارند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #فیزیک_خورشیدی #آب_و_هوای_فضایی #کاوشگر_پارکر
Live Science
NASA's Parker Solar Probe spots powerful magnetic explosion aimed at the sun's surface
NASA's Parker Solar Probe has directly observed a powerful magnetic explosion in the sun's corona that could help us predict geomagnetic storms on Earth.
❤1