🔺 دلفینها و نهنگهای قاتل به «نقطه بیبازگشت» در فرگشت برای زندگی دوباره در خشکی رسیدهاند
🔹 حدود ۲۵۰ میلیون سال پیش، پستاندارانی که زمانی روی خشکی میزیستند، به تدریج به دریا بازگشتند. نوادگان آنها شامل دلفینها و نهنگهای قاتل امروزیاند—شکارچیانی دریایی با سازگاریهای فوقالعاده که در اقیانوس شکوفا شدهاند. اما پژوهشی تازه نشان میدهد که سفر فرگشتی آنها به نقطهای بحرانی رسیده است. بر اساس این مطالعه، این جانوران اکنون به مرحلهای بیبازگشت وارد شدهاند.
🔹 این پژوهش که در Proceedings of the Royal Society B منتشر شده، تاکید میکند که بدن دلفینها و نهنگهای قاتل آنقدر عمیقاً با محیط آبی سازگار شده که هرگز قادر به فرگشت دوباره برای زندگی در خشکی نخواهند بود. این نقطه عطف فرگشتی، مسیر سازگاری زمینی را برای همیشه میبندد و آنها را برای همیشه به اقیانوس وابسته میکند.
❕ قانون دولو (Dollo’s law): یک اصل فرگشتی که میگوید از دست رفتن صفات پیچیده در طول فرگشت، معمولاً برگشتناپذیر است. فرگشتیافتن شدید آببازسانان برای زندگی دریایی، نمونهای کلیدی از این قانون است.
🔹 تیم پژوهشی به سرپرستی «برونا فارینا» از دانشگاه فریبورگ سوئیس، مسیرهای فرگشتی بیش از ۵٬۶۰۰ گونه پستاندار را بررسی کرد. آنها دریافتند پس از گذار کامل از زندگی نیمهآبی به زندگی تمامآبی، سازگاریهای جانوران برگشتناپذیر میشود.
🔹 دلفینها و نهنگهای قاتل برای بقا در دریا دگرگونیهای بنیادین یافتهاند:
- افزایش اندازه بدن برای حفظ گرمای بهتر در آبهای سرد
- تغییر رژیم غذایی به گوشتخواری محض برای تامین انرژی بالا
- تبدیل اندامهای حرکتی به باله و دگرگونی دم به سیستم پیشرانِ عضلانی
- تطبیق دستگاه تولیدمثل برای زایمان در آب.
🔹 این سازگاریها اگرچه آنها را به شکارچیان برتر اقیانوس تبدیل کرده، اما انعطافپذیری آنها را در برابر تغییرات محیطی کاهش داده است. پژوهشگران هشدار میدهند در مواجهه با تغییرات اقلیمی و آلودگی اقیانوسها، این تخصصیشدگی میتواند خطرناک باشد، زیرا راه فرگشتی برای بازگشت به خشکی وجود ندارد.
❕ چرا بازگشت ناپذیر است؟
ساختار استخوانبندی، سیستم تنفسی متکی به هوای سطح آب، ناتوانی در حرکت روی خشکی، و وابستگی کامل به شکارهای دریایی، از موانع اصلی هستند. حتی نوزادان باید بلافاصله پس از تولد برای تنفس به سطح آب بیایند.
🔹 به گفته فارینا: «این گونهها اکنون در شیوه زندگی آبی خود «به دام افتادهاند». آینده آنها کاملاً به سلامت اقیانوسها گره خورده است و با تهدیدهای فزایندهای روبرو هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #اکوسیستم_دریایی #آببازسانان #زیستشناسی
🔹 حدود ۲۵۰ میلیون سال پیش، پستاندارانی که زمانی روی خشکی میزیستند، به تدریج به دریا بازگشتند. نوادگان آنها شامل دلفینها و نهنگهای قاتل امروزیاند—شکارچیانی دریایی با سازگاریهای فوقالعاده که در اقیانوس شکوفا شدهاند. اما پژوهشی تازه نشان میدهد که سفر فرگشتی آنها به نقطهای بحرانی رسیده است. بر اساس این مطالعه، این جانوران اکنون به مرحلهای بیبازگشت وارد شدهاند.
🔹 این پژوهش که در Proceedings of the Royal Society B منتشر شده، تاکید میکند که بدن دلفینها و نهنگهای قاتل آنقدر عمیقاً با محیط آبی سازگار شده که هرگز قادر به فرگشت دوباره برای زندگی در خشکی نخواهند بود. این نقطه عطف فرگشتی، مسیر سازگاری زمینی را برای همیشه میبندد و آنها را برای همیشه به اقیانوس وابسته میکند.
❕ قانون دولو (Dollo’s law): یک اصل فرگشتی که میگوید از دست رفتن صفات پیچیده در طول فرگشت، معمولاً برگشتناپذیر است. فرگشتیافتن شدید آببازسانان برای زندگی دریایی، نمونهای کلیدی از این قانون است.
🔹 تیم پژوهشی به سرپرستی «برونا فارینا» از دانشگاه فریبورگ سوئیس، مسیرهای فرگشتی بیش از ۵٬۶۰۰ گونه پستاندار را بررسی کرد. آنها دریافتند پس از گذار کامل از زندگی نیمهآبی به زندگی تمامآبی، سازگاریهای جانوران برگشتناپذیر میشود.
🔹 دلفینها و نهنگهای قاتل برای بقا در دریا دگرگونیهای بنیادین یافتهاند:
- افزایش اندازه بدن برای حفظ گرمای بهتر در آبهای سرد
- تغییر رژیم غذایی به گوشتخواری محض برای تامین انرژی بالا
- تبدیل اندامهای حرکتی به باله و دگرگونی دم به سیستم پیشرانِ عضلانی
- تطبیق دستگاه تولیدمثل برای زایمان در آب.
🔹 این سازگاریها اگرچه آنها را به شکارچیان برتر اقیانوس تبدیل کرده، اما انعطافپذیری آنها را در برابر تغییرات محیطی کاهش داده است. پژوهشگران هشدار میدهند در مواجهه با تغییرات اقلیمی و آلودگی اقیانوسها، این تخصصیشدگی میتواند خطرناک باشد، زیرا راه فرگشتی برای بازگشت به خشکی وجود ندارد.
❕ چرا بازگشت ناپذیر است؟
ساختار استخوانبندی، سیستم تنفسی متکی به هوای سطح آب، ناتوانی در حرکت روی خشکی، و وابستگی کامل به شکارهای دریایی، از موانع اصلی هستند. حتی نوزادان باید بلافاصله پس از تولد برای تنفس به سطح آب بیایند.
🔹 به گفته فارینا: «این گونهها اکنون در شیوه زندگی آبی خود «به دام افتادهاند». آینده آنها کاملاً به سلامت اقیانوسها گره خورده است و با تهدیدهای فزایندهای روبرو هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #اکوسیستم_دریایی #آببازسانان #زیستشناسی
The Daily Galaxy - Great Discoveries Channel
It’s Official: Dolphins and Orcas Have Passed the “Point of No Return” in Their Evolution to Live on Land Again
They once walked on land—but dolphins and orcas are now stuck in the sea for good. A new study uncovers the hidden cost of their ocean success.
🔺 کشف شواهد جدید دربارهٔ منشأ سیاهچالههای میانجرم توسط دانشمندان آمریکایی
🔹 دانشمندان با بررسی دادههای رصدخانههای موج گرانشی، شواهدی از ادغام سیاهچالههایی با جرم ۱۰۰ تا ۳۰۰ برابر خورشید یافتهاند. این اجرام که «سیاهچالههای میانجرم» نامیده میشوند، حلقهٔ گمشده بین سیاهچالههای ستارهای (۵ تا ۵۰ جرم خورشیدی) و ابرسیاهچالههای کلانجرم (میلیونها تا میلیاردها جرم خورشیدی) محسوب میشوند.
🔹 چهار پژوهش جدید بهسرپرستی پروفسور کاران جانی از دانشگاه وندربیلت، دادههای رصدخانههای «لایگو» در آمریکا و «ویرگو» در ایتالیا را بازبینی کردهاند. نتایج نشان میدهد موجهای گرانشی شناساییشده مربوط به بزرگترین برخوردهای سیاهچالهای ثبتشده تاکنون هستند.
❕ موجهای گرانشی (Gravitational Waves) امواجی در ساختار فضا-زمان هستند که توسط رویدادهای عظیم کیهانی مانند ادغام سیاهچالهها تولید میشوند. کشف آنها اولینبار در سال ۲۰۱۵ تأیید شد و جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۷ را به همراه داشت.
🔹 به گفتهٔ جانی، این سیاهچالهها مانند فسیلهای کیهانی، سرنخهایی از نخستین ستارگان جهان پس از مهبانگ (بیگبنگ) در خود دارند. ردیابهای زمینی مانند لایگو تنها لحظات پایانی ادغام را ثبت میکنند، بنابراین برای درک چگونگی شکلگیری آنها نیاز به روشهای جدیدی است.
🔹 پژوهشهای تکمیلی نشان میدهد مأموریت فضایی «لیزا» (LISA) - پروژه مشترک آژانس فضایی اروپا و ناسا که قرار است در دههٔ ۲۰۳۰ پرتاب شود - قادر خواهد بود سالها پیش از ادغام نهایی، این سیاهچالهها را ردیابی کند. این موضوع پنجرهای جدید به منشأ و فرگشت (تکامل) آنها میگشاید.
🔹 تیم تحقیقاتی در حال بررسی امکان استفاده از ردیابهای موج گرانشی روی ماه است. دسترسی به بسامدهای پایینتر موج گرانشی از سطح ماه میتواند محیطهای تشکیل این سیاهچالهها را شناسایی کند؛ چیزی که رصدخانههای زمینی قادر به انجام آن نیستند.
❕ پروژهٔ «لیزا» (LISA) یک رصدگر لیزری تداخلسنج فضایی است که از سه ماهواره تشکیل شده و مثلثی با فاصلهٔ ۲.۵ میلیون کیلومتری تشکیل میدهد. این سیستم قادر به تشخیص تغییرات فاصلهای به کوچکی یک تریلیونم موی انسان است!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #نجوم #فضا #امواج_گرانشی
🔹 دانشمندان با بررسی دادههای رصدخانههای موج گرانشی، شواهدی از ادغام سیاهچالههایی با جرم ۱۰۰ تا ۳۰۰ برابر خورشید یافتهاند. این اجرام که «سیاهچالههای میانجرم» نامیده میشوند، حلقهٔ گمشده بین سیاهچالههای ستارهای (۵ تا ۵۰ جرم خورشیدی) و ابرسیاهچالههای کلانجرم (میلیونها تا میلیاردها جرم خورشیدی) محسوب میشوند.
🔹 چهار پژوهش جدید بهسرپرستی پروفسور کاران جانی از دانشگاه وندربیلت، دادههای رصدخانههای «لایگو» در آمریکا و «ویرگو» در ایتالیا را بازبینی کردهاند. نتایج نشان میدهد موجهای گرانشی شناساییشده مربوط به بزرگترین برخوردهای سیاهچالهای ثبتشده تاکنون هستند.
❕ موجهای گرانشی (Gravitational Waves) امواجی در ساختار فضا-زمان هستند که توسط رویدادهای عظیم کیهانی مانند ادغام سیاهچالهها تولید میشوند. کشف آنها اولینبار در سال ۲۰۱۵ تأیید شد و جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۷ را به همراه داشت.
🔹 به گفتهٔ جانی، این سیاهچالهها مانند فسیلهای کیهانی، سرنخهایی از نخستین ستارگان جهان پس از مهبانگ (بیگبنگ) در خود دارند. ردیابهای زمینی مانند لایگو تنها لحظات پایانی ادغام را ثبت میکنند، بنابراین برای درک چگونگی شکلگیری آنها نیاز به روشهای جدیدی است.
🔹 پژوهشهای تکمیلی نشان میدهد مأموریت فضایی «لیزا» (LISA) - پروژه مشترک آژانس فضایی اروپا و ناسا که قرار است در دههٔ ۲۰۳۰ پرتاب شود - قادر خواهد بود سالها پیش از ادغام نهایی، این سیاهچالهها را ردیابی کند. این موضوع پنجرهای جدید به منشأ و فرگشت (تکامل) آنها میگشاید.
🔹 تیم تحقیقاتی در حال بررسی امکان استفاده از ردیابهای موج گرانشی روی ماه است. دسترسی به بسامدهای پایینتر موج گرانشی از سطح ماه میتواند محیطهای تشکیل این سیاهچالهها را شناسایی کند؛ چیزی که رصدخانههای زمینی قادر به انجام آن نیستند.
❕ پروژهٔ «لیزا» (LISA) یک رصدگر لیزری تداخلسنج فضایی است که از سه ماهواره تشکیل شده و مثلثی با فاصلهٔ ۲.۵ میلیون کیلومتری تشکیل میدهد. این سیستم قادر به تشخیص تغییرات فاصلهای به کوچکی یک تریلیونم موی انسان است!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #نجوم #فضا #امواج_گرانشی
Interesting Engineering
Intermediate-mass black holes' origin evidence reveals new details
Scientists have uncovered new evidence helping to understand intermediate-mass black holes, thought to be the rare “missing links” in black hole evolution.
🔺 هشدار علمی: مصرف ماریجوانا عملکرد عروق خونی را تا ۵۰٪ کاهش میدهد
🔹 پژوهش تازه دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو (UCSF) نشان میدهد مصرف مزمن ماریجوانا - چه دود و چه خوراکی - عملکرد عروق خونی را تا ۵۰٪ کاهش میدهد. این میزان آسیب، قابلمقایسه با تأثیرات منفی مصرف دخانیات است.
🔹 در این مطالعه که روی ۵۵ بزرگسال سالم انجام شد، مصرفکنندگان منظم (حداقل ۳ بار در هفته به مدت >۱ سال) کاهش چشمگیر عملکرد اندوتلیال عروق را نشان دادند. این اختلال، خطر حمله قلبی و فشار خون بالا را افزایش میدهد.
❕ عملکرد عروقی (Vascular function) به توانایی رگهای خونی برای انبساط و انقباض جهت تنظیم جریان خون اشاره دارد. اختلال در این عملکرد، یکی از عوامل پیشبینیکننده بیماریهای قلبیعروقی است.
🔹 یافتهی کلیدی:
• مصرفکنندگان با دود: کاهش عملکرد عروقی + آسیب به سلولهای اندوتلیال (پوشش داخلی رگها)
• مصرفکنندگان خوراکی (ماریجوانا خوراکی): کاهش عملکرد عروقی بدون آسیب به سلولهای اندوتلیال
🔹 این تفاوت نشان میدهد مکانیسم آسیبزایی THC (تتراهیدروکانابینول) در روشهای مصرف متفاوت است. بهگفته دکتر لیلا محمودی، نویسنده اصلی: «سیگار ماریجوانا از مسیرهای متفاوتی نسبت به THC خوراکی به عروق آسیب میزند».
❕ سلولهای اندوتلیال (Endothelial cells) لایهی داخلی تمام رگهای خونی و لنفاوی را تشکیل میدهند. این سلولها در تنظیم انعقاد خون، پاسخهای التهابی و تنش اکسیداتیو نقش حیاتی دارند.
🔹 نکته نگرانکننده: حتی مصرفکنندگان طولانیمدت خوراکیهای ماریجوانا (میانگین ۵ سال) نیز کاهش ۵۰٪ی عملکرد عروقی را نشان دادند که خطرات قلبیعروقی را افزایش میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_قلب #ماریجوانا #سیستم_عروقی
🔹 پژوهش تازه دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو (UCSF) نشان میدهد مصرف مزمن ماریجوانا - چه دود و چه خوراکی - عملکرد عروق خونی را تا ۵۰٪ کاهش میدهد. این میزان آسیب، قابلمقایسه با تأثیرات منفی مصرف دخانیات است.
🔹 در این مطالعه که روی ۵۵ بزرگسال سالم انجام شد، مصرفکنندگان منظم (حداقل ۳ بار در هفته به مدت >۱ سال) کاهش چشمگیر عملکرد اندوتلیال عروق را نشان دادند. این اختلال، خطر حمله قلبی و فشار خون بالا را افزایش میدهد.
❕ عملکرد عروقی (Vascular function) به توانایی رگهای خونی برای انبساط و انقباض جهت تنظیم جریان خون اشاره دارد. اختلال در این عملکرد، یکی از عوامل پیشبینیکننده بیماریهای قلبیعروقی است.
🔹 یافتهی کلیدی:
• مصرفکنندگان با دود: کاهش عملکرد عروقی + آسیب به سلولهای اندوتلیال (پوشش داخلی رگها)
• مصرفکنندگان خوراکی (ماریجوانا خوراکی): کاهش عملکرد عروقی بدون آسیب به سلولهای اندوتلیال
🔹 این تفاوت نشان میدهد مکانیسم آسیبزایی THC (تتراهیدروکانابینول) در روشهای مصرف متفاوت است. بهگفته دکتر لیلا محمودی، نویسنده اصلی: «سیگار ماریجوانا از مسیرهای متفاوتی نسبت به THC خوراکی به عروق آسیب میزند».
❕ سلولهای اندوتلیال (Endothelial cells) لایهی داخلی تمام رگهای خونی و لنفاوی را تشکیل میدهند. این سلولها در تنظیم انعقاد خون، پاسخهای التهابی و تنش اکسیداتیو نقش حیاتی دارند.
🔹 نکته نگرانکننده: حتی مصرفکنندگان طولانیمدت خوراکیهای ماریجوانا (میانگین ۵ سال) نیز کاهش ۵۰٪ی عملکرد عروقی را نشان دادند که خطرات قلبیعروقی را افزایش میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_قلب #ماریجوانا #سیستم_عروقی
SciTechDaily
Weed Could Be Wrecking Your Heart – Study Uncovers Dangers of Smoking and Edibles
Chronic cannabis use, whether smoked or eaten as edibles, significantly impairs blood vessel function — with risks mirroring those seen in tobacco smokers.
🔺 کاهش ۱۵٪ی خطر زوال عقل با کنترل شدید فشار خون
🔹 مطالعهای گسترده روی ۳۳,۹۹۵ نفر در مناطق روستایی چین نشان میدهد کاهش فشار خون بهمیزان ۲۲/۹.۳ میلیمتر جیوه (سیستولیک/دیاستولیک) طی ۴۸ ماه:
• ۱۵٪ کاهش خطر زوال عقل (Dementia)
• ۱۶٪ کاهش اختلال شناختی بدون زوال عقل (CIND)
🔹 مداخله شامل مشارکت کارکنان غیرپزشک مراقبتهای بهداشتی در جوامع روستایی بود که به بیماران برای رسیدن به هدف فشار خون زیر ۸۰/۱۳۰ میلیمتر جیوه کمک میکردند.
❕ اختلال شناختی بدون زوال عقل (Cognitive Impairment No Dementia - CIND) وضعیتی است که فرد مشکلات شناختی قابلاندازهگیری دارد اما معیارهای کامل تشخیص زوال عقل را ندارد. این حالت میتواند پیشدرآمد زوال عقل باشد یا به دلایل دیگری مانند افسردگی ایجاد شود.
🔹 پروفسور «یینگشیان سان»، نویسنده ارشد مطالعه تأکید میکند:
❕ مطالعه SPRINT-MIND پیشتر کاهش ۱۷٪ی غیرمعنادار خطر زوال عقل را با کنترل فشار خون گزارش کرده بود. این پژوهش جدید با نمونهگیری گستردهتر و روشهای دقیقتر، شواهد قویتری ارائه میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فشار_خون #زوال_عقل #سلامت_مغز
🔹 مطالعهای گسترده روی ۳۳,۹۹۵ نفر در مناطق روستایی چین نشان میدهد کاهش فشار خون بهمیزان ۲۲/۹.۳ میلیمتر جیوه (سیستولیک/دیاستولیک) طی ۴۸ ماه:
• ۱۵٪ کاهش خطر زوال عقل (Dementia)
• ۱۶٪ کاهش اختلال شناختی بدون زوال عقل (CIND)
🔹 مداخله شامل مشارکت کارکنان غیرپزشک مراقبتهای بهداشتی در جوامع روستایی بود که به بیماران برای رسیدن به هدف فشار خون زیر ۸۰/۱۳۰ میلیمتر جیوه کمک میکردند.
❕ اختلال شناختی بدون زوال عقل (Cognitive Impairment No Dementia - CIND) وضعیتی است که فرد مشکلات شناختی قابلاندازهگیری دارد اما معیارهای کامل تشخیص زوال عقل را ندارد. این حالت میتواند پیشدرآمد زوال عقل باشد یا به دلایل دیگری مانند افسردگی ایجاد شود.
🔹 پروفسور «یینگشیان سان»، نویسنده ارشد مطالعه تأکید میکند:
«این یافتهها انگیزهای اضافی برای بیماران مبتلا به فشار خون بالا ایجاد میکند تا نهتنها برای پیشگیری از بیماریهای قلبی، بلکه برای کاهش خطر زوال عقل، فشار خون خود را کنترل کنند.»
❕ مطالعه SPRINT-MIND پیشتر کاهش ۱۷٪ی غیرمعنادار خطر زوال عقل را با کنترل فشار خون گزارش کرده بود. این پژوهش جدید با نمونهگیری گستردهتر و روشهای دقیقتر، شواهد قویتری ارائه میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فشار_خون #زوال_عقل #سلامت_مغز
Neuroscience News
Lowering Blood Pressure May Cut Dementia Risk by Up to 15%
A massive study in rural China found that intensively lowering blood pressure significantly reduces the risk of dementia and cognitive decline in people with hypertension.
🔺 ارسال والس مشهور «بلو دانوب» به فضا در سالگرد تولد آهنگساز و تاسیس آژانس فضایی اروپا
🔹 دیروز در اروپا، همزمانی جالبی رخ داد: دویستمین سالگرد تولد «شاه والسها» یوهان اشتراوس دوم با پنجاهمین سالگرد تاسیس آژانس فضایی اروپا (ESA) مصادف شد.
🔹 به نشانه پیوند خلاقانه بشریت با فضا، قطعه مشهور «بلو دانوب» ۳۱ مه توسط ارکستر سمفونیک وین به سوی فضا ارسال شد. این اقدام الهامگرفته از ناسا است که در سال ۲۰۰۸ قطعه «Across the Universe» بیتلز را به مناسبت پنجاهمین سالگردش به اعماق فضا فرستاد.
🔹 پخش زنده این اجرا همزمان با ارسال رادیویی اثر در نیویورک، مادرید و وین (زادگاه اشتراوس) قابل مشاهده بود. نسخه ارسالی پیشضبط شده تا از مشکلات فنی تبدیل فایل صوتی به امواج رادیویی جلوگیری شود.
❕ والس «بلو دانوب» یکی از شناختهشدهترین قطعات موسیقی کلاسیک است که در رسانههای مختلف از تبلیغات تا کارتونهای لوونی تونز استفاده شده است.
🔹 این قطعه پس از ترک جو زمین (در کمتر از یک ثانیه)، از مریخ عبور کرد و ۲۳ ساعت بعد به وویجر ۱ - دوردستترین ساخته دست بشر که اکنون در فضای میانستارهای (۱۵ میلیارد مایل دورتر) با زمین ارتباط دارد رسید.
🔹 آژانس فضایی اروپا از زمان تاسیس در پروژههای مهمی مانند تلسکوپ هابل، کاسینی و اخیراً جیمز وب با ناسا همکاری داشته است. اعضای اولیه آن شامل ۱۰ کشور اروپایی بود که اکنون به تمام غرب اروپا از جمله اتریش (زادگاه اشتراوس) گسترش یافته است.
[منبع] [اجرای زنده ضبط شده]
🆔 @Science_Focus
#فضا #موسیقی #تاریخ_علم #فناوری_فضایی
🔹 دیروز در اروپا، همزمانی جالبی رخ داد: دویستمین سالگرد تولد «شاه والسها» یوهان اشتراوس دوم با پنجاهمین سالگرد تاسیس آژانس فضایی اروپا (ESA) مصادف شد.
🔹 به نشانه پیوند خلاقانه بشریت با فضا، قطعه مشهور «بلو دانوب» ۳۱ مه توسط ارکستر سمفونیک وین به سوی فضا ارسال شد. این اقدام الهامگرفته از ناسا است که در سال ۲۰۰۸ قطعه «Across the Universe» بیتلز را به مناسبت پنجاهمین سالگردش به اعماق فضا فرستاد.
🔹 پخش زنده این اجرا همزمان با ارسال رادیویی اثر در نیویورک، مادرید و وین (زادگاه اشتراوس) قابل مشاهده بود. نسخه ارسالی پیشضبط شده تا از مشکلات فنی تبدیل فایل صوتی به امواج رادیویی جلوگیری شود.
❕ والس «بلو دانوب» یکی از شناختهشدهترین قطعات موسیقی کلاسیک است که در رسانههای مختلف از تبلیغات تا کارتونهای لوونی تونز استفاده شده است.
🔹 این قطعه پس از ترک جو زمین (در کمتر از یک ثانیه)، از مریخ عبور کرد و ۲۳ ساعت بعد به وویجر ۱ - دوردستترین ساخته دست بشر که اکنون در فضای میانستارهای (۱۵ میلیارد مایل دورتر) با زمین ارتباط دارد رسید.
🔹 آژانس فضایی اروپا از زمان تاسیس در پروژههای مهمی مانند تلسکوپ هابل، کاسینی و اخیراً جیمز وب با ناسا همکاری داشته است. اعضای اولیه آن شامل ۱۰ کشور اروپایی بود که اکنون به تمام غرب اروپا از جمله اتریش (زادگاه اشتراوس) گسترش یافته است.
[منبع] [اجرای زنده ضبط شده]
🆔 @Science_Focus
#فضا #موسیقی #تاریخ_علم #فناوری_فضایی
Good News Network
World’s Most Famous Waltz to Be Beamed into Space on Composer 200th Birthday, and EU Space Agency’s 50th
Embodying the often playful nature of humanity's relation with space and our exploration of it, the Blue Danube will be beamed into space.
🔺 گرمایش قطبی و خطر جابهجایی جریانهای اقیانوسی: هشدار دانشمندان درباره سیلهای گسترده در آمریکا
🔹 قطب شمال با سرعتی بیش از سایر نقاط جهان در حال گرمشدن است. این پدیده نگرانیهایی جدی درباره تأثیر تغییرات قطبی بر جریانهای اقیانوس اطلس ایجاد کرده است. پژوهشگران هشدار میدهند که این جریانهای حیاتی ممکن است ضعیف یا متوقف شوند و به افزایش سطح آب در مناطق آسیبپذیر منجر گردند. شرق آمریکا از فلوریدا تا کارولینا در معرض خطر سیلهای ناگهانی قرار دارد.
🔹 سلن هوزه (Céline Heuzé)، اقلیمشناس دانشگاه گوتنبرگ، همراه تیمی بینالمللی از نروژ، آلمان و بریتانیا، بر تأثیر تغییرات «گرداب بیافورت» (Beaufort Gyre) بر جریان مهم «اِیاِماُسی» (AMOC) تمرکز کردهاند. این جریان، گرمای زمین را توزیع و الگوهای آبوهوایی را تنظیم میکند.
🔹 دانشمندان میگویند ورود آب شیرین ناشی از ذوب یخها به اقیانوس، تعادل طبیعی AMOC را برهم میزند. هِوز هشدار میدهد:
❕ نکات کلیدی علمی:
- سیستم AMOC: سامانه عظیم انتقال گرمای اقیانوسی که مانند نوار نقالهای آب گرم را به شمال و آب سرد را به جنوب منتقل میکند. توقف آن به معنای اختلال گسترده در آبوهوای جهانی است. (Atlantic Meridional Overturning Circulation)
- گرداب بیافورت: جریان چرخشی عظیم در اقیانوس منجمد شمالی که با ذوب یخها، حجم بیسابقهای آب شیرین را در خود ذخیره کرده است.
- مکانیزم تهدید: افزایش آب شیرین (کمچگالتر از آب شور) مانع فروروی آبهای سرد به عمق اقیانوس میشود. این پدیده موتور جریان AMOC را خاموش میکند.
🔹 پیامدهای احتمالی:
- افزایش ۲۵ تا ۵۰ سانتیمتری سطح آب در شرق آمریکا طی دهههای آینده
- تشدید طوفانهای ساحلی و نفوذ آب شور به زمینهای کشاورزی
- تغییر الگوهای بارش در آمازون و اروپا
🔹 راهکارهای امیدبخش:
- کاهش فوری انتشار گازهای گلخانهای برای کُندکردن ذوب یخها
- احیای تالابهای ساحلی به عنوان سپر طبیعی ضد سیل
- بهروزرسانی زیرساختهای شهری در مناطق پرخطر (مثال: پروژههای ضد سیل در نورفولک ویرجینیا)
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#گرمایش_قطبی #اقیانوسشناسی #تغییرات_اقلیمی #سیل #AMOC
🔹 قطب شمال با سرعتی بیش از سایر نقاط جهان در حال گرمشدن است. این پدیده نگرانیهایی جدی درباره تأثیر تغییرات قطبی بر جریانهای اقیانوس اطلس ایجاد کرده است. پژوهشگران هشدار میدهند که این جریانهای حیاتی ممکن است ضعیف یا متوقف شوند و به افزایش سطح آب در مناطق آسیبپذیر منجر گردند. شرق آمریکا از فلوریدا تا کارولینا در معرض خطر سیلهای ناگهانی قرار دارد.
🔹 سلن هوزه (Céline Heuzé)، اقلیمشناس دانشگاه گوتنبرگ، همراه تیمی بینالمللی از نروژ، آلمان و بریتانیا، بر تأثیر تغییرات «گرداب بیافورت» (Beaufort Gyre) بر جریان مهم «اِیاِماُسی» (AMOC) تمرکز کردهاند. این جریان، گرمای زمین را توزیع و الگوهای آبوهوایی را تنظیم میکند.
🔹 دانشمندان میگویند ورود آب شیرین ناشی از ذوب یخها به اقیانوس، تعادل طبیعی AMOC را برهم میزند. هِوز هشدار میدهد:
«کاهش یخهای دریایی ممکن است به نقطه اوج تغییرات برگشتناپذیر (Tipping Point) منجر شود و فروپاشی AMOC را به دنبال داشته باشد.»
❕ نکات کلیدی علمی:
- سیستم AMOC: سامانه عظیم انتقال گرمای اقیانوسی که مانند نوار نقالهای آب گرم را به شمال و آب سرد را به جنوب منتقل میکند. توقف آن به معنای اختلال گسترده در آبوهوای جهانی است. (Atlantic Meridional Overturning Circulation)
- گرداب بیافورت: جریان چرخشی عظیم در اقیانوس منجمد شمالی که با ذوب یخها، حجم بیسابقهای آب شیرین را در خود ذخیره کرده است.
- مکانیزم تهدید: افزایش آب شیرین (کمچگالتر از آب شور) مانع فروروی آبهای سرد به عمق اقیانوس میشود. این پدیده موتور جریان AMOC را خاموش میکند.
🔹 پیامدهای احتمالی:
- افزایش ۲۵ تا ۵۰ سانتیمتری سطح آب در شرق آمریکا طی دهههای آینده
- تشدید طوفانهای ساحلی و نفوذ آب شور به زمینهای کشاورزی
- تغییر الگوهای بارش در آمازون و اروپا
🔹 راهکارهای امیدبخش:
- کاهش فوری انتشار گازهای گلخانهای برای کُندکردن ذوب یخها
- احیای تالابهای ساحلی به عنوان سپر طبیعی ضد سیل
- بهروزرسانی زیرساختهای شهری در مناطق پرخطر (مثال: پروژههای ضد سیل در نورفولک ویرجینیا)
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#گرمایش_قطبی #اقیانوسشناسی #تغییرات_اقلیمی #سیل #AMOC
Earth.com
Polar warming might alter ocean currents and cause massive floods - Earth.com
Arctic ocean is warming at record pace, threatening collapse of AMOC and heightening risk of severe coastal flooding in eastern U.S. states.
🔺 مریخ چگونه جو خود را از دست داد؟ ناسا سرانجام «خورهٔ نامرئی» را شکار کرد!
🔹 دادههای جدید مأموریت MAVEN ناسا (پروژهٔ تکامل جو و مواد فرار مریخ) پس از یک دهه بررسی، پرده از راز بزرگ ناپدید شدن جو مریخ برداشت:
• پدیدهٔ «اسپاترینگ جو» (Atmospheric Sputtering) برای نخستین بار بهطور مستقیم رصد شد.
• ذرات پرانرژی بادهای خورشیدی با جو مریخ برخورد میکنند و اتمهای خنثی (بهویژه آرگون) را به فضا پرتاب میکنند.
• نرخ این فرآیند ۴ برابر بیشتر از حد انتظار است و در طوفانهای خورشیدی تشدید میشود.
🔹 پیوند مرگبار:
- از دست دادن میدان مغناطیسی مریخ (محافظ جو) در میلیاردها سال پیش
+ فعالیت خورشید جوان (انفجار ذرات پرانرژی)
= فرار جو ← ناپدید شدن آب مایع ← تبدیل به جهان خشک امروزی
❕ چرا این کشف انقلابی است؟
۱. 🔎 تأیید فرضیه ۴۰ ساله: دادههای ایزوتوپی گذشته (نسبت آرگون سبک/سنگین) اکنون با مشاهده مستقیم تأیید شد.
۲. ⏳ حل معمای آب: اسپاترینگ، مکانیسم کلیدی در نابودی شرایط پایدار برای آب سطحی مریخ بود.
۳. 🛰 درس برای سکونتپذیری سیارات: سیارات بدون میدان مغناطیسی (مانند مریخ باستان) در معرض نابودی جو توسط ستاره میزبان هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #نجوم #فضا #ناسا #اکتشافات_فضایی
🔹 دادههای جدید مأموریت MAVEN ناسا (پروژهٔ تکامل جو و مواد فرار مریخ) پس از یک دهه بررسی، پرده از راز بزرگ ناپدید شدن جو مریخ برداشت:
• پدیدهٔ «اسپاترینگ جو» (Atmospheric Sputtering) برای نخستین بار بهطور مستقیم رصد شد.
• ذرات پرانرژی بادهای خورشیدی با جو مریخ برخورد میکنند و اتمهای خنثی (بهویژه آرگون) را به فضا پرتاب میکنند.
• نرخ این فرآیند ۴ برابر بیشتر از حد انتظار است و در طوفانهای خورشیدی تشدید میشود.
🔹 پیوند مرگبار:
- از دست دادن میدان مغناطیسی مریخ (محافظ جو) در میلیاردها سال پیش
+ فعالیت خورشید جوان (انفجار ذرات پرانرژی)
= فرار جو ← ناپدید شدن آب مایع ← تبدیل به جهان خشک امروزی
❕ چرا این کشف انقلابی است؟
۱. 🔎 تأیید فرضیه ۴۰ ساله: دادههای ایزوتوپی گذشته (نسبت آرگون سبک/سنگین) اکنون با مشاهده مستقیم تأیید شد.
۲. ⏳ حل معمای آب: اسپاترینگ، مکانیسم کلیدی در نابودی شرایط پایدار برای آب سطحی مریخ بود.
۳. 🛰 درس برای سکونتپذیری سیارات: سیارات بدون میدان مغناطیسی (مانند مریخ باستان) در معرض نابودی جو توسط ستاره میزبان هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #نجوم #فضا #ناسا #اکتشافات_فضایی
The Daily Galaxy - Great Discoveries Channel
An Invisible Force Has Been Eating Away at Mars for Centuries… and NASA Finally Caught It
What really happened to Mars’ thick atmosphere and liquid water? After years of searching, NASA’s MAVEN mission has finally seen the invisible.
🔺 کشف رادیاتور نقطهای جدید: راهحلی انقلابی برای جلوگیری از گرمایش بیشحد توکاماکها
🔹 پژوهشگران در توکاماک TCV دانشگاه EPFL سوئیس، نوع جدیدی از تابش پلاسما بهنام «رادیاتور هدف نقطه-X» (XPTR) کشف کردهاند که با دفع کارآمد گرمای اضافی، از آسیب دیوارههای رآکتورهای همجوشی جلوگیری میکند. این فناوری تحولی کلیدی در توسعه نیروگاههای همجوشی آینده محسوب میشود.
❕ پیشزمینه علمی:
- توکاماک (Tokamak) : دستگاهی دوناتشکل که پلاسمای فوقداغ (∼۱۵۰ میلیون درجه!) را با میدان مغناطیسی قدرتمند محبوس میکند تا شرایط همجوشی هستهای (مثل خورشید) ایجاد شود.
- چالش اصلی: ذرات پرانرژی پلاسما بهمرور به دیوارههای داخلی برخورد کرده، آنها را ذوب میکنند.
- راهحل کنونی: استفاده از دیورتر (Divertor) — قیف مغناطیسی که گرما و ناخالصیها را به منطقهای ایمن هدایت میکند.
🔹 نوآوری جدید: افزودن نقطه-X ثانویه (Secondary X-point) در انتهای کانال دیورتر، منطقهای تابشی بهنام XPTR ایجاد میکند که تا ۸۰٪ انرژی را پیش از رسیدن به دیواره بهشکل نور تابش میدهد.
🔹 دستاورد کلیدی:
- پلاسمای داغ در فاصله ایمن از دیواره مهار میشود.
- عملکرد هسته توکاماک کاملاً حفظ میشود.
- سیستم در توانهای بالا پایدار است.
🔹 این فناوری در توکاماک SPARC (پروژه مشترک MIT و Commonwealth Fusion Systems) بهکار خواهد رفت. کنث لی، سرپرست پژوهش تأکید میکند:
[منبع] [Divertor]
🆔 @Science_Focus
#همجوشی_هستهای #انرژی_پاک #فیزیک_پلاسما #فناوری #توکاماک
🔹 پژوهشگران در توکاماک TCV دانشگاه EPFL سوئیس، نوع جدیدی از تابش پلاسما بهنام «رادیاتور هدف نقطه-X» (XPTR) کشف کردهاند که با دفع کارآمد گرمای اضافی، از آسیب دیوارههای رآکتورهای همجوشی جلوگیری میکند. این فناوری تحولی کلیدی در توسعه نیروگاههای همجوشی آینده محسوب میشود.
❕ پیشزمینه علمی:
- توکاماک (Tokamak) : دستگاهی دوناتشکل که پلاسمای فوقداغ (∼۱۵۰ میلیون درجه!) را با میدان مغناطیسی قدرتمند محبوس میکند تا شرایط همجوشی هستهای (مثل خورشید) ایجاد شود.
- چالش اصلی: ذرات پرانرژی پلاسما بهمرور به دیوارههای داخلی برخورد کرده، آنها را ذوب میکنند.
- راهحل کنونی: استفاده از دیورتر (Divertor) — قیف مغناطیسی که گرما و ناخالصیها را به منطقهای ایمن هدایت میکند.
🔹 نوآوری جدید: افزودن نقطه-X ثانویه (Secondary X-point) در انتهای کانال دیورتر، منطقهای تابشی بهنام XPTR ایجاد میکند که تا ۸۰٪ انرژی را پیش از رسیدن به دیواره بهشکل نور تابش میدهد.
🔹 دستاورد کلیدی:
- پلاسمای داغ در فاصله ایمن از دیواره مهار میشود.
- عملکرد هسته توکاماک کاملاً حفظ میشود.
- سیستم در توانهای بالا پایدار است.
🔹 این فناوری در توکاماک SPARC (پروژه مشترک MIT و Commonwealth Fusion Systems) بهکار خواهد رفت. کنث لی، سرپرست پژوهش تأکید میکند:
«تابش XPTR پاسخی پایدار برای چالش دفع گرما در رآکتورهای آینده است. آزمایشهای توانبالای بعدی، دامنه کاربرد آن را گسترش خواهد داد.»
[منبع] [Divertor]
🆔 @Science_Focus
#همجوشی_هستهای #انرژی_پاک #فیزیک_پلاسما #فناوری #توکاماک
phys.org
A new type of X-point radiator that prevents tokamaks from overheating
Nuclear fusion reactors are highly powerful technologies that can generate energy by fusing (i.e., joining) two light atomic nuclei to form a heavier nucleus. These fusion reactions release large amounts ...
🔺 ساسها: داستان ۶۰,۰۰۰ سال همتکاملی با انسان!
(از غار نئاندرتالها تا شهرهای مدرن)
🔹 پژوهشی در Biology Letters نشان میدهد ساسهای تختخواب (Cimex lectularius) چگونه مسیر تاریخ بشر را دنبال کردند:
• ۶۰,۰۰۰ سال پیش: همزمان با خروج انسان از غارها، میزبان خود را از خفاشها به انسان تغییر دادند.
• ۱۲,۰۰۰ سال پیش: با شکلگیری شهرها در بینالنهرین، جمعیتشان انفجارگونه رشد کرد.
• قرن ۲۰: پس از ریشهکنی ظاهری با DDT، با جهش ژنتیکی بازگشتند!
🔹 رقابت دو سرنوشت:
- ساسهای وابسته به خفاش: پس از عصر یخبندان (Last Glacial Maximum) رو به انقراض.
- ساسهای انسانی: کاهش تنوع ژنتیکی (ناشی از مهاجرت گروه کوچک اولیه) ولی تکثیر در محیط شهری.
❕ چرا این کشف مهم است؟
۱. اولین آفت شهری تاریخ: شهرها با ایجاد زیستگاههای یکنواخت (مثل تختخواب)، تکثیر آنها را ممکن کردند.
۲. آینهٔ تکامل انسان: رشد جمعیت ساسها دقیقاً الگوی گسترش جوامع انسانی را کپی میکند!
۳. پازل مقاومت به سموم: جهش در ژنهای کدکنندهٔ کانالهای سدیمی (کشفشده در ۲۰۲۴) کلید بقای آنهاست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #شهرنشینی #آفات #ژنتیک #ساسشناسی
(از غار نئاندرتالها تا شهرهای مدرن)
🔹 پژوهشی در Biology Letters نشان میدهد ساسهای تختخواب (Cimex lectularius) چگونه مسیر تاریخ بشر را دنبال کردند:
• ۶۰,۰۰۰ سال پیش: همزمان با خروج انسان از غارها، میزبان خود را از خفاشها به انسان تغییر دادند.
• ۱۲,۰۰۰ سال پیش: با شکلگیری شهرها در بینالنهرین، جمعیتشان انفجارگونه رشد کرد.
• قرن ۲۰: پس از ریشهکنی ظاهری با DDT، با جهش ژنتیکی بازگشتند!
🔹 رقابت دو سرنوشت:
- ساسهای وابسته به خفاش: پس از عصر یخبندان (Last Glacial Maximum) رو به انقراض.
- ساسهای انسانی: کاهش تنوع ژنتیکی (ناشی از مهاجرت گروه کوچک اولیه) ولی تکثیر در محیط شهری.
❕ چرا این کشف مهم است؟
۱. اولین آفت شهری تاریخ: شهرها با ایجاد زیستگاههای یکنواخت (مثل تختخواب)، تکثیر آنها را ممکن کردند.
۲. آینهٔ تکامل انسان: رشد جمعیت ساسها دقیقاً الگوی گسترش جوامع انسانی را کپی میکند!
۳. پازل مقاومت به سموم: جهش در ژنهای کدکنندهٔ کانالهای سدیمی (کشفشده در ۲۰۲۴) کلید بقای آنهاست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #شهرنشینی #آفات #ژنتیک #ساسشناسی
SciTechDaily
They Crawled Out of the Cave – And Into Your Mattress: The 60,000-Year Reign of Bed Bugs
Bed bugs evolved with humans, becoming urban survivors and masters of resistance.
🔺 اقیانوسها در حال تاریکتر شدن هستند؛ تهدیدی برای حیات دریایی
🔹 تقریباً تمام حیات اقیانوسی به لایههای بالایی آب که نور خورشید در آن نفوذ میکند (منطقه فوتیک) وابسته است. پژوهش تازه نشان میدهد این پنجره حیاتی نور دریایی طی دو دهه گذشته در بیش از یکپنجم اقیانوسهای جهان در حال کوچکشدن است.
🔹 «توماس دیویس» زیستشناس دریایی دانشگاه پلیموث و «تیم اسمیت» زیستزمینشیمیدان دانشگاه اکستر، با ترکیب دادههای ماهوارهای ناسا (۲۰۰۳-۲۰۲۲) و مدلسازی عددی، کاهش عمق منطقه فوتیک را شناسایی کردند. در ۱۰٪ اقیانوسها، این عمق بیش از ۵۰ متر کاهش یافته و در ۲.۶٪ حتی بیش از ۱۰۰ متر کوچک شده است.
❕ منطقه فوتیک (Photic Zone) لایهای است که نور خورشید و ماه به آن میرسد. گیاهانی مانند فیتوپلانکتونها (Phytoplankton) که پایه زنجیره غذایی هستند و جانورانی از مرجانها تا پستانداران دریایی همگی به این نور وابستهاند. کاهش این فضا رقابت برای منابع را تشدید میکند.
🔹 عوامل اصلی تاریکی آبها:
- افزایش رسوبات و مواد آلی ناشی از فعالیتهای انسانی در مناطق ساحلی
- تغییر الگوهای جریان اقیانوسی بر اثر تغییرات اقلیمی
- شکوفایی جلبکها (Algal Blooms) که نور را مسدود میکنند
🔹 پیامدهای هشداردهنده:
• فشردگی زیستگاههای سهبعدی و رقابت شدیدتر برای غذا
• کاهش توان اقیانوس در جذب کربن و تنظیم آبوهوا
• افزایش رویدادهای مرگومیر جمعی (مانند رویداد اخیر در آبهای استرالیا)
🔹 اسمیت هشدار میدهد:
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #اقیانوسشناسی #محیط_زیست #زیستبوم_آبی
🔹 تقریباً تمام حیات اقیانوسی به لایههای بالایی آب که نور خورشید در آن نفوذ میکند (منطقه فوتیک) وابسته است. پژوهش تازه نشان میدهد این پنجره حیاتی نور دریایی طی دو دهه گذشته در بیش از یکپنجم اقیانوسهای جهان در حال کوچکشدن است.
🔹 «توماس دیویس» زیستشناس دریایی دانشگاه پلیموث و «تیم اسمیت» زیستزمینشیمیدان دانشگاه اکستر، با ترکیب دادههای ماهوارهای ناسا (۲۰۰۳-۲۰۲۲) و مدلسازی عددی، کاهش عمق منطقه فوتیک را شناسایی کردند. در ۱۰٪ اقیانوسها، این عمق بیش از ۵۰ متر کاهش یافته و در ۲.۶٪ حتی بیش از ۱۰۰ متر کوچک شده است.
❕ منطقه فوتیک (Photic Zone) لایهای است که نور خورشید و ماه به آن میرسد. گیاهانی مانند فیتوپلانکتونها (Phytoplankton) که پایه زنجیره غذایی هستند و جانورانی از مرجانها تا پستانداران دریایی همگی به این نور وابستهاند. کاهش این فضا رقابت برای منابع را تشدید میکند.
🔹 عوامل اصلی تاریکی آبها:
- افزایش رسوبات و مواد آلی ناشی از فعالیتهای انسانی در مناطق ساحلی
- تغییر الگوهای جریان اقیانوسی بر اثر تغییرات اقلیمی
- شکوفایی جلبکها (Algal Blooms) که نور را مسدود میکنند
🔹 پیامدهای هشداردهنده:
• فشردگی زیستگاههای سهبعدی و رقابت شدیدتر برای غذا
• کاهش توان اقیانوس در جذب کربن و تنظیم آبوهوا
• افزایش رویدادهای مرگومیر جمعی (مانند رویداد اخیر در آبهای استرالیا)
🔹 اسمیت هشدار میدهد:
«حیوانات وابسته به نور به سطح آب رانده میشوند و این میتواند اکوسیستم دریایی را بهطور بنیادین تغییر دهد. ما نیز برای هوای پاک، غذا و مقابله با تغییرات اقلیمی به سلامت این لایه وابستهایم.»
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #اقیانوسشناسی #محیط_زیست #زیستبوم_آبی
ScienceAlert
The Ocean Is Getting Darker, Threatening All That Lives Within
It's dark enough down there as it is.
🔺 اثر انگشت ۴۳ هزار ساله نئاندرتال در اسپانیا: مدرکی بر تفکر نمادین؟
🔹 در اسپانیا، قدیمیترین اثر انگشت کامل انسانی کشف شد که متعلق به یک مرد جوان نئاندرتال حدود ۴۳,۰۰۰ سال پیش است. این اثر با رنگدانه اخرایی (ochre) روی یک سنگریزه در پناهگاه صخرهای سن لازارو نقش بسته بود. این سنگ دارای شیارهای طبیعی بود که برخی آنها را شبیه به صورت انسان دیدهاند (پاریدولیا - pareidolia).
🔹 محققان با تحلیل دقیق اثر انگشت و رنگدانه، تأیید کردند که این اثر انگشت سبابه راست یک مرد جوان نئاندرتال است و رنگ قرمز استفاده شده نیز اخرایی میباشد. آنها معتقدند قرار دادن عمدی این رنگدانه روی سنگی با ویژگیهای شبیه صورت، نشانهای از تفکر نمادین (symbolic thinking) و پیچیدگی شناختی (cognitive complexity) در نئاندرتالها و احتمالاً تلاشی برای خلق هنر بوده است.
❕ پاریدولیا (pareidolia) پدیدهای روانشناختی است که در آن مغز تمایل دارد در الگوهای تصادفی، اشکال یا چهرههای آشنا را ببیند. در این مورد خاص، شکل طبیعی سنگ که شبیه صورت انسان بوده، ممکن است درک نئاندرتال از آن را تحت تأثیر قرار داده یا تنها تفسیری مدرن از سوی بینندگان باشد.
🔹 با این حال، این تفسیر با چالشهایی روبرو است. برخی کارشناسان این احتمال را که این صرفاً واکنشی از سوی بیننده مدرن به یک الگوی تصادفی باشد، مطرح کرده و در مورد ارزش نمادین و عمدی بودن آن برای نئاندرتالها ابراز تردید کردهاند.
🔹 این کشف، با وجود بحثهای موجود پیرامون تفسیر آن، به تصویر رو به رشد از نئاندرتالها به عنوان گروهی با تواناییهای شناختی پیشرفتهتر از آنچه قبلاً تصور میشد، اضافه میکند و بر پیچیدگی آنها نه صرفاً به عنوان بازمانده، بلکه به عنوان موجوداتی که ممکن است تفکر نمادین داشتهاند، تأکید میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نئاندرتال #باستان_شناسی #انسان_شناسی #دیرینه_شناسی
🔹 در اسپانیا، قدیمیترین اثر انگشت کامل انسانی کشف شد که متعلق به یک مرد جوان نئاندرتال حدود ۴۳,۰۰۰ سال پیش است. این اثر با رنگدانه اخرایی (ochre) روی یک سنگریزه در پناهگاه صخرهای سن لازارو نقش بسته بود. این سنگ دارای شیارهای طبیعی بود که برخی آنها را شبیه به صورت انسان دیدهاند (پاریدولیا - pareidolia).
🔹 محققان با تحلیل دقیق اثر انگشت و رنگدانه، تأیید کردند که این اثر انگشت سبابه راست یک مرد جوان نئاندرتال است و رنگ قرمز استفاده شده نیز اخرایی میباشد. آنها معتقدند قرار دادن عمدی این رنگدانه روی سنگی با ویژگیهای شبیه صورت، نشانهای از تفکر نمادین (symbolic thinking) و پیچیدگی شناختی (cognitive complexity) در نئاندرتالها و احتمالاً تلاشی برای خلق هنر بوده است.
❕ پاریدولیا (pareidolia) پدیدهای روانشناختی است که در آن مغز تمایل دارد در الگوهای تصادفی، اشکال یا چهرههای آشنا را ببیند. در این مورد خاص، شکل طبیعی سنگ که شبیه صورت انسان بوده، ممکن است درک نئاندرتال از آن را تحت تأثیر قرار داده یا تنها تفسیری مدرن از سوی بینندگان باشد.
🔹 با این حال، این تفسیر با چالشهایی روبرو است. برخی کارشناسان این احتمال را که این صرفاً واکنشی از سوی بیننده مدرن به یک الگوی تصادفی باشد، مطرح کرده و در مورد ارزش نمادین و عمدی بودن آن برای نئاندرتالها ابراز تردید کردهاند.
🔹 این کشف، با وجود بحثهای موجود پیرامون تفسیر آن، به تصویر رو به رشد از نئاندرتالها به عنوان گروهی با تواناییهای شناختی پیشرفتهتر از آنچه قبلاً تصور میشد، اضافه میکند و بر پیچیدگی آنها نه صرفاً به عنوان بازمانده، بلکه به عنوان موجوداتی که ممکن است تفکر نمادین داشتهاند، تأکید میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نئاندرتال #باستان_شناسی #انسان_شناسی #دیرینه_شناسی
ynetnews
Ancient fingerprint in Spain may offer new insights into Neanderthal psyche
Neanderthal fingerprint discovered on 43,000-year-old Spanish stone Perico sparks debate over possible use of symbolism; analysis reveals deliberate ochre use and cognitive complexity
🔺 آیا مغز بزرگسالان میتواند نورونهای جدید تولید کند؟
🔹 پژوهشهای علمی درباره امکان تشکیل نورونهای جدید (نورونزایی/Neurogenesis) پس از کودکی در انسان همچنان بحثبرانگیز است. در حالی که مطالعات روی موشها نشان میدهد نورونزایی در هیپوکامپ (مرکز حافظه) تا بزرگسالی ادامه دارد، شواهد انسانی متناقض هستند.
❕ نکات کلیدی:
- شواهد حیوانی: در موشها، عوامل محیطی (مانند محیط غنیشده و ورزش) نورونزایی را افزایش میدهند.
- چالشهای انسانی: روشهای ردیابی نورونهای جدید (مثل تزریق ردیابهای رادیواکتیو) در انسانهای زنده غیراخلاقی است.
- یافتههای متناقض: مطالعهای در ۱۹۹۸ با بررسی بیماران سرطانی، نورونهای جدید در هیپوکامپ افراد ۵۷-۷۲ ساله را شناسایی کرد. پژوهش ۲۰۱۳ با روش تاریخگذاری رادیوکربن نیز این موضوع را تأیید نمود، اما نتایج تکرار نشدهاند.
- شکهای علمی: برخی محققان معتقدند نشانگرهای شیمیایی مورد استفاده ممکن است سلولهای غیرعصبی مانند گلیال را اشتباه نشانهگذاری کنند.
🔹 اگرچه هنوز اجماع علمی وجود ندارد، کشف نورونزایی در بزرگسالان میتواند راهگشای درمان آسیبهای مغزی و بیماریهای عصبی مانند آلزایمر باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #عصبشناسی #سلامت_مغز
🔹 پژوهشهای علمی درباره امکان تشکیل نورونهای جدید (نورونزایی/Neurogenesis) پس از کودکی در انسان همچنان بحثبرانگیز است. در حالی که مطالعات روی موشها نشان میدهد نورونزایی در هیپوکامپ (مرکز حافظه) تا بزرگسالی ادامه دارد، شواهد انسانی متناقض هستند.
❕ نکات کلیدی:
- شواهد حیوانی: در موشها، عوامل محیطی (مانند محیط غنیشده و ورزش) نورونزایی را افزایش میدهند.
- چالشهای انسانی: روشهای ردیابی نورونهای جدید (مثل تزریق ردیابهای رادیواکتیو) در انسانهای زنده غیراخلاقی است.
- یافتههای متناقض: مطالعهای در ۱۹۹۸ با بررسی بیماران سرطانی، نورونهای جدید در هیپوکامپ افراد ۵۷-۷۲ ساله را شناسایی کرد. پژوهش ۲۰۱۳ با روش تاریخگذاری رادیوکربن نیز این موضوع را تأیید نمود، اما نتایج تکرار نشدهاند.
- شکهای علمی: برخی محققان معتقدند نشانگرهای شیمیایی مورد استفاده ممکن است سلولهای غیرعصبی مانند گلیال را اشتباه نشانهگذاری کنند.
🔹 اگرچه هنوز اجماع علمی وجود ندارد، کشف نورونزایی در بزرگسالان میتواند راهگشای درمان آسیبهای مغزی و بیماریهای عصبی مانند آلزایمر باشد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #عصبشناسی #سلامت_مغز
Live Science
Can adults grow new brain cells?
Scientists are still debating whether the human brain is capable of growing new cells past childhood.
🔺 شواهد جدید: لانهسازی پرندگان در قطب شمال ۷۳ میلیون سال پیش!
🔹 کشف فسیلهای استخوان جوجهپرندگان در آلاسکا نشان میدهد پرندگان دستکم ۷۳ میلیون سال پیش در دوران کرتاسه در مدارهای قطبی لانهسازی میکردند. این یافته، تاریخچه سکونت پرندگان در قطب شمال را ۳۰ میلیون سال به عقب میبرد.
❕ نکات کلیدی تحقیق:
- شرایط حفاری: تیم تحقیقاتی در دمای ۳۰- درجه سانتیگراد و در یکی از دورافتادهترین مناطق آلاسکا (Prince Creek Formation) کار میکردند.
- شناسایی جوجهها: استخوانهای اسفنجیِ در حال رشد که خاص جوجهها یا جنینهاست، در غربالگری ذرات زیر ۲ میلیمتر کشف شد.
- همزیستی با دایناسورها: پرندگان همزمان با تیرانوسورها و سراتوپسیها در این منطقه زندگی میکردند.
- نبود پرندگان «مخالف» (enantiornithines): غیبت این گروه پرنده غالب در سایر نقاط جهان، نشاندهنده مزیت تکاملی اجداد پرندگان مدرن در سازگاری با قطب است.
🔹 فسیلها به سه گروه تقسیم میشوند:
۱. پرندگان منقرضشده دنداندار شبیه غواصهای امروزی (loons)
۲. پرندگان منقرضشده شبیه مرغهای دریایی
۳. نمونههای اولیه پرندگان مدرن
— لورن ویلسون، سرپرست تحقیق از دانشگاه پرینستون
🔹 اگرچه رفتار دقیق لانهسازی (ساکن دائم یا مهاجر فصلی) نامشخص است، این کشف ثابت میکند پرندگان دهها میلیون سال زودتر از آنچه تصور میشد، در اکوسیستمهای قطبی نقش کلیدی داشتهاند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینهشناسی #پرندهشناسی #قطب_شمال #فرگشت
🔹 کشف فسیلهای استخوان جوجهپرندگان در آلاسکا نشان میدهد پرندگان دستکم ۷۳ میلیون سال پیش در دوران کرتاسه در مدارهای قطبی لانهسازی میکردند. این یافته، تاریخچه سکونت پرندگان در قطب شمال را ۳۰ میلیون سال به عقب میبرد.
❕ نکات کلیدی تحقیق:
- شرایط حفاری: تیم تحقیقاتی در دمای ۳۰- درجه سانتیگراد و در یکی از دورافتادهترین مناطق آلاسکا (Prince Creek Formation) کار میکردند.
- شناسایی جوجهها: استخوانهای اسفنجیِ در حال رشد که خاص جوجهها یا جنینهاست، در غربالگری ذرات زیر ۲ میلیمتر کشف شد.
- همزیستی با دایناسورها: پرندگان همزمان با تیرانوسورها و سراتوپسیها در این منطقه زندگی میکردند.
- نبود پرندگان «مخالف» (enantiornithines): غیبت این گروه پرنده غالب در سایر نقاط جهان، نشاندهنده مزیت تکاملی اجداد پرندگان مدرن در سازگاری با قطب است.
🔹 فسیلها به سه گروه تقسیم میشوند:
۱. پرندگان منقرضشده دنداندار شبیه غواصهای امروزی (loons)
۲. پرندگان منقرضشده شبیه مرغهای دریایی
۳. نمونههای اولیه پرندگان مدرن
«این دیوانگی است! زندگی در قطب با نوزادان تازهمتولد شده آسان نیست»
— لورن ویلسون، سرپرست تحقیق از دانشگاه پرینستون
🔹 اگرچه رفتار دقیق لانهسازی (ساکن دائم یا مهاجر فصلی) نامشخص است، این کشف ثابت میکند پرندگان دهها میلیون سال زودتر از آنچه تصور میشد، در اکوسیستمهای قطبی نقش کلیدی داشتهاند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینهشناسی #پرندهشناسی #قطب_شمال #فرگشت
The Daily Galaxy - Great Discoveries Channel
Scientists Stunned by Evidence of Ancient Birds Nested in the Arctic
A remote dig in frozen Alaska has revealed a prehistoric surprise. The Arctic’s earliest bird nests might date back far longer than previously believed.
🔺 هشدار دانشمندان هاروارد درباره «خطرات پنهان» پودرها و بارهای پروتئینی
🔹 بخش سلامت مصرفکننده دانشگاه هاروارد هشدار داده است که بسیاری از پودرها و بارهای پروتئینی حاوی سموم پنهان مانند فلزات سنگین (سرب، آرسنیک، کادمیوم)، بیپیای (ترکیب شیمیایی موجود در پلاستیک) و آفتکشها هستند. تحقیقات مؤسسه «کلین لیبل» روی ۱۳۴ محصول نشان داد برخی پودرها تا ۲۵ برابر حد مجاز بیپیای دارند.
🔹 کتی مکمانوس، مدیر تغذیه بیمارستان بریگهام هاروارد تأکید میکند: «مصرف این محصولات فقط تحت نظارت تخصصی و در موارد خاص مانند بهبود پس از سرطان یا سوءتغذیه شدید توصیه میشود». وی هشدار میدهد که دادههای بلندمدتی درباره ایمنی این مکملها وجود ندارد و افراد مبتلا به آلرژی لبنی ممکن است دچار ناراحتی گوارشی شوند.
❕ بیپیای (BPA) مادهای شیمیایی در تولید پلاستیک پلیکربنات است که میتواند مانند هورمون استروژن عمل کند. مطالعات حیوانی ارتباط آن با اختلالات متابولیک و افزایش خطر سرطان را نشان دادهاند، هرچند پژوهشهای انسانی هنوز در حال انجام است.
🔹 مطالعه جداگانهای در سال ۲۰۲۵ روی ۱٬۶۴۱ بار پروتئینی نشان داد که ۸۱% این محصولات با وجود ادعای پروتئین بالا، فقط ۴۷% قابلیت هضم دارند. محققان علت را استفاده از پروتئینهای کمکیفیت (مانند کلاژن) و تداخل ترکیباتی مانند کربوهیدراتها و فیبر با جذب اسیدهای آمینه ضروری میدانند.
❕ پروتئینهای حیوانی (مثل آبپنیر و کازئین) و گیاهی (سویا، نخود) کیفیت زیستی بالاتری نسبت به کلاژن دارند. کلاژن فاقد اسید آمینه تریپتوفان است و بهتنهایی نمیتواند نیاز بدن به پروتئین کامل را تأمین کند.
🔹 بهجای مکملها، هاروارد منابع طبیعی پروتئین را توصیه میکند:
- منابع حیوانی: ماهی، تخممرغ، مرغ
- منابع گیاهی: عدس، نخود، توفو، بادام، لوبیا ادامامه
🔹 نکته پایانی: بسیاری از بارهای پروتئینی «فراوریشده» (Ultra-Processed) طبقهبندی میشوند که مصرف مداوم آنها با افزایش خطر چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی مرتبط است. این محصولات باید صرفاً به عنوان مکمل گاهاً در رژیم متعادل استفاده شوند.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغذیه_سالم #مکمل_ورزشی #سلامتی #هشدار_سلامتی
🔹 بخش سلامت مصرفکننده دانشگاه هاروارد هشدار داده است که بسیاری از پودرها و بارهای پروتئینی حاوی سموم پنهان مانند فلزات سنگین (سرب، آرسنیک، کادمیوم)، بیپیای (ترکیب شیمیایی موجود در پلاستیک) و آفتکشها هستند. تحقیقات مؤسسه «کلین لیبل» روی ۱۳۴ محصول نشان داد برخی پودرها تا ۲۵ برابر حد مجاز بیپیای دارند.
🔹 کتی مکمانوس، مدیر تغذیه بیمارستان بریگهام هاروارد تأکید میکند: «مصرف این محصولات فقط تحت نظارت تخصصی و در موارد خاص مانند بهبود پس از سرطان یا سوءتغذیه شدید توصیه میشود». وی هشدار میدهد که دادههای بلندمدتی درباره ایمنی این مکملها وجود ندارد و افراد مبتلا به آلرژی لبنی ممکن است دچار ناراحتی گوارشی شوند.
❕ بیپیای (BPA) مادهای شیمیایی در تولید پلاستیک پلیکربنات است که میتواند مانند هورمون استروژن عمل کند. مطالعات حیوانی ارتباط آن با اختلالات متابولیک و افزایش خطر سرطان را نشان دادهاند، هرچند پژوهشهای انسانی هنوز در حال انجام است.
🔹 مطالعه جداگانهای در سال ۲۰۲۵ روی ۱٬۶۴۱ بار پروتئینی نشان داد که ۸۱% این محصولات با وجود ادعای پروتئین بالا، فقط ۴۷% قابلیت هضم دارند. محققان علت را استفاده از پروتئینهای کمکیفیت (مانند کلاژن) و تداخل ترکیباتی مانند کربوهیدراتها و فیبر با جذب اسیدهای آمینه ضروری میدانند.
❕ پروتئینهای حیوانی (مثل آبپنیر و کازئین) و گیاهی (سویا، نخود) کیفیت زیستی بالاتری نسبت به کلاژن دارند. کلاژن فاقد اسید آمینه تریپتوفان است و بهتنهایی نمیتواند نیاز بدن به پروتئین کامل را تأمین کند.
🔹 بهجای مکملها، هاروارد منابع طبیعی پروتئین را توصیه میکند:
- منابع حیوانی: ماهی، تخممرغ، مرغ
- منابع گیاهی: عدس، نخود، توفو، بادام، لوبیا ادامامه
🔹 نکته پایانی: بسیاری از بارهای پروتئینی «فراوریشده» (Ultra-Processed) طبقهبندی میشوند که مصرف مداوم آنها با افزایش خطر چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی مرتبط است. این محصولات باید صرفاً به عنوان مکمل گاهاً در رژیم متعادل استفاده شوند.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغذیه_سالم #مکمل_ورزشی #سلامتی #هشدار_سلامتی
LADbible
Experts issue warning over protein bars as new study highlights major issue
Experts have explained why protein bars aren't optimal for building muscle
🔺 هوشمصنوعی وب را در مخمصه رها میکند
🔹 صنعت فناوری با تمرکز بر هوشمصنوعی در حال دگرگونی وب سنتی است، بدون برنامهای برای جایگزینی آن. رباتهای هوشمصنوعی ترافیک وب را منحرف و درآمد ناشران را کاهش دادهاند و اکنون غولهای فناوری مرورگرها و دستگاههای دسترسی به وب را بازطراحی میکنند.
🔹 تحولات اخیر:
- فایرفاکس: ابزار آزمایشی خلاصهسازی هوشمصنوعی با هاور روی لینکها
- مرورگر Arc: تمرکز بر مرورگر جدید هوشمحور «Dia»
- گوگل: نمایش برجستهتر خلاصههای هوشمصنوعی در نتایج جستوجو
- اپنایآی: خرید استارتآپ طراحی دستگاههای غیرموبایلی
❕ پروژه جدید NLweb مایکروسافت است که به سایتها اجازه میدهد چتباتهای اختصاصی برای پاسخگویی به کاربران بسازند.
🔹 چالش اصلی:
- کاهش درآمد ناشران به دلیل کاهش کلیکهای کاربران
- نگرانی از توقف انگیزه تولید محتوای وب با حذف مشوقهای مالی
- احتمال تبدیل شدن وب به «جنگل تاریک» (dark forest)؛ فضاهای ایزولهای که محتوای منتقدانه بدون تعامل با پلتفرمهای اصلی تولید میشود.
🔹 اقدامات جبرانی ناکافی:
- توافقهای محدود اپنایآی با ناشران (مثل Axios)
- الگوهای درآمدزایی نامشخص در چتباتها
- عدم تضمین سهمدهی عادلانه به تولیدکنندگان محتوا
❕ مفهوم «جنگل تاریک وب» (Dark Forest Web) به فضایهای آنلاین خصوصیشدهای اشاره دارد که کاربران برای فرار از نظارت الگوریتمها و استخراج دادهها توسط هوشمصنوعی ایجاد میکنند.
🔹 آینده هشداردهنده:
گوگل اکوسیستمی ساخت که ناشران مستقل در آن زنده بمانند، اما هوشمصنوعی کل این مدل را به محصولی منسوخ تبدیل میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #وب #ناشران_دیجیتال
🔹 صنعت فناوری با تمرکز بر هوشمصنوعی در حال دگرگونی وب سنتی است، بدون برنامهای برای جایگزینی آن. رباتهای هوشمصنوعی ترافیک وب را منحرف و درآمد ناشران را کاهش دادهاند و اکنون غولهای فناوری مرورگرها و دستگاههای دسترسی به وب را بازطراحی میکنند.
🔹 تحولات اخیر:
- فایرفاکس: ابزار آزمایشی خلاصهسازی هوشمصنوعی با هاور روی لینکها
- مرورگر Arc: تمرکز بر مرورگر جدید هوشمحور «Dia»
- گوگل: نمایش برجستهتر خلاصههای هوشمصنوعی در نتایج جستوجو
- اپنایآی: خرید استارتآپ طراحی دستگاههای غیرموبایلی
❕ پروژه جدید NLweb مایکروسافت است که به سایتها اجازه میدهد چتباتهای اختصاصی برای پاسخگویی به کاربران بسازند.
🔹 چالش اصلی:
- کاهش درآمد ناشران به دلیل کاهش کلیکهای کاربران
- نگرانی از توقف انگیزه تولید محتوای وب با حذف مشوقهای مالی
- احتمال تبدیل شدن وب به «جنگل تاریک» (dark forest)؛ فضاهای ایزولهای که محتوای منتقدانه بدون تعامل با پلتفرمهای اصلی تولید میشود.
🔹 اقدامات جبرانی ناکافی:
- توافقهای محدود اپنایآی با ناشران (مثل Axios)
- الگوهای درآمدزایی نامشخص در چتباتها
- عدم تضمین سهمدهی عادلانه به تولیدکنندگان محتوا
❕ مفهوم «جنگل تاریک وب» (Dark Forest Web) به فضایهای آنلاین خصوصیشدهای اشاره دارد که کاربران برای فرار از نظارت الگوریتمها و استخراج دادهها توسط هوشمصنوعی ایجاد میکنند.
🔹 آینده هشداردهنده:
گوگل اکوسیستمی ساخت که ناشران مستقل در آن زنده بمانند، اما هوشمصنوعی کل این مدل را به محصولی منسوخ تبدیل میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #وب #ناشران_دیجیتال
Axios
AI is remaking — and breaking — the web
As browsers evolve to keep up with the chatbots, the incentives for human contributions are fading.
🔺 ورزش؛ سپر دفاعی در برابر عود سرطان روده بزرگ
🔹 یک برنامه ۳ ساله ورزشی ساختاریافته، بقای بیماران سرطان روده بزرگ را افزایش داده و از عود بیماری جلوگیری میکند. این اولین مطالعه تصادفی کنترلشده جهانی با مشارکت ۸۸۹ بیمار از ۵ کشور (کانادا، استرالیا، آمریکا، بریتانیا، اسرائیل) است که پس از شیمیدرمانی انجام شد.
🔹 نتایج پس از ۸ سال پیگیری:
- کاهش ۲۸٪ عود سرطان
- کاهش ۳۷٪ مرگومیر به هر علت
- اثربخشی قابل مقایسه با داروهای پیشرفته
❕ این پژوهش که در اجلاس سالانه ASCO 2025 ارائه شد، نخستین شواهد قوی از اثر علّی ورزش در پیشگیری از سرطان است (برخلاف مطالعات مشاهدهای گذشته).
🔹 مکانیسم اجرا:
- گروه آزمایش: دریافت برنامه ورزشی با مربی اختصاصی (ملاقات دوهفتهای در سال اول، ماهانه در سالهای بعد)
- گروه کنترل: دریافت بروشور آموزشی
- فعالیت انتخابی بیشتر بیماران: پیادهروی ۴۵ دقیقهای چندبار در هفته
🔹 کلید موفقیت:
پشتیبانی مستمر مربیان
— ترری سوئین-کالینز، بیمار ۶۲ ساله
❕ پروفسور کری کورنیا (دانشگاه آلبرتا):
🔹 پیامدهای بالینی:
دکتر کریستوفر بوث (سرپرست مطالعه):
🔹 گام بعدی پژوهش:
بررسی نمونههای خونی بیماران برای کشف مکانیسمهای بیولوژیک
(اثر ورزش بر سیستم ایمنی، متابولیسم انسولین و ...)
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سرطان #پیشگیری_سرطان #سلامتی #ورزش
🔹 یک برنامه ۳ ساله ورزشی ساختاریافته، بقای بیماران سرطان روده بزرگ را افزایش داده و از عود بیماری جلوگیری میکند. این اولین مطالعه تصادفی کنترلشده جهانی با مشارکت ۸۸۹ بیمار از ۵ کشور (کانادا، استرالیا، آمریکا، بریتانیا، اسرائیل) است که پس از شیمیدرمانی انجام شد.
🔹 نتایج پس از ۸ سال پیگیری:
- کاهش ۲۸٪ عود سرطان
- کاهش ۳۷٪ مرگومیر به هر علت
- اثربخشی قابل مقایسه با داروهای پیشرفته
❕ این پژوهش که در اجلاس سالانه ASCO 2025 ارائه شد، نخستین شواهد قوی از اثر علّی ورزش در پیشگیری از سرطان است (برخلاف مطالعات مشاهدهای گذشته).
🔹 مکانیسم اجرا:
- گروه آزمایش: دریافت برنامه ورزشی با مربی اختصاصی (ملاقات دوهفتهای در سال اول، ماهانه در سالهای بعد)
- گروه کنترل: دریافت بروشور آموزشی
- فعالیت انتخابی بیشتر بیماران: پیادهروی ۴۵ دقیقهای چندبار در هفته
🔹 کلید موفقیت:
پشتیبانی مستمر مربیان
«من نمیخواستم به جلسه بعدی بروم و بگویم کاری نکردم!»
— ترری سوئین-کالینز، بیمار ۶۲ ساله
❕ پروفسور کری کورنیا (دانشگاه آلبرتا):
«تغییر رفتار پایدار زمانی رخ میدهد که:
۱. افراد به فواید باور داشته باشند
۲. فعالیت برایشان لذتبخش باشد
۳. عنصر اجتماعی وجود داشته باشد»
🔹 پیامدهای بالینی:
دکتر کریستوفر بوث (سرپرست مطالعه):
«تمرینهای ورزشی با هزینهای معادل چند هزار دلار بهازای هر بیمار، مداخلهای مقرونبهصرفه برای:
- بهبود کیفیت زندگی
- کاهش عود سرطان
- افزایش طول عمر است»
🔹 گام بعدی پژوهش:
بررسی نمونههای خونی بیماران برای کشف مکانیسمهای بیولوژیک
(اثر ورزش بر سیستم ایمنی، متابولیسم انسولین و ...)
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سرطان #پیشگیری_سرطان #سلامتی #ورزش
BBC News
Major study proves exercise improves cancer survival
Risk of dying was cut by a third after colon cancer patients dialled up exercise levels.
🔺 فرود تاریخی کاوشگر خصوصی ژاپن بر ماه در «دریای سرما»
(تلاش دوم پس از شکست ۲۰۲۳)
🔹 شرکت ispace ژاپن پنجشنبه ۱۵ خرداد (۵ ژوئن) ساعت ۲۳:۵۴ به وقت تهران، فرودگر «رزیلینس» را در منطقه Mare Frigoris (دریای سرما) - دشتی بازالتی در نیمکره شمالی ماه - فرود خواهد آورد.
❕ منطقه Mare Frigoris یکی از گستردهترین حوضههای ماه با ۱٬۴۰۰ کیلومتر طول است که نمونههای بازالتی آن میتواند اسرار تکامل مغناطیسی ماه را فاش کند.
🔹 اهمیت ماموریت:
- اولین فرود خصوصی ژاپن روی ماه در صورت موفقیت
- تکمیل کننده فرود دولتی SLIM (ژاپن ۲۰۲۴)
- استقرار مریخنورد ۴کیلوگرمی Tenacious و مجموعه ابزارهای علمی
🔹 مسیر پیچیده فضاپیما:
۱. پرتاب با فالکون۹ اسپیسایکس (۲۶ دی ۱۴۰۳)
۲. مانورهای مداری زمینی و پرواز کناری ماه
۳. ورود به مدار ماه (۱۷ اردیبهشت)
۴. کاهش ارتفاع به ۱۰۰ کیلومتر (۷ خرداد)
❕ فناوری کلیدی:
حرکت در مدار پایین با سرعت ۵٬۸۰۰ کیلومتر بر ساعت (هر دور کامل در ۲ ساعت) و اصلاح مسیر با مانور OTM (تریم مداری) برای دقت در فرود.
🔹 درسهای شکست ۲۰۲۳:
فرودگر قبلی ispace بهدلیل محاسبه نادرست ارتفاع سقوط کرد. نسخه جدید مجهز به:
- سنجشگرهای لیدار پیشرفته
- نرمافزار ناوبری بهروزرسانی شده
- سیستم پیشرانش اضافی
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ماه #ژاپن #فناوری
(تلاش دوم پس از شکست ۲۰۲۳)
🔹 شرکت ispace ژاپن پنجشنبه ۱۵ خرداد (۵ ژوئن) ساعت ۲۳:۵۴ به وقت تهران، فرودگر «رزیلینس» را در منطقه Mare Frigoris (دریای سرما) - دشتی بازالتی در نیمکره شمالی ماه - فرود خواهد آورد.
❕ منطقه Mare Frigoris یکی از گستردهترین حوضههای ماه با ۱٬۴۰۰ کیلومتر طول است که نمونههای بازالتی آن میتواند اسرار تکامل مغناطیسی ماه را فاش کند.
🔹 اهمیت ماموریت:
- اولین فرود خصوصی ژاپن روی ماه در صورت موفقیت
- تکمیل کننده فرود دولتی SLIM (ژاپن ۲۰۲۴)
- استقرار مریخنورد ۴کیلوگرمی Tenacious و مجموعه ابزارهای علمی
🔹 مسیر پیچیده فضاپیما:
۱. پرتاب با فالکون۹ اسپیسایکس (۲۶ دی ۱۴۰۳)
۲. مانورهای مداری زمینی و پرواز کناری ماه
۳. ورود به مدار ماه (۱۷ اردیبهشت)
۴. کاهش ارتفاع به ۱۰۰ کیلومتر (۷ خرداد)
❕ فناوری کلیدی:
حرکت در مدار پایین با سرعت ۵٬۸۰۰ کیلومتر بر ساعت (هر دور کامل در ۲ ساعت) و اصلاح مسیر با مانور OTM (تریم مداری) برای دقت در فرود.
🔹 درسهای شکست ۲۰۲۳:
فرودگر قبلی ispace بهدلیل محاسبه نادرست ارتفاع سقوط کرد. نسخه جدید مجهز به:
- سنجشگرهای لیدار پیشرفته
- نرمافزار ناوبری بهروزرسانی شده
- سیستم پیشرانش اضافی
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ماه #ژاپن #فناوری
Space
Private Japanese spacecraft aims to land in the moon's 'Sea of Cold' this week
Touchdown is scheduled for 3:24 p.m. ET on Thursday (June 5).
🔺 بازنگری در سرنوشت کهکشانها: برخورد راهشیری و آندرومدا «قطعیت» ندارد
🔹 شبیهسازیهای جدید با استفاده از دادههای تلسکوپهای هابل و گایا نشان میدهد احتمال برخورد کهکشان ما با آندرومدا در ۵ میلیارد سال آینده تنها ۲٪ است - برخلاف باور پیشین که این رویداد را قطعی میدانست.
❕ کلید یافتهها:
- اثر گرانشی ابر ماژلانی بزرگ (LMC) بهعنوان ماهواره کهکشان ما، مسیر حرکت را تغییر میدهد
- در ۵۰٪ سناریوها، دو کهکشان پس از یک ملاقات نزدیک (۵۰۰٬۰۰۰ سال نوری) در ۸-۱۰ میلیارد سال آینده ادغام میشوند
- در سایر موارد، با فاصلهای بیش از ۱ میلیون سال نوری از هم میگذرند
🔹 تفاوت با مطالعات پیشین:
۱. لحاظ کردن عدم قطعیتهای مشاهدهای برای نخستین بار
۲. اجرای ۱۰۰٬۰۰۰ شبیهسازی (بهجای تمرکز بر محتملترین سناریو)
۳. افزودن اثر کهکشان مثلث (M33) و LMC در محاسبات
— دکتر تیل ساوالا، سرپرست پژوهش از دانشگاه هلسینکی
🔹 پیامدهای انسانی:
- حتی در صورت ادغام، خورشید تا ۵ میلیارد سال دیگر به غول سرخ تبدیل و خاموش شده
- کهکشان حاصل Milkomeda (ترکیب نامها) دیگر تنها گزینه نیست
❕ چرا LMC چنین تأثیری دارد؟
این ابر با جرم ۱۵٪ راهشیری، نیروی گرانشی عمود بر مسیر آندرومدا اعمال میکند و مانند «تیر» مسیر را منحرف میسازد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهانشناسی #کهکشان #فضا
🔹 شبیهسازیهای جدید با استفاده از دادههای تلسکوپهای هابل و گایا نشان میدهد احتمال برخورد کهکشان ما با آندرومدا در ۵ میلیارد سال آینده تنها ۲٪ است - برخلاف باور پیشین که این رویداد را قطعی میدانست.
❕ کلید یافتهها:
- اثر گرانشی ابر ماژلانی بزرگ (LMC) بهعنوان ماهواره کهکشان ما، مسیر حرکت را تغییر میدهد
- در ۵۰٪ سناریوها، دو کهکشان پس از یک ملاقات نزدیک (۵۰۰٬۰۰۰ سال نوری) در ۸-۱۰ میلیارد سال آینده ادغام میشوند
- در سایر موارد، با فاصلهای بیش از ۱ میلیون سال نوری از هم میگذرند
🔹 تفاوت با مطالعات پیشین:
۱. لحاظ کردن عدم قطعیتهای مشاهدهای برای نخستین بار
۲. اجرای ۱۰۰٬۰۰۰ شبیهسازی (بهجای تمرکز بر محتملترین سناریو)
۳. افزودن اثر کهکشان مثلث (M33) و LMC در محاسبات
«وقتی نتایج را دیدیم، شوکه شدیم!»
— دکتر تیل ساوالا، سرپرست پژوهش از دانشگاه هلسینکی
🔹 پیامدهای انسانی:
- حتی در صورت ادغام، خورشید تا ۵ میلیارد سال دیگر به غول سرخ تبدیل و خاموش شده
- کهکشان حاصل Milkomeda (ترکیب نامها) دیگر تنها گزینه نیست
❕ چرا LMC چنین تأثیری دارد؟
این ابر با جرم ۱۵٪ راهشیری، نیروی گرانشی عمود بر مسیر آندرومدا اعمال میکند و مانند «تیر» مسیر را منحرف میسازد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهانشناسی #کهکشان #فضا
phys.org
Close encounters of the galactic kind: Simulations suggest Milky Way and Andromeda may not collide after all
Scientists from Helsinki, Durham and Toulouse universities used data from NASA's Hubble and the European Space Agency's Gaia space telescopes to simulate how the Milky Way and Andromeda will evolve over ...
🔺 امواج مرموز گرینلند: سونامیهای بهدامافتاده در دامِ یخرُفتهای یخچالی
(مطالعه دانشگاه آکسفورد، Nature Communications)
🔹 کشف کلید سیگنالهای لرزهای ۹۰ ثانیهای سال ۲۰۲۳: تحلیل دادههای ماهواره SWOT تأیید کرد دو سونامی عظیم ناشی از ذوب یخچال در آبدرههای شرق گرینلند، بهدلیل ساختار زمینشناسی ویژه، به امواج ایستاده (Seiches) با دوره تناوب دقیق تبدیل شدند.
🔹 امواج در آبدره دیکسون محبوس شده و تا ۹ روز با دامنه ۲ متر (مشاهدهشده توسط رادار KaRIn) نوسان کردند. جهت شیب سطح آب هر ۴۵ ثانیه معکوس میشد که نشاندهنده حرکت رفتوبرگشتی آب بود.
❕ مکانیسم بهداماندازی موج:
۱. آبدره (Fjord): دره U شکل غرقشده با دیوارههای پرشیب (عمق تا ۱۳۰۰ متر) که توسط یخچالهای عصر یخبندان تراشیده شدهاند.
۲. یخرفت پایانهای (Terminal Moraine): سد طبیعی از رسوبات یخچالی در دهانه آبدره که مانند سدی زیرآبی عمل میکند.
◽️ این سازند (متشکل از سنگهای کندهشده از بستر و دیوارهها توسط یخچال) باعث کمعمقشدن گلوگاه آبدره نسبت به بخشهای داخلی میشود.
◽️ در این رویداد، یخرفتها انرژی سونامی را در آبدره به دام انداخته و با انعکاس مکرر امواج، پدیده Seiche را ایجاد کردند.
🔹 پیوند با تغییرات اقلیمی:
ذوب شتابگیرنده یخچالها (ناشی از گرمایش جهانی)
→ کاهش فشار بر دامنه کوهها
→ زمینلغزشهای بزرگ
→ تولید سونامیهای مکرر
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #زمینشناسی #یخرفت #آبدره #گرینلند
(مطالعه دانشگاه آکسفورد، Nature Communications)
🔹 کشف کلید سیگنالهای لرزهای ۹۰ ثانیهای سال ۲۰۲۳: تحلیل دادههای ماهواره SWOT تأیید کرد دو سونامی عظیم ناشی از ذوب یخچال در آبدرههای شرق گرینلند، بهدلیل ساختار زمینشناسی ویژه، به امواج ایستاده (Seiches) با دوره تناوب دقیق تبدیل شدند.
🔹 امواج در آبدره دیکسون محبوس شده و تا ۹ روز با دامنه ۲ متر (مشاهدهشده توسط رادار KaRIn) نوسان کردند. جهت شیب سطح آب هر ۴۵ ثانیه معکوس میشد که نشاندهنده حرکت رفتوبرگشتی آب بود.
❕ مکانیسم بهداماندازی موج:
۱. آبدره (Fjord): دره U شکل غرقشده با دیوارههای پرشیب (عمق تا ۱۳۰۰ متر) که توسط یخچالهای عصر یخبندان تراشیده شدهاند.
۲. یخرفت پایانهای (Terminal Moraine): سد طبیعی از رسوبات یخچالی در دهانه آبدره که مانند سدی زیرآبی عمل میکند.
◽️ این سازند (متشکل از سنگهای کندهشده از بستر و دیوارهها توسط یخچال) باعث کمعمقشدن گلوگاه آبدره نسبت به بخشهای داخلی میشود.
◽️ در این رویداد، یخرفتها انرژی سونامی را در آبدره به دام انداخته و با انعکاس مکرر امواج، پدیده Seiche را ایجاد کردند.
🔹 پیوند با تغییرات اقلیمی:
ذوب شتابگیرنده یخچالها (ناشی از گرمایش جهانی)
→ کاهش فشار بر دامنه کوهها
→ زمینلغزشهای بزرگ
→ تولید سونامیهای مکرر
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #زمینشناسی #یخرفت #آبدره #گرینلند
phys.org
Greenland's mega tsunamis: First direct observation of the trapped waves that shook the world
In September 2023, a bizarre global seismic signal was observed which appeared every 90 seconds over nine days—and was then repeated a month later. Almost a year later, two scientific studies proposed ...
🔺 تپه مرموز سودان: لبهای سنگی که از فضا چشمک میزنند
🔹 در سال ۲۰۱۲، ماهوارههای گوگلارث پدیدهای عجیب در دارفور غربی سودان ثبت کردند: تپهای به طول ۹۰۰ متر و عرض ۳۵۰ متر که شبیه لبهای غنچهشده انسانی است! این ساختار که «لبهای خشکیزده» نامیده میشود، در ابتدا با رنگ صورتی در میان زمینهای خشک توجه را جلب کرد، اما تصاویر جدیدتر (۲۰۲۵) نشان میدهد امروز با پوشش گیاهی سبز احاطه شده است.
🔹 زمینشناسان دانشگاه اورگن با بررسی تصاویر، فرضیهای جالب ارائه کردهاند:
• یک دایک (Dike) - تیغه سنگی مقاوم - در امتداد مرکز تپه قرار دارد.
• این سازه سختتر از سنگهای نرمتر اطراف، در برابر فرسایش مقاومت کرده است.
• سنگهای نرم دو طرف دایک با گذشت زمان فرسایش یافتهاند و شیبهای لبمانند را ایجاد کردهاند.
❕ دایک (Dike) چیست؟
ساختاری زمینشناسی متشکل از سنگهای آذرین (معمولاً بازالت) که شکافهای پوسته زمین را پر میکند. این سازهها بر دو نوعند:
۱. آتشفشانی: ماگما از شکافها به سطح نفوذ میکند.
۲. تکتونیکی: فشار صفحات زمینساختی، سنگهای مذاب را به سمت بالا میراند.
◽️ نمونههای مشابه در نیومکزیکو (آمریکا) و یوکان (کانادا) دیده میشوند.
◽️ شکل لبمانند این تپه، نتیجه تفاوت مقاومت سنگها در برابر باد و باران طی میلیونها سال است.
⚠️ محدودیت تحقیق:
رورینگ تأکید میکند این تفسیر صرفاً یک فرضیه است و بدون بررسی میدانی و نمونهبرداری، نمیتوان با قطعیت علت شکلگیری را تأیید کرد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #سودان #دایک #فرسایش
🔹 در سال ۲۰۱۲، ماهوارههای گوگلارث پدیدهای عجیب در دارفور غربی سودان ثبت کردند: تپهای به طول ۹۰۰ متر و عرض ۳۵۰ متر که شبیه لبهای غنچهشده انسانی است! این ساختار که «لبهای خشکیزده» نامیده میشود، در ابتدا با رنگ صورتی در میان زمینهای خشک توجه را جلب کرد، اما تصاویر جدیدتر (۲۰۲۵) نشان میدهد امروز با پوشش گیاهی سبز احاطه شده است.
🔹 زمینشناسان دانشگاه اورگن با بررسی تصاویر، فرضیهای جالب ارائه کردهاند:
• یک دایک (Dike) - تیغه سنگی مقاوم - در امتداد مرکز تپه قرار دارد.
• این سازه سختتر از سنگهای نرمتر اطراف، در برابر فرسایش مقاومت کرده است.
• سنگهای نرم دو طرف دایک با گذشت زمان فرسایش یافتهاند و شیبهای لبمانند را ایجاد کردهاند.
❕ دایک (Dike) چیست؟
ساختاری زمینشناسی متشکل از سنگهای آذرین (معمولاً بازالت) که شکافهای پوسته زمین را پر میکند. این سازهها بر دو نوعند:
۱. آتشفشانی: ماگما از شکافها به سطح نفوذ میکند.
۲. تکتونیکی: فشار صفحات زمینساختی، سنگهای مذاب را به سمت بالا میراند.
◽️ نمونههای مشابه در نیومکزیکو (آمریکا) و یوکان (کانادا) دیده میشوند.
◽️ شکل لبمانند این تپه، نتیجه تفاوت مقاومت سنگها در برابر باد و باران طی میلیونها سال است.
⚠️ محدودیت تحقیق:
رورینگ تأکید میکند این تفسیر صرفاً یک فرضیه است و بدون بررسی میدانی و نمونهبرداری، نمیتوان با قطعیت علت شکلگیری را تأیید کرد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #سودان #دایک #فرسایش
Live Science
The mysterious hill in Sudan that looks like 'landlocked lips' — Earth from space
A 2012 Google Earth photo captured a hill formation in Sudan that bears a striking resemblance to human lips. Not much is known about the unusual landmark, but researchers have guessed how it formed.
🔺 چگونه سیاهچالههای کلانجرم به شتابدهندههای طبیعی ذرات تبدیل میشوند؟
🔹 دانشمندان معتقدند برای رمزگشایی از اسرار ماده تاریک میتوان به سیاهچالههای کلانجرم و توانایی آنها در نقش آوردن به عنوان شتابدهندههای ذرات طبیعی روی آورد. تحقیقات جدید نشان میدهد شرایط پیرامون سیاهچالهها بهمراتب خشنتر از تصورات پیشین است.
🔹 سیاهچالههای کلانجرم در قلب کهکشانها که میلیونها تا میلیاردها برابر خورشید جرم دارند، معمولاً توسط ابرهای مسطحی از مواد به نام «حلقههای تجمعی» (Accretion Disks) احاطه شدهاند. با چرخش سریع این سیاهچالهها، بخشی از مواد به قطبهای آنها هدایت شده و به صورت جتهای پلاسمایی با سرعت نزدیک به نور به فضا پرتاب میشوند.
❕ حلقه تجمعی ساختاری دیسکمانند از گاز و غبار است که تحت تأثیر گرانش سیاهچاله به دور آن میچرخد. اصطکاک در این حلقه باعث گرمایش مواد تا میلیونها درجه و تابش انرژی شدید میشود. جتهای نسبیتی فورانهای پرسرعتی هستند که در راستای محور چرخش سیاهچاله به بیرون پرتاب میشوند و میتوانند ذرات را تا انرژیهای خارقالعاده شتاب دهند.
🔹 پژوهش جدید نشان میدهد جریانهای گازی نزدیک سیاهچالهها میتوانند انرژی چرخشی آنها را جذب کنند. جوزف سیلک، فیزیکدان دانشگاه جانز هاپکینز توضیح میدهد:
🔹 کشف کلیدی این است که این فرآیند شرایطی بهمراتب خشنتر از تصورات پیشین ایجاد میکند و برخوردهای پرانرژی مشابه آزمایشهای LHC را ممکن میسازد. سیلک تأکید میکند:
🔹 سیاهچالههای کلانجرم در مرکز کهکشانها با استفاده از میدانهای گرانشی فوققوی و چرخش سریع خود، میتوانند ذرات را تا انرژیهای غیرقابل دسترس در زمین شتاب دهند. این فرآیندهای طبیعی قادرند ذرات ماده تاریک را تولید کرده و آنها را به سمت زمین گسیل دارند.
🔹 اگرچه نظریه جذاب است، ردیابی ذرات پرانرژی از سیاهچالههای دوردست دشوار خواهد بود. راهحل احتمالی، استفاده از رصدخانههای موجود است که ابرنواخترها و فورانهای سیاهچالهها را رصد میکنند.
🔹 سیلک خوشبین است:
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #فیزیک_ذرات #کیهانشناسی
🔹 دانشمندان معتقدند برای رمزگشایی از اسرار ماده تاریک میتوان به سیاهچالههای کلانجرم و توانایی آنها در نقش آوردن به عنوان شتابدهندههای ذرات طبیعی روی آورد. تحقیقات جدید نشان میدهد شرایط پیرامون سیاهچالهها بهمراتب خشنتر از تصورات پیشین است.
🔹 سیاهچالههای کلانجرم در قلب کهکشانها که میلیونها تا میلیاردها برابر خورشید جرم دارند، معمولاً توسط ابرهای مسطحی از مواد به نام «حلقههای تجمعی» (Accretion Disks) احاطه شدهاند. با چرخش سریع این سیاهچالهها، بخشی از مواد به قطبهای آنها هدایت شده و به صورت جتهای پلاسمایی با سرعت نزدیک به نور به فضا پرتاب میشوند.
❕ حلقه تجمعی ساختاری دیسکمانند از گاز و غبار است که تحت تأثیر گرانش سیاهچاله به دور آن میچرخد. اصطکاک در این حلقه باعث گرمایش مواد تا میلیونها درجه و تابش انرژی شدید میشود. جتهای نسبیتی فورانهای پرسرعتی هستند که در راستای محور چرخش سیاهچاله به بیرون پرتاب میشوند و میتوانند ذرات را تا انرژیهای خارقالعاده شتاب دهند.
🔹 پژوهش جدید نشان میدهد جریانهای گازی نزدیک سیاهچالهها میتوانند انرژی چرخشی آنها را جذب کنند. جوزف سیلک، فیزیکدان دانشگاه جانز هاپکینز توضیح میدهد:
«وقتی ذرات در این محیطها با هم برخورد میکنند، برخی توسط سیاهچاله بلعیده میشوند، اما برخی دیگر با انرژی و تکانه کافی فرار کرده و تا حد بیسابقهای شتاب میگیرند. این ذرات میتوانند به زمین رسیده و از درون آشکارسازهای ما عبور کنند.»
🔹 کشف کلیدی این است که این فرآیند شرایطی بهمراتب خشنتر از تصورات پیشین ایجاد میکند و برخوردهای پرانرژی مشابه آزمایشهای LHC را ممکن میسازد. سیلک تأکید میکند:
«انرژی این ذرات حتی میتواند از قدرتمندترین شتابدهندههای در دست ساخت انسان فراتر رود.»
🔹 سیاهچالههای کلانجرم در مرکز کهکشانها با استفاده از میدانهای گرانشی فوققوی و چرخش سریع خود، میتوانند ذرات را تا انرژیهای غیرقابل دسترس در زمین شتاب دهند. این فرآیندهای طبیعی قادرند ذرات ماده تاریک را تولید کرده و آنها را به سمت زمین گسیل دارند.
🔹 اگرچه نظریه جذاب است، ردیابی ذرات پرانرژی از سیاهچالههای دوردست دشوار خواهد بود. راهحل احتمالی، استفاده از رصدخانههای موجود است که ابرنواخترها و فورانهای سیاهچالهها را رصد میکنند.
🔹 سیلک خوشبین است:
«سیاهچالهها دورند، اما این ذرات سرانجام به ما خواهند رسید. اگر نشانهای غیرعادی در دادهها ببینیم، ممکن است سرنخی از ماده تاریک باشد.»
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #فیزیک_ذرات #کیهانشناسی
Space
Black holes could work as natural particle colliders to hunt for dark matter, scientists say
"The difference between a supercollider and a black hole is that black holes are far away, but nevertheless, these particles will get to us.”