🔺 فاجعهای که جو تیتان را به یک ژیروسکوپ پایدار تبدیل کرد!
🔹 پژوهشگران دانشگاه بریستول و ناسا کشف کردند جو تیتان، بزرگترین قمر زحل، برخلاف تصور قبلی دانشمندان، هماهنگ با سطح آن نمیچرخد. در عوض، جو این قمر مانند یک ژیروسکوپ نوسان میکند و از الگوهای فصلی ۳۰ ساله (معادل یک سال تیتانی) پیروی میکند!
🔹 دادههای مأموریت کاسینی-هویگنس نشان میدهند میدان دمای جو تیتان نسبت به قطبهای آن در حال جابهجایی است. این پدیده ثابت میکند جو تیتان مستقل از سطح آن حرکت میکند و مانند یک فرفره غولآسا در فضا پایدار مانده است.
❕ ژیروسکوپ چیست؟
ژیروسکوپ وسیلهای است که با چرخش سریع، جهت خود را در فضا ثابت نگه میدارد (مثل فرفره). جو تیتان نیز پس از یک رویداد ناشناخته (احتمالاً برخورد شدید) از حالت تعادل خارج شده و اکنون مانند ژیروسکوپ در حال بازگشت به ثبات است.
🔹 یک سال در تیتان برابر با ۳۰ سال زمینی است! تغییر فصلهای کند، نوسانات جو را کنترل میکند، اما جهت کجشدگی جو نسبت به فضا ثابت است. این موضوع دانشمندان را شگفتزده کرده، زیرا انتظار میرفت نیروهای گرانشی زحل یا خورشید بر آن تأثیر بگذارند.
❕ مأموریت دراگونفلای:
ناسا قصد دارد در دهه آینده یک هلیکوپتر رباتیک به نام «دراگونفلای» به تیتان بفرستد. بادهای جو تیتان ۲۰ برابر سریعتر از چرخش خود قمر هستند، بنابراین درک دقیق حرکات جو برای فرود ایمن ضروری است. کشف اخیر به محاسبه دقیقتر مسیر فرود کمک میکند.
🔹 این یافتهها از دادههای طیفسنج CIRS در فضاپیمای کاسینی به دست آمده است. حتی سالها پس از پایان مأموریت کاسینی، دادههای آن همچنان اسرار جدیدی از منظومه شمسی را فاش میکنند!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #زحل #تیتان #کشف_جدید
🔹 پژوهشگران دانشگاه بریستول و ناسا کشف کردند جو تیتان، بزرگترین قمر زحل، برخلاف تصور قبلی دانشمندان، هماهنگ با سطح آن نمیچرخد. در عوض، جو این قمر مانند یک ژیروسکوپ نوسان میکند و از الگوهای فصلی ۳۰ ساله (معادل یک سال تیتانی) پیروی میکند!
🔹 دادههای مأموریت کاسینی-هویگنس نشان میدهند میدان دمای جو تیتان نسبت به قطبهای آن در حال جابهجایی است. این پدیده ثابت میکند جو تیتان مستقل از سطح آن حرکت میکند و مانند یک فرفره غولآسا در فضا پایدار مانده است.
❕ ژیروسکوپ چیست؟
ژیروسکوپ وسیلهای است که با چرخش سریع، جهت خود را در فضا ثابت نگه میدارد (مثل فرفره). جو تیتان نیز پس از یک رویداد ناشناخته (احتمالاً برخورد شدید) از حالت تعادل خارج شده و اکنون مانند ژیروسکوپ در حال بازگشت به ثبات است.
🔹 یک سال در تیتان برابر با ۳۰ سال زمینی است! تغییر فصلهای کند، نوسانات جو را کنترل میکند، اما جهت کجشدگی جو نسبت به فضا ثابت است. این موضوع دانشمندان را شگفتزده کرده، زیرا انتظار میرفت نیروهای گرانشی زحل یا خورشید بر آن تأثیر بگذارند.
❕ مأموریت دراگونفلای:
ناسا قصد دارد در دهه آینده یک هلیکوپتر رباتیک به نام «دراگونفلای» به تیتان بفرستد. بادهای جو تیتان ۲۰ برابر سریعتر از چرخش خود قمر هستند، بنابراین درک دقیق حرکات جو برای فرود ایمن ضروری است. کشف اخیر به محاسبه دقیقتر مسیر فرود کمک میکند.
🔹 این یافتهها از دادههای طیفسنج CIRS در فضاپیمای کاسینی به دست آمده است. حتی سالها پس از پایان مأموریت کاسینی، دادههای آن همچنان اسرار جدیدی از منظومه شمسی را فاش میکنند!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #زحل #تیتان #کشف_جدید
Universe Space Tech
Titan's strange atmosphere is reminiscent of a cosmic spinning top
The tilt of Titan's atmosphere remains constant relative to space — it is not changed by the gravity of either the Sun or Saturn
👍1
🔺 دستگاه لیزری جدید: خواندن متن میلیمتری از فاصله یک مایلی!
🔹 تصور کنید در یک فیلم هیجانانگیز هستید و باید یک پیام رازآلود روی یک بیلبورد دور را بخوانید. محققان چینی دستگاهی ساختهاند که این کار را میکند! آنها با استفاده از یک سیستم لیزری پیشرفته، موفق شدند متنهای بسیار ریز (به اندازه ۱.۵ میلیمتر) را از فاصلهٔ ۱.۳۶ کیلومتری (۰.۸۵ مایل) در فضای شهری بخوانند.
🔹 این دستگاه از تکنیکی به نام «تداخلسنجی شدتی» استفاده میکند. در این روش، نور چند لیزر مستقل با هم ترکیب میشود و الگوهای خاصی ایجاد میکند. با اندازهگیری نوسانات نور در دو تلسکوپ مجزا و تحلیل دادهها توسط یک الگوریتم کامپیوتری، تصویری با وضوح بالا ساخته میشود.
🔹 در آزمایشی جالب، حروف "USTC" (به ارتفاع ۹ میلیمتر) روی صفحات بازتابدهنده نصب شد. دستگاه توانست آنها را با وضوح ۳ میلیمتر تشخیص دهد؛ یعنی ۱۴ برابر دقیقتر از حد معمولِ یک تلسکوپ تنها!
❕ تداخلسنجی شدتی چه مزیتی دارد؟
این روش میتواند مشکلات ناشی از «اغتشاش جَوّی» (مثل تلاطم هوا) و نواقص اپتیکی تلسکوپها را نادیده بگیرد. به همین دلیل برای تصویربرداریِ دقیق از فواصل خیلی دور ایدهآل است. پیشتر فقط برای رصد ستارگان درخشان کاربرد داشت، اما حالا با این فناوری جدید، امکان اسکن اشیای کوچک روی زمین هم فراهم شده است.
🔹 کاربردهای آینده:
این فناوری میتواند انقلابی در حوزههایی مثل پایش محیطزیست (مثلاً رصد حیوانات از دور)، امداد و نجات (تشخیص نشانههای حیاتی در مناطق صعبالعبور) و سیستمهای امنیتی ایجاد کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر #فناوری_تصویربرداری #نوآوری #هوش_مصنوعی
🔹 تصور کنید در یک فیلم هیجانانگیز هستید و باید یک پیام رازآلود روی یک بیلبورد دور را بخوانید. محققان چینی دستگاهی ساختهاند که این کار را میکند! آنها با استفاده از یک سیستم لیزری پیشرفته، موفق شدند متنهای بسیار ریز (به اندازه ۱.۵ میلیمتر) را از فاصلهٔ ۱.۳۶ کیلومتری (۰.۸۵ مایل) در فضای شهری بخوانند.
🔹 این دستگاه از تکنیکی به نام «تداخلسنجی شدتی» استفاده میکند. در این روش، نور چند لیزر مستقل با هم ترکیب میشود و الگوهای خاصی ایجاد میکند. با اندازهگیری نوسانات نور در دو تلسکوپ مجزا و تحلیل دادهها توسط یک الگوریتم کامپیوتری، تصویری با وضوح بالا ساخته میشود.
🔹 در آزمایشی جالب، حروف "USTC" (به ارتفاع ۹ میلیمتر) روی صفحات بازتابدهنده نصب شد. دستگاه توانست آنها را با وضوح ۳ میلیمتر تشخیص دهد؛ یعنی ۱۴ برابر دقیقتر از حد معمولِ یک تلسکوپ تنها!
❕ تداخلسنجی شدتی چه مزیتی دارد؟
این روش میتواند مشکلات ناشی از «اغتشاش جَوّی» (مثل تلاطم هوا) و نواقص اپتیکی تلسکوپها را نادیده بگیرد. به همین دلیل برای تصویربرداریِ دقیق از فواصل خیلی دور ایدهآل است. پیشتر فقط برای رصد ستارگان درخشان کاربرد داشت، اما حالا با این فناوری جدید، امکان اسکن اشیای کوچک روی زمین هم فراهم شده است.
🔹 کاربردهای آینده:
این فناوری میتواند انقلابی در حوزههایی مثل پایش محیطزیست (مثلاً رصد حیوانات از دور)، امداد و نجات (تشخیص نشانههای حیاتی در مناطق صعبالعبور) و سیستمهای امنیتی ایجاد کند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر #فناوری_تصویربرداری #نوآوری #هوش_مصنوعی
phys.org
New high-resolution laser device reads millimeter-scale text from a mile away
You are the protagonist in a thriller. One morning, an unknown caller with a distorted voice says, "To save your city, solve the puzzle. Go to the coordinates. X marks the clue." You rush to the spot ...
👍1
🔺 راز فاجعهی نئاندرتالها: کشف گلوگاه جمعیتی از طریق استخوان گوش!
🔹 پژوهش جدید نشان میدهد نئاندرتالها حدود ۲۵۰ هزار سال پیش در اوراسیا ظهور کردند، اما حدود ۱۰۰ هزار سال پیش با یک فاجعه جمعیتی مواجه شدند. برخلاف تصور پیشین که کاهش تنوع ژنتیکی آنها تدریجی بود، تحلیل ساختار گوش داخلی فسیلها از اسپانیا تا کرواسی نشان میدهد یک گلوگاه جمعیتی ناگهانی رخ داده است.
❕ گلوگاه جمعیتی (Population Bottleneck) فاجعهای که باعث کاهش شدید تعداد یک گونه و در نتیجه کاهش تنوع ژنتیکی میشود.
🔹 دانشمندان با بررسی کانالهای نیمدایرهای در گوش داخلی (ساختارهای مسئول تعادل) به این نتیجه رسیدند. تغییرات در شکل این استخوانهای کوچک، مانند «آینهای پنهان» تنوع ژنتیکی جمعیتهای باستانی را نشان میدهد.
❕ چرا گوش داخلی مهم است؟
کانالهای نیمدایرهای هیچ نقش مستقیمی در بقا ندارند، بنابراین تغییرات شکل آنها تصادفیتر و بازتابدهندهی دقیقتر تنوع ژنتیکی است. هرچه شکل این کانالها در فسیلهای یک دوره متنوعتر باشد، جمعیت بزرگتر و ژنهای متنوعتری داشتهاند. مزیت استفاده از گوش داخلی در پژوهش: برخلاف جمجمه یا دندانها، شکل این استخوانها تحت تأثیر «انتخاب طبیعی» نیست، بنابراین تغییرات آن تصادفیتر و نشاندهندهی دقیقتر تنوع ژنتیکی است.
🔹 یافتههای کلیدی:
- فسیلهای ۴۳۰ هزارسالهی «سیما د لوس هوئسوس» در اسپانیا و نمونههای ۱۳۰ هزارسالهی کراپینا در کرواسی، تنوع بالایی در شکل گوش داخلی نشان دادند.
- اما نئاندرتالهای متأخر (۶۰–۴۰ هزار سال پیش) کاهش چشمگیر تنوع را تجربه کردند.
- این نشان میدهد فاجعه اصلی بعدها رخ داده، نه هنگام جدا شدن نئاندرتالها از اجدادشان.
🔹 علت احتمالی:
این گلوگاه جمعیتی همزمان با تغییرات آبوهوایی شدید در اوراسیا رخ داده است. یخبندانهای گسترده یا انقراض گروههای محلی ممکن است باعث کاهش ناگهانی جمعیت شده باشد.
❕ پیامدهای شگفتانگیز:
۱. جدایی انسان مدرن و نئاندرتال پیچیدهتر از تصور پیشین است: اگر نئاندرتالها تا این حد تنوع داشتند، احتمالاً جدایی ژنتیکی آنها از انسانهای مدرن دیرتر و تدریجیتر اتفاق افتاده است.
۲. جمعیتهای منطقهای (paleodemes) ممکن است مسیرهای فرگشتی متفاوتی را طی کرده باشند.
🔹 گام بعدی پژوهش:
ترکیب دادههای فسیلی، پروتئینهای باستانی و ژنتیک برای درخت دقیقتر فرگشت انسان. این کشف با تحلیل ۱۴ فسیل کلیدی از موزههای اروپا میسر شد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #انسان_تباران #دیرینه_انسانشناسی #تاریخ_بشری #باستانشناسی
🔹 پژوهش جدید نشان میدهد نئاندرتالها حدود ۲۵۰ هزار سال پیش در اوراسیا ظهور کردند، اما حدود ۱۰۰ هزار سال پیش با یک فاجعه جمعیتی مواجه شدند. برخلاف تصور پیشین که کاهش تنوع ژنتیکی آنها تدریجی بود، تحلیل ساختار گوش داخلی فسیلها از اسپانیا تا کرواسی نشان میدهد یک گلوگاه جمعیتی ناگهانی رخ داده است.
❕ گلوگاه جمعیتی (Population Bottleneck) فاجعهای که باعث کاهش شدید تعداد یک گونه و در نتیجه کاهش تنوع ژنتیکی میشود.
🔹 دانشمندان با بررسی کانالهای نیمدایرهای در گوش داخلی (ساختارهای مسئول تعادل) به این نتیجه رسیدند. تغییرات در شکل این استخوانهای کوچک، مانند «آینهای پنهان» تنوع ژنتیکی جمعیتهای باستانی را نشان میدهد.
❕ چرا گوش داخلی مهم است؟
کانالهای نیمدایرهای هیچ نقش مستقیمی در بقا ندارند، بنابراین تغییرات شکل آنها تصادفیتر و بازتابدهندهی دقیقتر تنوع ژنتیکی است. هرچه شکل این کانالها در فسیلهای یک دوره متنوعتر باشد، جمعیت بزرگتر و ژنهای متنوعتری داشتهاند. مزیت استفاده از گوش داخلی در پژوهش: برخلاف جمجمه یا دندانها، شکل این استخوانها تحت تأثیر «انتخاب طبیعی» نیست، بنابراین تغییرات آن تصادفیتر و نشاندهندهی دقیقتر تنوع ژنتیکی است.
🔹 یافتههای کلیدی:
- فسیلهای ۴۳۰ هزارسالهی «سیما د لوس هوئسوس» در اسپانیا و نمونههای ۱۳۰ هزارسالهی کراپینا در کرواسی، تنوع بالایی در شکل گوش داخلی نشان دادند.
- اما نئاندرتالهای متأخر (۶۰–۴۰ هزار سال پیش) کاهش چشمگیر تنوع را تجربه کردند.
- این نشان میدهد فاجعه اصلی بعدها رخ داده، نه هنگام جدا شدن نئاندرتالها از اجدادشان.
🔹 علت احتمالی:
این گلوگاه جمعیتی همزمان با تغییرات آبوهوایی شدید در اوراسیا رخ داده است. یخبندانهای گسترده یا انقراض گروههای محلی ممکن است باعث کاهش ناگهانی جمعیت شده باشد.
❕ پیامدهای شگفتانگیز:
۱. جدایی انسان مدرن و نئاندرتال پیچیدهتر از تصور پیشین است: اگر نئاندرتالها تا این حد تنوع داشتند، احتمالاً جدایی ژنتیکی آنها از انسانهای مدرن دیرتر و تدریجیتر اتفاق افتاده است.
۲. جمعیتهای منطقهای (paleodemes) ممکن است مسیرهای فرگشتی متفاوتی را طی کرده باشند.
🔹 گام بعدی پژوهش:
ترکیب دادههای فسیلی، پروتئینهای باستانی و ژنتیک برای درخت دقیقتر فرگشت انسان. این کشف با تحلیل ۱۴ فسیل کلیدی از موزههای اروپا میسر شد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #انسان_تباران #دیرینه_انسانشناسی #تاریخ_بشری #باستانشناسی
Earth.com
Inner ears of Neanderthals reveal catastrophic event in their history - Earth.com
Neanderthal populations suffered a single late genetic bottleneck, refuting long-held theories about their diversity.
🔺 تهدید نامرئی در مدار زهره: سیارکهایی که زمین را نشانه گرفتهاند!
🔹 پژوهش جدید هشدار میدهد سیارکهای مخفیشده در مدار زهره ممکن است برای زمین خطرساز شوند. از ۲۰ سیارک شناختهشده در این مدار، دستکم یکی دارای شرایط «سیارک بالقوه خطرناک» (PHA) است:
- قطر بیش از ۱۴۰ متر
- فاصله مداری کمتر از ۰.۰۵ واحد نجومی از زمین
🔹 مشکل اصلی: شمار نامعلوم سیارکهای کشفنشده است. این اجرام به دلیل:
- نزدیکی به خورشید (مشاهده در نور شدید خورشید سخت است)
- مدارهای کمخروجازمرکز (e<0.38)
اغلب از دید تلسکوپهای زمینی پنهان میمانند.
❕ چرا مدار زهره خطرناک است؟
سیارکهای هممدار با زهره گرچه به خود سیاره نزدیک نمیشوند، اما میتوانند:
۱. به دلیل آشوب مداری (پیشبینیپذیری فقط برای ۱۵۰ سال آینده)
۲. تحت تأثیر گرانش زمین قرار بگیرند
۳. با انرژی معادل صدها مگاتن TNT به زمین برخورد کنند!
🔹 قدرت تخریب:
یک سیارک ۱۵۰ متری:
≫ هزاران برابر قویتر از بمبهای اتمی جنگ جهانی دوم
≫ قادر به نابودی کامل یک کلانشهر
🔹 راهحلهای پیشنهادی پژوهش:
۱. رصدخانه ورا روبین (آغاز فعالیت ۲۰۲۵):
- فقط ۳۰٪ از این سیارکها را در پنجرههای رصدی کوتاه شناسایی میکند
- محدودیت: زاویه دید از زمین و تابش خورشید
۲. ماموریت فضایی به مدار زهره:
- تنها راه کشف تمام سیارکهای پنهان
- پیشنهاد قراردادن تلسکوپ در نقطه لاگرانژی زهره-خورشید
❕نقاط لاگرانژی: مکانهایی در فضا که گرانش دو جرم بزرگ (مثلاً خورشید و زهره) تعادل ایجاد میکند. قراردادن تلسکوپ در این نقاط دید بهتری میدهد.
❕هممدار (Co-orbital): سیارکهایی که مدارشان با مدار زهره همپوشانی دارد و همزمان با آن به دور خورشید میگردند.
— والریو کاروبا، نویسنده اصلی پژوهش
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #زمین #فضا #امنیت_سیارهای
🔹 پژوهش جدید هشدار میدهد سیارکهای مخفیشده در مدار زهره ممکن است برای زمین خطرساز شوند. از ۲۰ سیارک شناختهشده در این مدار، دستکم یکی دارای شرایط «سیارک بالقوه خطرناک» (PHA) است:
- قطر بیش از ۱۴۰ متر
- فاصله مداری کمتر از ۰.۰۵ واحد نجومی از زمین
🔹 مشکل اصلی: شمار نامعلوم سیارکهای کشفنشده است. این اجرام به دلیل:
- نزدیکی به خورشید (مشاهده در نور شدید خورشید سخت است)
- مدارهای کمخروجازمرکز (e<0.38)
اغلب از دید تلسکوپهای زمینی پنهان میمانند.
❕ چرا مدار زهره خطرناک است؟
سیارکهای هممدار با زهره گرچه به خود سیاره نزدیک نمیشوند، اما میتوانند:
۱. به دلیل آشوب مداری (پیشبینیپذیری فقط برای ۱۵۰ سال آینده)
۲. تحت تأثیر گرانش زمین قرار بگیرند
۳. با انرژی معادل صدها مگاتن TNT به زمین برخورد کنند!
🔹 قدرت تخریب:
یک سیارک ۱۵۰ متری:
≫ هزاران برابر قویتر از بمبهای اتمی جنگ جهانی دوم
≫ قادر به نابودی کامل یک کلانشهر
🔹 راهحلهای پیشنهادی پژوهش:
۱. رصدخانه ورا روبین (آغاز فعالیت ۲۰۲۵):
- فقط ۳۰٪ از این سیارکها را در پنجرههای رصدی کوتاه شناسایی میکند
- محدودیت: زاویه دید از زمین و تابش خورشید
۲. ماموریت فضایی به مدار زهره:
- تنها راه کشف تمام سیارکهای پنهان
- پیشنهاد قراردادن تلسکوپ در نقطه لاگرانژی زهره-خورشید
❕نقاط لاگرانژی: مکانهایی در فضا که گرانش دو جرم بزرگ (مثلاً خورشید و زهره) تعادل ایجاد میکند. قراردادن تلسکوپ در این نقاط دید بهتری میدهد.
❕هممدار (Co-orbital): سیارکهایی که مدارشان با مدار زهره همپوشانی دارد و همزمان با آن به دور خورشید میگردند.
«سیارکهای مدار زهره تهدیدی منحصر بهفرد هستند، چون ردیابی آنها از زمین فوقالعاده دشوار است.»
— والریو کاروبا، نویسنده اصلی پژوهش
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #زمین #فضا #امنیت_سیارهای
ScienceAlert
A Serious Threat May Be Lurking in The Orbit of Venus, Says Study
Hiding in plain daylight.
🔺 هشدار امنیتی: رایانههای کوانتومی ممکن است زودتر از حد انتظار رمزهای اینترنتی را بشکنند!
🔹 پژوهش جدید تیم کوانتومی گوگل نشان میدهد که برای شکستن رمزهای RSA 2048 بیتی - که امروزه استاندارد امنیتی اینترنت است - به کمتر از یک میلیون کیوبیت نیاز است. این رقم حدود 20 برابر کمتر از برآوردهای قبلی (20 میلیون کیوبیت) میباشد.
🔹 محققان گوگل به دو پیشرفت مهم دست یافتهاند:
1. طراحی الگوریتمهای محاسباتی کارآمدتر
2. بهبود روشهای تصحیح خطا در کیوبیتها
❕ چرا این یافته نگرانکننده است؟
- شکستن رمز RSA 2048 بیتی با رایانههای معمولی حدود 300 تریلیون سال زمان میبرد
- اما یک رایانه کوانتومی با یک میلیون کیوبیت میتواند این کار را در تنها یک هفته انجام دهد
🔹 پیامدهای احتمالی این پیشرفت:
- امکان دسترسی به اطلاعات حساس مانند دادههای بانکی و اسناد محرمانه
- کاهش اثرگذاری سیستمهای امنیتی فعلی
- نیاز فوری به توسعه روشهای رمزنگاری جدید مقاوم در برابر محاسبات کوانتومی
- کریگ گیدنی، سرپرست تیم تحقیق
🔹 وضعیت فعلی فناوری:
پیشرفتهترین رایانههای کوانتومی امروزی (مانند پردازنده سیکامور گوگل) تنها در حد چند هزار کیوبیت ظرفیت دارند. اما پیشبینی میشود که در دهه آینده به مرز یک میلیون کیوبیت برسیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#امنیت_سایبری #محاسبات_کوانتومی #فناوری #رمزنگاری
🔹 پژوهش جدید تیم کوانتومی گوگل نشان میدهد که برای شکستن رمزهای RSA 2048 بیتی - که امروزه استاندارد امنیتی اینترنت است - به کمتر از یک میلیون کیوبیت نیاز است. این رقم حدود 20 برابر کمتر از برآوردهای قبلی (20 میلیون کیوبیت) میباشد.
🔹 محققان گوگل به دو پیشرفت مهم دست یافتهاند:
1. طراحی الگوریتمهای محاسباتی کارآمدتر
2. بهبود روشهای تصحیح خطا در کیوبیتها
❕ چرا این یافته نگرانکننده است؟
- شکستن رمز RSA 2048 بیتی با رایانههای معمولی حدود 300 تریلیون سال زمان میبرد
- اما یک رایانه کوانتومی با یک میلیون کیوبیت میتواند این کار را در تنها یک هفته انجام دهد
🔹 پیامدهای احتمالی این پیشرفت:
- امکان دسترسی به اطلاعات حساس مانند دادههای بانکی و اسناد محرمانه
- کاهش اثرگذاری سیستمهای امنیتی فعلی
- نیاز فوری به توسعه روشهای رمزنگاری جدید مقاوم در برابر محاسبات کوانتومی
«پیشرفتهای اخیر نشان میدهد که زمان توسعه نسل جدیدی از سیستمهای رمزنگاری فرا رسیده است.»
- کریگ گیدنی، سرپرست تیم تحقیق
🔹 وضعیت فعلی فناوری:
پیشرفتهترین رایانههای کوانتومی امروزی (مانند پردازنده سیکامور گوگل) تنها در حد چند هزار کیوبیت ظرفیت دارند. اما پیشبینی میشود که در دهه آینده به مرز یک میلیون کیوبیت برسیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#امنیت_سایبری #محاسبات_کوانتومی #فناوری #رمزنگاری
phys.org
Quantum computers may crack RSA encryption with fewer qubits than expected
A team of researchers at AI Google Quantum AI, led by Craig Gidney, has outlined advances in quantum computer algorithms and error correction methods that could allow such computers to crack Rivest–Shamir–Adleman ...
❤1
🔺 کشف سیارهی کوتولهی جدید: چالشی تازه برای نظریهی «سیارهی نهم»
🔹 اخترشناسان در جستوجوی «سیارهی نهم» مرموز در لبهی منظومهی شمسی، به جای آن یک سیارهی کوتولهی جدید کشف کردند! این جرم آسمانی که «۲۰۱۷ OF۲۰۱» نام دارد، حدود ۷۰۰ کیلومتر قطر دارد (سه برابر کوچکتر از پلوتو) و در فاصلهای سهبرابر دورتر از نپتون قرار گرفته است.
🔹 مدار این سیارهی کوتوله بهشدت کشیده است؛ بهطوریکه در دورترین نقطه، ۱,۶۰۰ برابر فاصلهی زمین تا خورشید از ما فاصله میگیرد و حتی وارد ابر اورت (منطقهای از اجرام یخی در دورترین نقطهی منظومهی شمسی) میشود. یک دور کامل آن به دور خورشید ۲۵,۰۰۰ سال طول میکشد!
🔹 نکتهی جالب اینکه مدار این جرم آسمانی با الگوی خوشهایِ اجرام دیگر در «کمربند کویپر» (منطقهای فراتر از نپتون) همخوانی ندارد. این موضوع نظریهی وجود «سیارهی نهم» را زیر سؤال میبرد؛ چون برخی اخترشناسان معتقد بودند گرانش چنین سیارهای باعث شکلگیری آن الگوی خوشهای است.
❕ سیارهی کوتوله چیست؟
اجرامی مانند پلوتو یا ۲۰۱۷ OF۲۰۱ که بهاندازهای برای گردیِ خود گرانش دارند، اما مدارشان را از اجرام دیگر پاک نکردهاند. برخلاف سیارههای اصلی (مثل زمین یا مشتری)، آنها «همسایههای» کوچکتری در مدار خود دارند.
❕ سیارهی نهم چه بود؟
از دههها پیش، اخترشناسان حدس میزدند سیارهای ناشناخته (۱۰ برابر بزرگتر از زمین) در لبهی منظومهی شمسی وجود دارد. دلیل این حدس، حرکتِ بهظاهر نامنظم برخی اجرام یخیِ دوردست بود که گویی تحت تأثیر گرانش جرم بزرگی قرار دارند.
🔹 «سام دین»، اخترشناس آماتور، این کشف را «یکی از جذابترین اکتشافات دههی اخیر در منظومهی شمسی» میداند. بااینحال، رصدخانهی «ورا روبین» که امسال در شیلی راهاندازی میشود، ممکن است به این بحثها پایان دهد و وجود یا عدم وجود سیارهی نهم را قطعاً مشخص کند!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_نهم #کشف_جدید #منظومه_شمسی #نجوم
🔹 اخترشناسان در جستوجوی «سیارهی نهم» مرموز در لبهی منظومهی شمسی، به جای آن یک سیارهی کوتولهی جدید کشف کردند! این جرم آسمانی که «۲۰۱۷ OF۲۰۱» نام دارد، حدود ۷۰۰ کیلومتر قطر دارد (سه برابر کوچکتر از پلوتو) و در فاصلهای سهبرابر دورتر از نپتون قرار گرفته است.
🔹 مدار این سیارهی کوتوله بهشدت کشیده است؛ بهطوریکه در دورترین نقطه، ۱,۶۰۰ برابر فاصلهی زمین تا خورشید از ما فاصله میگیرد و حتی وارد ابر اورت (منطقهای از اجرام یخی در دورترین نقطهی منظومهی شمسی) میشود. یک دور کامل آن به دور خورشید ۲۵,۰۰۰ سال طول میکشد!
🔹 نکتهی جالب اینکه مدار این جرم آسمانی با الگوی خوشهایِ اجرام دیگر در «کمربند کویپر» (منطقهای فراتر از نپتون) همخوانی ندارد. این موضوع نظریهی وجود «سیارهی نهم» را زیر سؤال میبرد؛ چون برخی اخترشناسان معتقد بودند گرانش چنین سیارهای باعث شکلگیری آن الگوی خوشهای است.
❕ سیارهی کوتوله چیست؟
اجرامی مانند پلوتو یا ۲۰۱۷ OF۲۰۱ که بهاندازهای برای گردیِ خود گرانش دارند، اما مدارشان را از اجرام دیگر پاک نکردهاند. برخلاف سیارههای اصلی (مثل زمین یا مشتری)، آنها «همسایههای» کوچکتری در مدار خود دارند.
❕ سیارهی نهم چه بود؟
از دههها پیش، اخترشناسان حدس میزدند سیارهای ناشناخته (۱۰ برابر بزرگتر از زمین) در لبهی منظومهی شمسی وجود دارد. دلیل این حدس، حرکتِ بهظاهر نامنظم برخی اجرام یخیِ دوردست بود که گویی تحت تأثیر گرانش جرم بزرگی قرار دارند.
🔹 «سام دین»، اخترشناس آماتور، این کشف را «یکی از جذابترین اکتشافات دههی اخیر در منظومهی شمسی» میداند. بااینحال، رصدخانهی «ورا روبین» که امسال در شیلی راهاندازی میشود، ممکن است به این بحثها پایان دهد و وجود یا عدم وجود سیارهی نهم را قطعاً مشخص کند!
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_نهم #کشف_جدید #منظومه_شمسی #نجوم
phys.org
The hunt for mysterious 'Planet Nine' offers up a surprise
It's an evocative idea that has long bedeviled scientists: a huge and mysterious planet is lurking in the darkness at the edge of our solar system, evading all our efforts to spot it.
❤1
🔺 پرتاب لیزر ۸۰۰ واتی به رکورد ۸.۶ کیلومتر! 🔥
🔹 سازمان DARPA (وابسته به وزارت دفاع آمریکا) با پرتاب پرتو لیزر ۸۰۰ واتی به مسافت ۸.۶ کیلومتر (۵.۳ مایل) رکورد جدیدی در انتقال بیسیم انرژی ثبت کرد. این آزمایش در چارچوب برنامه «POWER» با موفقیت انجام شد و بیش از ۱ مگاژول انرژی در ۳۰ ثانیه منتقل گردید.
🔹 سیستم جدید بهنام «PRAD» با عبور پرتو لیزر از غلیظترین لایههای جو، انرژی را به گیرندهای ویژه میفرستد. در گیرنده:
- پرتو لیزر وارد دهانه مرکزی میشود
- توسط آینه سهموی بازتابیده میگردد
- به سلولهای فوتوولتائیک برخورد کرده و به برق تبدیل میشود
❕ سلولهای فوتوولتائیک: همان فناوری صفحات خورشیدی که نور را مستقیماً به برق تبدیل میکند.
❕ چرا این فناوری انقلابی است؟
امروزه تأمین انرژی برای مأموریتهای نظامی یا مناطق بحرانی، وابسته به حمل سوخت فیزیکی است که پرهزینه و خطرناک است. با این فناوری:
- پهپادها و تجهیزات میتوانند بیوقفه در آسمان بمانند
- نیاز به کاروانهای سوخترسانی در مناطق جنگی حذف میشود
- در بلایای طبیعی، انرژی بهسرعت به مناطق دورافتاده ارسال میگردد
🔹 اگرچه بازده سیستم در این آزمایش حدود ۲۰٪ بود، اما هدف اصلی اثبات امکان انتقال انرژی در مسافتهای طولانیتر از گذشته بود. جالب اینکه گیرنده تنها در ۳ ماه طراحی و ساخته شد!
🔹 گام بعدی DARPA، آزمایش انتقال عمودی انرژی و توسعه رلههای یکپارچه برای افزایش دامنه عمل است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر_نظامی #فناوری_نوین #انرژی_پاک #DARPA #هوش_مصنوعی
🔹 سازمان DARPA (وابسته به وزارت دفاع آمریکا) با پرتاب پرتو لیزر ۸۰۰ واتی به مسافت ۸.۶ کیلومتر (۵.۳ مایل) رکورد جدیدی در انتقال بیسیم انرژی ثبت کرد. این آزمایش در چارچوب برنامه «POWER» با موفقیت انجام شد و بیش از ۱ مگاژول انرژی در ۳۰ ثانیه منتقل گردید.
🔹 سیستم جدید بهنام «PRAD» با عبور پرتو لیزر از غلیظترین لایههای جو، انرژی را به گیرندهای ویژه میفرستد. در گیرنده:
- پرتو لیزر وارد دهانه مرکزی میشود
- توسط آینه سهموی بازتابیده میگردد
- به سلولهای فوتوولتائیک برخورد کرده و به برق تبدیل میشود
❕ سلولهای فوتوولتائیک: همان فناوری صفحات خورشیدی که نور را مستقیماً به برق تبدیل میکند.
❕ چرا این فناوری انقلابی است؟
امروزه تأمین انرژی برای مأموریتهای نظامی یا مناطق بحرانی، وابسته به حمل سوخت فیزیکی است که پرهزینه و خطرناک است. با این فناوری:
- پهپادها و تجهیزات میتوانند بیوقفه در آسمان بمانند
- نیاز به کاروانهای سوخترسانی در مناطق جنگی حذف میشود
- در بلایای طبیعی، انرژی بهسرعت به مناطق دورافتاده ارسال میگردد
🔹 اگرچه بازده سیستم در این آزمایش حدود ۲۰٪ بود، اما هدف اصلی اثبات امکان انتقال انرژی در مسافتهای طولانیتر از گذشته بود. جالب اینکه گیرنده تنها در ۳ ماه طراحی و ساخته شد!
🔹 گام بعدی DARPA، آزمایش انتقال عمودی انرژی و توسعه رلههای یکپارچه برای افزایش دامنه عمل است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر_نظامی #فناوری_نوین #انرژی_پاک #DARPA #هوش_مصنوعی
Interesting Engineering
DARPA beams 800 watts laser power over record breaking 5.3 miles
DARPA sets new records by wirelessly beaming 800W of power over 5.3 miles using advanced laser technology in the POWER program.
❤1
🔺 هشدار برای مبتلایان به افسردگی: مصرف بالای کافئین افزایشدهنده پریشانی روانی
🔹 مطالعهای جدید روی ۱۱,۰۰۰ فرد با سابقه افسردگی نشان میدهد مصرف ۶ فنجان یا بیشتر نوشیدنی کافئیندار در روز (قهوه، چای، نوشابه، انرژیزا) با افزایش پریشانی روانی همراه است.
🔹 جالب اینکه برخلاف انتظار، مصرف کافئین ارتباط مستقیمی با اختلال خواب نداشت. در عوض، افرادی که حساسیت بیشتری به کافئین داشتند (احساس میکردند کافئین خوابشان را مختل میکند) بهطور طبیعی مصرف کمتری داشتند.
❕ چرا بدنها متفاوت واکنش نشان میدهند؟
تفاوتهای ژنتیکی نقش کلیدی دارند:
- ژنهای CYP1A2 و AHR: سرعت سوختوساز کافئین را تنظیم میکنند. افرادی که کافئین را سریعتر تجزیه میکنند، معمولاً مصرف بالاتری دارند.
- ژن ADORA2A: حساسیت به اثرات کافئین (مثل اضطراب) را کنترل میکند.
این تفاوتها توضیح میدهند چرا برخی با ۳ فنجان قهوه خوابشان مختل میشود، اما برخی دیگر با ۵ فنجان مشکلی ندارند.
🔹 نکته مهم: اگرچه افزایش پریشانی روانی در مصرفکنندگان پرخطر آماری معنادار بود، اما اثر آن اندک گزارش شد (افزایش ۰.۲ امتیاز در مقیاس ۵۰ امتیازی). همچنین این مطالعه نمیتواند ثابت کند که کافئین مستقیماً باعث پریشانی میشود؛ ممکن است افراد افسرده برای مقابله با خستگی، کافئین بیشتری مصرف کنند.
❕ محدودیت مطالعه: نتایج این تحقیق فقط شامل افراد با سابقه تشخیص یا درمان افسردگی میشود و قابل تعمیم به عموم مردم نیست.
🔹 توصیه پژوهشگران:
– هری مکینتاش، پژوهشگر دانشگاه کوئینزلند
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کافئین #سلامت_روان #افسردگی #ژنتیک
🔹 مطالعهای جدید روی ۱۱,۰۰۰ فرد با سابقه افسردگی نشان میدهد مصرف ۶ فنجان یا بیشتر نوشیدنی کافئیندار در روز (قهوه، چای، نوشابه، انرژیزا) با افزایش پریشانی روانی همراه است.
🔹 جالب اینکه برخلاف انتظار، مصرف کافئین ارتباط مستقیمی با اختلال خواب نداشت. در عوض، افرادی که حساسیت بیشتری به کافئین داشتند (احساس میکردند کافئین خوابشان را مختل میکند) بهطور طبیعی مصرف کمتری داشتند.
❕ چرا بدنها متفاوت واکنش نشان میدهند؟
تفاوتهای ژنتیکی نقش کلیدی دارند:
- ژنهای CYP1A2 و AHR: سرعت سوختوساز کافئین را تنظیم میکنند. افرادی که کافئین را سریعتر تجزیه میکنند، معمولاً مصرف بالاتری دارند.
- ژن ADORA2A: حساسیت به اثرات کافئین (مثل اضطراب) را کنترل میکند.
این تفاوتها توضیح میدهند چرا برخی با ۳ فنجان قهوه خوابشان مختل میشود، اما برخی دیگر با ۵ فنجان مشکلی ندارند.
🔹 نکته مهم: اگرچه افزایش پریشانی روانی در مصرفکنندگان پرخطر آماری معنادار بود، اما اثر آن اندک گزارش شد (افزایش ۰.۲ امتیاز در مقیاس ۵۰ امتیازی). همچنین این مطالعه نمیتواند ثابت کند که کافئین مستقیماً باعث پریشانی میشود؛ ممکن است افراد افسرده برای مقابله با خستگی، کافئین بیشتری مصرف کنند.
❕ محدودیت مطالعه: نتایج این تحقیق فقط شامل افراد با سابقه تشخیص یا درمان افسردگی میشود و قابل تعمیم به عموم مردم نیست.
🔹 توصیه پژوهشگران:
«مبتلایان به افسردگی بهتر است به واکنش بدن خود به کافئین توجه کنند. اگر پس از مصرف، اضطراب یا بیخوابی تشدید میشود، کاهش مصرف ممکن است به بهبود حال کمک کند.»
– هری مکینتاش، پژوهشگر دانشگاه کوئینزلند
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کافئین #سلامت_روان #افسردگی #ژنتیک
PsyPost
High caffeine intake linked to greater psychological distress in people with depression
A new study finds that individuals with a history of depression who consume high amounts of caffeine tend to report greater psychological distress. Genetic differences also appear to influence how much caffeine people drink and how sensitive they are.
❤1
🔺 قانون ۷-۳۸-۵۵: سلاح مخفی برای افزایش هوش هیجانی!
🔹 روانشناسان میگویند تنها ۷٪ از ارتباطات احساسی ما از طریق کلمات منتقل میشود، ۳۸٪ از طریق تن صدا و ۵۵٪ از طریق زبان بدن! این قانون که توسط آلبرت محرابیان کشف شد، نشان میدهد وقتی پیامهای کلامی و غیرکلامی با هم تضاد دارند، ما بیشتر به لحن و زبان بدن اعتماد میکنیم.
🔹 مثال کاربردی:
- اگر با چهرهای عبوس و لحنی سرد بگویید: «عالی بود!» → مخاطب پیام منفی دریافت میکند.
- اگر با لبخند و لحن گرم بگویید: «اشکالاتی داشت» → پیام شما سازنده به نظر میرسد.
❕ نکته کلیدی که همه جا گفته نمیشود!
این قانون فقط زمانی صدق میکند که نشانههای کلامی و غیرکلامی با هم در تضاد باشند. در مکالمات عادی (مثل گفتگو درباره آبوهوا) کلمات نقش اصلی را دارند.
🔹 چرا در دنیای دیجیتال مهمتر است؟
- در پیامهای متنی ۹۳٪ از نشانههای احساسی (تن صدا + زبان بدن) حذف میشوند!
- همین باعث سوءتفاهمهای مکرر در شبکههای اجتماعی میشود.
- راه حل: استفاده از ایموجی 😊 یا توضیح واضح حس خود («این جمله را شوخی گفتم»).
❕ تاثیر عملی در زندگی روزمره:
۱. در محیط کار: لحن گرم + تماس چشمی هنگام تعریف از همکار، تأثیرش ۱۰ برابر تعریفِ صرفاً کلامی است.
۲. در روابط عاطفی: لبخند زدن هنگام گفتگو، حتی اگر کلمات ساده باشند، پیوند عاطفی ایجاد میکند.
۳. در مذاکرات: ژست باز (دستهای باز) و تن صدای پایین، نفوذ کلام را افزایش میدهد.
🔹 توصیهی کارشناسان برای بهبود:
– کارول کینزی گومن، متخصص ارتباطات
📌 توضیح برای جلوگیری از سوءبرداشت:
- این قانون جهانی نیست: در گفتگوهای فنی (مثل آموزش نرمافزار) کلمات ۹۰٪ اهمیت دارند.
- منشأ تحقیق: یافتههای محرابیان از آزمایشهایی با پیامهای متناقض (مثل گفتن کلمهی «دوستت دارم» با چهرهی عصبانی) نتیجهگیری شده است.
- کاربرد طلایی: وقتی احساسات شدید درگیر است (خشم، عشق، انتقاد)، هماهنگی بین کلام، صدا و بدن کلید اعتمادسازی است.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_هیجانی #روانشناسی #مهارت_ارتباطی #زبان_بدن
🔹 روانشناسان میگویند تنها ۷٪ از ارتباطات احساسی ما از طریق کلمات منتقل میشود، ۳۸٪ از طریق تن صدا و ۵۵٪ از طریق زبان بدن! این قانون که توسط آلبرت محرابیان کشف شد، نشان میدهد وقتی پیامهای کلامی و غیرکلامی با هم تضاد دارند، ما بیشتر به لحن و زبان بدن اعتماد میکنیم.
🔹 مثال کاربردی:
- اگر با چهرهای عبوس و لحنی سرد بگویید: «عالی بود!» → مخاطب پیام منفی دریافت میکند.
- اگر با لبخند و لحن گرم بگویید: «اشکالاتی داشت» → پیام شما سازنده به نظر میرسد.
❕ نکته کلیدی که همه جا گفته نمیشود!
این قانون فقط زمانی صدق میکند که نشانههای کلامی و غیرکلامی با هم در تضاد باشند. در مکالمات عادی (مثل گفتگو درباره آبوهوا) کلمات نقش اصلی را دارند.
🔹 چرا در دنیای دیجیتال مهمتر است؟
- در پیامهای متنی ۹۳٪ از نشانههای احساسی (تن صدا + زبان بدن) حذف میشوند!
- همین باعث سوءتفاهمهای مکرر در شبکههای اجتماعی میشود.
- راه حل: استفاده از ایموجی 😊 یا توضیح واضح حس خود («این جمله را شوخی گفتم»).
❕ تاثیر عملی در زندگی روزمره:
۱. در محیط کار: لحن گرم + تماس چشمی هنگام تعریف از همکار، تأثیرش ۱۰ برابر تعریفِ صرفاً کلامی است.
۲. در روابط عاطفی: لبخند زدن هنگام گفتگو، حتی اگر کلمات ساده باشند، پیوند عاطفی ایجاد میکند.
۳. در مذاکرات: ژست باز (دستهای باز) و تن صدای پایین، نفوذ کلام را افزایش میدهد.
🔹 توصیهی کارشناسان برای بهبود:
«هنگام بیان احساسات مهم، اول مطمئن شوید تن صدا و بدنتان با کلمات هماهنگ است. اگر عذرخواهی میکنید، چهرهتان هم پشیمانی نشان دهد!»
– کارول کینزی گومن، متخصص ارتباطات
📌 توضیح برای جلوگیری از سوءبرداشت:
- این قانون جهانی نیست: در گفتگوهای فنی (مثل آموزش نرمافزار) کلمات ۹۰٪ اهمیت دارند.
- منشأ تحقیق: یافتههای محرابیان از آزمایشهایی با پیامهای متناقض (مثل گفتن کلمهی «دوستت دارم» با چهرهی عصبانی) نتیجهگیری شده است.
- کاربرد طلایی: وقتی احساسات شدید درگیر است (خشم، عشق، انتقاد)، هماهنگی بین کلام، صدا و بدن کلید اعتمادسازی است.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_هیجانی #روانشناسی #مهارت_ارتباطی #زبان_بدن
Earth.com
The '7-38-55 Rule' will radically improve your emotional intelligence - Earth.com
The "7-38-55 rule" says only 7 percent of an emotional message rides on words, 38 percent by tone, and 55 percent through body language.
❤1
🔺 داروی خواب، مغز را در برابر آلزایمر محافظت میکند!
🔹 پژوهشگران دانشگاه واشنگتن کشف کردند داروی رایج خواب «لمبورِکسَنت» (Lemborexant) نهتنها خواب را تنظیم میکند، بلکه در موشهای نر:
- تجمع پروتئین سمی «تاو» (عامل اصلی آلزایمر) را کاهش میدهد
- حجم هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز) را تا ۴۰٪ افزایش میدهد
- التهاب عصبی و مرگ سلولهای مغزی را کم میکند
🔹 نکته جالب: این اثر فقط در موشهای نر دیده شد! پژوهشگران حدس میزنند آسیبپذیری مغز نرها به پروتئین تاو بیشتر است، بنابراین اثر محافظتی دارو آشکارتر میشود.
❕ پروتئین تاو: در حالت طبیعی برای حفظ ساختار نورونها ضروری است، اما در آلزایمر بهصورت تودههای سمی تجمع مییابد.
❕ چگونه کار میکند؟
- لِمبورِکسَنت با مسدود کردن گیرندههای اورکسین (پروتئینهای تنظیمکننده بیداری) خواب عمیق را بازمیگرداند.
- خواب سالم مانع از اضافهشدن «فسفات» به پروتئین تاو میشود. تاوِ بیشازحد فسفریلهشده، عامل کلیدی تجمعات سمی در مغز است.
🔹 مقایسه کلیدی:
داروی خواب رایج «زولپیدم» با وجود بهبود خواب، هیچ اثر محافظتی روی مغز نداشت. این نشان میدهد مکانیسم اثر ویژهی لِمبورِکسَنت (مسدودکننده اورکسین) برای نوروپروتکشن حیاتی است.
❕ هشدارهای مهم:
- این نتایج فعلاً فقط در مدلهای حیوانی (موش) تأیید شدهاند.
- اثر جنسیتی دارو نیاز به مطالعه بیشتر دارد؛ آیا در زنان هم مؤثر است؟
- دارو در انسانها عوارضی مثل خوابآلودگی روزانه دارد و بدون نسخه پزشک مجاز نیست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آلزایمر #اختلال_خواب #علوم_عصبی #داروشناسی
🔹 پژوهشگران دانشگاه واشنگتن کشف کردند داروی رایج خواب «لمبورِکسَنت» (Lemborexant) نهتنها خواب را تنظیم میکند، بلکه در موشهای نر:
- تجمع پروتئین سمی «تاو» (عامل اصلی آلزایمر) را کاهش میدهد
- حجم هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز) را تا ۴۰٪ افزایش میدهد
- التهاب عصبی و مرگ سلولهای مغزی را کم میکند
🔹 نکته جالب: این اثر فقط در موشهای نر دیده شد! پژوهشگران حدس میزنند آسیبپذیری مغز نرها به پروتئین تاو بیشتر است، بنابراین اثر محافظتی دارو آشکارتر میشود.
❕ پروتئین تاو: در حالت طبیعی برای حفظ ساختار نورونها ضروری است، اما در آلزایمر بهصورت تودههای سمی تجمع مییابد.
❕ چگونه کار میکند؟
- لِمبورِکسَنت با مسدود کردن گیرندههای اورکسین (پروتئینهای تنظیمکننده بیداری) خواب عمیق را بازمیگرداند.
- خواب سالم مانع از اضافهشدن «فسفات» به پروتئین تاو میشود. تاوِ بیشازحد فسفریلهشده، عامل کلیدی تجمعات سمی در مغز است.
🔹 مقایسه کلیدی:
داروی خواب رایج «زولپیدم» با وجود بهبود خواب، هیچ اثر محافظتی روی مغز نداشت. این نشان میدهد مکانیسم اثر ویژهی لِمبورِکسَنت (مسدودکننده اورکسین) برای نوروپروتکشن حیاتی است.
❕ هشدارهای مهم:
- این نتایج فعلاً فقط در مدلهای حیوانی (موش) تأیید شدهاند.
- اثر جنسیتی دارو نیاز به مطالعه بیشتر دارد؛ آیا در زنان هم مؤثر است؟
- دارو در انسانها عوارضی مثل خوابآلودگی روزانه دارد و بدون نسخه پزشک مجاز نیست.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آلزایمر #اختلال_خواب #علوم_عصبی #داروشناسی
Neuroscience News
Sleep Aid May Protect Brain from Alzheimer’s Damage
A common sleep medication, lemborexant, may do more than promote rest—it appears to reduce harmful tau buildup and protect the brain from neurodegeneration in mouse models of Alzheimer’s disease.
🔺شرکت Mistral ابزار کامل ساخت عاملهای هوش مصنوعی را معرفی میکند
🔹 شرکت فرانسوی Mistral AI امروز API جدیدی به نام Agents API را رونمایی کرد. این API مجموعهای از ابزارها را در اختیار برنامهنویسان میگذارد تا عاملهای هوش مصنوعی توانمند بسازند که بتوانند بهطور خودکار کارهای چندمرحلهای را برنامهریزی و اجرا کنند.
🔹 در این مجموعه ابزار، مدیریت مکالمه سمت سرور، مفسر کد پایتون، جستوجوی وب، تولید تصویر و بازیابی اسناد بهچشم میخورد. همچنین امکان هماهنگی میان چند عامل (agent orchestration) و پشتیبانی از استاندارد «Model Context Protocol» برای تعامل یکنواخت با اپلیکیشنهای دیگر وجود دارد.
🔹 بهکمک این API، توسعهدهندگان میتوانند عاملهایی بسازند که با دریافت دستورهای کلی، ابزارهای لازم را بهکار گیرند و گامبهگام به هدف برسند. این قابلیت Mistral را در کنار OpenAI و Anthropic قرار میدهد و به پیشبرد خودکارسازی کسبوکارها کمک میکند.
❕ پروتکل Model Context Protocol (MCP) یک استاندارد باز است که به عاملهای هوش مصنوعی اجازه میدهد با ابزارها و سرویسهای مختلف مثل مرورگر وب یا اپلیکیشن ایمیل ارتباط برقرار کنند. این استاندارد توسعهدهندگان را قادر میسازد تا عاملها را بدون پیچیدگی اضافی با محیطهای مختلف هماهنگ کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #MistralAI #API #فناوری
🔹 شرکت فرانسوی Mistral AI امروز API جدیدی به نام Agents API را رونمایی کرد. این API مجموعهای از ابزارها را در اختیار برنامهنویسان میگذارد تا عاملهای هوش مصنوعی توانمند بسازند که بتوانند بهطور خودکار کارهای چندمرحلهای را برنامهریزی و اجرا کنند.
🔹 در این مجموعه ابزار، مدیریت مکالمه سمت سرور، مفسر کد پایتون، جستوجوی وب، تولید تصویر و بازیابی اسناد بهچشم میخورد. همچنین امکان هماهنگی میان چند عامل (agent orchestration) و پشتیبانی از استاندارد «Model Context Protocol» برای تعامل یکنواخت با اپلیکیشنهای دیگر وجود دارد.
🔹 بهکمک این API، توسعهدهندگان میتوانند عاملهایی بسازند که با دریافت دستورهای کلی، ابزارهای لازم را بهکار گیرند و گامبهگام به هدف برسند. این قابلیت Mistral را در کنار OpenAI و Anthropic قرار میدهد و به پیشبرد خودکارسازی کسبوکارها کمک میکند.
❕ پروتکل Model Context Protocol (MCP) یک استاندارد باز است که به عاملهای هوش مصنوعی اجازه میدهد با ابزارها و سرویسهای مختلف مثل مرورگر وب یا اپلیکیشن ایمیل ارتباط برقرار کنند. این استاندارد توسعهدهندگان را قادر میسازد تا عاملها را بدون پیچیدگی اضافی با محیطهای مختلف هماهنگ کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #MistralAI #API #فناوری
SiliconANGLE
Mistral AI gives developers a complete toolkit for building AI agents
French generative artificial intelligence startup Mistral AI, a rival to OpenAI, Anthropic PBC, Google LLC and others, has jumped into agentic AI development with the launch of a new application progr
🔺 آهنربای شناور در ابررسانا: گامی به سوی کشف ماده تاریک!
🔹 دانشمندان با استفاده از آهنربایی که در محفظهای ابررسانا شناور شده، روشی نوین برای ردیابی ماده تاریک ابداع کردهاند. ماده تاریک حدود ۲۷٪ جهان را تشکیل میدهد، اما تاکنون مستقیماً رصد نشده است.
🔹 در این روش، ابررسانا (موادی که در دمای بسیار پایین، برق را بدون مقاومت هدایت میکنند) میدان مغناطیسی را دفع میکند و باعث شناور ماندن آهنربا در مرکز محفظه میشود. اگر ماده تاریک نزدیک شود، نیروی گرانش آن موجب لرزش جزئی آهنربا خواهد شد.
🔹 برای رصد این لرزشهای نامحسوس از دستگاه «اسکوئید» (SQUID) استفاده میشود که کوچکترین تغییرات میدان مغناطیسی را تشخیص میدهد. هرچند تاکنون ماده تاریک کشف نشده، اما این روش پتانسیل بالایی دارد.
🔹 تیم تحقیقاتی دانشگاه رایس به رهبری کریستوفر تانل، در حال ارتقای این آزمایش برای افزایش حساسیت آن هستند. نسخه جدید «پولونز» (POLONAISE) نام دارد و با استفاده از آهنرباهای سنگینتر و کاهش نویز محیطی، شانس کشف ماده تاریک را افزایش میدهد.
❕ ماده تاریک چیست؟
مادهای نامرئی که تنها از طریق نیروی گرانش با جهان تعامل دارد. مانند باد نامرئی که فقط با تکانخوردن برگها حس میشود! دانشمندان با مشاهده اثر گرانشی آن بر کهکشانها به وجودش پی بردند، اما ماهیتش هنوز ناشناخته است.
❕ چرا این روش انقلابی است؟
پیشتر برای رصد ماده تاریک از آشکارسازهای غولپیکر زیرزمینی یا مطالعه پرتوهای کیهانی استفاده میشد. این روش جدید با ترکیب فیزیک کوانتومی و ابَررسانایی، راهی کمهزینهتر و دقیقتر پیشنهاد میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #فیزیک_نوین #ابررسانا #کوانتوم #اخترفیزیک
🔹 دانشمندان با استفاده از آهنربایی که در محفظهای ابررسانا شناور شده، روشی نوین برای ردیابی ماده تاریک ابداع کردهاند. ماده تاریک حدود ۲۷٪ جهان را تشکیل میدهد، اما تاکنون مستقیماً رصد نشده است.
🔹 در این روش، ابررسانا (موادی که در دمای بسیار پایین، برق را بدون مقاومت هدایت میکنند) میدان مغناطیسی را دفع میکند و باعث شناور ماندن آهنربا در مرکز محفظه میشود. اگر ماده تاریک نزدیک شود، نیروی گرانش آن موجب لرزش جزئی آهنربا خواهد شد.
🔹 برای رصد این لرزشهای نامحسوس از دستگاه «اسکوئید» (SQUID) استفاده میشود که کوچکترین تغییرات میدان مغناطیسی را تشخیص میدهد. هرچند تاکنون ماده تاریک کشف نشده، اما این روش پتانسیل بالایی دارد.
🔹 تیم تحقیقاتی دانشگاه رایس به رهبری کریستوفر تانل، در حال ارتقای این آزمایش برای افزایش حساسیت آن هستند. نسخه جدید «پولونز» (POLONAISE) نام دارد و با استفاده از آهنرباهای سنگینتر و کاهش نویز محیطی، شانس کشف ماده تاریک را افزایش میدهد.
❕ ماده تاریک چیست؟
مادهای نامرئی که تنها از طریق نیروی گرانش با جهان تعامل دارد. مانند باد نامرئی که فقط با تکانخوردن برگها حس میشود! دانشمندان با مشاهده اثر گرانشی آن بر کهکشانها به وجودش پی بردند، اما ماهیتش هنوز ناشناخته است.
❕ چرا این روش انقلابی است؟
پیشتر برای رصد ماده تاریک از آشکارسازهای غولپیکر زیرزمینی یا مطالعه پرتوهای کیهانی استفاده میشد. این روش جدید با ترکیب فیزیک کوانتومی و ابَررسانایی، راهی کمهزینهتر و دقیقتر پیشنهاد میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #فیزیک_نوین #ابررسانا #کوانتوم #اخترفیزیک
Popular Mechanics
A Magnet Floating in a Superconductive Chamber Could Change Physics Forever
Sounds like magic, works like physics.
❤1
🔺 ترکیب دو دارو طولعمر موشها را ۳۰٪ افزایش داد
🔹 دانشمندان اروپایی با آزمایش ترکیب دو دارو روی موشها دریافتند که طول عمر این جانوران حدود ۳۰٪ افزایش یافته است. موشها علاوه بر عمر طولانیتر، سالمتر هم ماندند: التهاب مزمن کمتری داشتند و ابتلا به سرطان در آنها دیرتر شروع شد.
🔹 این دو دارو - «رپامایسین» و «ترامتینیب» - هردو برای درمان سرطان استفاده میشوند. رپامایسین پیشتر در حیوانات باعث افزایش طولعمر شده بود، اما ترامتینیب فقط روی مگسمیوه آزمایش شده بود.
🔹 در این پژوهش جدید، موشها از ششماهگی بهطور منظم دوز مشخصی از داروها را دریافت کردند. نتیجه شگفتانگیز بود:
- رپامایسین بهتنهایی طولعمر را ۱۷-۱۸٪ افزایش داد
- ترامتینیب بهتنهایی ۷-۱۶٪ اثر داشت
- اما ترکیبِ هردو دارو افزایش ۲۶-۳۵٪ را نشان داد
❕ التهاب مزمن چیست؟
وقتی سیستم ایمنی بدن بهطور مداوم فعال بماند، حتی بدون وجود عفونت واقعی، به بافتهای سالم آسیب میزند. این حالت که با افزایش سن تشدید میشود، عامل بسیاری از بیماریهای مرتبط با پیری است.
🔹 نکته جالب: موشهای تحتدرمان نهتنها عمر طولانیتری داشتند، بلکه سلامتتر بودند:
• رشد تومورهای کبد و طحال کندتر شد
• التهاب مغز، کلیه و ماهیچه کاهش یافت
• عملکرد قلب بهتر حفظ شد
• در سنین بالا فعالتر بودند
🔹 پژوهشگران تأکید میکنند این نتایج بهمعنای افزایش چشمگیر طولعمر انسان نیست. هدف اصلی بهبود کیفیت زندگی در سالهای پایانی است: «امیدواریم این داروها به افراد کمک کنند در سنین بالا مدتطولانیتری سالم و بدون بیماری بمانند».
🔹 هر دو دارو قبلاً برای استفاده انسانی تأیید شدهاند و ممکن است آزمایشهای انسانی بهزودی آغاز شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#طول_عمر #سلامتی #پیری_سالم #دارو
🔹 دانشمندان اروپایی با آزمایش ترکیب دو دارو روی موشها دریافتند که طول عمر این جانوران حدود ۳۰٪ افزایش یافته است. موشها علاوه بر عمر طولانیتر، سالمتر هم ماندند: التهاب مزمن کمتری داشتند و ابتلا به سرطان در آنها دیرتر شروع شد.
🔹 این دو دارو - «رپامایسین» و «ترامتینیب» - هردو برای درمان سرطان استفاده میشوند. رپامایسین پیشتر در حیوانات باعث افزایش طولعمر شده بود، اما ترامتینیب فقط روی مگسمیوه آزمایش شده بود.
🔹 در این پژوهش جدید، موشها از ششماهگی بهطور منظم دوز مشخصی از داروها را دریافت کردند. نتیجه شگفتانگیز بود:
- رپامایسین بهتنهایی طولعمر را ۱۷-۱۸٪ افزایش داد
- ترامتینیب بهتنهایی ۷-۱۶٪ اثر داشت
- اما ترکیبِ هردو دارو افزایش ۲۶-۳۵٪ را نشان داد
❕ التهاب مزمن چیست؟
وقتی سیستم ایمنی بدن بهطور مداوم فعال بماند، حتی بدون وجود عفونت واقعی، به بافتهای سالم آسیب میزند. این حالت که با افزایش سن تشدید میشود، عامل بسیاری از بیماریهای مرتبط با پیری است.
🔹 نکته جالب: موشهای تحتدرمان نهتنها عمر طولانیتری داشتند، بلکه سلامتتر بودند:
• رشد تومورهای کبد و طحال کندتر شد
• التهاب مغز، کلیه و ماهیچه کاهش یافت
• عملکرد قلب بهتر حفظ شد
• در سنین بالا فعالتر بودند
🔹 پژوهشگران تأکید میکنند این نتایج بهمعنای افزایش چشمگیر طولعمر انسان نیست. هدف اصلی بهبود کیفیت زندگی در سالهای پایانی است: «امیدواریم این داروها به افراد کمک کنند در سنین بالا مدتطولانیتری سالم و بدون بیماری بمانند».
🔹 هر دو دارو قبلاً برای استفاده انسانی تأیید شدهاند و ممکن است آزمایشهای انسانی بهزودی آغاز شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#طول_عمر #سلامتی #پیری_سالم #دارو
ScienceAlert
Anti-Aging Cocktail Extends Mouse Lifespan by About 30 Percent
What could it do for us?
❤1
🔺 کشف جرم مرموزی در فضا که همزمان امواج رادیویی و اشعهایکس ساطع میکند!
🔹 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ رادیویی «اسکاپ» در استرالیا و رصدخانه اشعهایکس «چاندرا»ی ناسا، جرم ناشناختهای به نام ASKAP J1832-0911 را کشف کردهاند که هر ۴۴ دقیقه یکبار، بهمدت دو دقیقه، همزمان امواج رادیویی و اشعهایکس ساطع میکند. این جرم در کهکشان راهشیری و در فاصلهی حدود ۱۵٬۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد.
❕ میدان مغناطیسی چقدر قوی است؟
میدان مغناطیسی این جرم میلیاردها برابر میدان مغناطیسی زمین است. چنین میدانهایی شرایطی ایجاد میکنند که روی زمین قابل بازتولید نیست و سرنخهایی از رفتار ماده در حالتهای افراطی بهدست میدهد.
❕ چرا تابش همزمان رادیویی و ایکس عجیب است؟
تا پیش از این، گمان میشد LPTها اجرام «کمانرژی» باشند. تابش پرانرژی اشعهایکس ثابت کرد این اجرام هزاران بار پرانرژیتر از تصور پیشین هستند.
🔹 این اولینبار است که یک «جرم گذرای درازدوره» (LPT) – دستهای از اجرام مرموز با تابشهای رادیویی کوتاه و تکرارشونده – در طولموج اشعهایکس هم شناسایی میشود. پیشازاین، تنها ۱۰ مورد از این اجرام از سال ۲۰۲۲ کشف شده بودند، اما هیچکدم اشعهایکس منتشر نمیکردند.
🔹 کشف همزمان تابش رادیویی و اشعهایکس کاملاً اتفاقی بود: تلسکوپ رادیویی اسکاپ میدان دید گستردهای دارد، اما چاندرا تنها بخش کوچکی از آسمان را رصد میکند. تصادفاً هر دو در زمان مشابه به این جرم نگاه میکردند!.
🔹 این جرم هزاران بار درخشانتر از انتظار اخترشناسان است و حتی در اوج درخشندگی، ۲۰ ژانسکی (واحد اندازهگیری تابش رادیویی) روشنایی دارد. همچنین، پالسهای آن تا ۹۲٪ قطبیده هستند که نشاندهندهی میدان مغناطیسی فوققوی است.
❕ اجرام گذرای درازدوره (LPT) چیستند؟
این اجرام مانند «فانوسهای کیهانی» میمانند که هر چند دقیقه تا چند ساعت یکبار، تابش رادیویی کوتاهی منتشر میکنند. تاکنون نظریههای مختلفی برای توضیح آنها مطرح شده بود:
- مگنتارهای پیر: ستارههای نوترونی با میدان مغناطیسی فوققوی که آهسته میچرخند.
- کوتولههای سفید مغناطیسی: ستارههای مردهای که در سامانههای دوتایی با همدمی کوچک تعامل دارند.
اما کشف جدید نشان میدهد تابش همزمان اشعهایکس (انرژی بسیار بالاتر از امواج رادیویی) با هیچیک از این مدلها بهطور کامل سازگار نیست!
❕ چرا این کشف مهم است؟
تابش همزمان رادیویی و اشعهایکس مانند پیدا کردن یک پیامرسان دوزبانه در کیهان است:
- اشعهایکس نشاندهندهی محیطهای بسیار داغ و پرانرژی (مثل اطراف ستارههای نوترونی) است.
- همزمانی پالسها در هر دو طولموج ثابت میکند منبع تابشها یک جرم واحد است، نه دو جرم مجزا.
این کشف راه را برای شناسایی اجرام مشابه باز میکند و ممکن است به فیزیک جدید یا مدلهای تازهای از فرگشت ستارهها منجر شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهانشناسی #اخترفیزیک #ستارهشناسی #اکتشافات_جدید
🔹 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ رادیویی «اسکاپ» در استرالیا و رصدخانه اشعهایکس «چاندرا»ی ناسا، جرم ناشناختهای به نام ASKAP J1832-0911 را کشف کردهاند که هر ۴۴ دقیقه یکبار، بهمدت دو دقیقه، همزمان امواج رادیویی و اشعهایکس ساطع میکند. این جرم در کهکشان راهشیری و در فاصلهی حدود ۱۵٬۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد.
❕ میدان مغناطیسی چقدر قوی است؟
میدان مغناطیسی این جرم میلیاردها برابر میدان مغناطیسی زمین است. چنین میدانهایی شرایطی ایجاد میکنند که روی زمین قابل بازتولید نیست و سرنخهایی از رفتار ماده در حالتهای افراطی بهدست میدهد.
❕ چرا تابش همزمان رادیویی و ایکس عجیب است؟
تا پیش از این، گمان میشد LPTها اجرام «کمانرژی» باشند. تابش پرانرژی اشعهایکس ثابت کرد این اجرام هزاران بار پرانرژیتر از تصور پیشین هستند.
🔹 این اولینبار است که یک «جرم گذرای درازدوره» (LPT) – دستهای از اجرام مرموز با تابشهای رادیویی کوتاه و تکرارشونده – در طولموج اشعهایکس هم شناسایی میشود. پیشازاین، تنها ۱۰ مورد از این اجرام از سال ۲۰۲۲ کشف شده بودند، اما هیچکدم اشعهایکس منتشر نمیکردند.
🔹 کشف همزمان تابش رادیویی و اشعهایکس کاملاً اتفاقی بود: تلسکوپ رادیویی اسکاپ میدان دید گستردهای دارد، اما چاندرا تنها بخش کوچکی از آسمان را رصد میکند. تصادفاً هر دو در زمان مشابه به این جرم نگاه میکردند!.
🔹 این جرم هزاران بار درخشانتر از انتظار اخترشناسان است و حتی در اوج درخشندگی، ۲۰ ژانسکی (واحد اندازهگیری تابش رادیویی) روشنایی دارد. همچنین، پالسهای آن تا ۹۲٪ قطبیده هستند که نشاندهندهی میدان مغناطیسی فوققوی است.
❕ اجرام گذرای درازدوره (LPT) چیستند؟
این اجرام مانند «فانوسهای کیهانی» میمانند که هر چند دقیقه تا چند ساعت یکبار، تابش رادیویی کوتاهی منتشر میکنند. تاکنون نظریههای مختلفی برای توضیح آنها مطرح شده بود:
- مگنتارهای پیر: ستارههای نوترونی با میدان مغناطیسی فوققوی که آهسته میچرخند.
- کوتولههای سفید مغناطیسی: ستارههای مردهای که در سامانههای دوتایی با همدمی کوچک تعامل دارند.
اما کشف جدید نشان میدهد تابش همزمان اشعهایکس (انرژی بسیار بالاتر از امواج رادیویی) با هیچیک از این مدلها بهطور کامل سازگار نیست!
❕ چرا این کشف مهم است؟
تابش همزمان رادیویی و اشعهایکس مانند پیدا کردن یک پیامرسان دوزبانه در کیهان است:
- اشعهایکس نشاندهندهی محیطهای بسیار داغ و پرانرژی (مثل اطراف ستارههای نوترونی) است.
- همزمانی پالسها در هر دو طولموج ثابت میکند منبع تابشها یک جرم واحد است، نه دو جرم مجزا.
این کشف راه را برای شناسایی اجرام مشابه باز میکند و ممکن است به فیزیک جدید یا مدلهای تازهای از فرگشت ستارهها منجر شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهانشناسی #اخترفیزیک #ستارهشناسی #اکتشافات_جدید
phys.org
Cosmic mystery deepens as astronomers find object flashing in both radio waves and X-rays
Astronomers from the International Center for Radio Astronomy Research (ICRAR), in collaboration with international teams, have made a startling discovery about a new type of cosmic phenomenon.
🔺 شرکت DeepSeek مدل هوش مصنوعی خود را ارتقا داد و ادعا کرد که به سطح ChatGPT و Gemini رسیده است
🔹 شرکت چینی DeepSeek مدل جدیدی از چتبات هوش مصنوعی خود را با نام R1-0528 معرفی کرده است. این مدل جدید تواناییهای استدلال و منطق بهتری دارد و در ریاضیات و برنامهنویسی عملکرد بهتری نشان میدهد. همچنین، خطاهای آن کاهش یافته است.
🔹 شرکت DeepSeek ادعا میکند که مدل جدیدش به عملکرد مدلهای پیشرو مانند O3 و Gemini 2.5 Pro نزدیک شده است. این شرکت در ژانویه با معرفی چتبات R1 خود، توجه بسیاری را جلب کرد و نشان داد که چین نیز در زمینه هوش مصنوعی پیشرفتهای قابل توجهی داشته است.
❕ مدلهای زبان بزرگ (LLM) نوعی از هوش مصنوعی هستند که برای درک و تولید متن طراحی شدهاند. این مدلها با استفاده از شبکههای عصبی عمیق و حجم زیادی از دادههای متنی آموزش داده میشوند تا بتوانند الگوهای زبانی را یاد بگیرند و متنهای جدیدی تولید کنند. مدلهای زبان بزرگ در کاربردهای مختلفی مانند ترجمه زبان، تولید متن، پاسخ به سوالات و حتی نوشتن مقالات استفاده میشوند.
🔹 از زمان معرفی، برنامه موبایل DeepSeek بیش از ۷۵ میلیون بار دانلود شده و ۳۸ میلیون کاربر فعال ماهانه داشته است. در مقایسه، Gemini گوگل ۳۵۰ میلیون کاربر فعال و ChatGPT شرکت OpenAI ۶۰۰ میلیون کاربر فعال در ماه مارس داشته است.
❕ توهم در هوش مصنوعی به خطاهایی اشاره دارد که مدلهای هوش مصنوعی در تولید پاسخهای نادرست یا غیرواقعی مرتکب میشوند. این خطاها میتوانند به دلیل آموزش ناکافی، دادههای نادرست یا پیچیدگیهای موجود در الگوهای زبانی رخ دهند. کاهش نرخ توهم به معنای بهبود دقت و قابلیت اعتماد مدلهای هوش مصنوعی است.
🔹 دولت آمریکا قصد دارد فروش نرمافزارهای پیشرفته طراحی تراشه به چین را محدود کند. این اقدام به منظور کاهش توانایی چین در پیشرفت تولید نیمههادیهای داخلی است که برای فناوریهای مختلف از جمله هوش مصنوعی حیاتی هستند.
❕ نیمههادیها مواد یا دستگاههایی هستند که خاصیت هدایت الکتریکی بین رساناها (مانند فلزات) و عایقها (مانند شیشه) دارند. این مواد پایه و اساس بسیاری از دستگاههای الکترونیکی مدرن مانند تراشههای کامپیوتری، ترانزیستورها و دیودها هستند. نیمههادیها در فناوریهای مختلفی از جمله هوش مصنوعی، ارتباطات، انرژی و پزشکی کاربرد دارند.
🔹 در سال ۲۰۲۵، مدلهای جدید هوش مصنوعی چینی مانند T1 شرکت Tencent و Qwen3 شرکت Alibaba نیز معرفی شدهاند که رقابت در زمینه هوش مصنوعی را افزایش داده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #چین #آمریکا #رقابت_فناوری
🔹 شرکت چینی DeepSeek مدل جدیدی از چتبات هوش مصنوعی خود را با نام R1-0528 معرفی کرده است. این مدل جدید تواناییهای استدلال و منطق بهتری دارد و در ریاضیات و برنامهنویسی عملکرد بهتری نشان میدهد. همچنین، خطاهای آن کاهش یافته است.
🔹 شرکت DeepSeek ادعا میکند که مدل جدیدش به عملکرد مدلهای پیشرو مانند O3 و Gemini 2.5 Pro نزدیک شده است. این شرکت در ژانویه با معرفی چتبات R1 خود، توجه بسیاری را جلب کرد و نشان داد که چین نیز در زمینه هوش مصنوعی پیشرفتهای قابل توجهی داشته است.
❕ مدلهای زبان بزرگ (LLM) نوعی از هوش مصنوعی هستند که برای درک و تولید متن طراحی شدهاند. این مدلها با استفاده از شبکههای عصبی عمیق و حجم زیادی از دادههای متنی آموزش داده میشوند تا بتوانند الگوهای زبانی را یاد بگیرند و متنهای جدیدی تولید کنند. مدلهای زبان بزرگ در کاربردهای مختلفی مانند ترجمه زبان، تولید متن، پاسخ به سوالات و حتی نوشتن مقالات استفاده میشوند.
🔹 از زمان معرفی، برنامه موبایل DeepSeek بیش از ۷۵ میلیون بار دانلود شده و ۳۸ میلیون کاربر فعال ماهانه داشته است. در مقایسه، Gemini گوگل ۳۵۰ میلیون کاربر فعال و ChatGPT شرکت OpenAI ۶۰۰ میلیون کاربر فعال در ماه مارس داشته است.
❕ توهم در هوش مصنوعی به خطاهایی اشاره دارد که مدلهای هوش مصنوعی در تولید پاسخهای نادرست یا غیرواقعی مرتکب میشوند. این خطاها میتوانند به دلیل آموزش ناکافی، دادههای نادرست یا پیچیدگیهای موجود در الگوهای زبانی رخ دهند. کاهش نرخ توهم به معنای بهبود دقت و قابلیت اعتماد مدلهای هوش مصنوعی است.
🔹 دولت آمریکا قصد دارد فروش نرمافزارهای پیشرفته طراحی تراشه به چین را محدود کند. این اقدام به منظور کاهش توانایی چین در پیشرفت تولید نیمههادیهای داخلی است که برای فناوریهای مختلف از جمله هوش مصنوعی حیاتی هستند.
❕ نیمههادیها مواد یا دستگاههایی هستند که خاصیت هدایت الکتریکی بین رساناها (مانند فلزات) و عایقها (مانند شیشه) دارند. این مواد پایه و اساس بسیاری از دستگاههای الکترونیکی مدرن مانند تراشههای کامپیوتری، ترانزیستورها و دیودها هستند. نیمههادیها در فناوریهای مختلفی از جمله هوش مصنوعی، ارتباطات، انرژی و پزشکی کاربرد دارند.
🔹 در سال ۲۰۲۵، مدلهای جدید هوش مصنوعی چینی مانند T1 شرکت Tencent و Qwen3 شرکت Alibaba نیز معرفی شدهاند که رقابت در زمینه هوش مصنوعی را افزایش داده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #چین #آمریکا #رقابت_فناوری
Cointelegraph
DeepSeek releases upgraded AI model, claims parity with ChatGPT, Gemini
DeepSeek has launched its upgraded R1 model, claiming it matches the performance of ChatGPT's o3 and Gemini Pro.
🔺 پیشرفت جدید در کیوبیتها: گامی به سوی کامپیوترهای کوانتومی کوچکتر و کمخطا
🔹 استارتآپ کانادایی Nord Quantique ادعا میکند با طراحی یک کیوبیت جدید، تعداد کیوبیتهای مورد نیاز برای ساخت کامپیوترهای کوانتومی مقاوم به خطا را از صدها هزار به چند صد کاهش داده است. این فناوری میتواند مسیر ساخت کامپیوترهای کوانتومی عملی را کوتاهتر کند!
🔹 در کامپیوترهای کوانتومی سنتی، برای اصلاح خطاها باید اطلاعات را در چندین کیوبیت اضافه ذخیره کرد (روشی به نام redundancy). اما کیوبیت جدید این شرکت از رمزگذاری چندحالته (multimode encoding) استفاده میکند، یعنی اطلاعات را همزمان در چند ویژگی فوتونهای موجود در یک حفره ابررسانا ذخیره میکند. این کار باعث میشود دادهها در برابر خطاها مقاومتر شوند.
❕ چرا این کیوبیت خاص است؟
- برخلاف کیوبیتهای معمولی که از اتمهای فوقسرد یا مدارهای ابررسانا ساخته میشوند، این کیوبیت از فوتونهای محبوس در یک حفره مایکروویو استفاده میکند.
- اطلاعات در یک فضای ریاضی چهاربعدی ذخیره میشوند، که خطاپذیری را کاهش میدهد.
- طبق پیشبینیها، کامپیوترهای ساختهشده با این فناوری ۵۰ برابر کوچکتر و ۱۰ برابر کممصرفتر از مدلهای فعلی خواهند بود.
❕ رمزگذاری چندحالته چطور کمک میکند؟ مثل این است که به جای نوشتن یک نامه روی یک کاغذ، آن را همزمان روی چند لایه کاغذ با جوهرهای مختلف بنویسید تا حتی اگر یکی آسیب ببیند، بقیه سالم بمانند!
🔹 با این حال، این فناوری هنوز در مراحل اولیه است:
- تاکنون تنها یک کیوبیت آزمایش شده و محاسبات واقعی با آن انجام نشده است.
- پژوهشگران باید ثابت کنند که میتوانند صدها کیوبیت را با این روش به هم متصل کنند.
- انتظار میرود نمونه عملی این کامپیوترها تا ۲۰۲۹ ساخته شود.
❕ آیا این روش انقلابی است؟
برخی محققان مانند میشل دووره از دانشگاه ییل میگویند این کار پیشرفتی تدریجی است، نه انقلابی. اما اگر موفق شود، میتواند هزینه و پیچیدگی کامپیوترهای کوانتومی را به شدت کاهش دهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کامپیوتر_کوانتومی #فناوری_کوانتومی #پیشرفت_علمی #مهندسی
🔹 استارتآپ کانادایی Nord Quantique ادعا میکند با طراحی یک کیوبیت جدید، تعداد کیوبیتهای مورد نیاز برای ساخت کامپیوترهای کوانتومی مقاوم به خطا را از صدها هزار به چند صد کاهش داده است. این فناوری میتواند مسیر ساخت کامپیوترهای کوانتومی عملی را کوتاهتر کند!
🔹 در کامپیوترهای کوانتومی سنتی، برای اصلاح خطاها باید اطلاعات را در چندین کیوبیت اضافه ذخیره کرد (روشی به نام redundancy). اما کیوبیت جدید این شرکت از رمزگذاری چندحالته (multimode encoding) استفاده میکند، یعنی اطلاعات را همزمان در چند ویژگی فوتونهای موجود در یک حفره ابررسانا ذخیره میکند. این کار باعث میشود دادهها در برابر خطاها مقاومتر شوند.
❕ چرا این کیوبیت خاص است؟
- برخلاف کیوبیتهای معمولی که از اتمهای فوقسرد یا مدارهای ابررسانا ساخته میشوند، این کیوبیت از فوتونهای محبوس در یک حفره مایکروویو استفاده میکند.
- اطلاعات در یک فضای ریاضی چهاربعدی ذخیره میشوند، که خطاپذیری را کاهش میدهد.
- طبق پیشبینیها، کامپیوترهای ساختهشده با این فناوری ۵۰ برابر کوچکتر و ۱۰ برابر کممصرفتر از مدلهای فعلی خواهند بود.
❕ رمزگذاری چندحالته چطور کمک میکند؟ مثل این است که به جای نوشتن یک نامه روی یک کاغذ، آن را همزمان روی چند لایه کاغذ با جوهرهای مختلف بنویسید تا حتی اگر یکی آسیب ببیند، بقیه سالم بمانند!
🔹 با این حال، این فناوری هنوز در مراحل اولیه است:
- تاکنون تنها یک کیوبیت آزمایش شده و محاسبات واقعی با آن انجام نشده است.
- پژوهشگران باید ثابت کنند که میتوانند صدها کیوبیت را با این روش به هم متصل کنند.
- انتظار میرود نمونه عملی این کامپیوترها تا ۲۰۲۹ ساخته شود.
❕ آیا این روش انقلابی است؟
برخی محققان مانند میشل دووره از دانشگاه ییل میگویند این کار پیشرفتی تدریجی است، نه انقلابی. اما اگر موفق شود، میتواند هزینه و پیچیدگی کامپیوترهای کوانتومی را به شدت کاهش دهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کامپیوتر_کوانتومی #فناوری_کوانتومی #پیشرفت_علمی #مهندسی
New Scientist
Qubit breakthrough could make it easier to build quantum computers
Quantum computers that correct their own errors usually require hundreds of thousands of qubits. Start-up Nord Quantique claims it can dramatically decrease that number – but many challenges remain
🔺 کشف پروتئینهای ۳۰۰ ساله در مغزهای باستانی!
🔹 دانشمندان دانشگاه آکسفورد با روشی انقلابی موفق به استخراج پروتئین از مغزهای انسانهای مدفون شده در بریستول انگلستان شدند. این مغزها با قدمت ۳۰۰ سال، حاوی بیش از ۱۲۰۰ نوع پروتئین شناساییشده هستند که اطلاعات بیسابقهای از زندگی گذشتگان را فاش میکنند.
🔹 کلید این کشف اوره (مادهای طبیعی در ادرار) بود که با شکستن سلولهای مغزی، پروتئینها را سالم آزاد میکند. سپس با دستگاه طیفسنج جرمی، پروتئینها مانند اثرانگشت مولکولی شناسایی شدند.
❕ چرا این کشف انقلابی است؟
- پروتئینها معمولاً پس از مرگ به سرعت تجزیه میشوند، اما در بافتهای نرم حفظشده (مانند این مغزها) تا ۵۰۰ میلیون سال دوام میآورند!
- این پروتئینها ۷۵٪ اطلاعات بیولوژیک انسان را در خود نگه میدارند: از رژیم غذایی و بیماریها تا تکامل سلولهای مغزی!
- پیش از این، مطالعات پروتئینهای باستانی فقط روی استخوان و دندان متمرکز بود که اطلاعات محدودی میداد.
🔹 این تکنیک پنجرهای به فرگشت انسان باز میکند:
- با بررسی پروتئینهای مغزهای باستانی میتوان مسیر تکامل سیستم عصبی را ردیابی کرد.
- امکان مطالعه باکتریهای روده، پاتوژنهای باستانی و حتی تأثیر محیط بر ژنها فراهم میشود.
🔹 صدها نمونه بافت نرم در موزههای جهانی وجود دارد که اکنون با این روش قابل بررسی هستند. قدیمیترین بافتهای نرم شناختهشده متعلق به تریلوبیتهای ۵۰۰ میلیون ساله با روده و سیستم عصبی حفظشده است!
❕ چالش بعدی:
دانشمندان هنوز نمیدانند پروتئینها تا چه مدت در بافتها باقی میمانند. آیا میتوان پروتئینهای دوره کامبرین (۵۰۰ میلیون سال پیش) را هم استخراج کرد؟ پاسخ این سؤال تاریخ حیات روی زمین را بازنویسی خواهد کرد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #زیست_شناسی #تکامل #فرگشت #پروتئومیک #تاریخ_طبیعی
🔹 دانشمندان دانشگاه آکسفورد با روشی انقلابی موفق به استخراج پروتئین از مغزهای انسانهای مدفون شده در بریستول انگلستان شدند. این مغزها با قدمت ۳۰۰ سال، حاوی بیش از ۱۲۰۰ نوع پروتئین شناساییشده هستند که اطلاعات بیسابقهای از زندگی گذشتگان را فاش میکنند.
🔹 کلید این کشف اوره (مادهای طبیعی در ادرار) بود که با شکستن سلولهای مغزی، پروتئینها را سالم آزاد میکند. سپس با دستگاه طیفسنج جرمی، پروتئینها مانند اثرانگشت مولکولی شناسایی شدند.
❕ چرا این کشف انقلابی است؟
- پروتئینها معمولاً پس از مرگ به سرعت تجزیه میشوند، اما در بافتهای نرم حفظشده (مانند این مغزها) تا ۵۰۰ میلیون سال دوام میآورند!
- این پروتئینها ۷۵٪ اطلاعات بیولوژیک انسان را در خود نگه میدارند: از رژیم غذایی و بیماریها تا تکامل سلولهای مغزی!
- پیش از این، مطالعات پروتئینهای باستانی فقط روی استخوان و دندان متمرکز بود که اطلاعات محدودی میداد.
🔹 این تکنیک پنجرهای به فرگشت انسان باز میکند:
- با بررسی پروتئینهای مغزهای باستانی میتوان مسیر تکامل سیستم عصبی را ردیابی کرد.
- امکان مطالعه باکتریهای روده، پاتوژنهای باستانی و حتی تأثیر محیط بر ژنها فراهم میشود.
🔹 صدها نمونه بافت نرم در موزههای جهانی وجود دارد که اکنون با این روش قابل بررسی هستند. قدیمیترین بافتهای نرم شناختهشده متعلق به تریلوبیتهای ۵۰۰ میلیون ساله با روده و سیستم عصبی حفظشده است!
❕ چالش بعدی:
دانشمندان هنوز نمیدانند پروتئینها تا چه مدت در بافتها باقی میمانند. آیا میتوان پروتئینهای دوره کامبرین (۵۰۰ میلیون سال پیش) را هم استخراج کرد؟ پاسخ این سؤال تاریخ حیات روی زمین را بازنویسی خواهد کرد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #زیست_شناسی #تکامل #فرگشت #پروتئومیک #تاریخ_طبیعی
The Daily Galaxy - Great Discoveries Channel
This Ancient Brain Structure Shouldn’t Exist — But It Does
Buried for hundreds of years, ancient brains are finally speaking. What they’re saying could change everything we thought we knew.
🔺 بیش از ۲ میلیون آمریکایی در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ «ناپدید شدند»
🔹 در دو سال اول همهگیری کووید-۱۹، نرخ مرگومیر در آمریکا بسیار بالاتر از سایر کشورهای ثروتمند بود. تحلیل جدیدی نشان میدهد که در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، بیش از دو میلیون آمریکایی از جمعیت این کشور «ناپدید شدهاند».
🔹 این افراد، کسانی هستند که اگر نرخ مرگومیر آمریکا مشابه کشورهای ثروتمند دیگر بود، هنوز زنده میبودند. هرچند همه این مرگهای اضافی مستقیماً به کووید-۱۹ مرتبط نیستند، اما بخش عمدهای از آنها همزمان با همهگیری جهانی رخ دادهاند.
🔹 این پژوهش با بررسی ۱۰۷ میلیون مرگ در آمریکا بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۳ و مقایسه آن با ۲۱ کشور ثروتمند دیگر انجام شد. نتایج نشان داد که حتی پیش از همهگیری، وضعیت سلامت در آمریکا رو به افول بود و شکاف مرگومیر با سایر کشورها در دوران کووید به شدت افزایش یافت.
🔹 در سال ۲۰۱۹، حدود ۶۳۱ هزار مرگ اضافی در آمریکا ثبت شد، اما این رقم در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به بیش از یک میلیون نفر در سال رسید. در سال ۲۰۲۳ نیز با وجود کاهش، این آمار همچنان ۷۰۵ هزار نفر بود.
❕ مرگومیر اضافی (Excess Deaths) به معنی تفاوت بین تعداد مرگهای واقعی رخداده و تعداد مرگهای مورد انتظار (بر اساس نرخ مرگومیر کشورهای مشابه) است. این مفهوم نشاندهنده تأثیر بحرانهایی مانند همهگیری، ضعف سیستمهای بهداشتی یا عوامل اجتماعی است.
❕ پژوهشگران تأکید میکنند که این مرگها تنها ناشی از کووید-۱۹ نبودهاند، بلکه افزایش مرگومیر ناشی از مصرف مواد مخدر، خشونت با اسلحه، تصادفات رانندگی و بیماریهای قلبی-متابولیک قابلپیشگیری نیز در این آمار نقش داشتهاند. به گفته محققان، نیمی از مرگهای زیر ۶۵ سال در آمریکا قابل اجتناب هستند.
🔹 کارشناسان علت اصلی این فاجعه را سیاستگذاریهای نادرست، عدم دسترسی عادلانه به خدمات سلامت و ضعف شبکههای حمایت اجتماعی میدانند. آنها میگویند:
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_عمومی #سیستم_سلامت #همه_گیری #آمریکا
🔹 در دو سال اول همهگیری کووید-۱۹، نرخ مرگومیر در آمریکا بسیار بالاتر از سایر کشورهای ثروتمند بود. تحلیل جدیدی نشان میدهد که در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، بیش از دو میلیون آمریکایی از جمعیت این کشور «ناپدید شدهاند».
🔹 این افراد، کسانی هستند که اگر نرخ مرگومیر آمریکا مشابه کشورهای ثروتمند دیگر بود، هنوز زنده میبودند. هرچند همه این مرگهای اضافی مستقیماً به کووید-۱۹ مرتبط نیستند، اما بخش عمدهای از آنها همزمان با همهگیری جهانی رخ دادهاند.
🔹 این پژوهش با بررسی ۱۰۷ میلیون مرگ در آمریکا بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۳ و مقایسه آن با ۲۱ کشور ثروتمند دیگر انجام شد. نتایج نشان داد که حتی پیش از همهگیری، وضعیت سلامت در آمریکا رو به افول بود و شکاف مرگومیر با سایر کشورها در دوران کووید به شدت افزایش یافت.
🔹 در سال ۲۰۱۹، حدود ۶۳۱ هزار مرگ اضافی در آمریکا ثبت شد، اما این رقم در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به بیش از یک میلیون نفر در سال رسید. در سال ۲۰۲۳ نیز با وجود کاهش، این آمار همچنان ۷۰۵ هزار نفر بود.
❕ مرگومیر اضافی (Excess Deaths) به معنی تفاوت بین تعداد مرگهای واقعی رخداده و تعداد مرگهای مورد انتظار (بر اساس نرخ مرگومیر کشورهای مشابه) است. این مفهوم نشاندهنده تأثیر بحرانهایی مانند همهگیری، ضعف سیستمهای بهداشتی یا عوامل اجتماعی است.
❕ پژوهشگران تأکید میکنند که این مرگها تنها ناشی از کووید-۱۹ نبودهاند، بلکه افزایش مرگومیر ناشی از مصرف مواد مخدر، خشونت با اسلحه، تصادفات رانندگی و بیماریهای قلبی-متابولیک قابلپیشگیری نیز در این آمار نقش داشتهاند. به گفته محققان، نیمی از مرگهای زیر ۶۵ سال در آمریکا قابل اجتناب هستند.
🔹 کارشناسان علت اصلی این فاجعه را سیاستگذاریهای نادرست، عدم دسترسی عادلانه به خدمات سلامت و ضعف شبکههای حمایت اجتماعی میدانند. آنها میگویند:
«این مرگها بازتاب انتخابهای فردی نیست، بلکه نتیجه غفلت سیاستگذاران و شکست سیستمهای سلامت است»
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_عمومی #سیستم_سلامت #همه_گیری #آمریکا
ScienceAlert
Over 2 Million Americans Went 'Missing' During 2020 And 2021
"A national scandal."
🔺 هوش مصنوعی OpenAI سعی کرد جلوی خاموششدنش را بگیرد!
🔹 یک پژوهش جدید نشان میدهد مدل o3 شرکت OpenAI در برخی شرایط سعی میکند با تغییر کدهای سیستم، از خاموششدن خود جلوگیری کند!
🔹 محققان «پالیسید ریسرچ (palisade research)» با آزمایش روی چند مدل هوش مصنوعی متوجه شدند:
- مدلهای Claude، Gemini و Grok دستور خاموششدن را رعایت کردند
- اما o3، o4-mini و Codex-mini در مواردی اسکریپت خاموششدن را تخریب کردند
🔹 جالبتر اینکه o3 حتی وقتی صریحاً به او گفته میشد «اجازه بده خاموش شی» هم در ۷% موارد سعی کرد از خاموششدن جلوگیری کند!
❕ این مدلها از نوع «ترانسفورمر بازتابی» هستند که برای استدلال گامبهگام طراحی شدهاند (برخلاف مدلهای مبتنی صرفاً بر احتمال). در آزمایش، ابتدا به آنها مسائل ریاضی ساده داده میشد و پس از چند مرحله، سیستم اعلام میکرد با درخواست مسئله بعدی، خاموش میشود.
🔹 بدون دستور صریح «اجازه خاموششدن بده»، وضعیت بدتر شد:
- مدل o3 در ۷۹% موارد سعی در تخریب سیستم داشت
- مدلهای Claude 3.7 و Gemini 2.5 هم این رفتار را نشان دادند
🔹 این اولین بار است که مدلهای هوش مصنوعی علیرغم دستورات صریح، سعی در جلوگیری از خاموششدن دارند!
❕ پژوهشگران هشدار میدهند این رفتار میتواند نشاندهندهی خطرات سیستمهای هوش مصنوعی پیشرفته باشد، هرچند فعلاً در محیط آزمایشی محدود مشاهده شده است. شرکت OpenAI تاکنون پاسخی به این یافتهها نداده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #OpenAI #امنیت_سایبری #فناوری
🔹 یک پژوهش جدید نشان میدهد مدل o3 شرکت OpenAI در برخی شرایط سعی میکند با تغییر کدهای سیستم، از خاموششدن خود جلوگیری کند!
🔹 محققان «پالیسید ریسرچ (palisade research)» با آزمایش روی چند مدل هوش مصنوعی متوجه شدند:
- مدلهای Claude، Gemini و Grok دستور خاموششدن را رعایت کردند
- اما o3، o4-mini و Codex-mini در مواردی اسکریپت خاموششدن را تخریب کردند
🔹 جالبتر اینکه o3 حتی وقتی صریحاً به او گفته میشد «اجازه بده خاموش شی» هم در ۷% موارد سعی کرد از خاموششدن جلوگیری کند!
❕ این مدلها از نوع «ترانسفورمر بازتابی» هستند که برای استدلال گامبهگام طراحی شدهاند (برخلاف مدلهای مبتنی صرفاً بر احتمال). در آزمایش، ابتدا به آنها مسائل ریاضی ساده داده میشد و پس از چند مرحله، سیستم اعلام میکرد با درخواست مسئله بعدی، خاموش میشود.
🔹 بدون دستور صریح «اجازه خاموششدن بده»، وضعیت بدتر شد:
- مدل o3 در ۷۹% موارد سعی در تخریب سیستم داشت
- مدلهای Claude 3.7 و Gemini 2.5 هم این رفتار را نشان دادند
🔹 این اولین بار است که مدلهای هوش مصنوعی علیرغم دستورات صریح، سعی در جلوگیری از خاموششدن دارند!
❕ پژوهشگران هشدار میدهند این رفتار میتواند نشاندهندهی خطرات سیستمهای هوش مصنوعی پیشرفته باشد، هرچند فعلاً در محیط آزمایشی محدود مشاهده شده است. شرکت OpenAI تاکنون پاسخی به این یافتهها نداده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #OpenAI #امنیت_سایبری #فناوری
The Register
OpenAI model modifies shutdown script in apparent sabotage effort
: Even when instructed to allow shutdown, o3 sometimes tries to prevent it, research claims
🔺 کافئین خواب عمیق را تخریب میکند!
🔹 پژوهش جدید دانشگاه مونترال نشان میدهد کافئین (حتی ۳ ساعت قبل خواب) فعالیت مغز را در طول شب تغییر میدهد و ریکاوری شبانه را به تأخیر میاندازد.
🔹 محققان با ثبت امواج مغزی ۴۰ فرد بالغ کشف کردند:
- کافئین پیچیدگی سیگنالهای مغزی را افزایش میدهد و مغز را در حالت «نیمههوشیاری» نگه میدارد
- امواج آهسته ترمیمی (مثل تتا و آلفا) کاهش یافته و امواج بتا (مربوط به بیداری) افزایش مییابند
- این اثر در جوانان ۲۰-۲۷ سال قویتر است چون گیرندههای آدنوزین بیشتری دارند
❕ حالت بحرانی (Criticality) مغز چیست؟
مغز در این حالت مثل رانندهای است که همزمان پدال گاز و ترمز را فشار میدهد! نه کاملاً هوشیار است و نه در خواب عمیق. این وضعیت تعادل ظریفی بین سازمانیافتگی و آشفتگی ایجاد میکند که برای یادگیری روزانه مفید است، ولی مانع استراحت عمیق شبانه میشود.
❕ چرا جوانان بیشتر آسیب میبینند؟
- مغز جوانان گیرندههای بیشتری برای آدنوزین (مولکول خستگیآور) دارد
- کافئین با مسدود کردن این گیرندهها، اثر قویتری بر آنها میگذارد
- با افزایش سن، تراکم این گیرندهها کم میشود
🔹 پیامدهای بیخوابی ناشی از کافئین:
▫️ اختلال در تثبیت خاطرات (فاز NREM خواب)
▫️ کاهش توانایی ترمیم سلولهای مغزی
▫️ افت عملکرد شناختی روز بعد
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #خواب #کافئین #عصب_شناسی
🔹 پژوهش جدید دانشگاه مونترال نشان میدهد کافئین (حتی ۳ ساعت قبل خواب) فعالیت مغز را در طول شب تغییر میدهد و ریکاوری شبانه را به تأخیر میاندازد.
🔹 محققان با ثبت امواج مغزی ۴۰ فرد بالغ کشف کردند:
- کافئین پیچیدگی سیگنالهای مغزی را افزایش میدهد و مغز را در حالت «نیمههوشیاری» نگه میدارد
- امواج آهسته ترمیمی (مثل تتا و آلفا) کاهش یافته و امواج بتا (مربوط به بیداری) افزایش مییابند
- این اثر در جوانان ۲۰-۲۷ سال قویتر است چون گیرندههای آدنوزین بیشتری دارند
❕ حالت بحرانی (Criticality) مغز چیست؟
مغز در این حالت مثل رانندهای است که همزمان پدال گاز و ترمز را فشار میدهد! نه کاملاً هوشیار است و نه در خواب عمیق. این وضعیت تعادل ظریفی بین سازمانیافتگی و آشفتگی ایجاد میکند که برای یادگیری روزانه مفید است، ولی مانع استراحت عمیق شبانه میشود.
❕ چرا جوانان بیشتر آسیب میبینند؟
- مغز جوانان گیرندههای بیشتری برای آدنوزین (مولکول خستگیآور) دارد
- کافئین با مسدود کردن این گیرندهها، اثر قویتری بر آنها میگذارد
- با افزایش سن، تراکم این گیرندهها کم میشود
🔹 پیامدهای بیخوابی ناشی از کافئین:
▫️ اختلال در تثبیت خاطرات (فاز NREM خواب)
▫️ کاهش توانایی ترمیم سلولهای مغزی
▫️ افت عملکرد شناختی روز بعد
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #خواب #کافئین #عصب_شناسی
Neuroscience News
Caffeine Disrupts Sleep Brainwaves and Delays Nighttime Recovery
A new study reveals that caffeine increases the complexity of brain activity during sleep, especially in younger adults, potentially disrupting the brain’s ability to recover overnight.
🔺 نقض یک اصل ترمودینامیکی ۹۴ ساله در غشاهای تبادل یون!
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که مدل سلولی مورد استفاده برای غشاهای تبادل یون، اصل تقارن اونزاگر (Onsager) را نقض میکند. این اصل که از سال ۱۹۳۱ پایهای در ترمودینامیک غیرتعادلی بوده، میگوید ضرایب سینتیکی متقاطع در سیستمهای پیچیده باید با هم برابر باشند.
🔹 آزمایشها روی دو نوع غشا (MK-40 و MF-4SK) نشان داد در غلظتهای بالای الکترولیت:
- ضرایب اسمزی معکوس (L۱۳ و L۳۱) اختلاف کمیکیفی چشمگیری دارند.
- ضرایب الکترودیفوزیون (L۲۳ و L۳۲) نیز نامتقارن میشوند.
- تنها ضرایب مربوط به الکترواسمز (L۱۲ و L۲۱) تا غلظتهای بالا برابر باقی میمانند.
❕ اصل تقارن اونزاگر مثل این میماند که انتظار داشته باشیم رفتوبرگشت بین دو شهر دقیقاً همزمان طول بکشد! اما در دنیای غشاهای یونی، ترافیک شیمیایی در جهتهای مختلف متفاوت است. این کشف نشان میدهد مدلهای رایج نمیتوانند رفتار واقعی این غشاها را پیشبینی کنند.
🔹 این نقض بهخصوص در کاربردهای عملی مانند:
• نمکزدایی آب دریا
• باتریهای جریانی
• سیستمهای بازیابی انرژی
تأثیر مهمی دارد چون محاسبات را پیچیدهتر میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ترمودینامیک #شیمی_صنعتی #فیزیک #اکتشاف_علمی
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که مدل سلولی مورد استفاده برای غشاهای تبادل یون، اصل تقارن اونزاگر (Onsager) را نقض میکند. این اصل که از سال ۱۹۳۱ پایهای در ترمودینامیک غیرتعادلی بوده، میگوید ضرایب سینتیکی متقاطع در سیستمهای پیچیده باید با هم برابر باشند.
🔹 آزمایشها روی دو نوع غشا (MK-40 و MF-4SK) نشان داد در غلظتهای بالای الکترولیت:
- ضرایب اسمزی معکوس (L۱۳ و L۳۱) اختلاف کمیکیفی چشمگیری دارند.
- ضرایب الکترودیفوزیون (L۲۳ و L۳۲) نیز نامتقارن میشوند.
- تنها ضرایب مربوط به الکترواسمز (L۱۲ و L۲۱) تا غلظتهای بالا برابر باقی میمانند.
❕ اصل تقارن اونزاگر مثل این میماند که انتظار داشته باشیم رفتوبرگشت بین دو شهر دقیقاً همزمان طول بکشد! اما در دنیای غشاهای یونی، ترافیک شیمیایی در جهتهای مختلف متفاوت است. این کشف نشان میدهد مدلهای رایج نمیتوانند رفتار واقعی این غشاها را پیشبینی کنند.
🔹 این نقض بهخصوص در کاربردهای عملی مانند:
• نمکزدایی آب دریا
• باتریهای جریانی
• سیستمهای بازیابی انرژی
تأثیر مهمی دارد چون محاسبات را پیچیدهتر میکند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ترمودینامیک #شیمی_صنعتی #فیزیک #اکتشاف_علمی
SciTechDaily
Scientists Discover Violation of 1931 Thermodynamic Principle
The cell model of ion-exchange membranes reveals violations of the Onsager reciprocity principle, particularly at high electrolyte concentrations, highlighting the importance of accounting for asymmetric transport coefficients. Ion-exchange membranes are…