تازه‌های علمی
694 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺 ربات‌های انسان‌نما برای اولین بار در جهان با هم مبارزه بوکس کردند!

🔹 روز یکشنبه در شهر هانگژو چین، دو ربات انسان‌نما در رقابتی هیجان‌انگیز به مصاف هم رفتند. این مسابقه بخشی از «مسابقات جهانی ربات‌های چین» بود و ربات‌های ساخته‌شده توسط شرکت «یونیتری رباتیکس» در آن شرکت داشتند.

ربات‌های انسان‌نما (Humanoid Robots) ماشین‌هایی هستند که ظاهر و حرکاتشان شبیه به انسان طراحی شده است. این ربات‌ها با استفاده از هوش مصنوعی و سنسورهای پیشرفته می‌توانند تعادل خود را حفظ کنند، اشیا را بردارند و حتی به تعامل با محیط بپردازند. مبارزه این دو ربات نه تنها نمایشی جذاب بود، بلکه نشان داد که فناوری رباتیک چقدر پیشرفت کرده است!

🔹 هرچند سرعت حرکات ربات‌ها هنوز با انسان فاصله دارد، اما این رویداد گامی مهم در جهت آزمایش قابلیت‌های ربات‌ها در شرایط پویا و غیرقابل پیش‌بینی است. توسعه‌دهندگان امیدوارند با بهبود این فناوری، از ربات‌ها در موقعیت‌های پیچیده‌تری مانند امداد و نجات یا عملیات در محیط‌های خطرناک استفاده کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رباتیک #هوش_مصنوعی #فناوری_نوین
👍1
🔺 کشف منبع نور در سپیده‌دم کیهان

🔹 دانشمندان پس از دهه‌ها تحقیق، بالاخره منبع نور اولیه جهان را شناسایی کردند! داده‌های تلسکوپ‌های «هابل» و «جیمز وب» نشان می‌دهد کهکشان‌های کوتوله (کم‌نور و کوچک) مسئول روشن‌کردن جهان تاریک و مه‌آلود ابتدایی هستند. این کهکشان‌ها با تولید فوتون‌های پرانرژی، مه هیدروژن خنثی بین کهکشانی را یونیزه کردند و راه را برای عبور نور باز نمودند.

🔹 در آغاز جهان، پس از مه‌بانگ (بیگ‌بنگ)، فضا پر از هیدروژن خنثی بود که مانند مه سنگینی نور را مسدود می‌کرد. حدود ۱ میلیارد سال پس از مه‌بانگ، این مه به طور کامل کنار رفت و «سپیده‌دم کیهانی» به پایان رسید. تا پیش از این، تصور می‌شد کهکشان‌های بزرگ یا سیاهچاله‌های عظیم عامل اصلی این تحول باشند، اما مشاهدات جدید جیمز وب نشان داد کهکشان‌های کوتوله نقش کلیدی داشته‌اند.

یونیزاسیون کیهانی فرآیندی است که در آن اتم‌های هیدروژن خنثی با از دست دادن الکترون به پلاسمای یونیزه تبدیل می‌شوند. این فرآیند برای شفاف‌شدن فضا و عبور نور ضروری بود. کهکشان‌های کوتوله ۱۰۰ برابر بیشتر از کهکشان‌های بزرگ هستند و با وجود اندازه کوچک، مجموع نور یونیزه‌کننده آن‌ها چهار برابر نور کهکشان‌های بزرگ است!

🔹 محققان با استفاده از «عدسی گرانشی» خوشه کهکشانی «آبل ۲۷۴۴»، که مانند یک ذره‌بین کیهانی عمل می‌کند، موفق به رصد کهکشان‌های کوتوله در دورترین نقاط جهان شدند. تحلیل طیف‌نوری این کهکشان‌ها تأیید کرد که آن‌ها نه‌تنها پرتوی فرابنفش کافی برای یونیزه‌کردن هیدروژن تولید می‌کنند، بلکه فراوانی آن‌ها به‌اندازه‌ای است که می‌تواند کل جهان را تحت تأثیر قرار دهد.

عدسی گرانشی پدیده‌ای است که در آن گرانش شدید یک جرم عظیم (مانند خوشه‌های کهکشانی)، نور اجرام دورتر را خم و بزرگنمایی می‌کند. این پدیده به اخترشناسان اجازه می‌دهد اجرام بسیار کم‌نور و دوردست را مطالعه کنند.

🔹 این کشف نشان می‌دهد کهکشان‌های کوچک و کم‌نور، نقشی بسیار بزرگ‌تر از تصور قبلی در شکل‌گیری جهان داشته‌اند. با این حال، دانشمندان باید مناطق بیشتری از آسمان را بررسی کنند تا مطمئن شوند این نمونه، مربوط به کل جهان است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان‌شناسی #نجوم #مه‌بانگ #تلسکوپ_جیمز_وب
👍1
🔺 فضولات پنگوئن‌ها؛ منبع غافلگیرکننده ذرات مؤثر بر آب‌وهوا در قطب جنوب

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد فضولات پنگوئن‌ها در قطب جنوب منبع اصلی تولید آمونیاک است. این آمونیاک با ترکیبات گوگردی حاصل از فعالیت میکروب‌های اقیانوسی، ذرات ریز معلق در هوا (آئروسل) را تشکیل می‌دهند. این ذرات در تشکیل ابرها و تنظیم دمای زمین نقش کلیدی دارند.

🔹 محققان با اندازه‌گیری‌های دقیق در ایستگاه «مارامبیو» دریافتند بادهایی که از جهت کلونی‌های پنگوئن می‌وزند، حاوی آمونیاک تا ۱۳.۵ قسمت در میلیارد هستند. حتی یک ماه پس از مهاجرت پنگوئن‌ها، خاک غنی از فضولات آن‌ها همچنان آمونیاک آزاد می‌کرد.

🔹 این ذرات آئروسل نه‌تنها به تشکیل ابرها کمک می‌کنند، بلکه با افزایش بازتاب نور خورشید، اثر خنک‌کنندگی روی آب‌وهوای منطقه دارند. جالب اینجاست که اقیانوس جنوبی به‌تنهایی سهم ناچیزی در تولید آمونیاک دارد و پنگوئن‌ها بازیگران اصلی این فرایندند.

آئروسل‌ها ذرات ریزی هستند که به عنوان هسته تشکیل ابرها عمل می‌کنند. هرچه تعداد این ذرات بیشتر باشد، ابرها با قطرات کوچک‌تر و تعداد بیشتر تشکیل می‌شوند که نور خورشید را بهتر منعکس می‌کنند. آمونیاک نیز مانند چسبی عمل می‌کند که مولکول‌های اسیدسولفوریک (حاصل از فعالیت پلانکتون‌ها) را به هم متصل کرده و ذرات بزرگ‌تر می‌سازد.

🔹 نگرانی اصلی پژوهشگران، کاهش جمعیت پنگوئن‌ها به دلیل تغییرات آب‌وهوایی است. این کاهش می‌تواند چرخه تولید آئروسل را مختل کرده و اثرات گرمایشی در قطب جنوب را تشدید کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آب_وهوا #قطب_جنوب #زیست_بوم #محیط_زیست
👍1
🔺 هشدار دانشمندان: افزایش سطح دریاها دو برابر سریع‌تر، حتی با رسیدن به اهداف آب‌وهوایی

🔹 مطالعه جدید نشان می‌دهد حتی اگر گرمایش زمین به ۱.۵ درجه سانتیگراد محدود شود، افزایش سطح دریاها تا دو برابر سرعت فعلی ادامه خواهد یافت. تحلیل داده‌های ماهواره‌ای و مقایسه با شرایط آب‌وهوایی گذشته زمین نشان می‌دهد ذوب یخچال‌های گرینلند و جنوبگان از آستانه بحران گذشته است.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- سرعت افزایش سطح دریاها در ۳۰ سال گذشته دو برابر شده و تا سال ۲۱۰۰ دوباره دو برابر خواهد شد.
- ذوب یخچال‌های گرینلند و جنوبگان سالانه ۴۰۰ میلیارد تن آب به اقیانوس‌ها اضافه می‌کند.
- بیش از ۲۳۰ میلیون نفر در فاصله یک متری از سطح دریا زندگی می‌کنند.

نقطه اوج (Tipping Point): شرایطی که پس از گذشتن از آن، فرایندهایی مانند ذوب یخچال‌ها حتی با توقف گرمایش زمین نیز غیرقابل بازگشت می‌شوند. دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند این نقطه برای یخچال‌های گرینلند و جنوبگان در دمای ۱.۵ درجه سانتیگراد رخ می‌دهد.

🔹 مقایسه با گذشته زمین:
- ۱۲۵,۰۰۰ سال پیش با دمای کمتر از امروز، سطح دریاها ۲ تا ۹ متر بالاتر بود.
- ۳ میلیون سال پیش با غلظت CO2 مشابه امروز، سطح دریاها ۱۰ تا ۲۰ متر بالاتر بود.

🔹 پیامدهای انسانی:
- شهرهای ساحلی مانند میامی، شانگهای و بمبئی با خطر سیلاب‌های فاجعه‌بار مواجهند.
- جابجایی صدها میلیون نفر و خسارات اقتصادی چندین تریلیون دلاری پیش‌بینی می‌شود.

چرا ۱.۵ درجه کافی نیست؟
ذوب یخچال‌ها مانند قطعه‌های دومینو عمل می‌کند. با شروع فرایند ذوب، آب شدن بخش‌های جدید یخ تسریع می‌شود. این چرخه حتی با توقف انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز ادامه می‌یابد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_آب_وهوایی #گرمایش_زمین #دریاها #محیط_زیست
👍1
🔺 چین‌های کوچک مغز کودکان؛ کلید رمزگشایی مهارت‌های استدلالی

🔹 پژوهش جدید دانشگاه کالیفرنیا نشان می‌دهد چین‌های بسیار کوچک و سطحی در مغز انسان (به نام «شیارهای سوم») با توانایی استدلال و ارتباطات مغزی در کودکان و نوجوانان مرتبط است. این شیارها که مختص انسان هستند، با افزایش عمق، مناطق کلیدی مغز را به هم نزدیک‌تر کرده و سرعت انتقال اطلاعات را بالا می‌برند.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- شیارهای سوم در قشر پیشانی و آهیانه مغز نقش مهمی در استدلال انتزاعی دارند.
- عمق بیشتر این شیارها با عملکرد بهتر در آزمون‌های منطقی و ارتباط قوی‌تر بین مناطق مغزی مرتبط است.
- این یافته‌ها می‌توانند به شناسایی تفاوت‌های فردی در رشد شناختی یا اختلالات عصبی کمک کنند.

چین‌های ثانویه (Tertiary Sulci):
چین‌های کوچکی در سطح مغز که آخرین بار در دوران جنینی شکل می‌گیرند. برخلاف شیارهای عمیق‌تر، این چین‌ها منحصر به انسان هستند و در بخش‌هایی از مغز ظاهر می‌شوند که در فرایندهای پیچیده‌ای مانند برنامه‌ریزی و حل مسئله نقش دارند.

🔹 محققان با اسکن fMRI از ۴۳ کودک و نوجوان دریافتند:
- شیارهای عمیق‌تر در قشر پیشانی باعث اتصال قوی‌تر به مناطق آهیانه می‌شوند.
- این اتصالات قوی‌تر با سرعت پردازش بالاتر و عملکرد بهتر در آزمون‌های استدلالی همراه است.
- الگوی شیارها در هر فرد منحصر به فرد است و می‌تواند به عنوان «اثر انگشت مغزی» استفاده شود.

چرا این تحقیق مهم است؟
درک رابطه بین ساختار فیزیکی مغز و عملکردهای شناختی می‌تواند راه را برای روش‌های جدید تشخیص اختلالات رشدی مانند اوتیسم یا ناتوانی‌های یادگیری هموار کند. همچنین نشان می‌دهد تجربه‌های محیطی (مانند کیفیت آموزش) می‌توانند بر شکل‌گیری این شیارها تأثیر بگذارند.

بطور خلاصه:
* مغز انسان با سطحی پر از چین‌وچروک مانند یک کشمش فشرده به نظر می‌رسد، اما این شیارهای ریز (به‌ویژه ترتیاری سال‌سای یا tertiary sulci) فقط برای صرفه‌جویی در فضا نیستند.
* تحقیقات جدید نشان می‌دهد عمق بیشتر این شیارهای کوچک با توانایی بالاتر در استدلال و ارتباطات مؤثرتر مغزی در کودکان و نوجوانان مرتبط است.
* این شیارها احتمالاً نواحی کلیدی مغز را به هم نزدیک‌تر کرده، فاصله‌ی ارتباطی را کاهش می‌دهند و بهره‌وری شناختی را افزایش می‌دهند.
* در آینده، می‌توان از الگوهای این شیارها به عنوان نشانگر زیستی برای طراحی آموزش‌های شخصی‌سازی‌شده یا شناسایی اختلالات رشد عصبی استفاده کرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب_شناسی #رشد_مغزی #شناخت
👍2
🔺 آیا نور خسته می‌شود؟ توضیح یک اخترفیزیک‌دان درباره سفر نور در کیهان

🔹 جارد رابرتز، اخترفیزیک‌دان دانشگاه کالیفرنیا، به این پرسش جالب پاسخ می‌دهد: چرا نور پس از سفر میلیون‌ها سال در فضا انرژی خود را از دست نمی‌دهد؟ او با اشاره به تصویر کهکشان «پینویل» که ۲۵ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، توضیح می‌دهد نور این کهکشان بدون برخورد با اجسام، با سرعت ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه به زمین می‌رسد.

نور از دو موج الکتریکی و مغناطیسی تشکیل شده که در فضا-زمان حرکت می‌کنند. چون جرمی ندارد، می‌تواند به حداکثر سرعت ممکن در خلأ برسد. اگر نور با چیزی برخورد نکند (که در فضای تقریباً خالی کیهان معمول است)، انرژی خود را حفظ می‌کند. اما اگر به ذراتی مانند غبار کیهانی برخورد کند، ممکن است انرژی از دست بدهد.

🔹 نکته جالب دیگر «اتساع زمان» است! اگر روی یک فوتون (ذره نور) سوار شوید، از دید شما زمان کاملاً متوقف می‌شود. در حالی که از دید خود فوتون، این سفر فقط یک لحظه طول می‌کشد، برای ما روی زمین، گذر ۲۵ میلیون ساله نور کهکشان پینویل اتفاق می‌افتد. این پدیده به دلیل نظریه نسبیت اینشتین است که سرعت بالا باعث فشرده‌شدن فضا و کندشدن زمان می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نور #کیهان #فیزیک #نسبیت
👍2
🔺 کشف طلای مخفی در هسته زمین: نشت طلا از اعماق زمین به سطح!

🔹 مطالعات جدید نشان می‌دهد هسته زمین حاوی مقدار عظیمی طلاست که به آرامی از طریق گوشته به سمت پوسته زمین نشت می‌کند. دانشمندان با بررسی سنگ‌های آتشفشانی هاوایی، شواهدی از ایزوتوپ‌های خاص روتنیوم (یک فلز گرانبها) یافته‌اند که منشأ آن‌ها هسته زمین است.

🔹 بر اساس این تحقیق، بیش از ۹۹٪ طلای زمین در هسته فلزی آن ذخیره شده است. این مقدار آنقدر زیاد است که اگر تمام آن به سطح بیاید، می‌تواند خشکی‌های زمین را زیر ۵۰ سانتیمتر طلا بپوشاند!

ایزوتوپ چیست؟
ایزوتوپ‌ها شکل‌های مختلف یک عنصر هستند که تعداد نوترون‌های متفاوتی دارند. مثلاً روتنیوم-۱۰۰ (ایزوتوپ موجود در هسته) با روتنیوم سطح زمین تفاوت جزئی دارد. دانشمندان با کشف این تفاوت، مسیر نشت طلا از هسته را ردیابی کردند.

🔹 این نشت به‌دلیل حرکت ماگمای داغ از مرز بین هسته و گوشته رخ می‌دهد. این ماگما مانند یک آسانسور، فلزات سنگین مانند طلا، پالادیوم و پلاتین را به سمت پوسته زمین می‌آورد. البته این فرآیند بسیار کند است و نمی‌توان مستقیماً به هسته دسترسی پیدا کرد!

عناصر سیدروفیل:
به فلزاتی گفته می‌شود که در زمان شکل‌گیری زمین، به دلیل سنگینی به سمت هسته فلزی حرکت کردند. طلا، پلاتین و روتنیوم از این دسته هستند. کشف نشت این عناصر نشان می‌دهد هسته زمین کاملاً ایزوله نیست و با لایه‌های بالایی در تعامل است.

🔹 این یافته نه‌تنها درک ما از زمین را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند به درک چگونگی شکل‌گیری دیگر سیارات سنگی نیز کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #سیارات #علم_زمین #کشف_جدید
🤷‍♀1👍1
🔺 فاجعه‌ای که جو تیتان را به یک ژیروسکوپ پایدار تبدیل کرد!

🔹 پژوهشگران دانشگاه بریستول و ناسا کشف کردند جو تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل، برخلاف تصور قبلی دانشمندان، هماهنگ با سطح آن نمی‌چرخد. در عوض، جو این قمر مانند یک ژیروسکوپ نوسان می‌کند و از الگوهای فصلی ۳۰ ساله (معادل یک سال تیتانی) پیروی می‌کند!

🔹 داده‌های مأموریت کاسینی-هویگنس نشان می‌دهند میدان دمای جو تیتان نسبت به قطب‌های آن در حال جابه‌جایی است. این پدیده ثابت می‌کند جو تیتان مستقل از سطح آن حرکت می‌کند و مانند یک فرفره غول‌آسا در فضا پایدار مانده است.

ژیروسکوپ چیست؟
ژیروسکوپ وسیله‌ای است که با چرخش سریع، جهت خود را در فضا ثابت نگه می‌دارد (مثل فرفره). جو تیتان نیز پس از یک رویداد ناشناخته (احتمالاً برخورد شدید) از حالت تعادل خارج شده و اکنون مانند ژیروسکوپ در حال بازگشت به ثبات است.

🔹 یک سال در تیتان برابر با ۳۰ سال زمینی است! تغییر فصل‌های کند، نوسانات جو را کنترل می‌کند، اما جهت کج‌شدگی جو نسبت به فضا ثابت است. این موضوع دانشمندان را شگفت‌زده کرده، زیرا انتظار می‌رفت نیروهای گرانشی زحل یا خورشید بر آن تأثیر بگذارند.

مأموریت دراگونفلای:
ناسا قصد دارد در دهه آینده یک هلیکوپتر رباتیک به نام «دراگونفلای» به تیتان بفرستد. بادهای جو تیتان ۲۰ برابر سریع‌تر از چرخش خود قمر هستند، بنابراین درک دقیق حرکات جو برای فرود ایمن ضروری است. کشف اخیر به محاسبه دقیق‌تر مسیر فرود کمک می‌کند.

🔹 این یافته‌ها از داده‌های طیف‌سنج CIRS در فضاپیمای کاسینی به دست آمده است. حتی سال‌ها پس از پایان مأموریت کاسینی، داده‌های آن همچنان اسرار جدیدی از منظومه شمسی را فاش می‌کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #زحل #تیتان #کشف_جدید
👍1
🔺 دستگاه لیزری جدید: خواندن متن میلی‌متری از فاصله یک مایلی!

🔹 تصور کنید در یک فیلم هیجان‌انگیز هستید و باید یک پیام رازآلود روی یک بیلبورد دور را بخوانید. محققان چینی دستگاهی ساخته‌اند که این کار را می‌کند! آن‌ها با استفاده از یک سیستم لیزری پیشرفته، موفق شدند متن‌های بسیار ریز (به اندازه ۱.۵ میلی‌متر) را از فاصلهٔ ۱.۳۶ کیلومتری (۰.۸۵ مایل) در فضای شهری بخوانند.

🔹 این دستگاه از تکنیکی به نام «تداخل‌سنجی شدتی» استفاده می‌کند. در این روش، نور چند لیزر مستقل با هم ترکیب می‌شود و الگوهای خاصی ایجاد می‌کند. با اندازه‌گیری نوسانات نور در دو تلسکوپ مجزا و تحلیل داده‌ها توسط یک الگوریتم کامپیوتری، تصویری با وضوح بالا ساخته می‌شود.

🔹 در آزمایشی جالب، حروف "USTC" (به ارتفاع ۹ میلی‌متر) روی صفحات بازتاب‌دهنده نصب شد. دستگاه توانست آن‌ها را با وضوح ۳ میلی‌متر تشخیص دهد؛ یعنی ۱۴ برابر دقیق‌تر از حد معمولِ یک تلسکوپ تنها!

تداخل‌سنجی شدتی چه مزیتی دارد؟
این روش می‌تواند مشکلات ناشی از «اغتشاش جَوّی» (مثل تلاطم هوا) و نواقص اپتیکی تلسکوپ‌ها را نادیده بگیرد. به همین دلیل برای تصویربرداریِ دقیق از فواصل خیلی دور ایده‌آل است. پیش‌تر فقط برای رصد ستارگان درخشان کاربرد داشت، اما حالا با این فناوری جدید، امکان اسکن اشیای کوچک روی زمین هم فراهم شده است.

🔹 کاربردهای آینده:
این فناوری می‌تواند انقلابی در حوزه‌هایی مثل پایش محیط‌زیست (مثلاً رصد حیوانات از دور)، امداد و نجات (تشخیص نشانه‌های حیاتی در مناطق صعب‌العبور) و سیستم‌های امنیتی ایجاد کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر #فناوری_تصویربرداری #نوآوری #هوش_مصنوعی
👍1
🔺 راز فاجعه‌ی نئاندرتال‌ها: کشف گلوگاه جمعیتی از طریق استخوان گوش!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها حدود ۲۵۰ هزار سال پیش در اوراسیا ظهور کردند، اما حدود ۱۰۰ هزار سال پیش با یک فاجعه جمعیتی مواجه شدند. برخلاف تصور پیشین که کاهش تنوع ژنتیکی آن‌ها تدریجی بود، تحلیل ساختار گوش داخلی فسیل‌ها از اسپانیا تا کرواسی نشان می‌دهد یک گلوگاه جمعیتی ناگهانی رخ داده است.

گلوگاه جمعیتی (Population Bottleneck) فاجعه‌ای که باعث کاهش شدید تعداد یک گونه و در نتیجه کاهش تنوع ژنتیکی می‌شود.

🔹 دانشمندان با بررسی کانال‌های نیم‌دایره‌ای در گوش داخلی (ساختارهای مسئول تعادل) به این نتیجه رسیدند. تغییرات در شکل این استخوان‌های کوچک، مانند «آینه‌ای پنهان» تنوع ژنتیکی جمعیت‌های باستانی را نشان می‌دهد.

چرا گوش داخلی مهم است؟
کانال‌های نیم‌دایره‌ای هیچ نقش مستقیمی در بقا ندارند، بنابراین تغییرات شکل آن‌ها تصادفی‌تر و بازتاب‌دهنده‌ی دقیق‌تر تنوع ژنتیکی است. هرچه شکل این کانال‌ها در فسیل‌های یک دوره متنوع‌تر باشد، جمعیت بزرگ‌تر و ژن‌های متنوع‌تری داشته‌اند. مزیت استفاده از گوش داخلی در پژوهش: برخلاف جمجمه یا دندان‌ها، شکل این استخوان‌ها تحت تأثیر «انتخاب طبیعی» نیست، بنابراین تغییرات آن تصادفی‌تر و نشان‌دهنده‌ی دقیق‌تر تنوع ژنتیکی است.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- فسیل‌های ۴۳۰ هزارساله‌ی «سیما د لوس هوئسوس» در اسپانیا و نمونه‌های ۱۳۰ هزارساله‌ی کراپینا در کرواسی، تنوع بالایی در شکل گوش داخلی نشان دادند.
- اما نئاندرتال‌های متأخر (۶۰–۴۰ هزار سال پیش) کاهش چشمگیر تنوع را تجربه کردند.
- این نشان می‌دهد فاجعه اصلی بعدها رخ داده، نه هنگام جدا شدن نئاندرتال‌ها از اجدادشان.

🔹 علت احتمالی:
این گلوگاه جمعیتی همزمان با تغییرات آب‌وهوایی شدید در اوراسیا رخ داده است. یخبندان‌های گسترده یا انقراض گروه‌های محلی ممکن است باعث کاهش ناگهانی جمعیت شده باشد.

پیامدهای شگفت‌انگیز:
۱. جدایی انسان مدرن و نئاندرتال پیچیده‌تر از تصور پیشین است: اگر نئاندرتال‌ها تا این حد تنوع داشتند، احتمالاً جدایی ژنتیکی آن‌ها از انسان‌های مدرن دیرتر و تدریجی‌تر اتفاق افتاده است.
۲. جمعیت‌های منطقه‌ای (paleodemes) ممکن است مسیرهای فرگشتی متفاوتی را طی کرده باشند.

🔹 گام بعدی پژوهش:
ترکیب داده‌های فسیلی، پروتئین‌های باستانی و ژنتیک برای درخت دقیق‌تر فرگشت انسان. این کشف با تحلیل ۱۴ فسیل کلیدی از موزه‌های اروپا میسر شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #انسان_تباران #دیرینه_انسان‌شناسی #تاریخ_بشری #باستان‌شناسی
🔺 تهدید نامرئی در مدار زهره: سیارک‌هایی که زمین را نشانه گرفته‌اند!

🔹 پژوهش جدید هشدار می‌دهد سیارک‌های مخفی‌شده در مدار زهره ممکن است برای زمین خطرساز شوند. از ۲۰ سیارک شناخته‌شده در این مدار، دست‌کم یکی دارای شرایط «سیارک بالقوه خطرناک» (PHA) است:
- قطر بیش از ۱۴۰ متر
- فاصله مداری کمتر از ۰.۰۵ واحد نجومی از زمین

🔹 مشکل اصلی: شمار نامعلوم سیارک‌های کشف‌نشده است. این اجرام به دلیل:
- نزدیکی به خورشید (مشاهده در نور شدید خورشید سخت است)
- مدارهای کم‌خروج‌ازمرکز (e<0.38)
اغلب از دید تلسکوپ‌های زمینی پنهان می‌مانند.

چرا مدار زهره خطرناک است؟
سیارک‌های هم‌مدار با زهره گرچه به خود سیاره نزدیک نمی‌شوند، اما می‌توانند:
۱. به دلیل آشوب مداری (پیش‌بینی‌پذیری فقط برای ۱۵۰ سال آینده)
۲. تحت تأثیر گرانش زمین قرار بگیرند
۳. با انرژی معادل صدها مگاتن TNT به زمین برخورد کنند!

🔹 قدرت تخریب:
یک سیارک ۱۵۰ متری:
≫ هزاران برابر قوی‌تر از بمب‌های اتمی جنگ جهانی دوم
≫ قادر به نابودی کامل یک کلان‌شهر

🔹 راه‌حل‌های پیشنهادی پژوهش:
۱. رصدخانه ورا روبین (آغاز فعالیت ۲۰۲۵):
- فقط ۳۰٪ از این سیارک‌ها را در پنجره‌های رصدی کوتاه شناسایی می‌کند
- محدودیت: زاویه دید از زمین و تابش خورشید
۲. ماموریت فضایی به مدار زهره:
- تنها راه کشف تمام سیارک‌های پنهان
- پیشنهاد قراردادن تلسکوپ در نقطه لاگرانژی زهره-خورشید

نقاط لاگرانژی: مکان‌هایی در فضا که گرانش دو جرم بزرگ (مثلاً خورشید و زهره) تعادل ایجاد می‌کند. قراردادن تلسکوپ در این نقاط دید بهتری می‌دهد.
هم‌مدار (Co-orbital): سیارک‌هایی که مدارشان با مدار زهره هم‌پوشانی دارد و هم‌زمان با آن به دور خورشید می‌گردند.

«سیارک‌های مدار زهره تهدیدی منحصر به‌فرد هستند، چون ردیابی آن‌ها از زمین فوق‌العاده دشوار است.»

والریو کاروبا، نویسنده اصلی پژوهش

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #زمین #فضا #امنیت_سیاره‌ای
🔺 هشدار امنیتی: رایانه‌های کوانتومی ممکن است زودتر از حد انتظار رمزهای اینترنتی را بشکنند!

🔹 پژوهش جدید تیم کوانتومی گوگل نشان می‌دهد که برای شکستن رمزهای RSA 2048 بیتی - که امروزه استاندارد امنیتی اینترنت است - به کمتر از یک میلیون کیوبیت نیاز است. این رقم حدود 20 برابر کمتر از برآوردهای قبلی (20 میلیون کیوبیت) می‌باشد.

🔹 محققان گوگل به دو پیشرفت مهم دست یافته‌اند:
1. طراحی الگوریتم‌های محاسباتی کارآمدتر
2. بهبود روش‌های تصحیح خطا در کیوبیت‌ها

چرا این یافته نگران‌کننده است؟
- شکستن رمز RSA 2048 بیتی با رایانه‌های معمولی حدود 300 تریلیون سال زمان می‌برد
- اما یک رایانه کوانتومی با یک میلیون کیوبیت می‌تواند این کار را در تنها یک هفته انجام دهد

🔹 پیامدهای احتمالی این پیشرفت:
- امکان دسترسی به اطلاعات حساس مانند داده‌های بانکی و اسناد محرمانه
- کاهش اثرگذاری سیستم‌های امنیتی فعلی
- نیاز فوری به توسعه روش‌های رمزنگاری جدید مقاوم در برابر محاسبات کوانتومی

«پیشرفت‌های اخیر نشان می‌دهد که زمان توسعه نسل جدیدی از سیستم‌های رمزنگاری فرا رسیده است.»

- کریگ گیدنی، سرپرست تیم تحقیق

🔹 وضعیت فعلی فناوری:
پیشرفته‌ترین رایانه‌های کوانتومی امروزی (مانند پردازنده سیکامور گوگل) تنها در حد چند هزار کیوبیت ظرفیت دارند. اما پیش‌بینی می‌شود که در دهه آینده به مرز یک میلیون کیوبیت برسیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#امنیت_سایبری #محاسبات_کوانتومی #فناوری #رمزنگاری
1
🔺 کشف سیاره‌ی کوتوله‌ی جدید: چالشی تازه برای نظریه‌ی «سیاره‌ی نهم»

🔹 اخترشناسان در جست‌وجوی «سیاره‌ی نهم» مرموز در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی، به جای آن یک سیاره‌ی کوتوله‌ی جدید کشف کردند! این جرم آسمانی که «۲۰۱۷ OF۲۰۱» نام دارد، حدود ۷۰۰ کیلومتر قطر دارد (سه برابر کوچک‌تر از پلوتو) و در فاصله‌ای سه‌برابر دورتر از نپتون قرار گرفته است.

🔹 مدار این سیاره‌ی کوتوله به‌شدت کشیده است؛ به‌طوری‌که در دورترین نقطه، ۱,۶۰۰ برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید از ما فاصله می‌گیرد و حتی وارد ابر اورت (منطقه‌ای از اجرام یخی در دورترین نقطه‌ی منظومه‌ی شمسی) می‌شود. یک دور کامل آن به دور خورشید ۲۵,۰۰۰ سال طول می‌کشد!

🔹 نکته‌ی جالب این‌که مدار این جرم آسمانی با الگوی خوشه‌ایِ اجرام دیگر در «کمربند کویپر» (منطقه‌ای فراتر از نپتون) همخوانی ندارد. این موضوع نظریه‌ی وجود «سیاره‌ی نهم» را زیر سؤال می‌برد؛ چون برخی اخترشناسان معتقد بودند گرانش چنین سیاره‌ای باعث شکل‌گیری آن الگوی خوشه‌ای است.

سیاره‌ی کوتوله چیست؟
اجرامی مانند پلوتو یا ۲۰۱۷ OF۲۰۱ که به‌اندازه‌ای برای گردیِ خود گرانش دارند، اما مدارشان را از اجرام دیگر پاک نکرده‌اند. برخلاف سیاره‌های اصلی (مثل زمین یا مشتری)، آن‌ها «همسایه‌های» کوچک‌تری در مدار خود دارند.

سیاره‌ی نهم چه بود؟
از دهه‌ها پیش، اخترشناسان حدس می‌زدند سیاره‌ای ناشناخته (۱۰ برابر بزرگ‌تر از زمین) در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی وجود دارد. دلیل این حدس، حرکتِ به‌ظاهر نامنظم برخی اجرام یخیِ دوردست بود که گویی تحت تأثیر گرانش جرم بزرگی قرار دارند.

🔹 «سام دین»، اخترشناس آماتور، این کشف را «یکی از جذاب‌ترین اکتشافات دهه‌ی اخیر در منظومه‌ی شمسی» می‌داند. با‌این‌حال، رصدخانه‌ی «ورا روبین» که امسال در شیلی راه‌اندازی می‌شود، ممکن است به این بحث‌ها پایان دهد و وجود یا عدم وجود سیاره‌ی نهم را قطعاً مشخص کند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_نهم #کشف_جدید #منظومه_شمسی #نجوم
1
🔺 پرتاب لیزر ۸۰۰ واتی به رکورد ۸.۶ کیلومتر! 🔥

🔹 سازمان DARPA (وابسته به وزارت دفاع آمریکا) با پرتاب پرتو لیزر ۸۰۰ واتی به مسافت ۸.۶ کیلومتر (۵.۳ مایل) رکورد جدیدی در انتقال بی‌سیم انرژی ثبت کرد. این آزمایش در چارچوب برنامه «POWER» با موفقیت انجام شد و بیش از ۱ مگاژول انرژی در ۳۰ ثانیه منتقل گردید.

🔹 سیستم جدید به‌نام «PRAD» با عبور پرتو لیزر از غلیظ‌ترین لایه‌های جو، انرژی را به گیرنده‌ای ویژه می‌فرستد. در گیرنده:
- پرتو لیزر وارد دهانه مرکزی می‌شود
- توسط آینه سهموی بازتابیده می‌گردد
- به سلول‌های فوتوولتائیک برخورد کرده و به برق تبدیل می‌شود

سلول‌های فوتوولتائیک: همان فناوری صفحات خورشیدی که نور را مستقیماً به برق تبدیل می‌کند.

چرا این فناوری انقلابی است؟
امروزه تأمین انرژی برای مأموریت‌های نظامی یا مناطق بحرانی، وابسته به حمل سوخت فیزیکی است که پرهزینه و خطرناک است. با این فناوری:
- پهپادها و تجهیزات می‌توانند بی‌وقفه در آسمان بمانند
- نیاز به کاروان‌های سوخت‌رسانی در مناطق جنگی حذف می‌شود
- در بلایای طبیعی، انرژی به‌سرعت به مناطق دورافتاده ارسال می‌گردد

🔹 اگرچه بازده سیستم در این آزمایش حدود ۲۰٪ بود، اما هدف اصلی اثبات امکان انتقال انرژی در مسافت‌های طولانی‌تر از گذشته بود. جالب این‌که گیرنده تنها در ۳ ماه طراحی و ساخته شد!

🔹 گام بعدی DARPA، آزمایش انتقال عمودی انرژی و توسعه رله‌های یکپارچه برای افزایش دامنه عمل است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر_نظامی #فناوری_نوین #انرژی_پاک #DARPA #هوش_مصنوعی
1
🔺 هشدار برای مبتلایان به افسردگی: مصرف بالای کافئین افزایش‌دهنده پریشانی روانی

🔹 مطالعه‌ای جدید روی ۱۱,۰۰۰ فرد با سابقه افسردگی نشان می‌دهد مصرف ۶ فنجان یا بیشتر نوشیدنی کافئین‌دار در روز (قهوه، چای، نوشابه، انرژیزا) با افزایش پریشانی روانی همراه است.

🔹 جالب این‌که برخلاف انتظار، مصرف کافئین ارتباط مستقیمی با اختلال خواب نداشت. در عوض، افرادی که حساسیت بیشتری به کافئین داشتند (احساس می‌کردند کافئین خوابشان را مختل می‌کند) به‌طور طبیعی مصرف کمتری داشتند.

چرا بدن‌ها متفاوت واکنش نشان می‌دهند؟
تفاوت‌های ژنتیکی نقش کلیدی دارند:
- ژن‌های CYP1A2 و AHR: سرعت سوخت‌وساز کافئین را تنظیم می‌کنند. افرادی که کافئین را سریع‌تر تجزیه می‌کنند، معمولاً مصرف بالاتری دارند.
- ژن ADORA2A: حساسیت به اثرات کافئین (مثل اضطراب) را کنترل می‌کند.
این تفاوت‌ها توضیح می‌دهند چرا برخی با ۳ فنجان قهوه خوابشان مختل می‌شود، اما برخی دیگر با ۵ فنجان مشکلی ندارند.

🔹 نکته مهم: اگرچه افزایش پریشانی روانی در مصرف‌کنندگان پرخطر آماری معنادار بود، اما اثر آن اندک گزارش شد (افزایش ۰.۲ امتیاز در مقیاس ۵۰ امتیازی). همچنین این مطالعه نمی‌تواند ثابت کند که کافئین مستقیماً باعث پریشانی می‌شود؛ ممکن است افراد افسرده برای مقابله با خستگی، کافئین بیشتری مصرف کنند.

محدودیت مطالعه: نتایج این تحقیق فقط شامل افراد با سابقه تشخیص یا درمان افسردگی می‌شود و قابل تعمیم به عموم مردم نیست.

🔹 توصیه پژوهشگران:
«مبتلایان به افسردگی بهتر است به واکنش بدن خود به کافئین توجه کنند. اگر پس از مصرف، اضطراب یا بی‌خوابی تشدید می‌شود، کاهش مصرف ممکن است به بهبود حال کمک کند.»

هری مک‌ینتاش، پژوهشگر دانشگاه کوئینزلند

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کافئین #سلامت_روان #افسردگی #ژنتیک
1
🔺 قانون ۷-۳۸-۵۵: سلاح مخفی برای افزایش هوش هیجانی!

🔹 روانشناسان می‌گویند تنها ۷٪ از ارتباطات احساسی ما از طریق کلمات منتقل می‌شود، ۳۸٪ از طریق تن صدا و ۵۵٪ از طریق زبان بدن! این قانون که توسط آلبرت محرابیان کشف شد، نشان می‌دهد وقتی پیام‌های کلامی و غیرکلامی با هم تضاد دارند، ما بیشتر به لحن و زبان بدن اعتماد می‌کنیم.

🔹 مثال کاربردی:
- اگر با چهره‌ای عبوس و لحنی سرد بگویید: «عالی بود!» → مخاطب پیام منفی دریافت می‌کند.
- اگر با لبخند و لحن گرم بگویید: «اشکالاتی داشت» → پیام شما سازنده به نظر می‌رسد.

نکته کلیدی که همه جا گفته نمی‌شود!
این قانون فقط زمانی صدق می‌کند که نشانه‌های کلامی و غیرکلامی با هم در تضاد باشند. در مکالمات عادی (مثل گفتگو درباره آب‌وهوا) کلمات نقش اصلی را دارند.

🔹 چرا در دنیای دیجیتال مهم‌تر است؟
- در پیام‌های متنی ۹۳٪ از نشانه‌های احساسی (تن صدا + زبان بدن) حذف می‌شوند!
- همین باعث سوءتفاهم‌های مکرر در شبکه‌های اجتماعی می‌شود.
- راه حل: استفاده از ایموجی 😊 یا توضیح واضح حس خود («این جمله را شوخی گفتم»).

تاثیر عملی در زندگی روزمره:
۱. در محیط کار: لحن گرم + تماس چشمی هنگام تعریف از همکار، تأثیرش ۱۰ برابر تعریفِ صرفاً کلامی است.
۲. در روابط عاطفی: لبخند زدن هنگام گفتگو، حتی اگر کلمات ساده باشند، پیوند عاطفی ایجاد می‌کند.
۳. در مذاکرات: ژست باز (دست‌های باز) و تن صدای پایین، نفوذ کلام را افزایش می‌دهد.

🔹 توصیه‌ی کارشناسان برای بهبود:
«هنگام بیان احساسات مهم، اول مطمئن شوید تن صدا و بدن‌تان با کلمات هماهنگ است. اگر عذرخواهی می‌کنید، چهره‌تان هم پشیمانی نشان دهد!»

کارول کینزی گومن، متخصص ارتباطات

📌 توضیح برای جلوگیری از سوءبرداشت:
- این قانون جهانی نیست: در گفتگوهای فنی (مثل آموزش نرم‌افزار) کلمات ۹۰٪ اهمیت دارند.
- منشأ تحقیق: یافته‌های محرابیان از آزمایش‌هایی با پیام‌های متناقض (مثل گفتن کلمه‌ی «دوستت دارم» با چهره‌ی عصبانی) نتیجه‌گیری شده است.
- کاربرد طلایی: وقتی احساسات شدید درگیر است (خشم، عشق، انتقاد)، هماهنگی بین کلام، صدا و بدن کلید اعتمادسازی است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_هیجانی #روانشناسی #مهارت_ارتباطی #زبان_بدن
1
🔺 داروی خواب، مغز را در برابر آلزایمر محافظت می‌کند!

🔹 پژوهشگران دانشگاه واشنگتن کشف کردند داروی رایج خواب «لمبورِکسَنت» (Lemborexant) نه‌تنها خواب را تنظیم می‌کند، بلکه در موش‌های نر:
- تجمع پروتئین سمی «تاو» (عامل اصلی آلزایمر) را کاهش می‌دهد
- حجم هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز) را تا ۴۰٪ افزایش می‌دهد
- التهاب عصبی و مرگ سلول‌های مغزی را کم می‌کند

🔹 نکته جالب: این اثر فقط در موش‌های نر دیده شد! پژوهشگران حدس می‌زنند آسیب‌پذیری مغز نرها به پروتئین تاو بیشتر است، بنابراین اثر محافظتی دارو آشکارتر می‌شود.

پروتئین تاو: در حالت طبیعی برای حفظ ساختار نورون‌ها ضروری است، اما در آلزایمر به‌صورت توده‌های سمی تجمع می‌یابد.

چگونه کار می‌کند؟
- لِمبورِکسَنت با مسدود کردن گیرنده‌های اورکسین (پروتئین‌های تنظیم‌کننده بیداری) خواب عمیق را بازمی‌گرداند.
- خواب سالم مانع از اضافه‌شدن «فسفات» به پروتئین تاو می‌شود. تاوِ بیش‌ازحد فسفریله‌شده، عامل کلیدی تجمعات سمی در مغز است.

🔹 مقایسه کلیدی:
داروی خواب رایج «زولپیدم» با وجود بهبود خواب، هیچ اثر محافظتی روی مغز نداشت. این نشان می‌دهد مکانیسم اثر ویژه‌ی لِمبورِکسَنت (مسدودکننده اورکسین) برای نوروپروتکشن حیاتی است.

هشدارهای مهم:
- این نتایج فعلاً فقط در مدل‌های حیوانی (موش) تأیید شده‌اند.
- اثر جنسیتی دارو نیاز به مطالعه بیشتر دارد؛ آیا در زنان هم مؤثر است؟
- دارو در انسان‌ها عوارضی مثل خواب‌آلودگی روزانه دارد و بدون نسخه پزشک مجاز نیست.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آلزایمر #اختلال_خواب #علوم_عصبی #داروشناسی
🔺شرکت Mistral ابزار کامل ساخت عامل‌های هوش مصنوعی را معرفی می‌کند

🔹 شرکت فرانسوی Mistral AI امروز API جدیدی به نام Agents API را رونمایی کرد. این API مجموعه‌ای از ابزارها را در اختیار برنامه‌نویسان می‌گذارد تا عامل‌های هوش مصنوعی توانمند بسازند که بتوانند به‌طور خودکار کارهای چندمرحله‌ای را برنامه‌ریزی و اجرا کنند.

🔹 در این مجموعه ابزار، مدیریت مکالمه سمت سرور، مفسر کد پایتون، جست‌وجوی وب، تولید تصویر و بازیابی اسناد به‌چشم می‌خورد. همچنین امکان هماهنگی میان چند عامل (agent orchestration) و پشتیبانی از استاندارد «Model Context Protocol» برای تعامل یکنواخت با اپلیکیشن‌های دیگر وجود دارد.

🔹 به‌کمک این API، توسعه‌دهندگان می‌توانند عامل‌هایی بسازند که با دریافت دستورهای کلی، ابزارهای لازم را به‌کار گیرند و گام‌به‌گام به هدف برسند. این قابلیت Mistral را در کنار OpenAI و Anthropic قرار می‌دهد و به پیشبرد خودکارسازی کسب‌وکارها کمک می‌کند.

پروتکل Model Context Protocol (MCP) یک استاندارد باز است که به عامل‌های هوش مصنوعی اجازه می‌دهد با ابزارها و سرویس‌های مختلف مثل مرورگر وب یا اپلیکیشن ایمیل ارتباط برقرار کنند. این استاندارد توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد تا عامل‌ها را بدون پیچیدگی اضافی با محیط‌های مختلف هماهنگ کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #MistralAI #API #فناوری
🔺 آهنربای شناور در ابررسانا: گامی به سوی کشف ماده تاریک!

🔹 دانشمندان با استفاده از آهنربایی که در محفظه‌ای ابررسانا شناور شده، روشی نوین برای ردیابی ماده تاریک ابداع کرده‌اند. ماده تاریک حدود ۲۷٪ جهان را تشکیل می‌دهد، اما تاکنون مستقیماً رصد نشده است.

🔹 در این روش، ابررسانا (موادی که در دمای بسیار پایین، برق را بدون مقاومت هدایت می‌کنند) میدان مغناطیسی را دفع می‌کند و باعث شناور ماندن آهنربا در مرکز محفظه می‌شود. اگر ماده تاریک نزدیک شود، نیروی گرانش آن موجب لرزش جزئی آهنربا خواهد شد.

🔹 برای رصد این لرزش‌های نامحسوس از دستگاه «اسکوئید» (SQUID) استفاده می‌شود که کوچک‌ترین تغییرات میدان مغناطیسی را تشخیص می‌دهد. هرچند تاکنون ماده تاریک کشف نشده، اما این روش پتانسیل بالایی دارد.

🔹 تیم تحقیقاتی دانشگاه رایس به رهبری کریستوفر تانل، در حال ارتقای این آزمایش برای افزایش حساسیت آن هستند. نسخه جدید «پولونز» (POLONAISE) نام دارد و با استفاده از آهنرباهای سنگین‌تر و کاهش نویز محیطی، شانس کشف ماده تاریک را افزایش می‌دهد.

ماده تاریک چیست؟
ماده‌ای نامرئی که تنها از طریق نیروی گرانش با جهان تعامل دارد. مانند باد نامرئی که فقط با تکان‌خوردن برگ‌ها حس می‌شود! دانشمندان با مشاهده اثر گرانشی آن بر کهکشان‌ها به وجودش پی بردند، اما ماهیتش هنوز ناشناخته است.

چرا این روش انقلابی است؟
پیشتر برای رصد ماده تاریک از آشکارسازهای غول‌پیکر زیرزمینی یا مطالعه پرتوهای کیهانی استفاده می‌شد. این روش جدید با ترکیب فیزیک کوانتومی و ابَررسانایی، راهی کم‌هزینه‌تر و دقیق‌تر پیشنهاد می‌دهد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #فیزیک_نوین #ابررسانا #کوانتوم #اخترفیزیک
1
🔺 ترکیب دو دارو طول‌عمر موش‌ها را ۳۰٪ افزایش داد

🔹 دانشمندان اروپایی با آزمایش ترکیب دو دارو روی موش‌ها دریافتند که طول عمر این جانوران حدود ۳۰٪ افزایش یافته است. موش‌ها علاوه بر عمر طولانی‌تر، سالم‌تر هم ماندند: التهاب مزمن کمتری داشتند و ابتلا به سرطان در آن‌ها دیرتر شروع شد.

🔹 این دو دارو - «رپامایسین» و «ترامتینیب» - هردو برای درمان سرطان استفاده می‌شوند. رپامایسین پیش‌تر در حیوانات باعث افزایش طول‌عمر شده بود، اما ترامتینیب فقط روی مگس‌میوه آزمایش شده بود.

🔹 در این پژوهش جدید، موش‌ها از شش‌ماه‌گی به‌طور منظم دوز مشخصی از داروها را دریافت کردند. نتیجه شگفت‌انگیز بود:
- رپامایسین به‌تنهایی طول‌عمر را ۱۷-۱۸٪ افزایش داد
- ترامتینیب به‌تنهایی ۷-۱۶٪ اثر داشت
- اما ترکیبِ هردو دارو افزایش ۲۶-۳۵٪ را نشان داد

التهاب مزمن چیست؟
وقتی سیستم ایمنی بدن به‌طور مداوم فعال بماند، حتی بدون وجود عفونت واقعی، به بافت‌های سالم آسیب می‌زند. این حالت که با افزایش سن تشدید می‌شود، عامل بسیاری از بیماری‌های مرتبط با پیری است.

🔹 نکته جالب: موش‌های تحت‌درمان نه‌تنها عمر طولانی‌تری داشتند، بلکه سلامت‌تر بودند:
• رشد تومورهای کبد و طحال کندتر شد
• التهاب مغز، کلیه و ماهیچه کاهش یافت
• عملکرد قلب بهتر حفظ شد
• در سنین بالا فعال‌تر بودند

🔹 پژوهشگران تأکید می‌کنند این نتایج به‌معنای افزایش چشمگیر طول‌عمر انسان نیست. هدف اصلی بهبود کیفیت زندگی در سال‌های پایانی است: «امیدواریم این داروها به افراد کمک کنند در سنین بالا مدت‌طولانی‌تری سالم و بدون بیماری بمانند».

🔹 هر دو دارو قبلاً برای استفاده انسانی تأیید شده‌اند و ممکن است آزمایش‌های انسانی به‌زودی آغاز شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#طول_عمر #سلامتی #پیری_سالم #دارو
1
🔺 کشف جرم مرموزی در فضا که همزمان امواج رادیویی و اشعه‌ای‌کس ساطع می‌کند!

🔹 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ رادیویی «‌اسکاپ» در استرالیا و رصدخانه اشعه‌ای‌کس «‌چاندرا»ی ناسا، جرم ناشناخته‌ای به نام ASKAP J1832-0911 را کشف کرده‌اند که هر ۴۴ دقیقه یک‌بار، به‌مدت دو دقیقه، همزمان امواج رادیویی و اشعه‌ای‌کس ساطع می‌کند. این جرم در کهکشان راه‌شیری و در فاصله‌ی حدود ۱۵٬۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد.

میدان مغناطیسی چقدر قوی است؟
میدان مغناطیسی این جرم میلیاردها برابر میدان مغناطیسی زمین است. چنین میدان‌هایی شرایطی ایجاد می‌کنند که روی زمین قابل بازتولید نیست و سرنخ‌هایی از رفتار ماده در حالت‌های افراطی به‌دست می‌دهد.

چرا تابش همزمان رادیویی و ایکس عجیب است؟
تا پیش از این، گمان می‌شد LPTها اجرام «‌کم‌انرژی» باشند. تابش پرانرژی اشعه‌ای‌کس ثابت کرد این اجرام هزاران بار پرانرژی‌تر از تصور پیشین هستند.

🔹 این اولین‌بار است که یک «‌جرم گذرای دراز‌دوره» (LPT) – دسته‌ای از اجرام مرموز با تابش‌های رادیویی کوتاه و تکرارشونده – در طول‌موج اشعه‌ای‌کس هم شناسایی می‌شود. پیش‌ازاین، تنها ۱۰ مورد از این اجرام از سال ۲۰۲۲ کشف شده بودند، اما هیچ‌کدم اشعه‌ای‌کس منتشر نمی‌کردند.

🔹 کشف همزمان تابش رادیویی و اشعه‌ای‌کس کاملاً اتفاقی بود: تلسکوپ رادیویی اسکاپ میدان دید گسترده‌ای دارد، اما چاندرا تنها بخش کوچکی از آسمان را رصد می‌کند. تصادفاً هر دو در زمان مشابه به این جرم نگاه می‌کردند!.

🔹 این جرم هزاران بار درخشان‌تر از انتظار اخترشناسان است و حتی در اوج درخشندگی، ۲۰ ژانسکی (واحد اندازه‌گیری تابش رادیویی) روشنایی دارد. همچنین، پالس‌های آن تا ۹۲٪ قطبیده هستند که نشان‌دهنده‌ی میدان مغناطیسی فوق‌قوی است.

اجرام گذرای دراز‌دوره (LPT) چیستند؟
این اجرام مانند «‌فانوس‌های کیهانی» می‌مانند که هر چند دقیقه تا چند ساعت یک‌بار، تابش رادیویی کوتاهی منتشر می‌کنند. تاکنون نظریه‌های مختلفی برای توضیح آنها مطرح شده بود:
- مگنتارهای پیر: ستاره‌های نوترونی با میدان مغناطیسی فوق‌قوی که آهسته می‌چرخند.
- کوتوله‌های سفید مغناطیسی: ستاره‌های مرده‌ای که در سامانه‌های دوتایی با همدمی کوچک تعامل دارند.
اما کشف جدید نشان می‌دهد تابش همزمان اشعه‌ای‌کس (انرژی بسیار بالاتر از امواج رادیویی) با هیچ‌یک از این مدل‌ها به‌طور کامل سازگار نیست!

چرا این کشف مهم است؟
تابش همزمان رادیویی و اشعه‌ای‌کس مانند پیدا کردن یک پیام‌رسان دو‌زبانه در کیهان است:
- اشعه‌ای‌کس نشان‌دهنده‌ی محیط‌های بسیار داغ و پرانرژی (مثل اطراف ستاره‌های نوترونی) است.
- هم‌زمانی پالس‌ها در هر دو طول‌موج ثابت می‌کند منبع تابش‌ها یک جرم واحد است، نه دو جرم مجزا.
این کشف راه را برای شناسایی اجرام مشابه باز می‌کند و ممکن است به فیزیک جدید یا مدل‌های تازه‌ای از فرگشت ستاره‌ها منجر شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان‌شناسی #اخترفیزیک #ستاره‌شناسی #اکتشافات_جدید