تازه‌های علمی
693 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 ترکیب هیدروژن و نیتروژن: دستاوردی انقلابی با پیامدهای نگران‌کننده

🔹 محققان دانشگاه ایلینویز شیکاگو (UIC) برای اولین بار موفق به ایجاد فرآیند همجوشی بین هیدروژن و نیتروژن شدند. این روش نوین می‌تواند تولید آمونیاک و سوخت هیدروژنی را متحول کند، اما با عوارض زیست‌محیطی جدی همراه است.

🔹 نکات کلیدی این فناوری:
- استفاده از انرژی خورشیدی و ضایعات کشاورزی (مانند کود گاوی و پوست نیشکر)
- کاهش ۶۰۰٪ی انرژی مورد نیاز برای استخراج هیدروژن از آب
- تولید آمونیاک با هزینه ۴۵۰ دلار به ازای هر تُن (۶۰٪ ارزان‌تر از روش‌های قبلی)
- امکان استفاده از آمونیاک به عنوان حامل ایمن‌تر برای انتقال سوخت هیدروژنی

آمونیاک چیست و چرا مهم است؟
آمونیاک یک ترکیب شیمیایی (NH₃) است که:
- پایه تولید کودهای شیمیایی برای کشاورزی مدرن است
- می‌تواند به عنوان حامل انرژی برای ذخیره و انتقال هیدروژن استفاده شود
- روش سنتی تولید آن مقادیر زیادی گازهای گلخانه‌ای منتشر می‌کرد

🔹 خطرات احتمالی این فناوری:
- تولید دی‌اکسید کربن به عنوان محصول جانبی
- نیاز به سیستم‌های پیچیده جذب و ذخیره کربن
- احتمال اختلال در بازارهای انرژی و اشتغال در صنایع سنتی

چگونه از ضایعات کشاورزی استفاده می‌شود؟
محققان از «بیوچار» (زغال زیستی) حاصل از ضایعات کشاورزی استفاده کردند. این ماده:
- مانند اسفنج عمل کرده و روند استخراج هیدروژن از آب را تسهیل می‌کند
- نیاز به انرژی الکتریکی را تا سطح مصرف باتری‌های AA کاهش می‌دهد
- به کشاورزان امکان تولید انرژی محلی و درآمدزایی می‌دهد

🔹 این فناوری هنوز در مراحل آزمایشی است و برای اجرای گسترده نیاز به:
- توسعه زیرساخت‌های جذب کربن
- بررسی اثرات اجتماعی-اقتصادی بر جامعه
- ایجاد قوانین نظارتی برای جلوگیری از آسیب‌های زیست‌محیطی

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_پاک #محیط_زیست #نوآوری_علمی
👍1
تازه‌های علمی
🔺 آستروسیت‌ها، نه نورون‌ها، مسئول توجه و هوشیاری در مغز هستند 🔹 برای نزدیک به یک قرن، دانشمندان تصور می‌کردند که مواد شیمیایی مانند «نوراپینفرین» (مربوط به هوشیاری و توجه) مستقیماً روی نورون‌ها اثر می‌گذارند. اما پژوهش جدید دانشگاه واشنگتن نشان می‌دهد که…
🔺 کشف مولکولی که پیری مغز را معکوس می‌کند!

🔹 دانشمندان برزیلی مولکولی به نام «هِوین (hevin)» را در مغز کشف کرده‌اند که می‌تواند اثرات پیری و حتی نشانه‌های آلزایمر را در موش‌ها کاهش دهد. این مولکول توسط سلول‌های ستاره‌ای شکل مغز به نام «آستروسیت» ترشح می‌شود و نقش کلیدی در حفظ اتصالات بین نورون‌ها (سلول‌های عصبی) دارد. با افزایش سن، این اتصالات ضعیف می‌شوند و منجر به کاهش حافظه و کندی تفکر می‌گردند.

🔹 در این تحقیق، موش‌های مسن و موش‌های مبتلا به علائم آلزایمر، سطح پایین‌تری از هووین در مغزشان داشتند. وقتی دانشمندان تولید این مولکول را در مغز آن‌ها افزایش دادند، عملکرد شناختی موش‌ها بهبود یافت. آن‌ها در تست‌های حافظه بهتر عمل کردند و فعالیت مغزی‌شان نشان‌دهنده ارتباطات سالم‌تر بین نورون‌ها بود.

آستروسیت‌ها سلول‌های پشتیبان در مغز هستند که مانند داربست از نورون‌ها محافظت می‌کنند و به برقراری ارتباط بین آن‌ها کمک می‌کنند. هووین یکی از موادی است که این سلول‌ها برای تقویت اتصالات نورونی تولید می‌کنند. جالب اینجاست که افزایش هووین، حتی با وجود پلاک‌های بتا-آمیلوئید (ذراتی که در مغز بیماران آلزایمری جمع می‌شوند)، اثرات مثبت خود را نشان داد. این یافته نشان می‌دهد شاید برای مقابله با آلزایمر، نیازی به حذف کامل این پلاک‌ها نباشد!

🔹 این تحقیق توجه دانشمندان را به نقش حمایتی آستروسیت‌ها جلب کرده است. تا پیش از این، بیشتر مطالعات مغز روی نورون‌ها متمرکز بود. این کشف می‌تواند راه‌های جدیدی برای تولید داروهایی باز کند که با تقلید از اثرات هووین، به حفظ یا بازیابی عملکرد مغز در سنین بالا کمک می‌کنند.

🔹 هرچند این نتایج اولیه و مبتنی بر آزمایش روی موش‌هاست، اما امیدواری‌ها برای توسعه درمان‌های آینده را افزایش داده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #پیری #آلزایمر #دانشمندان_برزیلی #کشف_جدید
👍1
🔺 کشف شگفت‌انگیز: استامینوفن (تیلنول) چگونه درد را کاهش می‌دهد؟

🔹 دانشمندان دانشگاه ایندیانا مکانیسم جدیدی از اثر استامینوفن (ماده موثره تیلنول) را کشف کردند. برخلاف باور گذشته که فکر می‌کردند این دارو با افزایش مواد شیمیایی ضد درد در مغز عمل می‌کند، اکنون مشخص شده است که استامینوفن با کاهش سطح یک ترکیب به نام «۲-آراکیدونویل گلیسرول» (۲-AG) درد را تسکین می‌دهد.

🔹 این ترکیب جزئی از گروهی به نام «اندوکانابینوئیدها» است که به طور طبیعی در مغز وجود دارند و روی گیرنده‌های مرتبط با درد و خلق‌وخو تأثیر می‌گذارند. جالب اینجاست که کاهش ۲-AG برخلاف انتظار، باعث کاهش درد می‌شود!

اندوکانابینوئیدها مواد شیمیایی طبیعی در بدن هستند که به کنترل درد، خلق‌وخو و حتی اثرات گیاه شاهدانه (ماری‌جوانا) کمک می‌کنند. تا پیش از این، تصور می‌شد افزایش سطح این مواد ضد درد است، اما تحقیق جدید نشان می‌دهد کاهش نوع خاصی از آن‌ها (۲-AG) ممکن است نقش کلیدی در تسکین درد داشته باشد.

🔹 این کشف می‌تواند راه را برای ساخت داروهای مسکن جدید با عوارض کمتر (به ویژه آسیب کبدی ناشی از مصرف زیاد استامینوفن) هموار کند. هر ساله حدود ۵۰۰ مرگ در آمریکا به دلیل مسمومیت با این دارو گزارش می‌شود.

استامینوفن با مسدود کردن آنزیم تولیدکننده ۲-AG عمل می‌کند. درک این مکانیسم به دانشمندان کمک می‌کند داروهایی بسازند که تنها این آنزیم را هدف قرار دهند و سمیت کمتری برای کبد داشته باشند.

🔹 تیم تحقیقاتی حالا قصد دارد مکانیسم داروهای رایج دیگری مانند ایبوپروفن و آسپرین را نیز بررسی کند. شاید روزی برسد که مسکن‌های قدرتمندتر و بی‌خطرتری در دسترس همه باشند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#داروها #سلامتی #علم_اعصاب #پژوهش_پزشکی
👍1
🔺 ویتامین D: راز جوان ماندن سلول‌ها؟

🔹 مطالعه جدیدی نشان می‌دهد مصرف مکمل ویتامین D ممکن است با حفظ طول «تلومرها» - کلاهک‌های محافظ در انتهای کروموزوم‌ها - روند پیری بیولوژیک را کند کند. پژوهشگران با بررسی ۱۰۵۴ فرد بالای ۵۰ سال به مدت ۵ سال دریافتند گروهی که ویتامین D مصرف می‌کردند، کاهش طول تلومرهایشان معادل ۳ سال کمتر از گروه دارونما بود!

تلومرها مانند نوک پلاستیکی بند کفش عمل می‌کنند و از DNA در برابر آسیب محافظت می‌کنند. با هر تقسیم سلولی، این تلومرها کوتاه‌تر می‌شوند تا جایی که سلول دیگر نمی‌تواند تقسیم شود. کوتاهی تلومرها با پیری زودرس و بیماری‌هایی مثل سرطان مرتبط است.

🔹 هرچند این نتایج امیدوارکننده است، اما متخصصان هشدار می‌دهند:
- مطالعه فقط روی گلبول‌های سفید خون انجام شده.
- تاثیر واقعی این تغییرات بر سلامت عمومی هنوز نامشخص است.
- مکمل‌های امگا-۳ در این تحقیق اثری نداشتند.

منابع طبیعی ویتامین D:
- نور آفتاب (۱۰-۱۵ دقیقه در روز)
- ماهی‌های چرب مثل سالمون و تن
- زرده تخم‌مرغ و قارچ
- شیر غنی‌شده

🔹 طبق دستورالعمل‌های سازمان‌های معتبر بهداشتی مانند مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH):
- بالغین و نوجوانان (بالای ۱۹ سال): حداکثر ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) در روز.
- کودکان ۹–۱۸ سال: حداکثر ۴۰۰۰ IU.
- کودکان ۱–۸ سال: حداکثر ۲۵۰۰–۳۰۰۰ IU.
- نوزادان (زیر ۱ سال): حداکثر ۱۰۰۰–۱۵۰۰ IU.

📌 نکته مهم: مصرف بیش از حد ویتامین D می‌تواند باعث مسمومیت شود. قبل از مصرف مکمل حتما با پزشک مشورت کنید!

[منبع] [منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #پیری_سلولی #ویتامین_D
👍1
🔺 کشف استخوان‌های ۱۴۰ هزار ساله اجداد انسان در کف دریا!

🔹 محققان در پروژه‌ای در تنگه مادورا اندونزی، بیش از ۶۰۰۰ فسیل از جمله بقایای «انسان راست‌قامت» (Homo erectus) را از کف دریا بیرون کشیدند. این فسیل‌ها متعلق به جمعیتی ناشناخته از این گونه انسانی است که حدود ۱۴۰ هزار سال پیش در سرزمینی زندگی می‌کردند که امروز زیر آب رفته است!

🔹 بررسی نشان می‌دهد این انسان‌ها شکارچیان ماهری بودند. رد ابزارهای سنگی روی استخوان‌های حیوانات (مثل فیل، بوفالو و لاک‌پشت) ثابت می‌کند آن‌ها به‌صورت هدفمند حیوانات بالغ و سالم را شکار می‌کردند. این استراتژی شبیه روش انسان‌های مدرن در آسیای اصلی است و احتمال تعامل فرهنگی بین گونه‌ها را مطرح می‌کند.

انسان راست‌قامت اولین گونه انسانی بود که ۲ میلیون سال پیش از آفریقا خارج شد و به آسیای جنوب شرقی رسید. این کشف نشان می‌دهد برخی گروه‌های آن تا ۱۴۰ هزار سال پیش در «سوندا لند» (سرزمینی که جزایر اندونزی را به خشکی آسیا متصل می‌کرد) زنده ماندند.

🔹 نکته جالب: در میان فسیل‌ها، بقایای اژدهای کومودو هم پیدا شد! این مارمولک‌های غول‌پیکر که امروز فقط در چند جزیره اندونزی زندگی می‌کنند، احتمالاً شکارچیان اصلی این منطقه باستانی بودند.

چرا این کشف مهم است؟
- اولین بار است فسیل انسانی از مناطق غرق‌شده اندونزی کشف می‌شود.
- نشان می‌دهد انسان‌های راست‌قامت تا دوره‌های اخیرتر زنده ماندند و با محیط‌های آبی سازگار شدند.
- احتمال تعامل آن‌ها با انسان‌های مدرن یا گونه‌هایی مثل دنیسوواها را تقویت می‌کند.

🔹 محدودیت تحقیق:
- فسیل‌ها با روش دِرگینگ (مکش رسوبات دریایی) جمع‌آوری شدند که ممکن است به بقایای باستانی آسیب زده باشد.
- تعداد نمونه‌های انسانی کم است (دو تکه جمجمه).

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #باستان_شناسی #فسیل #انسان_شناسی
👍1
🔺 قارچ جادویی یا داروی ضد افسردگی: کدام بهتر عمل می‌کند؟

🔹 مطالعه جدیدی از دانشگاه امپریال کالج لندن نشان می‌دهد هم «سیلوکستین» (داروی رایج ضد افسردگی) و هم «سیلوسایبین» (ماده موثره قارچ‌های روانگردان) در کاهش افسردگی مؤثرند، اما مکانیسم اثر کاملاً متفاوتی دارند!

🔹 در این تحقیق ۴۶ فرد مبتلا به افسردگی متوسط تا شدید به دو گروه تقسیم شدند: یک گروه دو جلسه درمان با دوز بالای سیلوسایبین + قرص‌های دارونما دریافت کردند و گروه دیگر روزانه سیلوکستین مصرف کرده و در جلسات دارونما شرکت کردند.

🔹 پس از ۶ هفته، اسکن fMRI نشان داد فعالیت مغزی گروه سیلوکستین در پاسخ به چهره‌های احساسی (مثل ترس یا شادی) کاهش یافته، اما گروه سیلوسایبین تغییر محسوسی نداشتند یا حتی پاسخ به چهره‌های خنثی کمی افزایش یافته بود!

سیلوکستین از خانواده داروهای SSRI است که با افزایش سطح سروتونین در مغز عمل می‌کند. این داروها اغلب باعث «کندشدن هیجانی» (emotional blunting) می‌شوند؛ یعنی فرد هم هیجان منفی کمتری احساس می‌کند و هم از لذت‌های مثبت کاسته می‌شود.

سیلوسایبین یک ترکیب روانگردان است که در قارچ‌های خاصی یافت می‌شود. برخلاف داروهای SSRI که هفته‌ها زمان نیاز دارند، اثرات ضد افسردگی آن اغلب سریع و پس از ۱-۲ جلسه ظاهر می‌شود. جالب اینجاست که این ماده هیجانات را سرکوب نمی‌کند، بلکه به بیماران کمک می‌کند دوباره با احساسات خود ارتباط برقرار کنند!

🔹 نتایج کلیدی:
- بهبود افسردگی در هر دو گروه مشابه بود.
- گروه سیلوسایبین بهبود بیشتری در «لذت» و «شدت هیجانات» گزارش کردند.
- گروه سیلوکستین کاهش عملکرد جنسی و احساس بی‌حسی هیجانی را تجربه کردند.

🔹 محدودیت تحقیق:
- تعداد نمونه کم (۲۰ نفر در هر گروه)
- اثرات واضح سیلوسایبین باعث می‌شد شرکت‌کنندگان حدس بزنند در کدام گروه هستند.
- اسکن مغزی گروه سیلوسایبین ۳ هفته پس از درمان انجام شد؛ شاید اثرات کوتاه‌مدت مغزی از بین رفته باشد.

آینده درمان:
محققان امیدوارند با مطالعات بزرگ‌تر، سیلوسایبین را به عنوان گزینه‌ای برای بیمارانی که به داروهای معمول پاسخ نمی‌دهند یا از عوارضی مثل بی‌حسی هیجانی رنج می‌برند، معرفی کنند. البته موانع قانونی و سیاسی زیادی در این راه وجود دارد.

📌 در حال حاضر، سیلوسایبین یک درمان تأییدشده‌ی رسمی برای افسردگی محسوب نمی‌شود و مصرف آن در خارج از چارچوب‌های کنترل‌شده پژوهشی می‌تواند خطرناک باشد. استفاده از هر نوع دارو یا روان‌گردان برای درمان اختلالات روانی باید تنها تحت نظارت پزشک متخصص صورت گیرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #علم_اعصاب #افسردگی #روانگردان #سیلوسایبین
👍2
🔺 کشف قوی‌ترین شتاب‌دهنده ذرات جهان در ابرنواخترها!

🔹 دانشمندان احتمالاً قدرتمندترین شتاب‌دهنده ذرات جهان را شناسایی کرده‌اند: ابرنواخترهایی که با انفجار خود، ذرات پرانرژی را به فضا پرتاب می‌کنند!

🔹 پرتوهای کیهانی، ذرات پرانرژیِ مرموزی هستند که دائماً از فضا به زمین برخورد می‌کنند. برخی از این پرتوها انرژیی برابر با یک پتاآلکترون ولت (PeV) دارند؛ یعنی هزار برابر قدرتمندتر از برخوردهای ایجادشده در بزرگترین شتاب‌دهنده ذرات جهان (LHC)!

🔹 تا پیش از این، منشأ دقیق پرتوهای PeV ناشناخته بود. نظریه‌ها نشان می‌دادند ابرنواخترها (انفجارهای ستاره‌های بزرگ) می‌توانند عامل این پدیده باشند، اما مشاهدات اخیر از باقیمانده‌های ابرنواخترهای نزدیک مانند «تیخو» این فرضیه را تأیید نمی‌کرد.

🔹 تحقیق جدید نشان می‌دهد ابرنواخترها تنها در شرایط خاصی به «PeVatron» تبدیل می‌شوند:
- ستاره باید پیش از انفجار، حداقل دو برابر جرم خورشید را از دست داده باشد.
- مواد خارج‌شده باید به‌صورت فشرده و نزدیک به ستاره باقی بمانند.
- هنگام انفجار، موج شوکِ ایجادشده، ذرات را با کمک میدان‌های مغناطیسی قدرتمند تا سطح PeV شتاب می‌دهد.

منبع PeVatron چیست؟
به منابع طبیعی گفته می‌شود که پرتوهای کیهانی با انرژی بسیار بالا (PeV) تولید می‌کنند. در این تحقیق، ابرنواخترهایی که شرایط خاصی دارند، PeVatron محسوب می‌شوند. در واقع منبعی که می‌تواند ذرات را تا انرژی‌های پتاالکترون‌ولتی شتاب دهد را PeVatron یا پواترون می‌نامند.

چرا قبلاً این پرتوها را تشخیص نمی‌دادیم؟
فاز فعال PeVatron فقط چند ماه طول می‌کشد. پس از آن، موج شوک سرعت خود را از دست می‌دهد و پرتوهای تولیدشده ضعیف‌تر می‌شوند. از آنجایی که آخرین ابرنواختر نزدیک به زمین در سال ۱۶۰۴ رخ داده، فرصت رصد این پدیده در کهکشان راه‌شیری تاکنون مهیا نبوده است!

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فیزیک_کیهانی #ابرنواختر #ذرات_پرانرژی
👍1
🔺 روزهای ۲۴ ساعته دیگر تمام می‌شوند؟ دانشمندان پاسخ می‌دهند!

🔹 دانشمندان تأیید کرده‌اند که چرخش زمین به‌آرامی در حال کند شدن است و ممکن است در آینده‌ای دور، هر روز به ۲۵ ساعت برسد! این پدیده به دلیل ترکیبی از عوامل مانند جاذبه ماه، تغییرات درونی زمین (مثل جابه‌جایی مواد در هسته) و ذوب یخ‌های قطبی رخ می‌دهد.

🔹 هزاران سال پیش، روزهای زمین بسیار کوتاه‌تر بود. وقتی ماه حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش تشکیل شد، یک روز زمینی فقط ۱۰ ساعت طول می‌کشید. با گذشت زمان، جاذبه ماه مانند یک ترمز طبیعی عمل کرده و چرخش زمین را کندتر کرده است.

«روز نجومی» مدت زمان چرخش کامل زمین به دور خودش نسبت به ستاره‌هاست (۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه). اما ما زمان را بر اساس «روز خورشیدی» (۲۴ ساعت) اندازه می‌گیریم که تفاوت آن به دلیل حرکت زمین به دور خورشید است.

🔹 پژوهشگران با استفاده از لیزرهای پیشرفته، تغییرات جزئی در چرخش زمین را اندازه‌گیری کرده‌اند. پیش‌بینی می‌شود در ۲۰۰ میلیون سال آینده، هر روز زمین یک ساعت طولانی‌تر شود!

چرا جاذبه ماه بر چرخش زمین تأثیر می‌گذارد؟
ماه با ایجاد جزرومد در اقیانوس‌ها، اصطکاکی تولید می‌کند که انرژی چرخش زمین را کاهش می‌دهد. این فرآیند شبیه به فشردن پدال ترمز خودرو است که سرعت را کم می‌کند.

🔹 این تغییرات آنقدر آهسته است که انسان‌ها در زندگی روزمره متوجه آن نمی‌شوند. اما در مقیاس زمین‌شناسی، این کندشدن می‌تواند بر سیستم‌های ناوبری، ماهواره‌ها و حتی ریتم طبیعی بدن موجودات زنده تأثیر بگذارد.

🔹 اگرچه روزهای ۲۵ ساعته هنوز میلیون‌ها سال با ما فاصله دارند، این کشف نشان می‌دهد زمین سیاره‌ای پویا است که در حال تغییر است. شاید نسل‌های آینده مجبور شوند ساعت‌های خود را با روزهای طولانی‌تر تنظیم کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #نجوم #آینده #ماه
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺 ربات‌های انسان‌نما برای اولین بار در جهان با هم مبارزه بوکس کردند!

🔹 روز یکشنبه در شهر هانگژو چین، دو ربات انسان‌نما در رقابتی هیجان‌انگیز به مصاف هم رفتند. این مسابقه بخشی از «مسابقات جهانی ربات‌های چین» بود و ربات‌های ساخته‌شده توسط شرکت «یونیتری رباتیکس» در آن شرکت داشتند.

ربات‌های انسان‌نما (Humanoid Robots) ماشین‌هایی هستند که ظاهر و حرکاتشان شبیه به انسان طراحی شده است. این ربات‌ها با استفاده از هوش مصنوعی و سنسورهای پیشرفته می‌توانند تعادل خود را حفظ کنند، اشیا را بردارند و حتی به تعامل با محیط بپردازند. مبارزه این دو ربات نه تنها نمایشی جذاب بود، بلکه نشان داد که فناوری رباتیک چقدر پیشرفت کرده است!

🔹 هرچند سرعت حرکات ربات‌ها هنوز با انسان فاصله دارد، اما این رویداد گامی مهم در جهت آزمایش قابلیت‌های ربات‌ها در شرایط پویا و غیرقابل پیش‌بینی است. توسعه‌دهندگان امیدوارند با بهبود این فناوری، از ربات‌ها در موقعیت‌های پیچیده‌تری مانند امداد و نجات یا عملیات در محیط‌های خطرناک استفاده کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رباتیک #هوش_مصنوعی #فناوری_نوین
👍1
🔺 کشف منبع نور در سپیده‌دم کیهان

🔹 دانشمندان پس از دهه‌ها تحقیق، بالاخره منبع نور اولیه جهان را شناسایی کردند! داده‌های تلسکوپ‌های «هابل» و «جیمز وب» نشان می‌دهد کهکشان‌های کوتوله (کم‌نور و کوچک) مسئول روشن‌کردن جهان تاریک و مه‌آلود ابتدایی هستند. این کهکشان‌ها با تولید فوتون‌های پرانرژی، مه هیدروژن خنثی بین کهکشانی را یونیزه کردند و راه را برای عبور نور باز نمودند.

🔹 در آغاز جهان، پس از مه‌بانگ (بیگ‌بنگ)، فضا پر از هیدروژن خنثی بود که مانند مه سنگینی نور را مسدود می‌کرد. حدود ۱ میلیارد سال پس از مه‌بانگ، این مه به طور کامل کنار رفت و «سپیده‌دم کیهانی» به پایان رسید. تا پیش از این، تصور می‌شد کهکشان‌های بزرگ یا سیاهچاله‌های عظیم عامل اصلی این تحول باشند، اما مشاهدات جدید جیمز وب نشان داد کهکشان‌های کوتوله نقش کلیدی داشته‌اند.

یونیزاسیون کیهانی فرآیندی است که در آن اتم‌های هیدروژن خنثی با از دست دادن الکترون به پلاسمای یونیزه تبدیل می‌شوند. این فرآیند برای شفاف‌شدن فضا و عبور نور ضروری بود. کهکشان‌های کوتوله ۱۰۰ برابر بیشتر از کهکشان‌های بزرگ هستند و با وجود اندازه کوچک، مجموع نور یونیزه‌کننده آن‌ها چهار برابر نور کهکشان‌های بزرگ است!

🔹 محققان با استفاده از «عدسی گرانشی» خوشه کهکشانی «آبل ۲۷۴۴»، که مانند یک ذره‌بین کیهانی عمل می‌کند، موفق به رصد کهکشان‌های کوتوله در دورترین نقاط جهان شدند. تحلیل طیف‌نوری این کهکشان‌ها تأیید کرد که آن‌ها نه‌تنها پرتوی فرابنفش کافی برای یونیزه‌کردن هیدروژن تولید می‌کنند، بلکه فراوانی آن‌ها به‌اندازه‌ای است که می‌تواند کل جهان را تحت تأثیر قرار دهد.

عدسی گرانشی پدیده‌ای است که در آن گرانش شدید یک جرم عظیم (مانند خوشه‌های کهکشانی)، نور اجرام دورتر را خم و بزرگنمایی می‌کند. این پدیده به اخترشناسان اجازه می‌دهد اجرام بسیار کم‌نور و دوردست را مطالعه کنند.

🔹 این کشف نشان می‌دهد کهکشان‌های کوچک و کم‌نور، نقشی بسیار بزرگ‌تر از تصور قبلی در شکل‌گیری جهان داشته‌اند. با این حال، دانشمندان باید مناطق بیشتری از آسمان را بررسی کنند تا مطمئن شوند این نمونه، مربوط به کل جهان است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان‌شناسی #نجوم #مه‌بانگ #تلسکوپ_جیمز_وب
👍1
🔺 فضولات پنگوئن‌ها؛ منبع غافلگیرکننده ذرات مؤثر بر آب‌وهوا در قطب جنوب

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد فضولات پنگوئن‌ها در قطب جنوب منبع اصلی تولید آمونیاک است. این آمونیاک با ترکیبات گوگردی حاصل از فعالیت میکروب‌های اقیانوسی، ذرات ریز معلق در هوا (آئروسل) را تشکیل می‌دهند. این ذرات در تشکیل ابرها و تنظیم دمای زمین نقش کلیدی دارند.

🔹 محققان با اندازه‌گیری‌های دقیق در ایستگاه «مارامبیو» دریافتند بادهایی که از جهت کلونی‌های پنگوئن می‌وزند، حاوی آمونیاک تا ۱۳.۵ قسمت در میلیارد هستند. حتی یک ماه پس از مهاجرت پنگوئن‌ها، خاک غنی از فضولات آن‌ها همچنان آمونیاک آزاد می‌کرد.

🔹 این ذرات آئروسل نه‌تنها به تشکیل ابرها کمک می‌کنند، بلکه با افزایش بازتاب نور خورشید، اثر خنک‌کنندگی روی آب‌وهوای منطقه دارند. جالب اینجاست که اقیانوس جنوبی به‌تنهایی سهم ناچیزی در تولید آمونیاک دارد و پنگوئن‌ها بازیگران اصلی این فرایندند.

آئروسل‌ها ذرات ریزی هستند که به عنوان هسته تشکیل ابرها عمل می‌کنند. هرچه تعداد این ذرات بیشتر باشد، ابرها با قطرات کوچک‌تر و تعداد بیشتر تشکیل می‌شوند که نور خورشید را بهتر منعکس می‌کنند. آمونیاک نیز مانند چسبی عمل می‌کند که مولکول‌های اسیدسولفوریک (حاصل از فعالیت پلانکتون‌ها) را به هم متصل کرده و ذرات بزرگ‌تر می‌سازد.

🔹 نگرانی اصلی پژوهشگران، کاهش جمعیت پنگوئن‌ها به دلیل تغییرات آب‌وهوایی است. این کاهش می‌تواند چرخه تولید آئروسل را مختل کرده و اثرات گرمایشی در قطب جنوب را تشدید کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آب_وهوا #قطب_جنوب #زیست_بوم #محیط_زیست
👍1
🔺 هشدار دانشمندان: افزایش سطح دریاها دو برابر سریع‌تر، حتی با رسیدن به اهداف آب‌وهوایی

🔹 مطالعه جدید نشان می‌دهد حتی اگر گرمایش زمین به ۱.۵ درجه سانتیگراد محدود شود، افزایش سطح دریاها تا دو برابر سرعت فعلی ادامه خواهد یافت. تحلیل داده‌های ماهواره‌ای و مقایسه با شرایط آب‌وهوایی گذشته زمین نشان می‌دهد ذوب یخچال‌های گرینلند و جنوبگان از آستانه بحران گذشته است.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- سرعت افزایش سطح دریاها در ۳۰ سال گذشته دو برابر شده و تا سال ۲۱۰۰ دوباره دو برابر خواهد شد.
- ذوب یخچال‌های گرینلند و جنوبگان سالانه ۴۰۰ میلیارد تن آب به اقیانوس‌ها اضافه می‌کند.
- بیش از ۲۳۰ میلیون نفر در فاصله یک متری از سطح دریا زندگی می‌کنند.

نقطه اوج (Tipping Point): شرایطی که پس از گذشتن از آن، فرایندهایی مانند ذوب یخچال‌ها حتی با توقف گرمایش زمین نیز غیرقابل بازگشت می‌شوند. دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند این نقطه برای یخچال‌های گرینلند و جنوبگان در دمای ۱.۵ درجه سانتیگراد رخ می‌دهد.

🔹 مقایسه با گذشته زمین:
- ۱۲۵,۰۰۰ سال پیش با دمای کمتر از امروز، سطح دریاها ۲ تا ۹ متر بالاتر بود.
- ۳ میلیون سال پیش با غلظت CO2 مشابه امروز، سطح دریاها ۱۰ تا ۲۰ متر بالاتر بود.

🔹 پیامدهای انسانی:
- شهرهای ساحلی مانند میامی، شانگهای و بمبئی با خطر سیلاب‌های فاجعه‌بار مواجهند.
- جابجایی صدها میلیون نفر و خسارات اقتصادی چندین تریلیون دلاری پیش‌بینی می‌شود.

چرا ۱.۵ درجه کافی نیست؟
ذوب یخچال‌ها مانند قطعه‌های دومینو عمل می‌کند. با شروع فرایند ذوب، آب شدن بخش‌های جدید یخ تسریع می‌شود. این چرخه حتی با توقف انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز ادامه می‌یابد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_آب_وهوایی #گرمایش_زمین #دریاها #محیط_زیست
👍1
🔺 چین‌های کوچک مغز کودکان؛ کلید رمزگشایی مهارت‌های استدلالی

🔹 پژوهش جدید دانشگاه کالیفرنیا نشان می‌دهد چین‌های بسیار کوچک و سطحی در مغز انسان (به نام «شیارهای سوم») با توانایی استدلال و ارتباطات مغزی در کودکان و نوجوانان مرتبط است. این شیارها که مختص انسان هستند، با افزایش عمق، مناطق کلیدی مغز را به هم نزدیک‌تر کرده و سرعت انتقال اطلاعات را بالا می‌برند.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- شیارهای سوم در قشر پیشانی و آهیانه مغز نقش مهمی در استدلال انتزاعی دارند.
- عمق بیشتر این شیارها با عملکرد بهتر در آزمون‌های منطقی و ارتباط قوی‌تر بین مناطق مغزی مرتبط است.
- این یافته‌ها می‌توانند به شناسایی تفاوت‌های فردی در رشد شناختی یا اختلالات عصبی کمک کنند.

چین‌های ثانویه (Tertiary Sulci):
چین‌های کوچکی در سطح مغز که آخرین بار در دوران جنینی شکل می‌گیرند. برخلاف شیارهای عمیق‌تر، این چین‌ها منحصر به انسان هستند و در بخش‌هایی از مغز ظاهر می‌شوند که در فرایندهای پیچیده‌ای مانند برنامه‌ریزی و حل مسئله نقش دارند.

🔹 محققان با اسکن fMRI از ۴۳ کودک و نوجوان دریافتند:
- شیارهای عمیق‌تر در قشر پیشانی باعث اتصال قوی‌تر به مناطق آهیانه می‌شوند.
- این اتصالات قوی‌تر با سرعت پردازش بالاتر و عملکرد بهتر در آزمون‌های استدلالی همراه است.
- الگوی شیارها در هر فرد منحصر به فرد است و می‌تواند به عنوان «اثر انگشت مغزی» استفاده شود.

چرا این تحقیق مهم است؟
درک رابطه بین ساختار فیزیکی مغز و عملکردهای شناختی می‌تواند راه را برای روش‌های جدید تشخیص اختلالات رشدی مانند اوتیسم یا ناتوانی‌های یادگیری هموار کند. همچنین نشان می‌دهد تجربه‌های محیطی (مانند کیفیت آموزش) می‌توانند بر شکل‌گیری این شیارها تأثیر بگذارند.

بطور خلاصه:
* مغز انسان با سطحی پر از چین‌وچروک مانند یک کشمش فشرده به نظر می‌رسد، اما این شیارهای ریز (به‌ویژه ترتیاری سال‌سای یا tertiary sulci) فقط برای صرفه‌جویی در فضا نیستند.
* تحقیقات جدید نشان می‌دهد عمق بیشتر این شیارهای کوچک با توانایی بالاتر در استدلال و ارتباطات مؤثرتر مغزی در کودکان و نوجوانان مرتبط است.
* این شیارها احتمالاً نواحی کلیدی مغز را به هم نزدیک‌تر کرده، فاصله‌ی ارتباطی را کاهش می‌دهند و بهره‌وری شناختی را افزایش می‌دهند.
* در آینده، می‌توان از الگوهای این شیارها به عنوان نشانگر زیستی برای طراحی آموزش‌های شخصی‌سازی‌شده یا شناسایی اختلالات رشد عصبی استفاده کرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب_شناسی #رشد_مغزی #شناخت
👍2
🔺 آیا نور خسته می‌شود؟ توضیح یک اخترفیزیک‌دان درباره سفر نور در کیهان

🔹 جارد رابرتز، اخترفیزیک‌دان دانشگاه کالیفرنیا، به این پرسش جالب پاسخ می‌دهد: چرا نور پس از سفر میلیون‌ها سال در فضا انرژی خود را از دست نمی‌دهد؟ او با اشاره به تصویر کهکشان «پینویل» که ۲۵ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، توضیح می‌دهد نور این کهکشان بدون برخورد با اجسام، با سرعت ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه به زمین می‌رسد.

نور از دو موج الکتریکی و مغناطیسی تشکیل شده که در فضا-زمان حرکت می‌کنند. چون جرمی ندارد، می‌تواند به حداکثر سرعت ممکن در خلأ برسد. اگر نور با چیزی برخورد نکند (که در فضای تقریباً خالی کیهان معمول است)، انرژی خود را حفظ می‌کند. اما اگر به ذراتی مانند غبار کیهانی برخورد کند، ممکن است انرژی از دست بدهد.

🔹 نکته جالب دیگر «اتساع زمان» است! اگر روی یک فوتون (ذره نور) سوار شوید، از دید شما زمان کاملاً متوقف می‌شود. در حالی که از دید خود فوتون، این سفر فقط یک لحظه طول می‌کشد، برای ما روی زمین، گذر ۲۵ میلیون ساله نور کهکشان پینویل اتفاق می‌افتد. این پدیده به دلیل نظریه نسبیت اینشتین است که سرعت بالا باعث فشرده‌شدن فضا و کندشدن زمان می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نور #کیهان #فیزیک #نسبیت
👍2
🔺 کشف طلای مخفی در هسته زمین: نشت طلا از اعماق زمین به سطح!

🔹 مطالعات جدید نشان می‌دهد هسته زمین حاوی مقدار عظیمی طلاست که به آرامی از طریق گوشته به سمت پوسته زمین نشت می‌کند. دانشمندان با بررسی سنگ‌های آتشفشانی هاوایی، شواهدی از ایزوتوپ‌های خاص روتنیوم (یک فلز گرانبها) یافته‌اند که منشأ آن‌ها هسته زمین است.

🔹 بر اساس این تحقیق، بیش از ۹۹٪ طلای زمین در هسته فلزی آن ذخیره شده است. این مقدار آنقدر زیاد است که اگر تمام آن به سطح بیاید، می‌تواند خشکی‌های زمین را زیر ۵۰ سانتیمتر طلا بپوشاند!

ایزوتوپ چیست؟
ایزوتوپ‌ها شکل‌های مختلف یک عنصر هستند که تعداد نوترون‌های متفاوتی دارند. مثلاً روتنیوم-۱۰۰ (ایزوتوپ موجود در هسته) با روتنیوم سطح زمین تفاوت جزئی دارد. دانشمندان با کشف این تفاوت، مسیر نشت طلا از هسته را ردیابی کردند.

🔹 این نشت به‌دلیل حرکت ماگمای داغ از مرز بین هسته و گوشته رخ می‌دهد. این ماگما مانند یک آسانسور، فلزات سنگین مانند طلا، پالادیوم و پلاتین را به سمت پوسته زمین می‌آورد. البته این فرآیند بسیار کند است و نمی‌توان مستقیماً به هسته دسترسی پیدا کرد!

عناصر سیدروفیل:
به فلزاتی گفته می‌شود که در زمان شکل‌گیری زمین، به دلیل سنگینی به سمت هسته فلزی حرکت کردند. طلا، پلاتین و روتنیوم از این دسته هستند. کشف نشت این عناصر نشان می‌دهد هسته زمین کاملاً ایزوله نیست و با لایه‌های بالایی در تعامل است.

🔹 این یافته نه‌تنها درک ما از زمین را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند به درک چگونگی شکل‌گیری دیگر سیارات سنگی نیز کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین_شناسی #سیارات #علم_زمین #کشف_جدید
🤷‍♀1👍1
🔺 فاجعه‌ای که جو تیتان را به یک ژیروسکوپ پایدار تبدیل کرد!

🔹 پژوهشگران دانشگاه بریستول و ناسا کشف کردند جو تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل، برخلاف تصور قبلی دانشمندان، هماهنگ با سطح آن نمی‌چرخد. در عوض، جو این قمر مانند یک ژیروسکوپ نوسان می‌کند و از الگوهای فصلی ۳۰ ساله (معادل یک سال تیتانی) پیروی می‌کند!

🔹 داده‌های مأموریت کاسینی-هویگنس نشان می‌دهند میدان دمای جو تیتان نسبت به قطب‌های آن در حال جابه‌جایی است. این پدیده ثابت می‌کند جو تیتان مستقل از سطح آن حرکت می‌کند و مانند یک فرفره غول‌آسا در فضا پایدار مانده است.

ژیروسکوپ چیست؟
ژیروسکوپ وسیله‌ای است که با چرخش سریع، جهت خود را در فضا ثابت نگه می‌دارد (مثل فرفره). جو تیتان نیز پس از یک رویداد ناشناخته (احتمالاً برخورد شدید) از حالت تعادل خارج شده و اکنون مانند ژیروسکوپ در حال بازگشت به ثبات است.

🔹 یک سال در تیتان برابر با ۳۰ سال زمینی است! تغییر فصل‌های کند، نوسانات جو را کنترل می‌کند، اما جهت کج‌شدگی جو نسبت به فضا ثابت است. این موضوع دانشمندان را شگفت‌زده کرده، زیرا انتظار می‌رفت نیروهای گرانشی زحل یا خورشید بر آن تأثیر بگذارند.

مأموریت دراگونفلای:
ناسا قصد دارد در دهه آینده یک هلیکوپتر رباتیک به نام «دراگونفلای» به تیتان بفرستد. بادهای جو تیتان ۲۰ برابر سریع‌تر از چرخش خود قمر هستند، بنابراین درک دقیق حرکات جو برای فرود ایمن ضروری است. کشف اخیر به محاسبه دقیق‌تر مسیر فرود کمک می‌کند.

🔹 این یافته‌ها از داده‌های طیف‌سنج CIRS در فضاپیمای کاسینی به دست آمده است. حتی سال‌ها پس از پایان مأموریت کاسینی، داده‌های آن همچنان اسرار جدیدی از منظومه شمسی را فاش می‌کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #زحل #تیتان #کشف_جدید
👍1
🔺 دستگاه لیزری جدید: خواندن متن میلی‌متری از فاصله یک مایلی!

🔹 تصور کنید در یک فیلم هیجان‌انگیز هستید و باید یک پیام رازآلود روی یک بیلبورد دور را بخوانید. محققان چینی دستگاهی ساخته‌اند که این کار را می‌کند! آن‌ها با استفاده از یک سیستم لیزری پیشرفته، موفق شدند متن‌های بسیار ریز (به اندازه ۱.۵ میلی‌متر) را از فاصلهٔ ۱.۳۶ کیلومتری (۰.۸۵ مایل) در فضای شهری بخوانند.

🔹 این دستگاه از تکنیکی به نام «تداخل‌سنجی شدتی» استفاده می‌کند. در این روش، نور چند لیزر مستقل با هم ترکیب می‌شود و الگوهای خاصی ایجاد می‌کند. با اندازه‌گیری نوسانات نور در دو تلسکوپ مجزا و تحلیل داده‌ها توسط یک الگوریتم کامپیوتری، تصویری با وضوح بالا ساخته می‌شود.

🔹 در آزمایشی جالب، حروف "USTC" (به ارتفاع ۹ میلی‌متر) روی صفحات بازتاب‌دهنده نصب شد. دستگاه توانست آن‌ها را با وضوح ۳ میلی‌متر تشخیص دهد؛ یعنی ۱۴ برابر دقیق‌تر از حد معمولِ یک تلسکوپ تنها!

تداخل‌سنجی شدتی چه مزیتی دارد؟
این روش می‌تواند مشکلات ناشی از «اغتشاش جَوّی» (مثل تلاطم هوا) و نواقص اپتیکی تلسکوپ‌ها را نادیده بگیرد. به همین دلیل برای تصویربرداریِ دقیق از فواصل خیلی دور ایده‌آل است. پیش‌تر فقط برای رصد ستارگان درخشان کاربرد داشت، اما حالا با این فناوری جدید، امکان اسکن اشیای کوچک روی زمین هم فراهم شده است.

🔹 کاربردهای آینده:
این فناوری می‌تواند انقلابی در حوزه‌هایی مثل پایش محیط‌زیست (مثلاً رصد حیوانات از دور)، امداد و نجات (تشخیص نشانه‌های حیاتی در مناطق صعب‌العبور) و سیستم‌های امنیتی ایجاد کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لیزر #فناوری_تصویربرداری #نوآوری #هوش_مصنوعی
👍1
🔺 راز فاجعه‌ی نئاندرتال‌ها: کشف گلوگاه جمعیتی از طریق استخوان گوش!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها حدود ۲۵۰ هزار سال پیش در اوراسیا ظهور کردند، اما حدود ۱۰۰ هزار سال پیش با یک فاجعه جمعیتی مواجه شدند. برخلاف تصور پیشین که کاهش تنوع ژنتیکی آن‌ها تدریجی بود، تحلیل ساختار گوش داخلی فسیل‌ها از اسپانیا تا کرواسی نشان می‌دهد یک گلوگاه جمعیتی ناگهانی رخ داده است.

گلوگاه جمعیتی (Population Bottleneck) فاجعه‌ای که باعث کاهش شدید تعداد یک گونه و در نتیجه کاهش تنوع ژنتیکی می‌شود.

🔹 دانشمندان با بررسی کانال‌های نیم‌دایره‌ای در گوش داخلی (ساختارهای مسئول تعادل) به این نتیجه رسیدند. تغییرات در شکل این استخوان‌های کوچک، مانند «آینه‌ای پنهان» تنوع ژنتیکی جمعیت‌های باستانی را نشان می‌دهد.

چرا گوش داخلی مهم است؟
کانال‌های نیم‌دایره‌ای هیچ نقش مستقیمی در بقا ندارند، بنابراین تغییرات شکل آن‌ها تصادفی‌تر و بازتاب‌دهنده‌ی دقیق‌تر تنوع ژنتیکی است. هرچه شکل این کانال‌ها در فسیل‌های یک دوره متنوع‌تر باشد، جمعیت بزرگ‌تر و ژن‌های متنوع‌تری داشته‌اند. مزیت استفاده از گوش داخلی در پژوهش: برخلاف جمجمه یا دندان‌ها، شکل این استخوان‌ها تحت تأثیر «انتخاب طبیعی» نیست، بنابراین تغییرات آن تصادفی‌تر و نشان‌دهنده‌ی دقیق‌تر تنوع ژنتیکی است.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- فسیل‌های ۴۳۰ هزارساله‌ی «سیما د لوس هوئسوس» در اسپانیا و نمونه‌های ۱۳۰ هزارساله‌ی کراپینا در کرواسی، تنوع بالایی در شکل گوش داخلی نشان دادند.
- اما نئاندرتال‌های متأخر (۶۰–۴۰ هزار سال پیش) کاهش چشمگیر تنوع را تجربه کردند.
- این نشان می‌دهد فاجعه اصلی بعدها رخ داده، نه هنگام جدا شدن نئاندرتال‌ها از اجدادشان.

🔹 علت احتمالی:
این گلوگاه جمعیتی همزمان با تغییرات آب‌وهوایی شدید در اوراسیا رخ داده است. یخبندان‌های گسترده یا انقراض گروه‌های محلی ممکن است باعث کاهش ناگهانی جمعیت شده باشد.

پیامدهای شگفت‌انگیز:
۱. جدایی انسان مدرن و نئاندرتال پیچیده‌تر از تصور پیشین است: اگر نئاندرتال‌ها تا این حد تنوع داشتند، احتمالاً جدایی ژنتیکی آن‌ها از انسان‌های مدرن دیرتر و تدریجی‌تر اتفاق افتاده است.
۲. جمعیت‌های منطقه‌ای (paleodemes) ممکن است مسیرهای فرگشتی متفاوتی را طی کرده باشند.

🔹 گام بعدی پژوهش:
ترکیب داده‌های فسیلی، پروتئین‌های باستانی و ژنتیک برای درخت دقیق‌تر فرگشت انسان. این کشف با تحلیل ۱۴ فسیل کلیدی از موزه‌های اروپا میسر شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #انسان_تباران #دیرینه_انسان‌شناسی #تاریخ_بشری #باستان‌شناسی
🔺 تهدید نامرئی در مدار زهره: سیارک‌هایی که زمین را نشانه گرفته‌اند!

🔹 پژوهش جدید هشدار می‌دهد سیارک‌های مخفی‌شده در مدار زهره ممکن است برای زمین خطرساز شوند. از ۲۰ سیارک شناخته‌شده در این مدار، دست‌کم یکی دارای شرایط «سیارک بالقوه خطرناک» (PHA) است:
- قطر بیش از ۱۴۰ متر
- فاصله مداری کمتر از ۰.۰۵ واحد نجومی از زمین

🔹 مشکل اصلی: شمار نامعلوم سیارک‌های کشف‌نشده است. این اجرام به دلیل:
- نزدیکی به خورشید (مشاهده در نور شدید خورشید سخت است)
- مدارهای کم‌خروج‌ازمرکز (e<0.38)
اغلب از دید تلسکوپ‌های زمینی پنهان می‌مانند.

چرا مدار زهره خطرناک است؟
سیارک‌های هم‌مدار با زهره گرچه به خود سیاره نزدیک نمی‌شوند، اما می‌توانند:
۱. به دلیل آشوب مداری (پیش‌بینی‌پذیری فقط برای ۱۵۰ سال آینده)
۲. تحت تأثیر گرانش زمین قرار بگیرند
۳. با انرژی معادل صدها مگاتن TNT به زمین برخورد کنند!

🔹 قدرت تخریب:
یک سیارک ۱۵۰ متری:
≫ هزاران برابر قوی‌تر از بمب‌های اتمی جنگ جهانی دوم
≫ قادر به نابودی کامل یک کلان‌شهر

🔹 راه‌حل‌های پیشنهادی پژوهش:
۱. رصدخانه ورا روبین (آغاز فعالیت ۲۰۲۵):
- فقط ۳۰٪ از این سیارک‌ها را در پنجره‌های رصدی کوتاه شناسایی می‌کند
- محدودیت: زاویه دید از زمین و تابش خورشید
۲. ماموریت فضایی به مدار زهره:
- تنها راه کشف تمام سیارک‌های پنهان
- پیشنهاد قراردادن تلسکوپ در نقطه لاگرانژی زهره-خورشید

نقاط لاگرانژی: مکان‌هایی در فضا که گرانش دو جرم بزرگ (مثلاً خورشید و زهره) تعادل ایجاد می‌کند. قراردادن تلسکوپ در این نقاط دید بهتری می‌دهد.
هم‌مدار (Co-orbital): سیارک‌هایی که مدارشان با مدار زهره هم‌پوشانی دارد و هم‌زمان با آن به دور خورشید می‌گردند.

«سیارک‌های مدار زهره تهدیدی منحصر به‌فرد هستند، چون ردیابی آن‌ها از زمین فوق‌العاده دشوار است.»

والریو کاروبا، نویسنده اصلی پژوهش

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #زمین #فضا #امنیت_سیاره‌ای
🔺 هشدار امنیتی: رایانه‌های کوانتومی ممکن است زودتر از حد انتظار رمزهای اینترنتی را بشکنند!

🔹 پژوهش جدید تیم کوانتومی گوگل نشان می‌دهد که برای شکستن رمزهای RSA 2048 بیتی - که امروزه استاندارد امنیتی اینترنت است - به کمتر از یک میلیون کیوبیت نیاز است. این رقم حدود 20 برابر کمتر از برآوردهای قبلی (20 میلیون کیوبیت) می‌باشد.

🔹 محققان گوگل به دو پیشرفت مهم دست یافته‌اند:
1. طراحی الگوریتم‌های محاسباتی کارآمدتر
2. بهبود روش‌های تصحیح خطا در کیوبیت‌ها

چرا این یافته نگران‌کننده است؟
- شکستن رمز RSA 2048 بیتی با رایانه‌های معمولی حدود 300 تریلیون سال زمان می‌برد
- اما یک رایانه کوانتومی با یک میلیون کیوبیت می‌تواند این کار را در تنها یک هفته انجام دهد

🔹 پیامدهای احتمالی این پیشرفت:
- امکان دسترسی به اطلاعات حساس مانند داده‌های بانکی و اسناد محرمانه
- کاهش اثرگذاری سیستم‌های امنیتی فعلی
- نیاز فوری به توسعه روش‌های رمزنگاری جدید مقاوم در برابر محاسبات کوانتومی

«پیشرفت‌های اخیر نشان می‌دهد که زمان توسعه نسل جدیدی از سیستم‌های رمزنگاری فرا رسیده است.»

- کریگ گیدنی، سرپرست تیم تحقیق

🔹 وضعیت فعلی فناوری:
پیشرفته‌ترین رایانه‌های کوانتومی امروزی (مانند پردازنده سیکامور گوگل) تنها در حد چند هزار کیوبیت ظرفیت دارند. اما پیش‌بینی می‌شود که در دهه آینده به مرز یک میلیون کیوبیت برسیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#امنیت_سایبری #محاسبات_کوانتومی #فناوری #رمزنگاری
1
🔺 کشف سیاره‌ی کوتوله‌ی جدید: چالشی تازه برای نظریه‌ی «سیاره‌ی نهم»

🔹 اخترشناسان در جست‌وجوی «سیاره‌ی نهم» مرموز در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی، به جای آن یک سیاره‌ی کوتوله‌ی جدید کشف کردند! این جرم آسمانی که «۲۰۱۷ OF۲۰۱» نام دارد، حدود ۷۰۰ کیلومتر قطر دارد (سه برابر کوچک‌تر از پلوتو) و در فاصله‌ای سه‌برابر دورتر از نپتون قرار گرفته است.

🔹 مدار این سیاره‌ی کوتوله به‌شدت کشیده است؛ به‌طوری‌که در دورترین نقطه، ۱,۶۰۰ برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید از ما فاصله می‌گیرد و حتی وارد ابر اورت (منطقه‌ای از اجرام یخی در دورترین نقطه‌ی منظومه‌ی شمسی) می‌شود. یک دور کامل آن به دور خورشید ۲۵,۰۰۰ سال طول می‌کشد!

🔹 نکته‌ی جالب این‌که مدار این جرم آسمانی با الگوی خوشه‌ایِ اجرام دیگر در «کمربند کویپر» (منطقه‌ای فراتر از نپتون) همخوانی ندارد. این موضوع نظریه‌ی وجود «سیاره‌ی نهم» را زیر سؤال می‌برد؛ چون برخی اخترشناسان معتقد بودند گرانش چنین سیاره‌ای باعث شکل‌گیری آن الگوی خوشه‌ای است.

سیاره‌ی کوتوله چیست؟
اجرامی مانند پلوتو یا ۲۰۱۷ OF۲۰۱ که به‌اندازه‌ای برای گردیِ خود گرانش دارند، اما مدارشان را از اجرام دیگر پاک نکرده‌اند. برخلاف سیاره‌های اصلی (مثل زمین یا مشتری)، آن‌ها «همسایه‌های» کوچک‌تری در مدار خود دارند.

سیاره‌ی نهم چه بود؟
از دهه‌ها پیش، اخترشناسان حدس می‌زدند سیاره‌ای ناشناخته (۱۰ برابر بزرگ‌تر از زمین) در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی وجود دارد. دلیل این حدس، حرکتِ به‌ظاهر نامنظم برخی اجرام یخیِ دوردست بود که گویی تحت تأثیر گرانش جرم بزرگی قرار دارند.

🔹 «سام دین»، اخترشناس آماتور، این کشف را «یکی از جذاب‌ترین اکتشافات دهه‌ی اخیر در منظومه‌ی شمسی» می‌داند. با‌این‌حال، رصدخانه‌ی «ورا روبین» که امسال در شیلی راه‌اندازی می‌شود، ممکن است به این بحث‌ها پایان دهد و وجود یا عدم وجود سیاره‌ی نهم را قطعاً مشخص کند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاره_نهم #کشف_جدید #منظومه_شمسی #نجوم
1