تازه‌های علمی
691 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 داروی جدید آلزایمر: بهبود حافظه و محافظت از مغز

🔹 پژوهشگران دانشگاه UCLA داروی جدیدی به نام DDL-357 را آزمایش کرده‌اند که با افزایش پروتئین محافظ «کلاسترین» در مغز، حافظه را در موش‌های مبتلا به آلزایمر بهبود بخشید. کلاسترین از تجمع پروتئین‌های سمی مانند آمیلوئید-بتا و تاو جلوگیری می‌کند که عامل اصلی آسیب به سلول‌های مغزی در آلزایمر هستند.

🔹 در آزمایش‌ها، DDL-357 سطح پروتئین فسفو-تاو (نوع سمی تاو) را کاهش داد، عملکرد میتوکندری (منبع انرژی سلول) را بهتر کرد و عملکرد شناختی موش‌ها در آزمون‌های ماز را تقویت کرد. این دارو هنوز در مراحل اولیه آزمایش روی حیوانات است و نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد، اما می‌تواند در کنار درمان‌های موجود استفاده شود یا حتی برای بیماری‌هایی مانند پارکینسون و ALS هم کاربرد داشته باشد.

کلاسترین (CLU) یک پروتئین محافظ است که به پاکسازی پروتئین‌های سمی از مغز کمک می‌کند. جهش در ژن تولیدکننده این پروتئین، سومین عامل خطر ژنتیکی برای آلزایمر دیررس شناخته شده است. افزایش کلاسترین در مغز می‌تواند روند تخریب سلول‌های عصبی را کند کند.

فسفو-تاو چیست؟
تاو پروتئینی است که در سلول‌های عصبی به حفظ ساختار آن‌ها کمک می‌کند. در آلزایمر، این پروتئین به شکل غیرطبیعی فسفریله (فسفو-تاو) می‌شود و باعث از بین رفتن ساختار سلول‌ها و اختلال در ارتباط بین نورون‌ها می‌گردد.

داروی DDL-357 چگونه عمل می‌کند؟
این دارو با افزایش سطح کلاسترین، همزمان دو مکانیسم را هدف می‌گیرد:
۱. کاهش تجمع پروتئین‌های سمی در مغز.
۲. بهبود عملکرد میتوکندری که انرژی لازم برای ترمیم سلول‌ها را فراهم می‌کند.

🔹 اگرچه این دارو هنوز روی انسان آزمایش نشده، اما نتایج اولیه امیدوارکننده نشان می‌دهد که افزایش کلاسترین می‌تواند یک راه‌برد جدید برای درمان آلزایمر و بیماری‌های مشابه باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آلزایمر #سلامت_مغز #پژوهش_پزشکی #داروسازی
1👍1
🔺 پس از ۱۲۴ سال: برق بی‌سیم برای خانه‌ها به واقعیت می‌پیوندد

🔹 پس از بیش از یک قرن، رویای نیکولا تسلا برای انتقال انرژی بدون سیم در آستانه تحقق است! پیشرفت‌های اخیر در فناوری‌های لیزری و مایکروویو، امکان انتقال برق با راندمان تا ۹۵٪ را فراهم کرده‌اند. شرکت‌هایی مانند «EMROD» در نیوزیلند و «Reach Power» در آمریکا سیستم‌هایی طراحی کرده‌اند که می‌توانند برق را به صورت بی‌سیم به خانه‌ها، خودروهای الکتریکی و حتی روستاهای دورافتاده منتقل کنند.

🔹 این فناوری کاربردهای شگفت‌انگیزی دارد:
- شارژ خودروهای الکتریکی حین رانندگی
- تأمین انرژی ماهواره‌ها و پهپادها بدون نیاز به باتری
- جایگزینی ژنراتورهای پرسر و صدا با آنتن‌های دریافت بی‌سیم

انتقال بی‌سیم انرژی چگونه کار می‌کند؟
این سیستم‌ها از امواج رادیویی یا لیزر برای انتقال انرژی استفاده می‌کنند. یک فرستنده، انرژی را به شکل امواج متمرکز ارسال می‌کند و گیرنده‌های ویژه آن را به برق تبدیل می‌کنند. این فرآیند شبیه به وای‌فای است، اما به جای داده، انرژی منتقل می‌شود!

چالش‌های پیش رو
- ایمنی: اطمینان از بی‌ضرر بودن امواج برای انسان و محیط زیست
- بازدهی: کاهش تلفات انرژی در مسیرهای طولانی
- محدوده: برخی سیستم‌ها نیاز به آنتن‌های بزرگ دریافت دارند

🔹 ژاپن قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ یک نیروگاه خورشیدی فضایی بسازد که سالانه ۱ گیگاوات برق (معادل یک نیروگاه هسته‌ای) را به زمین منتقل کند. این پروژه می‌تواند انقلابی در صنعت انرژی ایجاد کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_بیسیم #فناوری #آینده_نزدیک #نیکولا_تسلا
👍2
🔺 آینه‌های زمانی: اثبات وجود پدیده‌ای که زمان را برمی‌گرداند!

🔹 فیزیک‌دانان دانشگاه CUNY برای اولین بار موفق به ایجاد «بازتاب زمانی» در آزمایشگاه شدند. این پدیده عجیب که به «آینه زمانی» معروف است، با تغییر ناگهانی خواص یک ماده مهندسی‌شده (متامتریال)، امواج الکترومغناطیسی را وادار به حرکت معکوس در زمان کرد!

🔹 در این آزمایش، محققان با استفاده از متامتریال‌های حاوی کلیدهای الکترونیکی، آمپدانس (مقاومت ظاهری مدار) را به سرعت تغییر دادند. این تغییر باعث شد موج ارسالی نه در فضا، بلکه در زمان بازتاب یابد و نسخه معکوس‌شده از خود ایجاد کند.

بازتاب زمانی چیست؟
- در بازتاب معمولی (مثلا در آینه)، نور در فضا برمی‌گردد.
- در بازتاب زمانی، موج در زمان به عقب بازمی‌گردد!
- این پدیده مانند تماشای ویدیویی است که ناگهان به عقب برگردد، اما در دنیای واقعی!

متامتریال چیست؟
مواد مهندسی‌شده‌ای که خواصی فراتر از مواد طبیعی دارند. مثلاً می‌توانند امواج را به گونه‌ای هدایت کنند که نامرئی‌سازی یا تمرکز انرژی غیرممکن به نظر برسد.

🔹 پیش از این، ایجاد بازتاب زمانی به دلیل نیاز به انرژی بسیار زیاد غیرعملی بود، اما این تیم با طراحی دقیق و استفاده از بانک‌های خازنی، انرژی لازم را در کسری از ثانیه تأمین کردند.

🔹 چرا این کشف مهم است؟
- گامی به سوی سیستم‌های ارتباطی با قابلیت تغییر فرکانس امواج
- امکان طراحی سنسورها و سیستم‌های تصویربرداری پیشرفته
- بازکردن دریچه‌های جدید برای مطالعه مفاهیم بنیادی فیزیک مانند مرزهای زمانی

🔹 محققان حالا به دنبال گسترش این فناوری به امواج صوتی و نوری هستند. شاید در آینده شاهد «حفره‌های زمانی» باشیم که امواج را در حلقه‌های زمانی به دام می‌اندازند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فناوری_پیشرفته #کشف_علمی
👍1
🔺 سپیداج‌ها در آزمون «خویشتن‌داری» از کودکان پیشی گرفتند!

🔹 دانشمندان با انجام یک نسخه زیرآبی از «آزمون مارشملو» روی سپیداج‌ها دریافتند که این جانوران می‌توانند برای دریافت غذای بهتر، تا ۱۳۰ ثانیه صبر کنند! در این آزمایش، به سپیداج‌ها دو گزینه داده شد: یک میگوی معمولی که فوراً قابل خوردن بود، یا یک میگوی زنده و خوشمزه‌تر که پشت یک مانع شفاف قرار داشت.

🔹 برخی سپیداج‌ها بلافاصله غذای اول را انتخاب کردند، اما برخی دیگر تا دو دقیقه صبر کردند تا به غذای باکیفیت‌تر برسند. جالب اینجاست که زمان صبر این جانوران با حیوانات باهوشی مانند شامپانزه‌ها، کلاغ‌ها و طوطی‌ها قابل مقایسه بود، با وجود اینکه عمر کوتاه‌تری دارند.

🔹 پژوهشگران دانشگاه کمبریج و آزمایشگاه زیست‌شناسی دریایی همچنین دریافتند سپیداج‌هایی که در آزمون صبر عملکرد بهتری داشتند، در «آزمون یادگیری معکوس» هم سریع‌تر عمل کردند. در این آزمون، آن‌ها باید رنگ مرتبط با غذا را پس از تغییر قوانین، دوباره یاد می‌گرفتند.

سِپیداج (که ده‌پا و به اشتباه ماهی مرکب (Squid) نیز نامیده شده) در انگلیسی کاتل فیش، جانوری نرم‌تن و دریازی است از راستهٔ سپیداجان (Sepiida) و ردهٔ سرپایان.

آزمون مارشملو: این آزمون در دهه ۱۹۶۰ روی کودکان انجام شد. به آن‌ها گفته می‌شد اگر ۱۵ دقیقه در برابر خوردن یک مارشملو مقاومت کنند، دو مارشملو جایزه می‌گیرند. کودکانی که صبر بیشتری نشان دادند، در آینده موفقیت‌های تحصیلی و شغلی بیشتری کسب کردند.

چرا سپیداج‌ها اینقدر باهوشند؟
سپیداج‌ها بیشتر وقت خود را استتار می‌کنند و کمین می‌کنند. بیرون آمدن از استتار برای شکار، آن‌ها را در معرض خطر شکارچیان قرار می‌دهد. بنابراین، انتخاب سریع بهترین شکار در کمترین زمان ممکن، یک مزیت تکاملی مهم برای آن‌هاست. این توانایی ممکن است به مرور زمان باعث تقویت هوش و خویشتن‌داری در آن‌ها شده باشد.

🔹 این مطالعه نشان می‌دهد که «صبر» و «هوش» لزوماً مختص پستانداران یا پرندگان نیستند. حتی جانورانی که ۵۰۰ میلیون سال پیش از انسان جدا شده‌اند، می‌توانند راهکارهای پیچیده‌ای برای بقا توسعه دهند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جانوران_دریایی #هوش_حیوانات #زیست‌شناسی #فرگشت
👍1
🔺 گوگل با «جمینی دیفیوژن» سرعت هوش مصنوعی را ۵ برابر کرد!

🔹 گوگل در کنفرانس I/O از یک مدل زبانی هوشمند آزمایشی به نام «جمینی دیفیوژن» رونمایی کرد که می‌تواند متن را با سرعتی ۴ تا ۵ برابر مدل‌های فعلی مانند ChatGPT تولید کند. این مدل با تولید ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ توکن در ثانیه، در حوزه‌هایی مثل کدنویسی و استدلال ریاضی عملکردی شگفت‌انگیز دارد.

🔹 براساس گزارش‌ها، این فناوری می‌تواند رقابت در بازار هوش مصنوعی (بین شرکت‌هایی مانند OpenAI، متا و غول‌های چینی) را دگرگون کند. به ویژه در حوزه «عامل‌های خودمختار کدنویسی»، جمینی دیفیوژن ممکن است مزیت بزرگی برای گوگل ایجاد کند.

🔹 با این حال، هنوز جزئیات فنی کمی منتشر شده و دسترسی به این مدل تنها از طریق لیست انتظار ممکن است. کارشناسان هشدار می‌دهند که هزینه‌های محاسباتی و محدودیت‌های احتمالی در تولید متن‌های طولانی، چالش‌های پیشِروی این فناوری هستند.

دیفیوژن (Diffusion) چیست؟
این فناوری ابتدا برای تولید تصاویر هوش مصنوعی (مثل DALL-E) استفاده می‌شد. مدل‌های دیفیوژن متنی، به جای پیش‌بینی کلمه به کلمه (مانند ChatGPT)، متن را با «حذف نویز» از یک متن اولیه نامفهوم تولید می‌کنند. این روش شبیه مجسمه‌سازی است: ابتدا یک توده بی‌شکل دارید و آن را تا رسیدن به شکل نهایی اصلاح می‌کنید.

مقایسه با ChatGPT:
- مدل‌های مبتنی بر Transformer (مثل ChatGPT) متن را از چپ به راست و کلمه به کلمه می‌سازند.
- مدل‌های دیفیوژن کل متن را یک‌باره حدس می‌زنند و سپس اصلاح می‌کنند. همین باعث سرعت بالاتر آن‌ها می‌شود.

🔹 کارشناسان می‌گویند دیفیوژن برای کارهایی مثل کدنویسی (که ساختار ثابتی دارد) مناسب‌تر است، اما در تولید متن‌های بلند (مثل مقاله) ممکن است انسجام کمتری داشته باشد.

🔹 جک ری، دانشمند ارشد گوگل، این مدل را «لحظه‌ای تاریخی» خوانده است. برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی آن را «ChatGPT روی استروئید» نامیده‌اند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #گوگل #فناوری #کدنویسی #نوآوری
👍1
🔺 بنیانگذار گوگل: «اولین هوش مصنوعی عمومی (AGI) دنیا را می‌سازیم!»

🔹 سرگئی برین، بنیانگذار گوگل، در کنفرانس I/O ۲۰۲۵ با حضور غافلگیرکننده خود اعلام کرد که گوگل قصد دارد اولین «هوش مصنوعی عمومی» (AGI) جهان را با نام «جمینی» توسعه دهد. AGI به هوش مصنوعی گفته می‌شود که مانند انسان توانایی یادگیری و انجام هر کاری را دارد.

🔹 برین پیش‌بینی کرد این هدف تا قبل از سال ۲۰۳۰ محقق می‌شود، اما دمیس هسابیس، مدیرعامل دیپمایند، با احتیاط بیشتری گفت: «شاید کمی بعد از ۲۰۳۰!» این اختلاف نظر نشان‌دهنده دو نگرش در گوگل است: برین بر سرعت و رقابت تمرکز دارد، درحالی که هسابیس بر دقت علمی تأکید می‌کند.

هوش مصنوعی عمومی (AGI) چیست؟
سیستم AGI می‌تواند مانند انسان بیاموزد، استدلال کند و در موقعیت‌های ناشناخته تصمیم بگیرد. برخلاف هوش مصنوعی فعلی (مثل ChatGPT) که فقط در کارهای خاص مهارت دارد، AGI یک «هوش همه‌کاره» است.

🔹 گوگل برای رسیدن به AGI روی دو استراتژی تمرکز کرده:
۱. پردازش چندوجهی: آموزش مدل‌ها با داده‌های متن، تصویر و ویدیو (مثل عینک هوشمند جدید گوگل)
۲. پیشرفت الگوریتم‌ها: توسعه روش‌های جدیدی مانند «تفکر عمیق» که امکان بررسی موازی ایده‌ها را فراهم می‌کند.

🔹 هسابیس هشدار داد AGI واقعی باید بتواند کارهایی در سطح انیشتین یا موتزارت انجام دهد و حداقل چند ماه طول بکشد تا ضعف‌های آن کشف شود. او گفت: «سیستم‌های فعلی در ثبات عملکرد مشکل دارند.»

رقابت داغ با OpenAI و متا
این اعلام گوگل پاسخی به رقبایی مانند OpenAI (سازنده ChatGPT) و متا است که در مسابقه AGI پیشتاز بودند. برین با این حرکت می‌خواهد گوگل را به عنوان پیشروی این رقابت معرفی کند.

🔹 هرچند جزئیات فنی کمی منتشر شده، اما گوگل از «آلفا-اِوُلو» رونمایی کرد؛ سیستمی که با هوش مصنوعی، الگوریتم‌های هوش مصنوعی را بهبود می‌بخشد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #گوگل #فناوری #نوآوری #آینده
👍1
🔺 گوگل در I/O 2025: تولد یک «دستیار هوشمند همه‌کاره»!

🔹 گوگل در کنفرانس امسال با معرفی مجموعه‌ای از ابزارهای هوش مصنوعی، مرزهای فناوری را جابه‌جا کرد. این ابزارها نه فقط یک ربات چت، بلکه یک دستیار دیجیتال کامل هستند که می‌توانند کارهای روزمره را متحول کنند:

ایمیل‌ها خودکار می‌شوند!
- ترجمه و خلاصه‌سازی فوری متن در Gmail و Docs
- تحلیل داده‌ها و ساخت نمودار در Sheets تنها با یک دستور
- تنظیم خودکار جلسات در Calendar و یادآوری هوشمند

استودیوی خلاقیت هوش مصنوعی
- تولید تصاویر، ویدیو و موسیقی حرفه‌ای با توصیف ساده
- ویرایش حرفه‌ای فیلم با فیلترها و جلوه‌های هوشمند
- ساخت محتوا برای شبکه‌های اجتماعی در چند ثانیه

کمک به برنامه‌نویسان
- نوشتن خودکار کد، پیدا کردن خطاها و تولید مستندات
- یکپارچه‌سازی ساده APIها و تست خودکار

جستجوی چندوجهی چیست؟
حالا می‌توانید همزمان از متن، عکس و صدا برای جستجو استفاده کنید! مثلاً عکس یک گیاه بگیرید و بپرسید «این گل چیه؟ چطور ازش مراقبت کنم؟». گوگل با بررسی ایمیل‌ها و فایل‌های شما، پاسخ شخصی‌سازی شده می‌دهد.

🔹 گوگل تأکید کرد این ابزارها با حفظ حریم خصوصی ساخته شده‌اند و کاربران کنترل کامل روی داده‌های خود دارند. همچنین توسعه‌دهندگان می‌توانند از راهنمای اخلاقی هوش مصنوعی گوگل استفاده کنند.

🔹 تحلیلگران می‌گویند این بزرگترین تحول گوگل در یک دهه اخیر است! ابزارهای جدید به‌تدریج در دسترس کاربران قرار می‌گیرند و قرار است با اندروید و کروم نیز ادغام شوند.

[منبع] [AI Studio] [Cursor]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #گوگل #فناوری #نوآوری #آینده
👍2
🔺 آیفون بدون صفحه‌نمایش؟ راز جدید اپن‌ای‌آی و جونی آیو فاش شد!

🔹 سام آلتمن (مدیرعامل اپن‌ای‌آی) و جونی آیو (طراح سابق اپل) در حال ساخت دستگاهی مرموز هستند که قرار است «سومین دستگاه اصلی» روی میزکار شما پس از لپتاپ و گوشی باشد! این دستگاه که تا پایان ۲۰۲۶ عرضه می‌شود، ویژگی‌های جالبی دارد:
- بدون صفحه‌نمایش و قابل حمل در جیب
- هوشمند به محیط (اشیا و موقعیت شما را می‌شناسد)
- نه عینک است، نه گوشی!

🔹 این دو با خرید استارت‌آپ «io» به ارزش ۶.۵ میلیارد دلار، قصد دارند خانواده‌ای از دستگاه‌های هوش مصنوعی بسازند. آلتمن پیش‌بینی می‌کند این پروژه ارزش اپن‌ای‌آی را ۱ تریلیون دلار افزایش دهد!

دستگاه سوم چیست؟
به گفته سازندگان، این وسیله مکملی برای لپتاپ و گوشی خواهد بود که با درک محیط اطراف، به عنوان یک دستیار هوشمند عمل می‌کند. مثلاً موقع خرید، قیمت‌ها را مقایسه می‌کند یا در جلسات، پیشنهادات مفید می‌دهد.

چرا بدون صفحه‌نمایش؟
جونی آیو معتقد است گوشی‌های امروزی وابستگی مضری به صفحه‌نمایش ایجاد کرده‌اند. هدف او ساخت دستگاهی است که بدون نیاز به خیره شدن به صفحه، زندگی دیجیتال را مدیریت کند.

🔹 این پروژه هنوز مراحل اولیه را می‌گذراند، اما آلتمن قول داده «سریع‌تر از هر شرکتی در تاریخ، ۱۰۰ میلیون دستگاه بفروشد!»

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #اپن_ای‌آی #نوآوری #فناوری
👍1
🔺 کشف یک اقیانوس یخ‌زده در دل سیاره کوتوله سرس!

🔹 دانشمندان با تحلیل داده‌های فضاپیمای «داون» ناسا دریافتند سیاره کوتوله سرس (بزرگترین جسم کمربند سیارکی) ممکن است زیر سطحش یک اقیانوس یخ‌زده پنهان کرده باشد!

🔹 برخلاف تصور قبلی که سرس را خشک و سنگی می‌دانستند، تحقیقات جدید نشان می‌دهد تا ۹۰٪ لایه‌های بیرونی آن از یخ و گل منجمد تشکیل شده. این یافته‌ها حاکی از آن است که سرس در گذشته دور یک جهان اقیانوسی گل‌آلود بوده است.

سرس چیست؟
سرس بزرگترین جسم در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری است. قطر آن ۹۵۰ کیلومتر (تقریباً به اندازه تگزاس) و سطح آن مملو از دهانه‌های برخوردی، آتشفشان و زمین‌لغزه است.

چطور این اقیانوس کشف شد؟
- دهانه‌های عمیق روی سطح سرس پس از میلیاردها سال تغییر شکل نداده‌اند
- این نشان می‌دهد پوسته آن ترکیبی از یخ و سنگ است که مثل خمیر دندان سفت جریان نمی‌یابد
- داده‌های گرانشی و طیف‌سنجی وجود یخ زیر سطح را تأیید کردند

🔹 محققان دانشگاه پردو می‌گویند سرس حالا به عنوان «نزدیک‌ترین جهان اقیانوسی» به زمین شناخته می‌شود. این کشف، آن را به هدفی جذاب برای مأموریت‌های آینده تبدیل کرده است.

🔹 دانشمندان معتقدند مواد معدنی درخشان روی سطح سرس، بقایای اقیانوس منجمد آن هستند که طی فوران‌های باستانی به بیرون پرتاب شده‌اند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #کشف_جدید
1👍1
🔺 ادعای کشف ۶ نواده زنده لئوناردو داوینچی با آزمایش DNA!

🔹 پژوهشگران ایتالیایی در کتاب جدیدی ادعا کردند با بررسی شجره‌نامه ۷۰۰ ساله و آزمایش ژنتیک، ۶ مرد زنده را شناسایی کرده‌اند که از طریق خط مردانه به خانواده داوینچی مرتبط هستند. این افراد کروموزوم Y مشترکی دارند که از پدر به پسر به ارث می‌رسد.

🔹 لئوناردو خود فرزندی نداشت، اما ۲۲ برادر ناتنی از طرف پدرش داشت. محققان با ردیابی نسل‌های بعدی این برادرها (۲۱ نسل!) به افراد امروزی رسیدند.

چرا این تحقیق مهم است؟
- اگر DNA لئوناردو بازیابی شود، می‌توان رازهای نبوغ، بینایی استثنایی و حتی دلیل مرگ او را کشف کرد.
- نمونه‌های استخوانی از آرامگاه احتمالی اقوام داوینچی در حال بررسی است، اما هنوز نتایج قطعی نیست.

مشکلات تحقیق:
- پژوهش هنوز توسط سایر دانشمندان بررسی نشده.
- نقشه DNA خود لئوناردو هرگز استخراج نشده و نمونه‌های موجود ممکن است آسیب دیده باشند.

🔹 این کتاب ۲۲ مه ۲۰۲۵ رونمایی می‌شود. شاید روزی آزمایش‌های دقیق‌تر، ادعاها را تأیید یا رد کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ #دانش_ژنتیک #ژنتیک
👍1
🔺 انقلابی در درمان کلسترول: یک تزریق، کلسترول بد را ۶۹٪ کاهش می‌دهد

🔹 نتایج اولیه یک آزمایش بالینی نشان می‌دهد داروی جدیدی به نام VERVE-102 با فقط یک تزریق می‌تواند سطح کلسترول بد (LDL) را تا ۶۹٪ کاهش دهد. این دارو با «خاموش کردن» ژن PCSK9 در کبد کار می‌کند. این ژن نقش کلیدی در تنظیم حذف کلسترول بد از خون دارد.

🔹 داروهای رایج مانند استاتین‌ها نیز کلسترول را کاهش می‌دهند، اما باید روزانه مصرف شوند. در مقابل، VERVE-102 به عنوان یک درمان یک‌باره طراحی شده است. پروفسور ریاض پاتل، متخصص قلب در این آزمایش می‌گوید:
«این آینده پزشکی است. بیماران من با یک تزریق، کاهش ۵۰٪ کلسترول بد را برای همیشه تجربه کرده‌اند.»


🔹 در این آزمایش ۱۴ نفر با بیماری «هیپرکلسترولمی فامیلی» (یک اختلال ژنتیکی که باعث کلسترول بسیار بالا می‌شود) شرکت داشتند. نتایج اولیه نشان داد دوزهای بالاتر اثرگذاری بیشتری دارند: کاهش ۲۱٪ در دوز پایین، ۴۱٪ در دوز متوسط، ۵۳٪ در دوز بالا و حتی ۶۹٪ در یک شرکت‌کننده.

کلسترول بد (LDL) مانند رسوبی در دیواره رگ‌ها جمع می‌شود و باعث تنگی عروق و افزایش خطر سکته می‌گردد. ژن PCSK9 دستورالعمل ساخت پروتئینی را می‌دهد که مانع پاکسازی کلسترول بد توسط کبد می‌شود. با خاموش کردن این ژن، کبد بهتر می‌تواند کلسترول را از خون حذف کند.

هیپرکلسترولمی فامیلی یک بیماری ارثی است که از هر ۲۵۰ نفر، یک نفر به آن مبتلاست. این افراد از جوانی سطح کلسترول بسیار بالایی دارند و در معرض خطر بیماری‌های قلبی هستند.

🔹 محققان در حال گسترش آزمایش‌ها به کشورهای دیگر مانند انگلیس و کانادا هستند و نتایج نهایی تا پایان ۲۰۲۵ منتشر می‌شود. اگر این روش موفق باشد، می‌تواند میلیون‌ها نفر را از مصرف روزانه داروها نجات دهد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی_قلب #درمان_جدید #کلسترول #پیشگیری_از_سکته
👍1
🔺 راز انقراض انسان‌های نخستین: چرا ما ماندیم و آنها ناپدید شدند؟

🔹 در غارهای اسخول و قفزه در اسرائیل، فسیل‌هایی از انسان‌های باستانی با ویژگی‌های عجیب کشف شده است. این انسان‌ها که ۱۴۰ تا ۹۰ هزار سال پیش می‌زیستند، ترکیبی از خصوصیات مدرن (مثل چانه مشخص) و ویژگی‌های ابتدایی (ابروی پهن و جمجمه ضخیم) داشتند. آنها ابزارهای سنگی پیشرفته می‌ساختند، مردگان خود را با اشیایی مثل آرواره گراز دفن می‌کردند و حتی از صدف برای ساخت زیورآلات استفاده می‌کردند. اما با وجود این پیشرفتها، نسلشان منقرض شد و تنها انسان مدرن امروزی باقی ماند.

انسان‌های باستانی اسخول و قفزه عضوی از گونه «هومو ساپینس» هستند اما زیرگروهی منقرض‌شده به نام «ساپینس باستانی» محسوب می‌شوند. دانشمندان با روش «ساعت مولکولی» (مقایسه تغییرات ژنتیکی) تخمین می‌زنند انسان مدرن حدود ۳۰۰ هزار سال پیش در آفریقا ظهور کرد، درحالی که این فسیل‌ها جوان‌تر هستند و نمی‌توانند اجداد مستقیم ما باشند.

🔹 سوال بزرگ این است: چرا انسان مدرن جان سالم به در برد، اما سایرین ناپدید شدند؟ یک نظریه جالب به تفاوت‌های جسمی اشاره می‌کند: جمجمه انسان مدرن شبیه نوزادان انسان‌های باستانی است (پیشانی گرد، ابروی کوچک). این ویژگی‌های «کودکانه» ممکن است با کاهش پرخاشگری و افزایش مهارت‌های اجتماعی مرتبط باشد که به همکاری بهتر در گروه‌های بزرگ منجر شد.

🔹 شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد انسان مدرن در جنگ‌های طولانی با سایر گونه‌ها برتری داشت. ابزارهای پیشرفته‌تر (مثل کمان)، پوشش مناسب برای آب‌وهوای سرد و شبکه‌های اجتماعی گسترده‌تر از عوامل کلیدی این موفقیت بودند. در مقابل، ساپینس‌های باستانی و نئاندرتال‌ها برای ده‌ها هزار سال از همان ابزارهای قدیمی استفاده می‌کردند.

ساعت مولکولی چیست؟
این روش با شمارش جهش‌های ژنتیکی در DNA، زمان جدا شدن دو جمعیت را تخمین می‌زند. مثلاً اگر تفاوت ژنتیکی انسان و شامپانزه ۱.۲٪ باشد و بدانیم هر ۱٪ تفاوت معادل ۵ میلیون سال است، می‌توان فهمید این دو گونه حدود ۶ میلیون سال پیش از هم جدا شدند.

🔹 جالب است بدانید حتی امروز ردپای کوچکی از DNA ساپینس‌های باستانی در ژن‌های ما وجود دارد! مطالعات نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها حدود ۶٪ DNA خود را از ساپینس‌های باستانی گرفته‌اند و بخشی از این ژن‌ها از طریق آمیزش به انسان مدرن منتقل شده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت_انسانی #انسان_شناسی #تاریخ_باستان
👍2
🔺 عطر و لوسیون: آیا سپر دفاعی بدن را ضعیف می‌کنند؟

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد استفاده از محصولات آرایشی-بهداشتی مثل عطر و لوسیون می‌تواند با «میدان اکسیداسیون انسانی» - سپر شیمیایی اطراف بدن - تداخل ایجاد کند. این میدان در سال ۲۰۲۲ کشف شد و با خنثی‌سازی آلاینده‌های هوا نقش محافظتی دارد.

🔹 دانشمندان در آزمایشی، چهار نفر را در محیط کنترل‌شده بررسی کردند. وقتی شرکت‌کنندگان لوسیون استفاده کرده بودند، غلظت مواد شیمیایی مانند «فنوکسی‌اتانول» و «اتانول» در هوای اطراف بدن تا ۲.۸ برابر افزایش یافت. این مواد با رادیکال‌های «هیدروکسیل» (OH) در میدان اکسیداسیون واکنش داده و غلظت آن را تا ۳۴٪ کاهش دادند.

میدان اکسیداسیون انسانی چیست؟
این میدان لایه‌ای از رادیکال‌های هیدروکسیل (OH) است که با چربی پوست و اوزون هوا تشکیل می‌شود. این رادیکال‌ها مثل یک «شوینده هوا» عمل کرده و آلاینده‌ها را خنثی می‌کنند. اما مواد شیمیایی موجود در لوازم آرایشی ممکنتند با این سپر طبیعی تداخل داشته باشند.

🔹 در آزمایشی دیگر، استفاده از عطر باعث افزایش ۱۰ برابری ترکیباتی مثل «مونوترپن» در هوای اطراف سر افراد شد. این ترکیبات نیز با رادیکال‌های OH واکنش داده و کارایی سپر دفاعی بدن را کاهش دادند.

اوزون چیست؟
اوزون گازی است که از واکنش نور خورشید با آلاینده‌های هوا ایجاد می‌شود. اگرچه در فضای باز غلظت بیشتری دارد، اما می‌تواند به داخل ساختمان‌ها نفوذ کند و با چربی پوست واکنش دهد.

🔹 دانشمندان هنوز اثرات سلامت این تغییرات شیمیایی را نمی‌دانند، اما هشدار می‌دهند که محصولات آرایشی ممکن است ترکیبات سمی را مستقیماً در ناحیه تنفسی ما تولید کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #شیمی #محیط_زیست #آلودگی_هوا
👍1
🔺 کشف بزرگ ناسا: اقیانوسی با ۱۴۰ هزار تریلیون برابر آب‌های زمین در فضا!

🔹 ناسا موفق به شناسایی مخزن عظیم آب در فاصله ۱۲ میلیارد سال نوری از زمین شده است. این ابر آب‌وهوا که اطراف یک کوازار (اختروش) قرار دارد، حاوی ۱۴۰ هزار تریلیون برابر کل آب موجود روی کره زمین است!

کوازار چیست؟
کوازارها هسته‌های درخشان کهکشان‌های جوان هستند که توسط سیاهچاله‌های کلان‌جرم تغذیه می‌شوند. این سیاهچاله با بلعیدن مواد اطراف، انرژیی معادل هزاران تریلیون خورشید آزاد می‌کند!

🔹 این کشف شگفت‌انگیز نشان می‌دهد جهان در ۱.۶ میلیارد سال اول عمر خود (در حال حاضر ۱۳.۸ میلیارد ساله است) هم میزبان مقادیر عظیمی آب بوده است. دمای این ابر آبی حدود منفی ۶۳ درجه سانتیگراد و چگالی آن ۱۰۰ برابر نمونه‌های مشابه است.

چرا این کشف مهم است؟
• تغییر درک دانشمندان از زمان شکل‌گیری آب در کیهان
• احتمال نقش کلانی آب در تولد اولین ستاره‌ها و سیارات
• تقویت امیدواری برای یافتن حیات در دیگر نقاط جهان

🔹 جالب است بدانید آب این ابر به صورت گاز است، چون انرژی کوازار مانع از تشکیل یخ می‌شود. این در حالی است که در کهکشان ما، آب بیشتر به صورت یخ در دنباله‌دارها یا سیارات وجود دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهان #آب #کشف_جدید
🔺 حل یک معمای ۶۰ ساله در ریاضیات: محدودیت‌های جمع‌پذیری اعداد

🔹 بنجامین بدِرت، دانشجوی دکترای دانشگاه آکسفورد، موفق به حل یک مسئله ریاضی ۶۰ ساله شد که درباره «مجموعه‌های بدون جمع» (Sum-Free Sets) است. این مجموعه‌ها شامل اعدادی هستند که هیچ دو عضو آن با هم جمع نشوند تا عضو سومی را در همان مجموعه بسازند.

🔹 پاول اردوش، ریاضیدان مشهور، در سال ۱۹۶۵ پرسید: «در هر مجموعه اعداد صحیح، بزرگ‌ترین زیرمجموعه بدون جمع چقدر می‌تواند باشد؟» او ثابت کرد که هر مجموعه با N عضو، حداقل N/3 عضو بدون جمع دارد. اما حدس زده می‌شد این اندازه می‌تواند بسیار بزرگ‌تر باشد.

🔹 بدِرت پس از ۶ دهه، با ترکیب روش‌های پیشرفته مانند «نُرم لیتلوود» و تحلیل فوریه، نشان داد که اندازه بزرگ‌ترین زیرمجموعه بدون جمع در هر مجموعه اعداد صحیح، حداقل N/3 + log(log N) است. این یعنی با افزایش N، اختلاف اندازه این زیرمجموعه از N/3 به بی‌نهایت میل می‌کند!

مجموعه بدون جمع (Sum-Free Set) چیست؟
مثال ساده: مجموعه اعداد فرد. اگر دو عدد فرد را جمع کنید، نتیجه یک عدد زوج می‌شود که در مجموعه اعداد فرد وجود ندارد. پس این مجموعه «بدون جمع» است.

نُرم لیتلوود (Littlewood Norm) چه مفهومی دارد؟
این نُرم میزان ساختارمند یا تصادفی بودن یک مجموعه عددی را اندازه می‌گیرد. هرچه مجموعه ساختار منظم‌تری داشته باشد (مثل اعداد زوج)، نُرم کوچک‌تر و هرچه تصادفی‌تر باشد، نُرم بزرگ‌تر است. بدِرت نشان داد مجموعه‌های با نُرم کوچک، شباهت زیادی به پیشرفت‌های حسابی (مثل ۲، ۵، ۸، ۱۱) دارند و همین ویژگی به یافتن زیرمجموعه‌های بزرگ بدون جمع کمک می‌کند.

🔹 این کشف ابزار جدیدی برای درک ساختار اعداد در اختیار ریاضیدانان گذاشت. با این حال، هنوز سوالات زیادی باقی است؛ مثلاً سرعت رشد اختلاف log(log N) چقدر می‌تواند باشد؟

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #تحقیقات_علمی #معمای_ریاضی #مجموعه_ها
🔺 راکت انقلابی که سفر به مریخ را به ۴ ماه کاهش می‌دهد!

🔹 شرکت بریتانیایی «پالسار فیوژن» از طرح یک فضاپیمای پیشرفته به نام «سانبرد» رونمایی کرده که با استفاده از همجوشی هسته‌ای می‌تواند سفر به مریخ را از ۹ ماه به ۴ ماه برساند!

🔹 این فناوری با نام «پیشرانه دوگانه همجوشی مستقیم» (DDFD) کار می‌کند. برخلاف موشک‌های شیمیایی فعلی، در این سیستم پلاسمای پرسرعت با استفاده از میدان‌های مغناطیسی شتاب گرفته و نیروی رانش ایجاد می‌کند.

🔹 سوخت اصلی این راکت، ترکیبی از دوتریوم و هلیوم-۳ است که نسبت به واکنش‌های هسته‌ای معمولی، نوترون و تشعشعات کمتری تولید می‌کند. این ویژگی هم ایمنی سیستم را بالا می‌برد و هم نیاز به محافظ‌های سنگین را کاهش می‌دهد.

همجوشی هسته‌ای چیست؟
در این فرآیند، هسته اتم‌های سبک (مثل هیدروژن) با هم ترکیب شده و هسته‌های سنگین‌تر (مثل هلیوم) تولید می‌کنند. این واکنش انرژی عظیمی آزاد می‌کند که در قلب ستارگان مانند خورشید رخ می‌دهد.

چرا «سانبرد» انقلابی است؟
موشک‌های فعلی مانند یک خودرو با سرعت کم حرکت می‌کنند، اما سانبرد مثل یک خودروی مسابقه است! پالس‌های کوتاه اما قدرتمند پلاسما، سرعت فضاپیما را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهند. همچنین طراحی ماژولار باعث می‌شود بتوان آن را به فضاپیماهای مختلف متصل کرد.

🔹 آزمایش‌های اولیه این فناوری در سال ۲۰۲۷ در فضا انجام می‌شود. اگر موفقیت‌آمیز باشد، سفر به نقاط دوردست منظومه شمسی مانند پلوتو هم از ۱۰ سال به کمتر از ۴ سال کاهش می‌یابد!

🔹 چالش اصلی: کنترل پلاسمایی با دمای میلیون‌ها درجه در فضای بسته. محققان امیدوارند با استفاده از میدان‌های مغناطیسی پیشرفته، این مشکل را حل کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضانوردی #فناوری_هسته‌ای #مریخ #نوآوری_علمی
🔺 تصاویر خداحافظی جونو با مشتری: طوفان‌های خشمگین و قمر آتشفشانی!

🔹 کاوشگر جونوی ناسا در آخرین پروازهای نزدیکش از مشتری، تصاویر خیره‌کننده‌ای از طوفان‌های عظیم و قمر آتشفشانی «آیو» ثبت کرد. این تصاویر که در ۸ می ۲۰۲۵ گرفته شده‌اند، آخرین دستاوردهای جونو قبل از پایان مأموریت ۱۴ ساله‌اش هستند.

🔹 جونو که از سال ۲۰۱۶ به مطالعه مشتری پرداخته، جزئیات بی‌سابقه‌ای از جو پرتلاطم این غول گازی را آشکار کرده است.

🔹 در یکی از شگفت‌انگیزترین تصاویر، قمر آیو با سطحی پر از آتشفشان‌های فعال به تصویر کشیده شده است. آیو به دلیل کشش گرانشی شدید مشتری و قمرهای مجاور، بیش از هر جرم دیگر در منظومه شمسی فعالیت آتشفشانی دارد.

چرا جونو به مشتری سقوط می‌کند؟
ناسا برای جلوگیری از آلوده شدن «اروپا» (که احتمال وجود حیات در اقیانوس زیرسطحی آن وجود دارد)، جونو را در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵ به جو مشتری می‌فرستد تا نابود شود.

🔹 میراث جونو: داده‌های این کاوشگر پایه‌ای برای مأموریت‌های آینده مانند «اروپا کلیپر» (۲۰۳۰) و «جوس» آژانس فضایی اروپا (۲۰۳۱) است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ناسا #مشتری #اکتشافات_فضایی #نجوم