تازه‌های علمی
688 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 راز پوسته نازک زهره: کشف جدید ناسا چه می‌گوید؟

🔹 پژوهش جدید ناسا نشان می‌دهد پوسته سیاره زهره (ناهید) برخلاف انتظار دانشمندان، نازک‌تر از تصور قبلی است و تنها ۴۰ تا ۶۵ کیلومتر ضخامت دارد! این در حالی است که پیش‌بینی می‌شد پوسته این سیاره به مرور زمان ضخیم‌تر شود.

🔹 روی زمین، حرکت صفحات تکتونیکی باعث می‌شود پوسته به داخل گوشته فرو رفته و دوباره بازیافت شود. اما زهره فاقد چنین صفحاتی است. دانشمندان با مدل‌سازی کامپیوتری دریافتند که پایین‌ترین لایه پوسته زهره به دلیل چگالی بالا یا ذوب می‌شود یا از بقیه جدا شده و به گوشته می‌پیوندد. این فرآیند «دگرگونی پوسته» نام دارد و می‌تواند عامل فعالیت‌های آتشفشانی در این سیاره باشد.

دگرگونی پوسته چیست؟
وقتی سنگ‌های پایینی پوسته زیر فشار و دمای زیاد قرار می‌گیرند، ساختارشان تغییر می‌کند. این تغییر شبیه ذوب شدن شکلات در دمای بالا است که شکل اولیه خود را از دست می‌دهد. در زهره، این فرآیند به جای حرکت صفحات تکتونیکی، مسئول نازک ماندن پوسته است!

🔹 جاستین فیلیبرتو، از محققان ناسا، می‌گوید:
«این کشف درک ما از رابطه بین پوسته، آتشفشان‌ها و جو زهره را کاملاً تغییر می‌دهد. مواد معدنی ذوب‌شده می‌توانند به سطح بازگردند و فوران‌های جدید ایجاد کنند.»


🔹 مأموریت‌های آینده ناسا مانند «داوینچی» و «وریتاس» و همکاری با سازمان فضایی اروپا در پروژه «انویژن»، داده‌های دقیق‌تری از سطح و جو زهره جمع‌آوری خواهند کرد. این اطلاعات به آزمودن نظریه دگرگونی پوسته و درک نقش آتشفشان‌ها در تکامل این سیاره کمک می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زهره #ناسا #فضا #سیاره_شناسی #زمین_شناسی #آتشفشان
👍1
🔺 آستروسیت‌ها، نه نورون‌ها، مسئول توجه و هوشیاری در مغز هستند

🔹 برای نزدیک به یک قرن، دانشمندان تصور می‌کردند که مواد شیمیایی مانند «نوراپینفرین» (مربوط به هوشیاری و توجه) مستقیماً روی نورون‌ها اثر می‌گذارند. اما پژوهش جدید دانشگاه واشنگتن نشان می‌دهد که این اثر از طریق آستروسیت‌ها انجام می‌شود؛ سلول‌های پشتیبان مغز که تاکنون نقش اصلی به آن‌ها داده نمی‌شد.

🔹 وقتی نوراپینفرین در مغز ترشح می‌شود، آستروسیت‌ها آن را تشخیص داده و با آزادکردن مواد شیمیایی خاص، ارتباط بین نورون‌ها را ضعیف می‌کنند. این فرآیند به مغز اجازه می‌دهد تا در شرایطی مثل هشدار یا تمرکز بالا، اتصالات عصبی را بازسازی کند. جالب اینجاست که حتی اگر نورون‌ها نتوانند نوراپینفرین را حس کنند، این تغییرات تا زمانی که آستروسیت‌ها فعال باشند، ادامه می‌یابد.

آستروسیت‌ها سلول‌های ستاره‌شکلی در مغز هستند که از نورون‌ها حمایت می‌کنند. تا پیش از این تصور می‌شد نقش آن‌ها فقط تغذیه و حفاظت از نورون‌هاست. نورون‌ها سلول‌های اصلی انتقال اطلاعات در مغزند و سیناپس‌ها نقاط اتصال بین آن‌ها هستند. نورومدولاتورها (مثل نوراپینفرین) مواد شیمیایی هستند که فعالیت نورون‌ها را تنظیم می‌کنند.

در این تحقیق مشخص شد آستروسیت‌ها پس از دریافت نوراپینفرین، ماده‌ای به نام «آدنوزین» آزاد می‌کنند که مانند ترمزی روی سیناپس‌ها عمل کرده و ارتباط نورون‌ها را کم‌می‌کند. این فرآیند به مغز کمک می‌کند تا در موقعیت‌های اضطراری (مثل شنیدن صدای آژیر) تمرکز خود را روی یک موضوع خاص بگذارد و اطلاعات غیرضروری را فیلتر کند.

🔹 این کشف می‌تواند راه را برای درمان اختلالات توجه (مثل ADHD) و مشکلات خلقی با هدف‌گیری آستروسیت‌ها باز کند. همچنین، بسیاری از داروهای فعلی که روی نورون‌ها اثر می‌گذارند، ممکن است در واقع از طریق آستروسیت‌ها عمل کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #عصب_شناسی #سلامت_روان #ADHD
👍1
🔺 کشف یک قارچ معجزه‌آسا در روده برای درمان کبد چرب

🔹 پژوهشگران موفق به شناسایی یک قارچ رایج در روده انسان به نام «Fusarium foetens» شده‌اند که می‌تواند امیدی برای درمان بیماری کبد چرب (MAFLD) باشد. این بیماری که بیش از یک‌چهارم بزرگسالان جهان را درگیر می‌کند، در مراحل پیشرفته به التهاب و زخم کبد (MASH) تبدیل می‌شود.

🔹 در این تحقیق، با بررسی نمونه‌های مدفوع از افراد مختلف و آزمایش روی موش‌های مبتلا به کبد چرب، مشخص شد که مصرف این قارچ باعث کاهش وزن کبد، التهاب و فیبروز (زخم) در موش‌ها شده است. جالب اینجاست که این اثرات حتی با وجود رژیم غذایی پرچرب در موش‌ها حفظ شد.

بیماری کبد چرب (MAFLD) زمانی رخ می‌دهد که چربی بیش از حد در کبد جمع شود. در مراحل پیشرفته (MASH)، این چربی‌ها باعث التهاب و آسیب به سلول‌های کبدی می‌شوند. تاکنون تنها یک دارو برای درمان MASH تأیید شده که اثرگذاری محدودی دارد.

قارچ‌های روده به دلیل نیازهای پیچیده تغذیه‌ای و مشکل در کشت آزمایشگاهی، تاکنون کمتر مطالعه شده‌اند و به «ماده تاریک» اکوسیستم روده معروفند. محققان در این پژوهش از روشی نوین با استفاده از تراشه‌های حاوی ژل و غشاهای ویژه برای کشت قارچ‌ها استفاده کردند تا گونه‌های مؤثر را شناسایی کنند.

🔹 قارچ Fusarium foetens با کاهش فعالیت آنزیم «سرامید سینتاز» (مسئول تولید چربی‌های خاص در کبد)، سطح این چربی‌ها را کاهش می‌دهد. این مکانیسم می‌تواند راهی برای جلوگیری از پیشرفت بیماری باشد.

🔹 اگرچه این تحقیق در مراحل اولیه است و هنوز روی انسان آزمایش نشده، اما یافته‌ها امیدوارکننده است. پژوهشگران قصد دارند در مراحل بعدی، اثرات این قارچ را در بدن انسان بررسی کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کبد_چرب #سلامت_روده #درمان_طبیعی #سلامتی
👍1
🔺 راز ژنتیکی پشت رنگ نارنجی گربه‌ها فاش شد

🔹 پس از دهه‌ها تحقیق، دانشمندان دانشگاه کیوشو ژاپن ژنی را کشف کردند که مسئول رنگ نارنجی گربه‌های خانگی است. این ژن با نام ARHGAP36 روی کروموزوم X قرار دارد و جهشی به شکل «حذف بخشی از DNA» باعث فعال‌تر شدن آن در سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست می‌شود. این فعال‌شدن، مسیر تولید رنگدانه‌ها را تغییر داده و رنگ موها را به نارنجی تبدیل می‌کند.

🔹 این کشف توضیح می‌دهد چرا بیشتر گربه‌های نارنجی نر هستند و چرا گربه‌های ماده با یک نسخه از این ژن، پوست‌لاک‌پشتی یا سه‌رنگ دارند. همچنین، این ژن ممکن است علاوه بر رنگ مو، بر فعالیت مغز و هورمون‌ها نیز تأثیر بگذارد.

🔹 دو مطالعه مستقل از ژاپن و آمریکا این یافته را تأیید کرده‌اند. پروفسور هیرویوکی ساساکی، سرپرست تحقیق، می‌گوید:
«شناسایی این ژن یک رویای دیرینه بود و حالا خوشحالیم که آن را کشف کردیم.»


چرا بیشتر گربه‌های نارنجی نر هستند؟
- گربه‌های نر فقط یک کروموزوم X دارند. اگر این X حاوی ژن نارنجی باشد، رنگ آن‌ها نارنجی می‌شود.
- گربه‌های ماده دو کروموزوم X دارند. برای نارنجی شدن، باید هر دو X حاوی این ژن باشند. اگر یکی از Xها ژن نارنجی و دیگری ژن سیاه باشد، در هر سلول به صورت تصادفی یکی از Xها خاموش می‌شود. این موضوع باعث ایجاد لکه‌های نارنجی و سیاه (پوست‌لاک‌پشتی) می‌شود.

آیا این ژن بر شخصیت گربه‌ها تأثیر دارد؟
- برخی معتقدند رنگ گربه‌ها با شخصیت آن‌ها مرتبط است، اما این ادعا هنوز علمی نیست. با این حال، محققان قصد دارند اثرات گسترده‌تر این ژن را بررسی کنند.

🔹 این تحقیق نه‌تنها یک معمای ژنتیکی را حل کرده، بلکه راه را برای مطالعات آینده درباره تأثیر ژن‌ها بر سلامت و رفتار حیوانات باز می‌کند. پروفسور ساساکی حتی قصد دارد DNA گربه‌های مومیایی‌شده مصر باستان را برای کشف منشأ این جهش بررسی کند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #گربه #تحقیقات_پزشکی
👍1
🔺 خورشید قوی‌ترین شراره‌های سال ۲۰۲۵ خود را پرتاب کرد!

🔹 خورشید در روزهای اخیر چندین شراره قدرتمند از کلاس M و X (قوی‌ترین دسته) پرتاب کرده که باعث قطعی رادیو در نقاط مختلف جهان شده است. این شراره‌ها از لکه‌های خورشیدی به نام‌های AR4086 و AR4087 ساطع شده‌اند.

🔹 شراره X2.7 که روز چهارشنبه رخ داد، علاوه بر ایجاد اختلال رادیویی در آمریکا، اروپا، آفریقا و بخش‌هایی از آسیا، یک انفجار تاج خورشیدی (CME) نیز به فضا فرستاد. این ابر پلاسمایی به جای زمین، به سمت مریخ در حرکت است و پیش‌بینی می‌شود روز یکشنبه با جو مریخ برخورد کند و شفق‌های قطبی در آن سیاره ایجاد کند.

شراره‌های خورشیدی چطور ارتباطات را مختل می‌کنند؟
- تشعشعات ناگهانی شراره‌ها، لایه‌ی یونوسفر زمین را بیش از حد یونیزه می‌کنند.
- این لایه معمولاً امواج رادیویی کوتاه‌برد را منعکس می‌کند، اما پس از شراره، این امواج جذب می‌شوند و ارتباطات رادیویی مختل می‌شود.

🔹 لکه خورشیدی AR4087 که منشأ این شراره‌هاست، به تدریج در حال چرخش به سمت زمین است. اگر این لکه در روزهای آینده شراره‌های جدیدی پرتاب کند، احتمال قطعی رادیو و حتی طوفان ژئومغناطیسی (که باعث شفق‌های قطبی می‌شود) وجود دارد.

انفجار تاج خورشیدی (CME) چیست؟
- ابرهای عظیمی از ذرات باردار هستند که با سرعت بالا از خورشید جدا می‌شوند.
- برخلاف شراره‌ها که نورشان ۸ دقیقه تا زمین می‌رسد، CMEها چند روز در راهند و اگر به زمین برخورد کنند، شفق‌های قطبی شدیدتر و اختلالات الکترونیکی ایجاد می‌کنند.

🔹 مرکز پیش‌بینی هوافضای آمریکا هشدار داده تا ۱۷ مه، ۶۵٪ احتمال شراره‌های کلاس M و ۳۰٪ احتمال شراره‌های X وجود دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#خورشید #فضا #طبیعت #علم
👍1
🔺 ماده تاریک: از ابررسانایی تا ذرات نورسیده پس از بیگ‌بنگ!

🔹 فیزیک‌دانان دارتموث، گوانمینگ لیانگ و رابرت کالدول، دو نظریه جذاب درباره منشأ ماده تاریک ارائه داده‌اند. اولین نظریه از ابررسانایی الهام گرفته است: در این مدل، فرمیون‌ها (ذرات بنیادی مانند الکترون) در شرایطی شبیه به جفت‌های کوپر در ابررساناها، یک کندانسده پرجرم تشکیل می‌دهند. این کندانسده می‌تواند همان ماده تاریک باشد که ۸۵٪ جرم کیهان را تشکیل می‌دهد!

ابررسانایی: حالتی است که مواد در دمای بسیار پایین، مقاومت الکتریکی خود را از دست می‌دهند. جفت‌های کوپر، الکترون‌هایی هستند که در این حالت به هم متصل می‌شوند و بدون اتلاف انرژی حرکت می‌کنند.


نحوه تشکیل جفت‌های کوپر:
- الکترون‌ها معمولاً همدیگر را دفع می‌کنند (مانند دو آهنربای هم‌قطر).
- اما در دمای نزدیک به صفر مطلق (-۲۷۳°C)، ارتعاشات اتم‌های ماده (شبکه بلوری) نقش واسطه را بازی می‌کنند:
۱. الکترون اول، اتم‌های مثبت اطراف خود را جذب می‌کند.
۲. این جذب، یک منطقه مثبت موقت ایجاد می‌کند.
۳. الکترون دوم به این منطقه مثبت جذب شده و دنبال الکترون اول حرکت می‌کند!

🔹 نظریه دوم ادعا می‌کند ماده تاریک از ذرات بدون جرمی ساخته شده که پس از بیگ‌بنگ با سرعت نور حرکت می‌کردند. با سردشدن کیهان، این ذرات به هم برخورد کردند و با تشکیل کندانسده، جرم پیدا کردند. این فرآیند شبیه تبدیل ابرهای پرانرژی به تگرگ‌های سرد است!

کندانسده: حالتی از ماده که در آن ذرات در پایین‌ترین سطح انرژی قرار می‌گیرند و رفتاری یکپارچه از خود نشان می‌دهند. مثلاً ابرمایعات یا ابررساناها نمونه‌های کندانسده هستند.

🔹 هر دو نظریه پیش‌بینی می‌کنند که این تحولات، ردپایی در تابش زمینه کیهانی (CMB) –نور باقی‌مانده از بیگ‌بنگ– به جا گذاشته است. تلسکوپ‌های نسل جدید مانند «رصدخانه سیمونز» می‌توانند این ردپاها را بررسی کنند.

تابش زمینه کیهانی (CMB): قدیمی‌ترین نور در کیهان که حدود ۳۸۰ هزار سال پس از بیگ‌بنگ منتشر شد. مطالعه نوسانات آن مثل خواندن نقشه ای از جهان اولیه است!

🔹 اگر این نظریه‌ها تأیید شوند، نه‌تنها معمای ماده تاریک حل می‌شود، بلکه ممکن است به رمزگشایی از «عدم تقارن ماده و پادماده» در کیهان نیز کمک کنند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #کیهان_شناسی #فیزیک_نظری #بیگ_بنگ
👍1
🔺 پرتاب ماهواره با دیسک غول‌آسا! چین در حالت آماده‌باش

🔹 استارتاپ آمریکایی «اسپین‌لانچ» با یک روش انقلابی، ماهواره‌ها را بدون موشک به فضا می‌فرستد! این شرکت از یک سانتریفیوژ عظیم (شبیه دیسک چرخان) استفاده می‌کند تا ماهواره‌های ۱۵۰ کیلویی را با سرعت ۸۰۰۰ کیلومتر بر ساعت به جو بالایی پرتاب کند.

🔹 هزینه هر پرتاب تنها ۱۲۵۰ تا ۲۵۰۰ دلار به ازای هر کیلوگرم است؛ یعنی نصف هزینه پرتاب با موشک‌های اسپیس‌ایکس! همچنین این روش بدون سوخت‌سوزی و آلایندگی، گامی سبز در صنعت فضایی محسوب می‌شود.

سانتریفیوژ چیست؟
دستگاهی است که با چرخش سریع، نیروی گریز از مرکز ایجاد می‌کند. مثل وقتی که آب داخل سطل را می‌چرخانید و آب نمی‌ریزد! اسپین‌لانچ از این نیرو برای شتاب‌دادن به ماهواره و پرتاب آن استفاده می‌کند.

🔹 چین با احساس خطر از این فناوری، سطح هشدار سازمان‌های فضایی خود را افزایش داده است. دلیل؟ تسلط آمریکا بر مدارهای زمین با پرتاب سریع و کم‌هزینه صدها ماهواره کوچک! این ماهواره‌ها می‌توانند در ارتباطات، جاسوسی و کنترل ترافیک فضایی نقش کلیدی داشته باشند.

چالش‌های پیش رو:
- خطر افزایش زباله‌های فضایی بر اثر پرتاب‌های پرشمار
- دشواری رسیدن به سرعت مداری (۲۸۰۰۰ کیلومتر بر ساعت) تنها با نیروی پرتاب
- احتمال تداخل امواج ماهواره‌های جدید با شبکه‌های موجود

🔹 اگر اسپین‌لانچ موفق شود، انقلابی در دسترسی به فضا رخ خواهد داد: از پژوهشگران دانشگاهی تا کشورهای کوچک می‌توانند ماهواره خود را با هزینه کم در مدار قرار دهند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری_پاک #نوآوری #فناوری_ماهواره #فناوری
👍1
🔺 کشف تاریخی: تلسکوپ وب آب یخ‌زده را در اطراف یک ستاره جوان رصد کرد

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای اولین بار موفق به شناسایی قطعی آب یخ‌زده در دیسک بقایای اطراف ستاره جوان «HD 181327» شد. این ستاره شبیه به خورشید ماست و حدود ۲۳ میلیون سال سن دارد.

🔹 این کشف که در مجله نیچر منتشر شده، نشان می‌دهد آب به‌صورت بلورهای یخ (مشابه یخ موجود در حلقه‌های زحل یا کمربند کویپر) در فاصله‌ای دور از ستاره متمرکز شده است. جالب اینجاست که در مناطق نزدیک‌تر به ستاره، به‌دلیل گرمای شدید، اثری از آب یخ‌زده دیده نمی‌شود.

دیسک بقایا (Debris Disk) ابری از غبار، گاز و ذرات یخ است که پس از تشکیل ستاره‌ها باقی می‌ماند. این دیسک‌ها مواد اولیه برای شکل‌گیری سیارات را فراهم می‌کنند. کشف آب در چنین دیسک‌هایی به دانشمندان کمک می‌کند بفهمند چگونه آب به سیارات سنگی مثل زمین منتقل می‌شود.

🔹 برخلاف تصور قبلی، این آب یخ‌زده نه‌تنها وجود دارد، بلکه به‌صورت فعال در اثر برخورد اجرام یخی (مثل دنباله‌دارها یا سیاره‌های کوتوله) تولید می‌شود. این فرآیند مشابه اتفاقاتی است که در کمربند کویپر منظومه شمسی خودمان رخ می‌دهد.

🔹 دانشمندان معتقدند این کشف نشان می‌دهد مکانیسم‌های تشکیل سیارات در کهکشان ما ممکن است جهانی باشد و آب — این ماده حیاتی — می‌تواند در بسیاری از سیستم‌های ستاره‌ای دیگر هم وجود داشته باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #تلسکوپ_وب #سیارات #آب_در_فضا
👍1
🔺 کشف الگوریتم‌های پیشرفته با کمک هوش مصنوعی جدید گوگل

🔹 تیم «آلفاایوُلو» گوگل، یک عامل هوش مصنوعی ساخته که با ترکیب مدل‌های زبانی بزرگ (مثل جیمینی) و روش‌های خودکار ارزیابی، الگوریتم‌های پیچیده را طراحی و بهینه‌سازی می‌کند. این سیستم تاکنون در بهینه‌سازی مراکز داده، طراحی تراشه‌های کامپیوتری و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده شده است.

🔹 آلفاایوُلو با استفاده از دو مدل جیمینی (نسخه سریع و قدرتمند)، ایده‌های جدید را پیشنهاد می‌دهد و سپس با ارزیابی دقیق، بهترین راه‌حل‌ها را انتخاب می‌کند. این سیستم حتی موفق به بهبود الگوریتم‌های ضرب ماتریسی و حل مسائل ریاضی شده است!

الگوریتم‌های ضرب ماتریسی روش‌هایی برای محاسبه حاصل‌ضرب اعداد در جدول‌های بزرگ (ماتریس) هستند. این الگوریتم‌ها در پردازش داده‌ها، گرافیک کامپیوتری و هوش مصنوعی حیاتی‌اند. آلفاایوُلو توانسته روشی کشف کند که ۴ ماتریس ۴x۴ با اعداد مختلط را تنها در ۴۸ مرحله محاسبه می‌کند؛ درحالی که روش شناخته‌شده «اشتراسن» (از ۱۹۶۹) به ۴۹ مرحله نیاز داشت!

🔹 نمونه‌های موفقیت‌آمیز آلفاایوُلو:
- بهبود ۰.۷٪ کارایی مراکز داده گوگل با صرفه‌جویی در مصرف منابع.
- طراحی تراشه‌های TPU با حذف بخش‌های غیرضروری و افزایش سرعت پردازش.
- کاهش ۲۳٪ زمان آموزش مدل جیمینی با بهینه‌سازی عملیات ریاضی.
- حل مسئله «عدد بوسه» در ۱۱ بُعد با یافتن آرایش ۵۹۳ کُره متصل به یک کُره مرکزی!

مسئله عدد بوسه (Kissing Number): یک چالش ریاضی در هندسه است که می‌پرسد «بیشترین تعداد کُره‌ای که می‌توانند هم‌زمان یک کُره مرکزی را لمس کنند، بدون آن‌که با هم همپوشانی داشته باشند، چندتا است؟» این مسئله در ابعاد بالا (مثل ۱۱ بُعد) هنوز حل‌نشده بود و آلفاایوُلو یک رکورد جدید ثبت کرد.

🔹 گوگل قصد دارد این سیستم را در حوزه‌هایی مثل کشف دارو، علوم مواد و پایداری محیطی نیز آزمایش کند. نسخه آزمایشی آلفاایوُلو به زودی در اختیار محققان دانشگاهی قرار می‌گیرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #الگوریتم #ریاضیات #گوگل
👍1
🔺 کشف شگفت‌انگیز ناسا در ماه و سیارک وستا

🔹 مطالعات ده ساله ناسا اسرار غیرمنتظره‌ای را درباره ماه و سیارک وستا فاش کرده است. این یافته‌ها با استفاده از داده‌های گرانشی فضاپیماهای «گریل» (ماه) و «داون» (وستا) به دست آمده و ساختار درونی این دو جرم آسمانی را بدون نمونه‌برداری مستقیم بررسی کرده است.

🔹 در مورد ماه، دانشمندان دریافتند نیمه نزدیک ماه (سمتی که رو به زمین است) به دلیل تجمع عناصر رادیواکتیو گرمازا در گذشته، انعطاف بیشتری نسبت به نیمه دور دارد. این موضوع فعالیت‌های آتشفشانی قدیمی و وجود دشت‌های بازالتی وسیع در این نیمه را توضیح می‌دهد.

🔹 در مورد وستا، برخلاف انتظار، این سیارک ممکن است هسته فلزی نداشته باشد! داده‌ها نشان می‌دهند جرم این سیارک به شکل یکنواختی توزیع شده است. این کشف نظریه رایج درباره تشکیل لایه‌ای سیارات را زیر سوال می‌برد.

گرانش به عنوان ابزار اکتشاف:
دانشمندان با ردیابی تغییرات کوچک در مدار فضاپیماها، ساختار درونی اجرام آسمانی را بررسی کردند. این روش مانند آن است که با مشاهده لرزش یک ژله بتوانیم بفهمیم داخل آن چیست!

تفکیک‌پذیری (Differentiation):
فرآیندی است که در آن مواد تشکیل‌دهنده یک جرم آسمانی بر اساس چگالی به لایه‌های مختلف (هسته، گوشته، پوسته) جدا می‌شوند. کشف جدید درباره وستا نشان می‌دهد ممکن است این فرآیند همیشه طبق الگوهای شناخته شده اتفاق نیفتد.

🔹 این تکنیک جدید نه تنها برای ماه و وستا، بلکه برای بررسی اجرامی مانند «سرس» و «آیو» (قمر آتشفشانی مشتری) نیز استفاده شده است. دانشمندان امیدوارند با توسعه این روش، اسرار بیشتری از منظومه شمسی را فاش کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #ناسا #اکتشافات_علمی
👍1
🔺 شبیه‌سازی رفتار مولکول‌های واقعی با کامپیوتر کوانتومی

🔹 وقتی یک مولکول نور جذب می‌کند، در کسری از ثانیه تغییرات کوانتومی سریعی مانند جهش الکترون‌ها و لرزش اتم‌ها رخ می‌دهد. این فرایندها پایه‌ی پدیده‌هایی مثل فتوسنتز در گیاهان یا عملکرد سلول‌های خورشیدی هستند. اما شبیه‌سازی دقیق این تغییرات برای کامپیوترهای معمولی بسیار دشوار است، چون به قدرت محاسباتی فوق‌العاده بالایی نیاز دارد.

🔹 محققان استرالیایی در مطالعه‌ای جدید از یک کامپیوتر کوانتومی برای شبیه‌سازی رفتار مولکول‌های واقعی پس از جذب نور استفاده کردند. آن‌ها با به‌دام‌انداختن یک اتم یون در محیط خلأ و استفاده از لیزر، سرعت این فرایندها را ۱۰۰ میلیارد برابر کند کردند! به این ترتیب، تغییراتی که در واقعیت در فمتوثانیه (یک میلیونیم میلیاردم ثانیه) اتفاق می‌افتاد، در آزمایش به‌آهستگیِ چند میلی‌ثانیه رخ داد و قابل مشاهده شد.

کامپیوتر کوانتومی از پدیده‌های کوانتومی مانند برهم‌نهی و درهم‌تنیدگی برای انجام محاسبات استفاده می‌کند. این کامپیوترها به‌طور طبیعی می‌توانند رفتار سیستم‌های کوانتومی مانند مولکول‌ها را شبیه‌سازی کنند، در حالی که کامپیوترهای کلاسیک برای این کار به منابع بسیار بیشتری نیاز دارند.

🔹 روش جدید محققان که «شبیه‌سازی ترکیبی کیوبیت-بوزون» نام دارد، نیاز به سخت‌افزار پیچیده را کاهش داد. آن‌ها با استفاده از تنها یک یون و یک پالس لیزر، رفتار سه مولکول مختلف را شبیه‌سازی کردند. این روش حداقل یک میلیون برابر کارآمدتر از روش‌های استاندارد کوانتومی است!

سیستم‌های باز به سیستم‌هایی گفته می‌شود که با محیط اطراف خود تعامل دارند. شبیه‌سازی این سیستم‌ها برای کامپیوترهای کلاسیک بسیار سخت است، اما در این آزمایش، محققان با ایجاد نویز کنترل‌شده، نحوه از دست دادن انرژی مولکول‌ها در محیط واقعی را بازسازی کردند.

🔹 این دستاورد می‌تواند راه را برای درک بهتر مواد، توسعه داروهای جدید و فناوری‌های انرژی پاک هموار کند. با افزایش مقیاس این روش (مثلاً استفاده از ۲۰-۳۰ یون)، می‌توان سیستم‌های شیمیایی پیچیده‌تری را شبیه‌سازی کرد که حتی ابررایانه‌های کلاسیک هم از پس آن‌ها برنمی‌آیند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #شیمی #فناوری_کوانتومی #نوآوری_علمی
👍1
🔺 کشف منبع پنهان انرژی پاک که می‌تواند زمین را ۱۷۰ هزار سال روشن کند!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد منابع عظیم هیدروژن در زیر پوسته زمین پنهان شده‌اند که در صورت استخراج، می‌توانند انرژی کل کره زمین را برای ۱۷۰ هزار سال تأمین کنند! این هیدروژن طی میلیاردها سال در لایه‌های زیرزمینی جمع شده و در ۳۰ ایالت آمریکا و دیگر نقاط جهان شناسایی شده است.

🔹 امروزه تنها ۰.۱% از هیدروژن تولیدی «سبز» محسوب می‌شود و روش‌های فعلی تولید آن ۲.۴% از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان را به خود اختصاص می‌دهند. محققان دانشگاه‌های آکسفورد و تورنتو با ارائه «دستورالعمل اکتشاف»، معیارهایی برای شناسایی مناطق مناسب استخراج هیدروژن تعیین کرده‌اند:
- ذخایر کافی هیدروژن
- سنگ‌های مخزن مناسب
- لایه‌های زمین‌شناسی که مانع فرار هیدروژن به سطح می‌شوند.

هیدروژن سبز به هیدروژنی گفته می‌شود که با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر (مثل باد یا خورشید) تولید می‌شود و آلایندگی ندارد. هیدروژن موجود در زیر زمین به‌طور طبیعی تشکیل شده و نیاز به فرآیندهای صنعتی آلوده‌کننده ندارد!

🔹 چالش اصلی، جلوگیری از مصرف هیدروژن توسط میکروب‌های زیرزمینی است. این موجودات ریز می‌توانند هیدروژن را به عنوان غذا استفاده کنند و ذخایر آن را کاهش دهند. پژوهشگران می‌گویند باید مناطق استخراج را دور از محیط‌های میزبان این میکروب‌ها انتخاب کرد.

اگر تمام انرژی مصرفی جهان را با هیدروژن تأمین کنیم، هر سال به حدود ۵۰۰ میلیون تن هیدروژن نیاز داریم. برآوردها نشان می‌دهد ذخایر زیرزمینی هیدروژن می‌تواند نیاز کنونی بشر را برای ۱۷۰ هزار سال پوشش دهد!

🔹 این کشف می‌تواند انقلابی در انرژی پاک ایجاد کند، اما هنوز راه طولانی تا استخراج عملی آن باقی است. دانشمندان امیدوارند با توسعه فناوری‌های اکتشاف و استخراج، این منبع بی‌پایان را به چرخه انرژی جهان وارد کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_پاک #هیدروژن_سبز #محیط_زیست #نوآوری_علمی
👍1
🔺 ساخت مواد مصنوعی با الهام از صدف دریایی برای جذب انرژی بهتر

🔹 محققان دانشگاه ایلینوی و دانمارک با الهام از ساختار لایه‌ای صدف‌های دریایی، ماده‌ای مصنوعی ساخته‌اند که می‌تواند انرژی ضربه را به‌طور هوشمندانه‌ای جذب کند. این ماده چندلایه، مشابه ناکر (لایه مرواریدی صدف)، هر لایه را طوری برنامه‌ریزی کرده که تحت فشارهای مختلف، واکنش متفاوتی نشان دهد.

🔹 در طبیعت، صدف‌ها با لایه‌های متوالی خود انرژی ضربه را در سطح وسیعی پخش می‌کنند. این تیم تحقیقاتی با تقلید از این مکانیسم، لایه‌های مصنوعی را طراحی کرده‌اند که نه تنها مستقل عمل می‌کنند، بلکه با همکاری یکدیگر، پاسخ چندمرحله‌ای به شدت ضربه می‌دهند. این فناوری می‌تواند در ساخت سپر خودروها، بانداژهای هوشمند یا حتی پوشش‌های محافظ ساختمان‌ها استفاده شود.

ناکر (Nacre) لایه درونی صدف است که از ترکیب مواد معدنی و پروتئین ساخته شده و به‌طور طبیعی در برابر فشار مقاومت بالایی دارد. محققان با مطالعه این ساختار، لایه‌های مصنوعی را طوری تنظیم کرده‌اند که مانند ناکر، انرژی را نه به‌صورت یکنواخت، بلکه با ترتیب خاصی جذب کنند.

🔹 چالش اصلی این پروژه، برنامه‌ریزی هماهنگ لایه‌ها بود. هر لایه باید به تنهایی و در تعامل با لایه‌های مجاور، به فشار واکنش نشان دهد. محققان با استفاده از شبیه‌سازی کامپیوتری و بهینه‌سازی، موفق شدند ترتیب خمش و تغییر شکل لایه‌ها را کنترل کنند.

واکنش غیرخطی به فشار به این معنی است که ماده بر اساس شدت ضربه، رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهد. مثلاً در ضربه‌های ملایم، فقط لایه بیرونی تغییر شکل می‌دهد، اما در برخوردهای شدید، لایه‌های داخلی به‌تدریج فعال می‌شوند تا انرژی بیشتری جذب شود.

🔹 این فناوری هنوز در مراحل آزمایشی است، اما محققان امیدوارند با افزایش مقیاس تولید، آن را در صنایع مختلف به کار بگیرند. پروفسور ژانگ، سرپرست تیم تحقیقاتی، می‌گوید: «همکاری لایه‌ها با یکدیگر، بسیار مؤثرتر از عملکرد جداگانه آن‌هاست. این همان درسی است که از طبیعت یاد گرفتیم».

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مواد_هوشمند #انرژی_پاک #نوآوری_علمی #بیومیمتیک
👍1
🔺 کشف شگفت‌انگیز: وقتی دو سیاهچاله از کنار هم رد می‌شوند چه اتفاقی می‌افتد؟

🔹 فیزیک‌دانان با استفاده از یک مدل ریاضی جدید، تعامل سیاهچاله‌ها در حالتی که به هم نزدیک می‌شوند اما ادغام نمی‌شوند را بررسی کردند. این پدیده که «رویداد پراکندگی» نام دارد، امواج گرانشی قوی تولید می‌کند.

🔹 تیم تحقیقاتی دانشگاه هومبولت برلین با بهره‌گیری از نظریه میدان کوانتومی (معمولاً برای ذرات بنیادی استفاده می‌شود) موفق شدند این تعاملات را با دقت بی‌سابقه‌ای شبیه‌سازی کنند. در کمال تعجب، معادلات آن‌ها منجر به ظهور اشکال هندسی پیچیده‌ای به نام منیفولدهای کالابی-یائو شد - ساختارهایی که قبلاً فقط در نظریه ریسمان دیده می‌شدند!

امواج گرانشی مانند چین‌خوردگی‌های پارچه فضا-زمان هستند که با حرکت اجرام پرجرم ایجاد می‌شوند. اولین بار این امواج در سال ۲۰۱۵ توسط رصدخانه LIGO آشکار شد.
منیفولد کالابی-یائو یک شکل هندسی ۶ بعدی است که پیش‌ازاین فقط در محاسبات انتزاعی نظریه ریسمان استفاده می‌شد. این کشف نشان می‌دهد این اشکال ممکن است نقشی در پدیده‌های واقعی جهان داشته باشند!

🔹 این پژوهش مسیر جدیدی برای پیش‌بینی دقیق‌تر الگوی امواج گرانشی باز می‌کند. با راه‌اندازی رصدخانه‌های نسل بعدی مانند LISA (آنتن فضایی لیزری) و تلسکوپ اینشتین در اروپا، می‌توان پیش‌بینی‌های این مدل را آزمایش کرد.

🔹 پروفسور ماتیاس دریس، سرپرست تحقیق می‌گوید: «ظهور ناگهانی این ساختارهای ریاضی در معادلات ما مانند پیدا کردن نقشه گنج در وسط یک محاسبه معمولی بود! این نشان می‌دهد جهان پر از ارتباطات غیرمنتظره بین مفاهیم به ظاهر نامرتبط است.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #امواج_گرانشی #نظریه_ریسمان #کیهان‌شناسی
👍1
🔺 تقویت تاریخی قدرت نظامی آمریکا با سلاح جدید لاکهید مارتین؛ نگرانی روسیه

🔹 شرکت لاکهید‌مارتین سیستم «JAGM Quad Launcher» را معرفی کرده است که سرعت بارگذاری موشک‌های JAGM را روی ناوها بسیار افزایش می‌دهد.

🔹 موشک JAGM نسخه به‌روز شده هلفایر است و با «راهنمایی دو حالته» می‌تواند هم با لیزر و هم با رادار هدف را شناسایی کند و اپراتورها می‌توانند بر اساس شرایط میدان نبرد بین این دو حالت جابجا شوند.

🔹 این سامانه به ناوها اجازه می‌دهد بدون بازگشت به بندر، در مقابل تهدیدهای هوایی، سطحی و زیرسطحی – از جمله پهپادها – واکنش سریع نشان دهند.

جنگ چندحوزه‌ای (Multi-Domain Warfare) چیست؟
به هماهنگی عملیات نظامی در حوزه‌های مختلف مانند زمین، دریا، هوا، فضا و فضای سایبری گفته می‌شود. سامانه JQL با قابلیت مقابله با تهدیدات مختلف، نقشی کلیدی در این استراتژی دارد.

🔹 آزمایش‌های عملی نشان داده موشک‌های JAGM توانایی هدف‌گیری دقیق اهداف کوچک و سریع‌حرکت را دارند؛ ویژگی‌ای که مسکو را هم به تردید انداخته است.

تهدیدات نامتقارن دریایی چیستند؟
روش‌های جنگی غیرمتعارف مانند استفاده از قایق‌های سریع مسلح یا پهپادهای انتحاری که برای غلبه بر برتری فناوری دشمن طراحی می‌شوند. سامانه JQL دقیقاً برای خنثی‌سازی چنین تاکتیک‌هایی توسعه یافته است.

🔹 با بیش از ۱۴۵ هزار فروند موشک از خانواده هلفایر در تولید انبوه، زنجیره تامین JAGM آماده و قابل اعتماد است و به‌روزرسانی نرم‌افزاری مداوم، این سیستم را همیشه در سطح تکنولوژی روز نگه می‌دارد.

«راهنمایی دو حالته» یعنی موشک همزمان دو گزینه برای پیدا کردن هدف دارد: یکی با تاباندن لیزر و دنبال کردن پرتو بازتابی و دیگری با استفاده از امواج رادار. این قابلیت شبیه داشتن هم‌زمان دو ابزار نقشه‌یاب برای پیدا کردن سریع‌تر و دقیق‌تر مقصد است.

🔹 کارشناسان تاکید می‌کنند این فناوری نه فقط یک سلاح، بلکه تحولی در لجستیک نظامی است. استفاده از زیرساخت تأمین قطعات موشک هلفایر، امکان تولید انبوه JAGM را با هزینه کمتر فراهم کرده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری_نظامی #دفاع_دریایی #موشک #لاکهید_مارتین #جنگ_دریایی
👍1
🔺 آیا همه‌چیز در جهان، از اتم‌ها تا گیاهان، «آگاهی» دارند؟ نظریه جنجالی دوباره مطرح شد!

🔹 دانشمندان و فیلسوفان قرن‌هاست روی این سوال بحث می‌کنند: آیا آگاهی فقط مختص انسان و موجودات پیچیده است؟ نظریه «پان‌سایکیسم» می‌گوید حتی ذرات بنیادی مثل الکترون هم سطحی از تجربه ذهنی دارند!

🔹 این ایده که اولین بار فیلسوفان یونان باستان مثل تالس و آناکساگوراس مطرح کردند، امروز با مفاهیم علمی جدید مانند «نظریه اطلاعات یکپارچه» (IIT) و مکانیک کوانتومی پیوند خورده. مثلا IIT ادعا می‌کند هر سیستمی که بتواند اطلاعات را به صورت یکپارچه پردازش کند، دارای درجاتی از آگاهی است.

نظریه اطلاعات یکپارچه (IIT) چیست؟
این نظریه می‌گوید میزان آگاهی یک سیستم (مثل مغز یا حتی یک کامپیوتر) به مقدار اطلاعاتی بستگی دارد که اجزای آن به صورت هماهنگ پردازش می‌کنند. هرچه این هماهنگی بیشتر باشد، آگاهی پیچیده‌تر است. مثلا مغز انسان به دلیل شبکه عصبی بسیار هماهنگ، آگاهی بالایی دارد، اما یک سنگ هم ممکن است آگاهی بسیار ساده‌ای داشته باشد!

🔹 برخی فیزیکدانان مانند «راجر پنروز» حتی ارتباطی بین آگاهی و پدیده‌های کوانتومی (مثل درهم‌تنیدگی) در مغز پیشنهاد می‌دهند. هرچند بسیاری از دانشمندان این ایده را به دلیل نبود شواهد کافی رد می‌کنند.

🔹 بزرگترین چالش پان‌سایکیسم «مشکل ترکیب» است: اگر هر اتم آگاهی کوچکی دارد، چطور این آگاهی‌های ریز به تجربه پیچیده‌ای مثل افکار انسان تبدیل می‌شوند؟ هنوز پاسخی قطعی برای این سوال وجود ندارد.

کوالیا (Qualia) چیست؟
به تجربه‌های ذهنی مثل حس قرمزی یک گل یا مزه شیرینی گفته می‌شود. پان‌سایکیسم معتقد است حتی ساده‌ترین سیستم‌های فیزیکی هم ممکن است دارای شکل ابتدایی کوالیا باشند.

🔹 اگر این نظریه درست باشد، معنای ما از «هوشیاری» کاملا تغییر می‌کند. اما منتقدان می‌گویند دادن صفت آگاهی به اشیای بی‌جان باعث کمرنگ شدن معنای واقعی آگاهی می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آگاهی #فلسفه #علم_عصبی #کوانتوم #پان_سایکیسم
👍1
🔺 رکوردشکنی جدید در فرآیند همجوشی هسته‌ای: تولید انرژی بیش از دو برابر!

🔹 آزمایشگاه ملی «ایگنیشن» (NIF) در آمریکا با ارتقای سیستم لیزر خود، موفق شده انرژی خروجی از فرآیند همجوشی هسته‌ای را به ۸.۶ مگاژول برساند. این رقم بیش از دو برابر رکورد قبلی (۳.۱۵ مگاژول در سال ۲۰۲۲) است!

🔹 در این روش به نام «محصورسازی لختی»، یک گلوله سوختی کوچک (ترکیب دوتریوم و تریتیوم) با ۱۹۲ پرتو لیزر فوق‌قوی بمباران می‌شود. انفجار لیزرها پوسته الماسی گلوله را به پلاسما تبدیل کرده و سوخت داخل آن را تا حدی فشرده می‌کند که همجوشی هسته‌ای رخ دهد.

همجوشی هسته‌ای چیست؟
فرآیندی که در ستاره‌ها اتفاق می‌افتد و طی آن اتم‌های سبک (مثل هیدروژن) تحت فشار و دمای بسیار بالا به اتم سنگین‌تر (هلیوم) تبدیل می‌شوند. این فرآیند برخلاف شکافت هسته‌ای، زباله رادیواکتیو خطرناک تولید نمی‌کند و منبعی پاک برای انرژی است.

🔹 هرچند این آزمایش هنوز انرژی کل تأمین‌شده برای راه‌اندازی سیستم لیزر (۳۰۰ مگاژول) را جبران نکرده، اما گامی مهم در مسیر دستیابی به «انرژی خالص مثبت» محسوب می‌شود.

چالش اصلی همجوشی چیست؟
تثبیت پلاسمای داغ (با دمای بیش از ۱۰۰ میلیون درجه سانتیگراد) برای زمان کافی. در روش NIF، این کار تنها برای کسری از ثانیه امکان‌پذیر است.

🔹 دانشمندان امیدوارند با ادامه پیشرفت‌ها، روزی بتوان از این فناوری برای تولید برق پایدار استفاده کرد. هر موفقیت در این مسیر، بشریت را به رویای دسترسی به انرژی نامحدود و پاک نزدیک‌تر می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_همجوشی #فیزیک #انرژی_پاک #نوآوری_علمی
👍1
🔺 سی سالگی جاوا: نابغه‌ای که دنیای فناوری را تغییر داد

🔹 جیمز گاسلینگ، خالق زبان برنامه‌نویسی جاوا، از نوجوانی کنجکاو که در سطل‌های زباله به دنبال قطعات الکترونیکی می‌گشت، به یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های دنیای فناوری تبدیل شد. او سی سال پیش با طراحی جاوا، انقلابی در توسعه نرم‌افزار ایجاد کرد که شعار «یک بار بنویس، همه‌جا اجرا کن» را محقق کرد.

🔹 گاسلینگ در مصاحبه‌ای اخیر از خاطراتش گفت: از ساخت اولین کامپیوتر با قطعات بازیافتی تا کار روی ماهواره‌ها در نوجوانی. او در سان مایکروسیستمز (شرکت سازنده جاوا) همزمان با نوآوری‌های فنی، شوخ‌طبعی خاصی داشت؛ مثل قرار دادن فراری در حوضچه شرکت به عنوان شوخی!

🔹 جاوا امروزه پایه‌ی سیستم‌های بانکی، ابری و حتی دستگاه‌های IoT است. گاسلینگ می‌گوید:
«وقتی مردم می‌گویند جاوا به ما شغل داد، احساس رضایت می‌کنم.»


ماشین مجازی جاوا (JVM) قلب جاواست که اجازه می‌دهد برنامه‌های جاوا روی هر دستگاهی اجرا شوند. این فناوری ابتدا در دوران دانشجویی گاسلینگ به عنوان یک ایده دانشگاهی مطرح شد!

سیستم Garbage Collection (مدیریت خودکار حافظه): یکی از ویژگی‌های کلیدی جاوا که برنامه‌نویسان را از آزاد کردن دستی حافظه بی‌نیاز می‌کند. این سیستم مانند یک خدمتکار خودکار، حافظه‌های بلااستفاده را پاک می‌کند تا برنامه بدون وقفه کار کند. آخرین نسخه‌های جاوا این قابلیت را تا حد میلی‌ثانیه بهینه کرده‌اند!

🔹 گاسلینگ درباره هوش مصنوعی می‌گوید: «بیشترش کلاهبرداری است! این فناوری فقط ابزاری آماری است، نه یک ذهن خودآگاه.» او معتقد است برنامه‌نویسی حتی با وجود هوش مصنوعی، مهارتی ضروری باقی می‌ماند.

🔹 جاوا پس از ۳۰ سال، به لطف بهینه‌سازی در مدیریت حافظه و پردازش موازی، هنوز هم در فضای ابری پیشتاز است. گاسلینگ به Oracle (مالک فعلی جاوا) نمره B+ می‌دهد و می‌گوید:
«انتظار داشتم Oracle جاوا را نابود کند، اما آنها خوب عمل کردند!»


جاوا یا پایتون در هوش مصنوعی: گاسلینگ پیش‌بینی می‌کند سلطه پایتون در هوش مصنوعی در ۲۰۲۵ پایان می‌یابد و جاوا با قابلیت‌های پردازش موازی و امنیت بالاتر جایگزین آن خواهد شد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جاوا #برنامه_نویسی #تکنولوژی #هوش_مصنوعی #نوآوری
👍1
🔺 چت‌بات‌های هوش مصنوعی چه ارتباطی با یک اختلال مغزی دارند؟

🔹 محققان دانشگاه توکیو شباهت جالبی بین عملکرد چت‌بات‌هایی مثل ChatGPT و مغز افراد مبتلا به «آفازی ورنیکه» کشف کردند. هر دو، خروجیِ روان اما گاهی بی‌معنی تولید می‌کنند!

🔹 در این تحقیق، دانشمندان با روش «تحلیل چشم‌انداز انرژی» (که ابتدا در فیزیک استفاده می‌شد) الگوهای فعالیت مغزی بیماران آفازی را با داده‌های داخلی مدل‌های زبانی بزرگ (مثل GPT و Llama) مقایسه کردند. نتایج نشان داد سیگنال‌های مغزی این بیماران و پردازش اطلاعات در هوش مصنوعی، الگوهای مشابهی دارند.

آفازی ورنیکه چیست؟
یک اختلال زبانی که در آن فرد می‌تواند روان صحبت کند، اما جملاتش اغلب بی‌معنی یا نامربوط است. مثلاً ممکن است به جای «قاشق»، بگوید «آن چیز گردی که با آن سوپ می‌خوریم»!

تحلیل چشم‌انداز انرژی چطور کار می‌کند؟
این روش مانند فرض کردن یک توپ روی سطحی ناهموار است. توپ در نقاط فرورفتگی (انرژی پایین) می‌ایستد. در مغز بیماران آفازی و هوش مصنوعی، توپ (نماد وضعیت سیستم) نمی‌تواند آزادانه حرکت کند و در الگوهای سفت‌وسختی گیر می‌کند.

🔹 این کشف دو کاربرد مهم دارد:
۱. تشخیص بهتر آفازی: با بررسی الگوهای داخلی مغز به‌جای تکیه بر علائم ظاهری.
۲. بهبود هوش مصنوعی: مهندسان می‌توانند با درک این محدودیت‌های ساختاری، مدل‌های دقیق‌تری بسازند.

🔹 پروفسور تاکامیتسو واتانابه، سرپرست تحقیق می‌گوید:
«هدف ما مقایسه هوش مصنوعی با مغز آسیب‌دیده نیست، اما این شباهت‌ها پنجره‌ای جدید برای درک هر دو سیستم باز می‌کند.»


آیا این تحقیق به درمان آفازی کمک می‌کند؟
بله! با شناسایی الگوهای مغزی خاص، پزشکان می‌توانند روش‌های توانبخشی را شخصی‌سازی کنند و بهبود را دقیق‌تر رصد کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #علوم_اعصاب #پزشکی #فناوری
👍1
🔺 رصد ابرهای متان در حال حرکت بر فراز دریاهای تیتان برای اولین بار

🔹 دانشمندان برای اولین بار موفق به رصد ابرهای متان در حال حرکت بر فراز دریاهای قمر تیتان (بزرگ‌ترین قمر زحل) شدند. این ابرها که با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی وب و رصدخانه کِک در هاوایی ردیابی شده‌اند، نشان‌دهنده پدیده‌ای به نام «همرفت ابری» در نیمکره شمالی تیتان هستند.

🔹 در زمین، همرفت ابری زمانی رخ می‌دهد که بخار آب بالا می‌رود و ابرها را تشکیل می‌دهد. در تیتان اما به جای آب، متان مایع نقش اصلی را ایفا می‌کند. دانشمندان با مقایسه داده‌های نوامبر ۲۰۲۲ و ژوئیه ۲۰۲۳، متوجه شدند ابرها در عرض‌های جغرافیایی میانی و شمالی تیتان به مرور زمان به ارتفاع بالاتری صعود می‌کنند. این حرکت می‌تواند نشان‌دهنده چرخه تبخیر متان از دریاها، تشکیل ابر و بارش مجدد باشد.

همرفت ابری به فرآیندی گفته می‌شود که در آن گرمای سطح باعث بالا رفتن بخار آب (یا متان در مورد تیتان) و تشکیل ابر می‌شود. در تیتان، این چرخه مشابه چرخه آب در زمین است، اما با دمای منفی ۱۸۰ درجه سلسیوس و بارش متان به جای آب!

🔹 تیتان تنها جرم در منظومه شمسی است که علاوه بر زمین، چرخه کامل مایعات را تجربه می‌کند: بارش از ابرها، جاری شدن روی سطح، پر کردن دریاها و تبخیر مجدد. این قمر همچنین دارای جو غلیظ و ترکیبات آلی پیچیده است که آن را به هدفی جذاب برای مطالعه منشأ حیات تبدیل کرده است.

🔹 اگرچه محققان نتوانستند بارش مستقیم متان را مشاهده کنند، اما این یافته‌ها به درک بهتر چگونگی حفظ متان در جو تیتان کمک می‌کند. به گفته دانشمندان، متان در تیتان یک منبع محدود است و اگر از طریق فعالیت‌های زمین‌شناسی جایگزین نشود، جو این قمر ممکن است در آینده ناپدید شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تیتان #ناسا #اخترشناسی #فرگشت #منظومه_شمسی
👍1
🔺 کشف ابزارهای سنگی ۴۰۰ هزارساله: نشانه‌ای از پیشرفت فناوری انسان‌های اولیه

🔹 باستان‌شناسان در دو سایت باستانی نزدیک تل‌آویو، ابزارهای سنگی خاصی به نام «اسکراپر کوینا» کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد انسان‌های اولیه حدود ۴۰۰ هزار سال پیش، همزمان با تغییر منابع غذایی، فناوری ساخت ابزارهای خود را نیز ارتقا دادند.

🔹 پیش از این، شکارچیان عمدتاً فیل‌های غول‌پیکر را شکار می‌کردند، اما با کاهش جمعیت این جانوران، آن‌ها مجبور شدند به شکار گوزن‌های کوچک‌تر مانند آهوی زرد روی آورند. این تغییر، نیاز به ابزارهای دقیق‌تر برای پوست‌کنی و قصابی داشت.

اسکراپر کوینا یک ابزار سنگی با لبه‌ای تیز و پلکانی است که برای برش پوست و گوشت حیوانات طراحی شده. آزمایش‌ها نشان می‌دهد این ابزار نه‌تنها کارایی بالایی داشت، بلکه پس از کند شدن، قابلیت تیزکردن مجدد را نیز داشت—مثل یک چاقوی چندکاره امروزی!

🔹 نکته جالب: سنگ‌های مورد استفاده برای ساخت این ابزارها از کوه‌های سامریه (۱۲ کیلومتر دورتر) آورده می‌شدند، در حالی که معادن سنگی نزدیک‌تری هم وجود داشت. به نظر می‌رسد انسان‌های اولیه ارتباطی نمادین بین کوه‌های سامریه (منبع اصلی آهوها) و سنگ‌های باکیفیت این منطقه برقرار کرده بودند.

🔹 پروفسور ران بارکای، سرپرست این تحقیق، می‌گوید:
«این یافته‌ها نشان می‌دهد پیشرفت فناوری نه‌تنها برای رفع نیازهای عملی، بلکه تحت تأثیر نگرش انسان به محیط زیست و منابع آن بوده است. کوه‌های سامریه احتمالاً برای آن‌ها مکانی مقدس محسوب می‌شد.»


چرا این کشف مهم است؟
- نشان می‌دهد انسان‌های اولیه توانایی تطبیق سریع با تغییرات محیطی را داشتند.
- ثابت می‌کند فناوری ابزارسازی تنها برای بقا نبوده، بلکه بیانگر ارتباط عمیق فرهنگی با طبیعت بوده است.
- مشابهت این رفتار با جوامع شکارگر-گردآورنده امروزی، نشان‌دهنده تداوم برخی الگوهای انسانی در طول هزاران سال است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان‌شناسی #تکامل_انسان #فناوری_قدیمی #تاریخ_طبیعی
👍1