تازه‌های علمی
691 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 هوش روی زمین حداقل دو بار به طور مستقل تکامل یافته است!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد هوش پیچیده در پرندگان و پستانداران به طور جداگانه و مستقل از یکدیگر تکامل یافته است. این یافته‌ها که در مجله Science منتشر شده، نظریه قدیمی درباره منشأ مشترک هوش در مهره‌داران را به چالش می‌کشد.

🔹 پرندگان با مغزهای کوچک‌تر و ساختار متفاوت، توانایی‌های شناختی شگفت‌انگیزی دارند:
- کلاغ‌ها از ابزار استفاده می‌کنند و می‌شمارند
- طوطی‌ها قفل سطل‌های زباله را باز می‌کنند
- چیکادی‌ها موقعیت ده‌ها هزار دانه ذخیره‌شده را به خاطر می‌سپارند

معمای تکامل هوش
دانشمندان مدت‌ها فکر می‌کردند هوش در مهره‌داران (پرندگان و پستانداران) از یک نیای مشترک - خزنده‌ای که ۳۲۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد - به ارث رسیده است. اما مطالعات جدید نشان می‌دهد مدارهای عصبی پشتیبان هوش در این دو گروه به طور مستقل تکامل یافته‌اند!

🔹 چگونه این کشف انجام شد؟
- مقایسه ساختار مغز پرندگان و پستانداران در مراحل مختلف رشد
- بررسی منطقه «پالیوم» در مغز که مسئول عملکردهای شناختی پیشرفته است
- استفاده از روش‌های چندرشته‌ای در علوم اعصاب

شگفتی طبیعت
جالب اینجاست که با وجود تکامل مستقل، مغز پرندگان و پستانداران مدارهای عصبی بسیار مشابهی برای هوش توسعه داده‌اند. این نشان می‌دهد طبیعت راه‌حل‌های مشابهی برای چالش‌های مشابه پیدا می‌کند!

🔹 پیامدهای این کشف
- درک بهتر از تکامل هوش در گونه‌های مختلف
- امیدواری برای کشف الگوهای جدید در علوم اعصاب
- بینشی جدید درباره امکان تکامل هوش در سایر گونه‌ها

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #هوش #علوم_اعصاب #پرندگان #پستانداران
👍1
🔺 سرعت دید شما چقدر است؟ مطالعه جدید محدودیت سرعت بینایی را نشان می‌دهد

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که حرکت فیزیکی بر درک بصری ما تأثیر می‌گذارد. وقتی چشمان ما به سرعت از یک نقطه به نقطه دیگر حرکت می‌کنند (حرکتی به نام «ساکاد»)، مغز تصاویر محو شده را فیلتر می‌کند تا دنیا را تار نبینیم. اما جالب اینجاست که اگر شیئی با سرعت و الگوی مشابه ساکادهای چشمان ما حرکت کند، مغز آن را «ناپدید» می‌کند!

🔹 این مطالعه که در ۸ می ۲۰۲۵ در نشریه Nature Communications منتشر شده، نشان می‌دهد افرادی که ساکادهای سریع‌تری دارند، می‌توانند اجسام متحرک سریع‌تر را نیز ببینند. این یافته می‌تواند برای فعالیت‌هایی مانند ورزش، بازی‌های ویدیویی و عکاسی مفید باشد.

ساکاد (Saccade) حرکات سریع و ناگهانی چشم هستند که بیش از ۱۰۰ هزار بار در روز اتفاق می‌افتند. این حرکات به ما کمک می‌کنند تا محیط اطراف را سریع اسکن کنیم، اما مغز معمولاً این حرکت‌ها را حذف می‌کند تا دنیا را ثابت و واضح ببینیم.

🔹 مارتین رولفس، نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید:
«محدودیت‌های بینایی فقط به قابلیت‌های بیوفیزیکی چشم مربوط نیست، بلکه به حرکات ما نیز وابسته است. سیستم بصری و حرکتی ما به دقت با هم هماهنگ شده‌اند.»


🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که درک ما از دنیای متحرک نه‌تنها به حسگرهای چشم، بلکه به تعامل پیچیده بین حرکت و ادراک نیز بستگی دارد. شاید به زودی شاهد تست‌های ساکاد برای انتخاب ورزشکاران یا گیمرهای حرفه‌ای باشیم!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#بینایی #علوم_عصبی #پژوهش_جدید #ادراک
👍1
🔺 آسیب‌های کلامی در کودکی، مغز در حال رشد را تغییر می‌دهد

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد توهین، تهدید یا تحقیر مداوم کودکان توسط بزرگسالان، می‌تواند ساختار مغز آن‌ها را تغییر دهد. این تغییرات باعث فعال‌شدن بیش از حد سیستم تشخیص خطر و کاهش پاسخگویی به تجربیات مثبت در مغز می‌شود.

🔹 بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ روی ۲۰,۵۰۰ بزرگسال بریتانیایی، از هر پنج نفر یک نفر در کودکی قربانی آزار کلامی بوده است. این افراد در بزرگسالی بیشتر در معرض اضطراب، افسردگی و مشکلات ارتباطی قرار دارند.

سیستم تشخیص خطر مغز مانند یک زنگ هشدار است که در مواقع خطر فعال می‌شود. در کودکانی که مورد آزار کلامی قرار می‌گیرند، این سیستم حتی در موقعیت‌های عادی (مثل یک شوخی ساده) بیش از حد واکنش نشان می‌دهد. از طرفی، سیستم پاداش مغز که مسئول احساس لذت و اعتمادبه‌نفس است، ضعیف می‌شود.

🔹 متخصصان تاکید می‌کنند آزار کلامی با «گفتگوی صادقانه والدین برای اصلاح رفتار» متفاوت است. آزار کلامی شامل الگوی مداوم تحقیر، سرزنش یا تهدید است که کودک را از نظر روانی خرد می‌کند.

🔹 این آسیب‌ها نه‌تنها بر سلامت روان، بلکه بر توانایی شکل‌دهی روابط سالم در بزرگسالی تاثیر می‌گذارد. بسیاری از این افراد در اعتماد به دیگران یا باور به ارزشمندی خود مشکل دارند.

تحقیقات تصویربرداری مغز نشان می‌دهد تجربیات منفی کودکی، مسیرهای عصبی مرتبط با ترس و اضطراب را تقویت می‌کنند. این تغییرات مانند یک عینک نامرئی، نحوه تفسیر فرد از دنیا را برای همیشه تحت تاثیر قرار می‌دهند.

🔹 کارشناسان خواستار اقدامات گسترده برای افزایش آگاهی عمومی و اصلاح قوانین حمایت از کودکان هستند. پیشگیری از آزار کلامی نه‌تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه سرمایه‌گذاری برای سلامت نسل آینده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #کودکی_سالم #توسعه_مغز #روانشناسی
👏1
🔺 حل یک معادله «غیرممکن» ریاضی پس از ۲۰۰ سال

🔹 ریاضیدانان دانشگاه UNSW سیدنی با ارائه روشی انقلابی، معادلات چندجمله‌ای با درجه پنجم و بالاتر را که از قرن نوزدهم حل‌نشده باقی مانده بودند، پاسخ دادند.

🔹 معادلات چندجمله‌ای (مانند ۴x³ + ۲x² - ۵ = ۰) نقش کلیدی در فیزیک، مهندسی و علوم کامپیوتر دارند. اما حل دقیق معادلات با درجه پنجم و بالاتر از سال ۱۸۳۲ غیرممکن تلقی می‌شد.

معادله چندجمله‌ای: معادله‌ای که در آن متغیر (مثلاً x) به توان‌های مختلف رسیده است. مثلاً معادله درجه دو: ax² + bx + c = ۰.

🔹 پروفسور نورمن وایلدبرگر و همکارش با رد استفاده از «رادیکال‌ها» (مثل جذر اعداد غیرصحیح) و به‌جای آن، توسعه دنباله‌های عددی جدید به نام «جئود (Geode)»، موفق به حل این معادلات شدند. این روش از ترکیبیات (مطالعه الگوهای عددی) و سری‌های توانی استفاده می‌کند.

رادیکال: نمادی برای نشان دادن ریشه اعداد (مثل √ یا ∛). مشکل رادیکال‌ها این است که برای اعداد غیرصحیح، جواب به صورت اعشاری بی‌نهایت ادامه می‌یابد و محاسبه کامل آن غیرممکن است.

🔹 روش جدید حتی برای معادلات درجه پنجم (quintic) جواب دقیق ارائه می‌دهد. این کشف می‌تواند به بهبود الگوریتم‌های رایانه‌ای در حوزه‌های مختلف، از طراحی نرم‌افزار تا پیش‌بینی حرکت سیارات کمک کند.

🔹 وایلدبرگر می‌گوید:
«این روش کتاب بسته ریاضیات را دوباره باز کرد. دنباله جئود دریچه‌ای به تحقیقات جدید در ترکیبیات است.»


دنباله جئود: گسترش چندبعدی دنباله کاتالان (الگوی عددی معروف در ترکیبیات) که نحوه تقسیم چندضلعی‌ها با خطوط غیرمتقاطع را توصیف می‌کند. این دنباله پایه منطقی حل معادلات چندجمله‌ای شد.

🔹 اگرچه این روش فعلاً در مرحله نظری است، اما پتانسیل تبدیل به استانداردی برای حل معادلات در علوم کاربردی را دارد. محققان امیدوارند با توسعه نرم‌افزارهای مبتنی بر این روش، دقت محاسبات را افزایش دهند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #علم_داده #کامپیوتر #نوآوری
👍2🤯1
🔺 چرا فلسفه‌های نادرست مانع پیشرفت فیزیک شده‌اند؟

🔹 کارلو روولی، فیزیکدان مشهور، معتقد است بسیاری از فیزیک‌دانان نظری به‌جای تکیه بر دانش موجود، وقت خود را صرف جست‌وجو برای یافتن نظریه‌های «فراتر» از مدل استاندارد فیزیک ذرات، نسبیت عام و مکانیک کوانتومی می‌کنند. اما آزمایش‌های اخیر مانند کشف بوزون هیگز در ۲۰۱۲ و امواج گرانشی در ۲۰۱۵، نظریه‌های قدیمی را تأیید کرده‌اند، نه رد!

🔹 روولی می‌گوید این رویکرد نادرست ریشه در برداشت اشتباه از فلسفه علم دارد. بسیاری از فیزیک‌دانان تحت تأثیر ایده‌های ساده‌شده کارل پوپر و توماس کوهن، به دنبال «تغییر پارادایم» (انقلاب علمی) یا نظریه‌های کاملاً جدید هستند، درحالی که تاریخ علم نشان می‌دهد پیشرفت واقعی معمولاً با تکیه بر داده‌های تجربی یا رفع تناقضات در نظریه‌های موجود شکل گرفته است.

پارادایم (الگوی غالب علمی): به مجموعه مفاهیم و قوانینی گفته می‌شود که دانشمندان در یک دوره خاص از آن پیروی می‌کنند. تغییر پارادایم مانند انقلاب کوپرنیکی است که نگاه بشر به جهان را دگرگون کرد. اما روولی تاکید می‌کند بیشتر پیشرفت‌ها نه با انقلاب، بلکه با بهبود نظریه‌های موجود محقق شده‌اند.
مثال کلیدی: اینشتین برای ارائه نظریه نسبیت خاص، به جای رد نظریه‌های ماکسول و گالیله، تناقض بین آن‌ها را با تغییر مفهوم زمان حل کرد!

🔹 روولی هشدار می‌دهد تمرکز افراطی بر یافتن نظریه‌های «فراتر» باعث شده بسیاری از فیزیک‌دانان به جای حل مسائل واقعی، به دنبال ایده‌های غیرعملی بروند. او پیشنهاد می‌کند با الهام از روش اینشتین، تناقضات درون نظریه‌های فعلی را بررسی کرده و آن‌ها را ارتقا دهیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فلسفه_علم #نظریه_ها #تئوری
👍1
🔺 گیاهان بومی نیجریه با خواص ضدسرطانی شناسایی شدند

🔹 سرطان همچنان یکی از دلایل اصلی مرگ‌ومیر در جهان است و درمان‌های رایج مانند شیمی‌درمانی اغلب عوارض جانبی شدیدی دارند. پژوهشگران اخیراً گیاهان غذایی بومی نیجریه را بررسی کرده‌اند که حاوی ترکیبات زیست‌فعالی مانند «فلانوئیدها» و «اسیدهای فنولی» هستند. این ترکیبات می‌توانند با تحریک مرگ سلول‌های سرطانی، توقف تکثیر آن‌ها و کاهش استرس اکسیداتیو، به مبارزه با سرطان کمک کنند.

🔹 گیاهانی مانند «اسپوندیاس مومبین»، «پیچاک» (آکی)، «پیاز»، «گواوا» و «یام» از جمله گونه‌هایی هستند که اثرات ضدسرطانی آن‌ها تأیید شده است. به‌عنوان مثال، ترکیب «کورستین» در گیاه اسپوندیاس مومبین می‌تواند مسیرهای سیگنالینگ مرتبط با سرطان را مهار کند. همچنین «دیوسژنین» موجود در یام، رشد سلول‌های سرطانی را متوقف می‌سازد.

استرس اکسیداتیو زمانی رخ می‌دهد که میزان رادیکال‌های آزاد مضر در بدن از آنتی‌اکسیدان‌ها پیشی بگیرد. این وضعیت می‌تواند به DNA سلول‌ها آسیب برساند و منجر به سرطان شود. ترکیبات موجود در این گیاهان با خنثی‌کردن رادیکال‌های آزاد، از آسیب به سلول‌ها جلوگیری می‌کنند.

🔹 مکانیسم‌های اصلی اثر این گیاهان عبارتند از:
- القای آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول‌های سرطانی)
- توقف چرخه سلولی در مراحل مختلف
- جلوگیری از تشکیل رگ‌های خونی جدید در تومورها
- کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو

آپوپتوز فرآیندی است که در آن سلول‌های آسیب‌دیده یا غیرطبیعی به‌صورت کنترل‌شده از بین می‌روند تا از تکثیر غیرعادی جلوگیری شود. سلول‌های سرطانی معمولاً این مکانیسم را نادیده می‌گیرند، اما ترکیبات گیاهی می‌توانند آن را دوباره فعال کنند.

🔹 اگرچه این یافته‌ها امیدوارکننده هستند، اما پژوهشگران هشدار می‌دهند که استفاده از این گیاهان باید همراه با درمان‌های استاندارد و تحت نظارت پزشکی باشد. همچنین، نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین دوز دقیق و استانداردسازی عصاره‌های گیاهی وجود دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سرطان #گیاهان_دارویی #سلامتی #پزشکی_طبیعی
👍1
🔺 کشف منشأ یک جهش ژنتیکی ضد ایدز در DNA وایکینگ‌ها: ۹۰۰۰ سال پیش در نزدیکی دریای سیاه

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد جهش ژنتیکی CCR5 delta 32 که از ورود ویروس ایدز (HIV) به سلول‌های ایمنی جلوگیری می‌کند، حدود ۹۰۰۰ سال پیش در فردی ساکن نزدیکی دریای سیاه پدیدار شده است. این جهش امروزه در ۱۰ تا ۱۶ درصد اروپایی‌ها دیده می‌شود.

🔹 محققان با بررسی ۲۵۰۴ ژنوم مدرن و ۹۳۴ ژنوم باستانی از سراسر اوراسیا، منشأ این جهش را ردیابی کردند. نتایج نشان داد این جهش نخستین بار بین ۶۷۰۰ تا ۹۰۰۰ سال پیش ظهور کرد و در طول مهاجرت انسان‌ها از استپ اوراسیا (منطقه‌ای وسیع در شرق اروپا و آسیا) به اروپا، به‌طور چشمگیری گسترش یافت.

جهش CCR5 delta 32 چیست؟
این جهش باعث غیرفعال شدن پروتئین CCR5 روی سلول‌های ایمنی می‌شود. از آنجا که بسیاری از گونه‌های HIV از این پروتئین برای ورود به سلول استفاده می‌کنند، افراد دارای دو نسخه از این جهش (یک نسخه از هر والد) در برابر ایدز مقاوم‌ترند.

🔹 جالب اینجاست که HIV تنها در قرن گذشته به انسان منتقل شده، اما فراوانی این جهش نشان می‌دهد در گذشته مزیت تکاملی دیگری داشته است. محققان حدس می‌زنند این جهش با تعدیل پاسخ ایمنی، به انسان‌ها در مقابله با بیماری‌های جدید دوران گذار به کشاورزی کمک کرده است.

چرا تعدیل پاسخ ایمنی مهم است؟
سیستم ایمنی بیش‌فعال می‌تواند با آسیب رساندن به بافت‌های بدن، خطرناک باشد. جهش CCR5 delta 32 احتمالاً با کاهش التهاب، به انسان‌های باستانی کمک کرد تا در مواجهه با عوامل بیماری‌زای ناشناخته (مثل ویروس‌ها یا باکتری‌های جدید) زنده بمانند.

🔹 این مطالعه فرضیه‌های پیشین درباره نقش طاعون یا گسترش وایکینگ‌ها در افزایش فراوانی این جهش را رد می‌کند. به جای آن، همزمانی گسترش جهش با مهاجرت انسان‌ها از استپ اوراسیا و تغییر سبک زندگی به کشاورزی، نشان می‌دهد فشار بیماری‌های همه‌گیر در آن دوره عامل اصلی بوده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #تاریخ_بشری #ایدز #سلامتی
👍1
🔺 آیا گرانش نشانه‌ای از شبیه‌سازی بودن جهان است؟

🔹 پژوهشی جدید ادعا می‌کند گرانش ممکن است نیروی بنیادی نباشد، بلکه نتیجه‌ای از قوانین اطلاعاتی حاکم بر جهان باشد! بر اساس «قانون دوم اینفودینامیک»، جهان به‌طور مداوم اطلاعات خود را فشرده و سازماندهی می‌کند تا کارایی سیستم را افزایش دهد. این فرآیند مشابه عملکرد کامپیوترها در بهینه‌سازی داده‌هاست و می‌تواند رفتار گرانش را توضیح دهد.

قانون دوم اینفودینامیک چیست؟
برخلاف قانون دوم ترمودینامیک که بینظمی (آنتروپی) را افزایش می‌دهد، این قانون می‌گوید «بینظمی اطلاعاتی» در سیستم‌های بسته باید کاهش یابد یا ثابت بماند. به زبان ساده، جهان ترجیح می‌دهد اطلاعات را در قالبی ساده و فشرده ذخیره کند. مثلاً وقتی ذرات تحت «گرانش» به هم می‌پیوندند، اطلاعات کمتری برای توصیف موقعیت آن‌ها نیاز است!

🔹 این نظریه پیشنهاد می‌کند جهان شبیه یک شبیه‌سازی کامپیوتری عمل می‌کند که فضای آن از «سلول‌های اطلاعاتی» (مثل پیکسل‌های تصویر) ساخته شده است. محاسبات نشان می‌دهد نیروی ناشی از این بهینه‌سازی اطلاعاتی، دقیقاً معادل قانون گرانش نیوتن است!

این نظریه به این معناست که شاید نیروی گرانش چیزی جز یک قانون اطلاعاتی ساده نباشد و کیهان اساساً مانند یک نرم‌افزار کامپیوتری عمل کند. هنوز شواهد قطعی برای اثبات اینکه ما در یک شبیه‌سازی زندگی می‌کنیم وجود ندارد، اما این تحقیق به نوعی نشان می‌دهد که کیهان می‌تواند به شکلی مشابه با یک کامپیوتر در حال اجرا باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #کیهانشناسی #شبیه‌سازی
👍1
🔺 کاهش توهمات هوش مصوعی به زیر ۱٪ با «نگهبان‌های هوشمند»!

🔹 شرکت «وکتارا» با معرفی روشی جدید به نام نگهبان‌های هوشمند ادعا می‌کند می‌تواند توهمات (اطلاعات نادرست تولیدشده توسط AI) را در مدل‌های زبانی کوچک به کمتر از ۱٪ برساند. این سیستم با ترکیب سه مدل (تولید متن، شناسایی توهم و اصلاح توهم) به‌صورت خودکار خطاها را تشخیص داده و اصلاح می‌کند.

🔹 در روش سنتی RAG (تولید پاسخ براساس داده‌های معتبر) همچنان احتمال توهم وجود داشت. اما نگهبان‌های هوشمند به جای حذف کل پاسخ، فقط بخش‌های مشکل‌دار را اصلاح می‌کنند. برای مثال، اگر AI بگوید «آسمان در داستان علمی‌تخیلی آبی است» درحالی‌که در منبع «قرمز» ذکر شده، سیستم تنها واژه «آبی» را به «قرمز» تغییر می‌دهد.

وقتی مدل‌های زبانی مانند ChatGPT اطلاعات نادرست یا ساختگی را به عنوان واقعیت ارائه می‌دهند، به آن «توهم» می‌گویند. این مشکل در استفاده حرفه‌ای از AI (مثل پزشکی یا حقوقی) خطرناک است.

🔹 وکتارا ابزار HCMBench را نیز به صورت متن‌باز منتشر کرده که دقت روش‌های مختلف کاهش توهم را ارزیابی می‌کند. این ابزار به شرکت‌ها کمک می‌کند بهترین راهکار را برای نیاز خود انتخاب کنند.

چرا نگهبان‌های هوشمند انقلابی هستند؟
پیش از این، سیستم‌ها فقط توهمات را شناسایی یا پاسخ را کامل حذف می‌کردند. اما این روش با اصلاح دقیق و توضیح تغییرات، اعتماد به AI را افزایش می‌دهد. به ویژه در «گردش‌های کاری چندمرحله‌ای» که خطاها ممکن است تشدید شوند، این فناوری حیاتی است.

با وجود پیشرفت‌ها، کارشناسان تاکید می‌کنند نظارت انسانی همچنان ضروری است. هوش مصنوعی هرچقدر هم دقیق باشد، نمی‌تواند جای قضاوت انسان را بگیرد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #نوآوری #خطای_AI
👍1
🔺 کشف شکارچی ۵۰۶ میلیون ساله با سه چشم و آبشش!

🔹 فسیل جدیدی به نام «موسورا فنتونی» در کانادا کشف شده که متعلق به یک شکارچی دریایی با ۳ چشم، چنگال‌های خاردار و بدنی پوشیده از آبشش است. این موجود عجیب که به گروه رادیودونت‌ها (شکارچیان باستانی اقیانوس) تعلق دارد، حدود ۵۰۶ میلیون سال پیش در دوران کامبرین می‌زیسته است.

🔹 نکته جالب، ساختار بدن موسورا است: ۱۶ بخش شکمی متراکم با آبشش‌های متعدد که شبیه به حشرات و خرچنگ‌های نعل‌اسبی امروزی است. این نشان می‌دهد تکامل، راه‌حل‌های مشابهی را برای موجودات کاملاً متفاوت به کار گرفته است!

رادیودونت‌ها چه هستند؟
این گروه از نخستین شکارچیان دریایی با بدنی سگمانی، چنگال‌های خاردار و دهانی دایره‌ای پر از دندان بودند. معروف‌ترین عضو آنها «آنومالوکاریس» است که به اندازه یک انسان بالغ رشد می‌کرد!

🔹 فسیل‌های موسورا جزئیات بی‌نظیری از سیستم عصبی، گردش خون و گوارش را نشان می‌دهند. مثلاً دسته‌های عصبی در چشم‌ها شبیه به بندپایان امروزی است. سیستم گردش خون آن نیز از نوع «باز» بوده و خون مستقیماً به حفره‌های بدن پمپ می‌شده است.

چرا این کشف مهم است؟
- نشان می‌دهد حتی موجودات باستانی هم راهکارهای پیچیده‌ای برای تنفس و شکار داشتند.
- شباهت آبشش‌های موسورا به بندپایان امروزی، نمونۀ جالبی از همگرایی تکاملی است (وقتی گونه‌های نامرتبط ویژگی‌های مشابه تکامل می‌دهند).

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فسیل #تکامل #زیست‌شناسی #دیرینه_شناسی
👍1
🔺 مقبره شی هوانگ‌دی: تله‌ی مرگ با رودهای سمی و تیرهای خودکار!

🔹 مقبره «چین شی هوانگ»، نخستین امپراتور چین (۲۱۰-۲۴۷ پیش از میلاد)، پس از ۲۲۰۰ سال همچنان بسته باقی مانده است. این آرامگاه که در سال ۱۹۷۴ توسط کشاورزان کشف شد، با ارتش سفالیِ هزاران سرباز و اسب محافظت می‌شود. با وجود کاوش‌های گسترده در اطراف، هیچ‌کس جرات بازکردن درون مقبره را نداشته است!

🔹 متن‌های تاریخی «سیما کیان» (تاریخ‌نگار چینی) هشدار می‌دهند که مقبره مملو از تله‌های مرگبار است؛ از تیرکمان‌های خودکار گرفته تا رودهایی از جیوه سمی! پژوهش سال ۲۰۲۰ نیز نشان می‌دهد جیوه هنوز هم از ترک‌های مقبره نشت می‌کند و محیط را آلوده کرده است.

چرا جیوه این‌قدر خطرناک است؟
جیوه فلزی مایع و بسیار سمی است که حتی بخار آن می‌تواند به سیستم عصبی آسیب برساند. گفته می‌شود امپراتور دستور داده بود رودخانه‌های یانگتسه و زرد را با جیوه بازسازی کنند تا در جهان پس از مرگ هم حکومت کند!

🔹 با وجود فناوری‌های مدرن مانند رادار نفوذ به زمین و اسکن سه‌بعدی، باستان‌شناسان هنوز راهی برای کاوش ایمن نیافته‌اند. بازکردن مقبره ممکن است به آثار تاریخی آسیب بزند یا محققان را در معرض جیوه قرار دهد.

🔹
جالب اینجاست که این مقبره هرگز غارت نشده است. به نظر می‌رسد ترس از تله‌های مرگبار و جیوه، حتی دزدان را هم از نزدیک‌شدن بازداشته است!

آیا تیرکمان‌های ۲۲۰۰ساله هنوز کار می‌کنند؟

اگرچه چوب و زهِ تیرکمان‌ها احتمالاً پوسیده، اما مکانیسم سنگیِ پرتاب تیرها ممکن است فعال بماند. باستان‌شناسان نمی‌خواهند جان خود را برای آزمایش این فرضیه به خطر بیندازند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #تاریخ_چین
🔺 تولید انبوه چوبی قوی‌تر از فولاد توسط InventWood

🔹 استارتاپ InventWood به زودی تولید انبوه «سوپرود» را آغاز می‌کند؛ ماده‌ای ساخته‌شده از چوب معمولی که ۱۰ برابر سبک‌تر و ۵۰٪ قوی‌تر از فولاد است! این فناوری توسط «لیانگبینگ هو»، دانشمند مواد در دانشگاه مریلند ابداع شده و با تغییر ساختار مولکولی چوب، آن را به ماده‌ای مقاوم در برابر آتش، پوسیدگی و حشرات تبدیل می‌کند.

🔹 فرآیند تولید:
- چوب معمولی با مواد شیمیایی غذایی (بی‌خطر) تحت عملیات شیمیایی قرار می‌گیرد تا لیگنین آن حذف شود.
- سپس با فشرده‌سازی، پیوندهای هیدروژنی بین مولکول‌های سلولز تقویت می‌شود.
- چوب نهایی تا ۴ برابر فشرده‌تر و ۱۰ برابر مقاوم‌تر از چوب طبیعی می‌شود!

سلولز نانوبلور چیست؟
سلولز اصلی‌ترین جزء چوب است. با تبدیل آن به نانوذرات، ساختاری شبیه فیبر کربن اما قوی‌تر ایجاد می‌شود. این نانوذرات با پیوندهای هیدروژنی اضافی، شبکه‌ای مستحکم می‌سازند که در برابر کشش و ضربه مقاوم است.

🔹 کاربردها:
- نمای ساختمان‌ها (جایگزین سیمان و فولاد)
- تیرهای سازه‌ای (با ظاهری زیبا شبیه چوب‌های گرمسیری)
- کفپوش و سقف (مقاوم در برابر آب و آفتاب)

🔹 این شرکت ۱۵ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و اولین محصولاتش تابستان امسال به بازار می‌آیند. هدف ناتیج کاهش ۹۰٪ ردپای کربن در ساخت‌وساز با جایگزینی بتن و فولاد است!

اگر سوپروود جایگزین فولاد شود، نه‌تنها ساختمان‌ها سبک‌تر و بادوام‌تر می‌شوند، بلکه جنگل‌داری پایدار هم افزایش می‌یابد، چون این ماده از ضایعات چوبی هم تولید می‌شود!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری_سبز #نوآوری #مهندسی_مصالح #ساخت_وساز
🔺 راز پوسته نازک زهره: کشف جدید ناسا چه می‌گوید؟

🔹 پژوهش جدید ناسا نشان می‌دهد پوسته سیاره زهره (ناهید) برخلاف انتظار دانشمندان، نازک‌تر از تصور قبلی است و تنها ۴۰ تا ۶۵ کیلومتر ضخامت دارد! این در حالی است که پیش‌بینی می‌شد پوسته این سیاره به مرور زمان ضخیم‌تر شود.

🔹 روی زمین، حرکت صفحات تکتونیکی باعث می‌شود پوسته به داخل گوشته فرو رفته و دوباره بازیافت شود. اما زهره فاقد چنین صفحاتی است. دانشمندان با مدل‌سازی کامپیوتری دریافتند که پایین‌ترین لایه پوسته زهره به دلیل چگالی بالا یا ذوب می‌شود یا از بقیه جدا شده و به گوشته می‌پیوندد. این فرآیند «دگرگونی پوسته» نام دارد و می‌تواند عامل فعالیت‌های آتشفشانی در این سیاره باشد.

دگرگونی پوسته چیست؟
وقتی سنگ‌های پایینی پوسته زیر فشار و دمای زیاد قرار می‌گیرند، ساختارشان تغییر می‌کند. این تغییر شبیه ذوب شدن شکلات در دمای بالا است که شکل اولیه خود را از دست می‌دهد. در زهره، این فرآیند به جای حرکت صفحات تکتونیکی، مسئول نازک ماندن پوسته است!

🔹 جاستین فیلیبرتو، از محققان ناسا، می‌گوید:
«این کشف درک ما از رابطه بین پوسته، آتشفشان‌ها و جو زهره را کاملاً تغییر می‌دهد. مواد معدنی ذوب‌شده می‌توانند به سطح بازگردند و فوران‌های جدید ایجاد کنند.»


🔹 مأموریت‌های آینده ناسا مانند «داوینچی» و «وریتاس» و همکاری با سازمان فضایی اروپا در پروژه «انویژن»، داده‌های دقیق‌تری از سطح و جو زهره جمع‌آوری خواهند کرد. این اطلاعات به آزمودن نظریه دگرگونی پوسته و درک نقش آتشفشان‌ها در تکامل این سیاره کمک می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زهره #ناسا #فضا #سیاره_شناسی #زمین_شناسی #آتشفشان
👍1
🔺 آستروسیت‌ها، نه نورون‌ها، مسئول توجه و هوشیاری در مغز هستند

🔹 برای نزدیک به یک قرن، دانشمندان تصور می‌کردند که مواد شیمیایی مانند «نوراپینفرین» (مربوط به هوشیاری و توجه) مستقیماً روی نورون‌ها اثر می‌گذارند. اما پژوهش جدید دانشگاه واشنگتن نشان می‌دهد که این اثر از طریق آستروسیت‌ها انجام می‌شود؛ سلول‌های پشتیبان مغز که تاکنون نقش اصلی به آن‌ها داده نمی‌شد.

🔹 وقتی نوراپینفرین در مغز ترشح می‌شود، آستروسیت‌ها آن را تشخیص داده و با آزادکردن مواد شیمیایی خاص، ارتباط بین نورون‌ها را ضعیف می‌کنند. این فرآیند به مغز اجازه می‌دهد تا در شرایطی مثل هشدار یا تمرکز بالا، اتصالات عصبی را بازسازی کند. جالب اینجاست که حتی اگر نورون‌ها نتوانند نوراپینفرین را حس کنند، این تغییرات تا زمانی که آستروسیت‌ها فعال باشند، ادامه می‌یابد.

آستروسیت‌ها سلول‌های ستاره‌شکلی در مغز هستند که از نورون‌ها حمایت می‌کنند. تا پیش از این تصور می‌شد نقش آن‌ها فقط تغذیه و حفاظت از نورون‌هاست. نورون‌ها سلول‌های اصلی انتقال اطلاعات در مغزند و سیناپس‌ها نقاط اتصال بین آن‌ها هستند. نورومدولاتورها (مثل نوراپینفرین) مواد شیمیایی هستند که فعالیت نورون‌ها را تنظیم می‌کنند.

در این تحقیق مشخص شد آستروسیت‌ها پس از دریافت نوراپینفرین، ماده‌ای به نام «آدنوزین» آزاد می‌کنند که مانند ترمزی روی سیناپس‌ها عمل کرده و ارتباط نورون‌ها را کم‌می‌کند. این فرآیند به مغز کمک می‌کند تا در موقعیت‌های اضطراری (مثل شنیدن صدای آژیر) تمرکز خود را روی یک موضوع خاص بگذارد و اطلاعات غیرضروری را فیلتر کند.

🔹 این کشف می‌تواند راه را برای درمان اختلالات توجه (مثل ADHD) و مشکلات خلقی با هدف‌گیری آستروسیت‌ها باز کند. همچنین، بسیاری از داروهای فعلی که روی نورون‌ها اثر می‌گذارند، ممکن است در واقع از طریق آستروسیت‌ها عمل کنند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #عصب_شناسی #سلامت_روان #ADHD
👍1
🔺 کشف یک قارچ معجزه‌آسا در روده برای درمان کبد چرب

🔹 پژوهشگران موفق به شناسایی یک قارچ رایج در روده انسان به نام «Fusarium foetens» شده‌اند که می‌تواند امیدی برای درمان بیماری کبد چرب (MAFLD) باشد. این بیماری که بیش از یک‌چهارم بزرگسالان جهان را درگیر می‌کند، در مراحل پیشرفته به التهاب و زخم کبد (MASH) تبدیل می‌شود.

🔹 در این تحقیق، با بررسی نمونه‌های مدفوع از افراد مختلف و آزمایش روی موش‌های مبتلا به کبد چرب، مشخص شد که مصرف این قارچ باعث کاهش وزن کبد، التهاب و فیبروز (زخم) در موش‌ها شده است. جالب اینجاست که این اثرات حتی با وجود رژیم غذایی پرچرب در موش‌ها حفظ شد.

بیماری کبد چرب (MAFLD) زمانی رخ می‌دهد که چربی بیش از حد در کبد جمع شود. در مراحل پیشرفته (MASH)، این چربی‌ها باعث التهاب و آسیب به سلول‌های کبدی می‌شوند. تاکنون تنها یک دارو برای درمان MASH تأیید شده که اثرگذاری محدودی دارد.

قارچ‌های روده به دلیل نیازهای پیچیده تغذیه‌ای و مشکل در کشت آزمایشگاهی، تاکنون کمتر مطالعه شده‌اند و به «ماده تاریک» اکوسیستم روده معروفند. محققان در این پژوهش از روشی نوین با استفاده از تراشه‌های حاوی ژل و غشاهای ویژه برای کشت قارچ‌ها استفاده کردند تا گونه‌های مؤثر را شناسایی کنند.

🔹 قارچ Fusarium foetens با کاهش فعالیت آنزیم «سرامید سینتاز» (مسئول تولید چربی‌های خاص در کبد)، سطح این چربی‌ها را کاهش می‌دهد. این مکانیسم می‌تواند راهی برای جلوگیری از پیشرفت بیماری باشد.

🔹 اگرچه این تحقیق در مراحل اولیه است و هنوز روی انسان آزمایش نشده، اما یافته‌ها امیدوارکننده است. پژوهشگران قصد دارند در مراحل بعدی، اثرات این قارچ را در بدن انسان بررسی کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کبد_چرب #سلامت_روده #درمان_طبیعی #سلامتی
👍1
🔺 راز ژنتیکی پشت رنگ نارنجی گربه‌ها فاش شد

🔹 پس از دهه‌ها تحقیق، دانشمندان دانشگاه کیوشو ژاپن ژنی را کشف کردند که مسئول رنگ نارنجی گربه‌های خانگی است. این ژن با نام ARHGAP36 روی کروموزوم X قرار دارد و جهشی به شکل «حذف بخشی از DNA» باعث فعال‌تر شدن آن در سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست می‌شود. این فعال‌شدن، مسیر تولید رنگدانه‌ها را تغییر داده و رنگ موها را به نارنجی تبدیل می‌کند.

🔹 این کشف توضیح می‌دهد چرا بیشتر گربه‌های نارنجی نر هستند و چرا گربه‌های ماده با یک نسخه از این ژن، پوست‌لاک‌پشتی یا سه‌رنگ دارند. همچنین، این ژن ممکن است علاوه بر رنگ مو، بر فعالیت مغز و هورمون‌ها نیز تأثیر بگذارد.

🔹 دو مطالعه مستقل از ژاپن و آمریکا این یافته را تأیید کرده‌اند. پروفسور هیرویوکی ساساکی، سرپرست تحقیق، می‌گوید:
«شناسایی این ژن یک رویای دیرینه بود و حالا خوشحالیم که آن را کشف کردیم.»


چرا بیشتر گربه‌های نارنجی نر هستند؟
- گربه‌های نر فقط یک کروموزوم X دارند. اگر این X حاوی ژن نارنجی باشد، رنگ آن‌ها نارنجی می‌شود.
- گربه‌های ماده دو کروموزوم X دارند. برای نارنجی شدن، باید هر دو X حاوی این ژن باشند. اگر یکی از Xها ژن نارنجی و دیگری ژن سیاه باشد، در هر سلول به صورت تصادفی یکی از Xها خاموش می‌شود. این موضوع باعث ایجاد لکه‌های نارنجی و سیاه (پوست‌لاک‌پشتی) می‌شود.

آیا این ژن بر شخصیت گربه‌ها تأثیر دارد؟
- برخی معتقدند رنگ گربه‌ها با شخصیت آن‌ها مرتبط است، اما این ادعا هنوز علمی نیست. با این حال، محققان قصد دارند اثرات گسترده‌تر این ژن را بررسی کنند.

🔹 این تحقیق نه‌تنها یک معمای ژنتیکی را حل کرده، بلکه راه را برای مطالعات آینده درباره تأثیر ژن‌ها بر سلامت و رفتار حیوانات باز می‌کند. پروفسور ساساکی حتی قصد دارد DNA گربه‌های مومیایی‌شده مصر باستان را برای کشف منشأ این جهش بررسی کند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #گربه #تحقیقات_پزشکی
👍1
🔺 خورشید قوی‌ترین شراره‌های سال ۲۰۲۵ خود را پرتاب کرد!

🔹 خورشید در روزهای اخیر چندین شراره قدرتمند از کلاس M و X (قوی‌ترین دسته) پرتاب کرده که باعث قطعی رادیو در نقاط مختلف جهان شده است. این شراره‌ها از لکه‌های خورشیدی به نام‌های AR4086 و AR4087 ساطع شده‌اند.

🔹 شراره X2.7 که روز چهارشنبه رخ داد، علاوه بر ایجاد اختلال رادیویی در آمریکا، اروپا، آفریقا و بخش‌هایی از آسیا، یک انفجار تاج خورشیدی (CME) نیز به فضا فرستاد. این ابر پلاسمایی به جای زمین، به سمت مریخ در حرکت است و پیش‌بینی می‌شود روز یکشنبه با جو مریخ برخورد کند و شفق‌های قطبی در آن سیاره ایجاد کند.

شراره‌های خورشیدی چطور ارتباطات را مختل می‌کنند؟
- تشعشعات ناگهانی شراره‌ها، لایه‌ی یونوسفر زمین را بیش از حد یونیزه می‌کنند.
- این لایه معمولاً امواج رادیویی کوتاه‌برد را منعکس می‌کند، اما پس از شراره، این امواج جذب می‌شوند و ارتباطات رادیویی مختل می‌شود.

🔹 لکه خورشیدی AR4087 که منشأ این شراره‌هاست، به تدریج در حال چرخش به سمت زمین است. اگر این لکه در روزهای آینده شراره‌های جدیدی پرتاب کند، احتمال قطعی رادیو و حتی طوفان ژئومغناطیسی (که باعث شفق‌های قطبی می‌شود) وجود دارد.

انفجار تاج خورشیدی (CME) چیست؟
- ابرهای عظیمی از ذرات باردار هستند که با سرعت بالا از خورشید جدا می‌شوند.
- برخلاف شراره‌ها که نورشان ۸ دقیقه تا زمین می‌رسد، CMEها چند روز در راهند و اگر به زمین برخورد کنند، شفق‌های قطبی شدیدتر و اختلالات الکترونیکی ایجاد می‌کنند.

🔹 مرکز پیش‌بینی هوافضای آمریکا هشدار داده تا ۱۷ مه، ۶۵٪ احتمال شراره‌های کلاس M و ۳۰٪ احتمال شراره‌های X وجود دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#خورشید #فضا #طبیعت #علم
👍1
🔺 ماده تاریک: از ابررسانایی تا ذرات نورسیده پس از بیگ‌بنگ!

🔹 فیزیک‌دانان دارتموث، گوانمینگ لیانگ و رابرت کالدول، دو نظریه جذاب درباره منشأ ماده تاریک ارائه داده‌اند. اولین نظریه از ابررسانایی الهام گرفته است: در این مدل، فرمیون‌ها (ذرات بنیادی مانند الکترون) در شرایطی شبیه به جفت‌های کوپر در ابررساناها، یک کندانسده پرجرم تشکیل می‌دهند. این کندانسده می‌تواند همان ماده تاریک باشد که ۸۵٪ جرم کیهان را تشکیل می‌دهد!

ابررسانایی: حالتی است که مواد در دمای بسیار پایین، مقاومت الکتریکی خود را از دست می‌دهند. جفت‌های کوپر، الکترون‌هایی هستند که در این حالت به هم متصل می‌شوند و بدون اتلاف انرژی حرکت می‌کنند.


نحوه تشکیل جفت‌های کوپر:
- الکترون‌ها معمولاً همدیگر را دفع می‌کنند (مانند دو آهنربای هم‌قطر).
- اما در دمای نزدیک به صفر مطلق (-۲۷۳°C)، ارتعاشات اتم‌های ماده (شبکه بلوری) نقش واسطه را بازی می‌کنند:
۱. الکترون اول، اتم‌های مثبت اطراف خود را جذب می‌کند.
۲. این جذب، یک منطقه مثبت موقت ایجاد می‌کند.
۳. الکترون دوم به این منطقه مثبت جذب شده و دنبال الکترون اول حرکت می‌کند!

🔹 نظریه دوم ادعا می‌کند ماده تاریک از ذرات بدون جرمی ساخته شده که پس از بیگ‌بنگ با سرعت نور حرکت می‌کردند. با سردشدن کیهان، این ذرات به هم برخورد کردند و با تشکیل کندانسده، جرم پیدا کردند. این فرآیند شبیه تبدیل ابرهای پرانرژی به تگرگ‌های سرد است!

کندانسده: حالتی از ماده که در آن ذرات در پایین‌ترین سطح انرژی قرار می‌گیرند و رفتاری یکپارچه از خود نشان می‌دهند. مثلاً ابرمایعات یا ابررساناها نمونه‌های کندانسده هستند.

🔹 هر دو نظریه پیش‌بینی می‌کنند که این تحولات، ردپایی در تابش زمینه کیهانی (CMB) –نور باقی‌مانده از بیگ‌بنگ– به جا گذاشته است. تلسکوپ‌های نسل جدید مانند «رصدخانه سیمونز» می‌توانند این ردپاها را بررسی کنند.

تابش زمینه کیهانی (CMB): قدیمی‌ترین نور در کیهان که حدود ۳۸۰ هزار سال پس از بیگ‌بنگ منتشر شد. مطالعه نوسانات آن مثل خواندن نقشه ای از جهان اولیه است!

🔹 اگر این نظریه‌ها تأیید شوند، نه‌تنها معمای ماده تاریک حل می‌شود، بلکه ممکن است به رمزگشایی از «عدم تقارن ماده و پادماده» در کیهان نیز کمک کنند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #کیهان_شناسی #فیزیک_نظری #بیگ_بنگ
👍1
🔺 پرتاب ماهواره با دیسک غول‌آسا! چین در حالت آماده‌باش

🔹 استارتاپ آمریکایی «اسپین‌لانچ» با یک روش انقلابی، ماهواره‌ها را بدون موشک به فضا می‌فرستد! این شرکت از یک سانتریفیوژ عظیم (شبیه دیسک چرخان) استفاده می‌کند تا ماهواره‌های ۱۵۰ کیلویی را با سرعت ۸۰۰۰ کیلومتر بر ساعت به جو بالایی پرتاب کند.

🔹 هزینه هر پرتاب تنها ۱۲۵۰ تا ۲۵۰۰ دلار به ازای هر کیلوگرم است؛ یعنی نصف هزینه پرتاب با موشک‌های اسپیس‌ایکس! همچنین این روش بدون سوخت‌سوزی و آلایندگی، گامی سبز در صنعت فضایی محسوب می‌شود.

سانتریفیوژ چیست؟
دستگاهی است که با چرخش سریع، نیروی گریز از مرکز ایجاد می‌کند. مثل وقتی که آب داخل سطل را می‌چرخانید و آب نمی‌ریزد! اسپین‌لانچ از این نیرو برای شتاب‌دادن به ماهواره و پرتاب آن استفاده می‌کند.

🔹 چین با احساس خطر از این فناوری، سطح هشدار سازمان‌های فضایی خود را افزایش داده است. دلیل؟ تسلط آمریکا بر مدارهای زمین با پرتاب سریع و کم‌هزینه صدها ماهواره کوچک! این ماهواره‌ها می‌توانند در ارتباطات، جاسوسی و کنترل ترافیک فضایی نقش کلیدی داشته باشند.

چالش‌های پیش رو:
- خطر افزایش زباله‌های فضایی بر اثر پرتاب‌های پرشمار
- دشواری رسیدن به سرعت مداری (۲۸۰۰۰ کیلومتر بر ساعت) تنها با نیروی پرتاب
- احتمال تداخل امواج ماهواره‌های جدید با شبکه‌های موجود

🔹 اگر اسپین‌لانچ موفق شود، انقلابی در دسترسی به فضا رخ خواهد داد: از پژوهشگران دانشگاهی تا کشورهای کوچک می‌توانند ماهواره خود را با هزینه کم در مدار قرار دهند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری_پاک #نوآوری #فناوری_ماهواره #فناوری
👍1
🔺 کشف تاریخی: تلسکوپ وب آب یخ‌زده را در اطراف یک ستاره جوان رصد کرد

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای اولین بار موفق به شناسایی قطعی آب یخ‌زده در دیسک بقایای اطراف ستاره جوان «HD 181327» شد. این ستاره شبیه به خورشید ماست و حدود ۲۳ میلیون سال سن دارد.

🔹 این کشف که در مجله نیچر منتشر شده، نشان می‌دهد آب به‌صورت بلورهای یخ (مشابه یخ موجود در حلقه‌های زحل یا کمربند کویپر) در فاصله‌ای دور از ستاره متمرکز شده است. جالب اینجاست که در مناطق نزدیک‌تر به ستاره، به‌دلیل گرمای شدید، اثری از آب یخ‌زده دیده نمی‌شود.

دیسک بقایا (Debris Disk) ابری از غبار، گاز و ذرات یخ است که پس از تشکیل ستاره‌ها باقی می‌ماند. این دیسک‌ها مواد اولیه برای شکل‌گیری سیارات را فراهم می‌کنند. کشف آب در چنین دیسک‌هایی به دانشمندان کمک می‌کند بفهمند چگونه آب به سیارات سنگی مثل زمین منتقل می‌شود.

🔹 برخلاف تصور قبلی، این آب یخ‌زده نه‌تنها وجود دارد، بلکه به‌صورت فعال در اثر برخورد اجرام یخی (مثل دنباله‌دارها یا سیاره‌های کوتوله) تولید می‌شود. این فرآیند مشابه اتفاقاتی است که در کمربند کویپر منظومه شمسی خودمان رخ می‌دهد.

🔹 دانشمندان معتقدند این کشف نشان می‌دهد مکانیسم‌های تشکیل سیارات در کهکشان ما ممکن است جهانی باشد و آب — این ماده حیاتی — می‌تواند در بسیاری از سیستم‌های ستاره‌ای دیگر هم وجود داشته باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #تلسکوپ_وب #سیارات #آب_در_فضا
👍1
🔺 کشف الگوریتم‌های پیشرفته با کمک هوش مصنوعی جدید گوگل

🔹 تیم «آلفاایوُلو» گوگل، یک عامل هوش مصنوعی ساخته که با ترکیب مدل‌های زبانی بزرگ (مثل جیمینی) و روش‌های خودکار ارزیابی، الگوریتم‌های پیچیده را طراحی و بهینه‌سازی می‌کند. این سیستم تاکنون در بهینه‌سازی مراکز داده، طراحی تراشه‌های کامپیوتری و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده شده است.

🔹 آلفاایوُلو با استفاده از دو مدل جیمینی (نسخه سریع و قدرتمند)، ایده‌های جدید را پیشنهاد می‌دهد و سپس با ارزیابی دقیق، بهترین راه‌حل‌ها را انتخاب می‌کند. این سیستم حتی موفق به بهبود الگوریتم‌های ضرب ماتریسی و حل مسائل ریاضی شده است!

الگوریتم‌های ضرب ماتریسی روش‌هایی برای محاسبه حاصل‌ضرب اعداد در جدول‌های بزرگ (ماتریس) هستند. این الگوریتم‌ها در پردازش داده‌ها، گرافیک کامپیوتری و هوش مصنوعی حیاتی‌اند. آلفاایوُلو توانسته روشی کشف کند که ۴ ماتریس ۴x۴ با اعداد مختلط را تنها در ۴۸ مرحله محاسبه می‌کند؛ درحالی که روش شناخته‌شده «اشتراسن» (از ۱۹۶۹) به ۴۹ مرحله نیاز داشت!

🔹 نمونه‌های موفقیت‌آمیز آلفاایوُلو:
- بهبود ۰.۷٪ کارایی مراکز داده گوگل با صرفه‌جویی در مصرف منابع.
- طراحی تراشه‌های TPU با حذف بخش‌های غیرضروری و افزایش سرعت پردازش.
- کاهش ۲۳٪ زمان آموزش مدل جیمینی با بهینه‌سازی عملیات ریاضی.
- حل مسئله «عدد بوسه» در ۱۱ بُعد با یافتن آرایش ۵۹۳ کُره متصل به یک کُره مرکزی!

مسئله عدد بوسه (Kissing Number): یک چالش ریاضی در هندسه است که می‌پرسد «بیشترین تعداد کُره‌ای که می‌توانند هم‌زمان یک کُره مرکزی را لمس کنند، بدون آن‌که با هم همپوشانی داشته باشند، چندتا است؟» این مسئله در ابعاد بالا (مثل ۱۱ بُعد) هنوز حل‌نشده بود و آلفاایوُلو یک رکورد جدید ثبت کرد.

🔹 گوگل قصد دارد این سیستم را در حوزه‌هایی مثل کشف دارو، علوم مواد و پایداری محیطی نیز آزمایش کند. نسخه آزمایشی آلفاایوُلو به زودی در اختیار محققان دانشگاهی قرار می‌گیرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #الگوریتم #ریاضیات #گوگل
👍1