تازه‌های علمی
690 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 جایگزین ساده‌تر برای روزه‌داری متناوب (Fasting)

🔹 مطالعه جدید نشان می‌دهد محدود کردن مصرف کربوهیدرات دو روز در هفته می‌تواند فواید مشابه روزه‌داری متناوب (مانند روش ۵:۲) را داشته باشد، بدون نیاز به کاهش شدید کالری!

🔹 در روزه‌داری متناوب، بدن پس از چند ساعت غذا نخوردن، از چربی‌ها به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند. این تغییر سوخت‌سازی باعث بهبود «انعطاف متابولیک» می‌شود که با کاهش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت و مقاومت به انسولین مرتبط است.

🔹 محققان دانشگاه ساری انگلستان با آزمایش روی ۱۲ فرد دارای اضافه‌وزن دریافتند که یک روز مصرف کم‌کربوهیدرات (مانند نان، برنج و سیب‌زمینی) همان تأثیرات مثبت روزه‌داری را روی سوخت‌وساز بدن دارد. پس از این روز، بدن در پردازش وعده‌های پرچرب و پرقند عملکرد بهتری نشان می‌دهد.

انعطاف متابولیک یعنی توانایی بدن در سوخت‌رسانی از کربوهیدرات‌ها بعد از غذا و استفاده از چربی‌ها در حالت گرسنگی. بهبود این توانایی کلید سلامت متابولیک است.

🔹 مزیت اصلی این روش:
- عدم نیاز به شمارش کالری
- کاهش احتمال کمبود مواد مغذی
- مناسب برای افرادی که نمی‌خواهند وزن کم کنند

روزه‌داری متناوب ۵:۲ یعنی ۵ روز غذای معمولی و ۲ روز محدودیت شدید کالری (حدود ۵۰۰-۶۰۰ کالری). در روش جدید به جای کم کردن کالری، فقط کربوهیدرات‌ها را دو روز در هفته محدود می‌کنید.

🔹 پژوهشگران در حال بررسی طرح «محدودیت متناوب کربوهیدرات» هستند که می‌تواند بدون کاهش وزن، فواید سلامتی روزه‌داری را ارائه دهد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #تغذیه_سالم #روزه_متناوب #کاهش_وزن
🔺 چین به رکورد ملی دست یافت: راکتور «کینشان» ۷۳۸ روز بدون توقف کار کرد

🔹 نیروگاه هسته‌ای «کینشان فاز ۳» در چین با ۷۳۸ روز کار مداوم، رکورد ملی این کشور را شکست. هرچند رکورد جهانی همچنان متعلق به راکتور دارلینگتون کانادا با ۱,۱۰۶ روز فعالیت بی‌وقفه است.

🔹 این راکتور از نوع CANDU-۶ است که با آب سنگین کار می‌کند و امکان سوخت‌رسانی بدون نیاز به خاموشی را فراهم می‌آورد. عملکرد آن تاکنون باعث کاهش مصرف ۴.۱۹ میلیون تُن زغال‌سنگ و جلوگیری از انتشار ۱۰.۹۸ میلیون تُن کربن شده است.

راکتورهای CANDU-۶ چگونه کار می‌کنند؟
- از اورانیوم طبیعی (بدون غنی‌سازی) به عنوان سوخت استفاده می‌کنند.
- آب سنگین (حاوی دوتریوم) به عنوان کندکننده واکنش‌ها عمل می‌کند.
- طراحی افقی و لوله‌های سوخت متعدد اجازه می‌دهند حتی در حین کار، سوخت جدید اضافه شود.

🔹 چین برنامه نوسازی این راکتورها را آغاز کرده که شامل تعویض ۴۸۰ لوله سوخت و هزاران قطعه فرسوده است. این پروژه پیچیده، عمر مفید راکتور را از ۳۰ به ۶۰ سال افزایش می‌دهد.

چرا این دستاورد مهم است؟
- راکتورهای هسته‌ای با کارکرد مداوم، پایدارترین منبع انرژی پاک محسوب می‌شوند.
- کاهش وابستگی به زغال‌سنگ، گامی کلیدی در مبارزه با آلودگی هوا و گرمایش زمین است.
- فناوری کانادایی CANDU ثابت می‌کند حتی راکتورهای قدیمی با نوسازی می‌توانند دهه‌ها فعال بمانند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_پاک #فناوری_هسته‌ای #محیط_زیست #نوآوری
🔺 کشف فسیل یک عنکبوت غول‌پیکر که شاید روزگاری دایناسورها را تعقیب می‌کرد!

🔹 دانشمندان در استرالیا فسیل یک عنکبوت باستانی به نام «مگامونودنشیوم مکلاسکای» را کشف کردند که پنج برابر بزرگ‌تر از عنکبوت‌های درختی امروزی است! طول بدن این عنکبوت ۲۳.۳۱ میلی‌متر (کمی بیش از ۱ اینچ) است و به خانواده نادری از عنکبوت‌ها به نام «باریکلیده» تعلق دارد.

🔹 این فسیل در منطقه «مک‌گراتس فلت» پیدا شده که میلیون‌ها سال پیش یک جنگل بارانی پررونق بود، اما امروزه به دشتی خشک تبدیل شده است. تغییرات آب‌وهوایی و خشک‌شدن تدریجی استرالیا احتمالاً دلیل انقراض این گونه در این قاره است.

این عنکبوت «غول‌پیکر» دایناسورها را شکار می‌کرد؟
عنوان خبر اغراق دارد! این عنکبوت با وجود اندازه بزرگ‌تر نسبت به گونه‌های امروزی، تنها حدود ۲.۵ سانتیمتر طول داشته و قطعاً نمی‌توانسته دایناسورها را شکار کند. احتمالاً منظور این است که این عنکبوت همزمان با دایناسورها در دوره میوسن زندگی می‌کرده و شکارچی حشرات یا جانداران کوچک آن دوره بوده است.

🔹 عنکبوت‌های زنده‌ای از خانواده باریکلیده امروزه در جنگل‌های بارانی سنگاپور و پاپوآ گینه نو زندگی می‌کنند. این نشان می‌دهد که اجداد آن‌ها زمانی در استرالیا هم وجود داشته‌اند، اما با تغییر اقلیم منقرض شده‌اند.

دوره میوسن: دوره زمین‌شناسی بین ۲۳ تا ۵ میلیون سال پیش که در آن تغییرات اقلیمی گسترده رخ داد. فسیل‌های این دوره به دانشمندان کمک می‌کند تا تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر حیات جانوری را درک کنند.

🔹 این فسیل به‌قدری سالم است که حتی موهای ریز روی پاها و چنگال‌های عنکبوت نیز قابل مشاهده است! دانشمندان با میکروسکوپ الکترونی توانستند جزئیات دقیقی از ساختار بدن این عنکبوت را بررسی کنند.

🔹 تاکنون فقط چهار فسیل عنکبوت در کل استرالیا کشف شده بود. به همین دلیل، این کشف جدید به عنوان یک نقطه عطف در مطالعه فرگشت عنکبوت‌ها شناخته می‌شود.

چرا فسیل عنکبوت نادر است؟
بدن عنکبوت‌ها به دلیل ساختار نرم و فاقد استخوان، به ندرت به صورت فسیل حفظ می‌شود. شرایط خاصی مثل دفن سریع در گل یا خاکستر آتشفشانی برای فسیل‌شدن آن‌ها لازم است.

🔹 این کشف نه‌تنها اطلاعاتی درباره تاریخچه عنکبوت‌ها ارائه می‌دهد، بلکه سرنخ‌هایی از تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر انقراض گونه‌ها در میلیون‌ها سال پیش را هم آشکار می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فسیل #عنکبوت #فرگشت #تغییرات_آب_وهوایی #طبیعت
🔺 دستگاه جدیدی که در لحظه مواد مخدر خطرناک را شناسایی می‌کند

🔹 دانشمندان دانشگاه باث انگلیس دستگاهی کوچک و قابل حمل ساخته‌اند که می‌تواند مواد مخدر خطرناک را حتی در مقادیر بسیار کم شناسایی کند. این دستگاه با فشار یک دکمه، ترکیبات خطرناک مانند اُپیوئیدهای مصنوعی و بنزودیازپین‌ها را در چند ثانیه تشخیص می‌دهد.

🔹 این فناوری در حال حاضر در انگلیس، نروژ و نیوزیلند در حال آزمایش است و هدف آن کاهش آسیب‌های ناشی از مصرف مواد مخدر با اطلاع‌رسانی دقیق به افراد است. دستگاه جدید می‌تواند هم نوع مواد و هم مقدار هر ترکیب را مشخص کند.

اُپیوئیدهای مصنوعی مانند فنتانیل و نیتازن‌ها حتی در مقادیر بسیار کم می‌توانند کشنده باشند. این مواد گاهی در قرص‌هایی که به عنوان بنزودیازپین (مثل والیوم) فروخته می‌شوند، مخفیانه وجود دارند و خطر اُوردوز را افزایش می‌دهند.

🔹 دستگاه از دو روش «طیف‌سنجی فلورسانس» و «بازتابندگی» استفاده می‌کند. نور به نمونه تابانده می‌شود و الگوی بازتاب یا نور ساطع‌شده توسط مواد، با کمک یک الگوریتم هوش مصنوعی تحلیل می‌شود. این روش دقت آزمایشگاه را در یک دستگاه کوچک فراهم می‌کند.

طیف‌سنجی فلورسانس: وقتی نور به یک ماده می‌تابد، برخی مواد نور را جذب و سپس با طول موج متفاوتی منتشر می‌کنند. این «نور منتشرشده» مانند اثرانگشت برای شناسایی مواد عمل می‌کند.

🔹 سازمان‌هایی مانند پلیس انگلیس و مرکز «لوپ» از این دستگاه برای بررسی سریع مواد در محل استفاده کرده‌اند. در یک مورد، این دستگاه توانست ظرف ۳۶ ساعت پس از یک مرگ مشکوک، وجود نیتازن در قرص‌ها را تشخیص دهد و هشدار عمومی صادر کند.

🔹 پروفسور کریس پادنی، سرپرست این تحقیق می‌گوید:
«گفتن "مواد مصرف نکنید" جواب نمی‌دهد. با دادن اطلاعات دقیق به مردم، آن‌ها می‌توانند تصمیمات سالم‌تری بگیرند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #فناوری #پیشگیری #علوم_پزشکی
🔺 خرید ۳ میلیارد دلاری OpenAI که آینده هوش مصنوعی را متحول می‌کند!

🔹 شرکت OpenAI پلتفرم توسعه هوش مصنوعی «ویندرسرف» را به مبلغ ۳ میلیارد دلار خریداری کرد. این خرید بزرگترین گام OpenAI برای رقابت با شرکت‌هایی مانند گوگل و Anthropic و پیشرفت به سمت «هوش مصنوعی عمومی» (AGI) است.

🔹 ویندرسرف دومین پلتفرم بزرگ توسعه هوش مصنوعی است که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد مدل‌های هوش مصنوعی را سریع‌تر بسازند و اجرا کنند. ادغام این پلتفرم با OpenAI، امکان ساخت ابزارهای کدنویسی هوشمندتر و کاهش خطاها را فراهم می‌کند.

هوش مصنوعی عمومی (AGI): نوع پیشرفته‌ای از هوش مصنوعی که می‌تواند مانند انسان هر کاری را یاد بگیرد و انجام دهد. دستیابی به AGI یکی از اهداف اصلی OpenAI است.

🔹 این خرید نشان می‌دهد شرکت‌های فناوری چقدر به پلتفرم‌های اختصاصی برای توسعه هوش مصنوعی وابسته شده‌اند. OpenAI با این حرکت، داده‌های کاربران و امکانات سفارشی‌سازی ویندرسرف را در اختیار می‌گیرد تا مدل‌های خود را بهبود بخشد.

پلتفرم توسعه یکپارچه (IDE): محیطی نرم‌افزاری که به برنامه‌نویسان اجازه می‌دهد کد بنویسند، تست کنند و اجرا کنند. ادغام ویندرسرف با OpenAI، سرعت ساخت ابزارهای هوش مصنوعی را افزایش می‌دهد.

🔹 رقبایی مانند گوگل ممکن است مجبور شوند پلتفرم‌های مشابهی مانند «کرسور» را خریداری کنند تا از OpenAI عقب نمانند. شرکت Anthropic هم که به پلتفرم‌های خارجی وابسته است، باید استراتژی خود را تغییر دهد.

🔹 مزایای اصلی این خرید برای OpenAI:
- امکان ساخت ابزارهای کدنویسی خودکار برای کاهش خطاها
- دسترسی به داده‌های کاربران برای آموزش بهتر مدل‌های هوش مصنوعی
- تسریع نوآوری در حوزه هوش مصنوعی و نزدیک‌تر شدن به AGI

🔹 کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند این خرید موجی از ادغام شرکت‌های فناوری و خرید پلتفرم‌های تخصصی را در پی داشته باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #OpenAI #فناوری #نوآوری #کدنویسی
🔺 چین مشکل آتش‌سوزی باتری خودروهای برقی را برای همیشه حل کرد!

🔹 دولت چین از ژوئیه ۲۰۲۶ استاندارد امنیتی جدیدی برای باتری خودروهای برقی معرفی می‌کند. بر این اساس، باتری‌ها حتی در صورت خرابی شدید هم نباید آتش بگیرند یا منفجر شوند. شرکت غول‌آسای «CATL» اعلام کرده باتری «Qilin» خود را مطابق با این استاندارد ساخته است.

🔹 این باتری‌ها با فناوری «سلول-به-بسته» (حذف ماژول‌های میانی) ساخته شده‌اند که تراکم انرژی را افزایش و خطر آتش‌سوزی را کاهش می‌دهد. تست‌های جدید شامل مقاومت در برابر ضربه، عملکرد ایمن پس از شارژ سریع و عدم انتشار گازهای سمی است.

«فرار حرارتی» (Thermal Runaway) زمانی رخ می‌دهد که یک سلول معیوب در باتری، گرما تولید کند و این گرما به سلول‌های مجاور سرایت کند. این واکنش زنجیره‌ای می‌تواند در نهایت به آتش‌سوزی یا انفجار منجر شود. استاندارد جدید چین حتی در این شرایط بحرانی هم آتش نمی‌گیرد!

🔹 چین با این اقدام نه‌تنها نگرانی خریداران خودروهای برقی را کاهش می‌دهد، بلکه احتمالاً استانداردهای جهانی باتری را نیز متحول خواهد کرد. CATL که تامین‌کننده باتری برندهایی مانند مرسدس بنز و استلانتیس است، نقش کلیدی در گسترش این فناوری دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#خودرو_برقی #فناوری_سبز #باتری #امنیت
🔺 انسان محصول ادغام دو جمعیت باستانی است!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد گونه انسان هوشمند (Homo sapiens) ممکن است نه از یک شاخه تکاملی، بلکه از ادغام ژنتیکی دو جمعیت مختلف در آفریقا شکل گرفته باشد. دانشمندان دانشگاه کمبریج و ویسکانسین-مدیسن با بررسی DNA انسان‌های مدرن، دریافتند حدود ۲۰٪ از ژن‌های ما متعلق به یک جمعیت منقرض‌شده است که حدود ۱.۵ میلیون سال پیش از نیاکان ما جدا شدند، اما ۳۰۰ هزار سال پیش دوباره با آنها آمیخته شدند.

🔹 برخلاف مدل قدیمی که انسان‌ها را شاخه‌های مجزا در نظر می‌گرفت، این مطالعه نشان می‌دهد جمعیت‌های انسانی بارها از هم جدا شده و دوباره ادغام می‌شدند. این فرآیند تحت تأثیر تغییرات آب‌وهوایی مانند عصر یخبندان رخ داده است.

«گونه اشباح» چیست؟
تا پیش از این، دانشمندان فکر می‌کردند برخی تفاوت‌های ژنتیکی در انسان‌های باستانی ناشی از آمیزش با یک گونه ناشناخته («گونه اشباح») است. اما مدل جدید توضیح می‌دهد که این تفاوت‌ها نتیجه جدا شدن و دوباره پیوستن زیرگروه‌های انسانی در طول زمان است، نه وجود یک گونه مرموز!

🔹 دو ادغام بزرگ در تاریخ انسان:
- حدود ۱۲۰ هزار سال پیش: شکل‌گیری مردم خویسان در آفریقای جنوبی که هنوز بالاترین تنوع ژنتیکی جهان را دارند.
- حدود ۱۰۰ هزار سال پیش: شکل‌گیری جمعیت‌های غرب و شرق آفریقا که بعداً به دیگر قاره‌ها مهاجرت کردند.

چرا این کشف مهم است؟
این تحقیق درک ما از درخت فرگشت انسان را تغییر می‌دهد. به جای شاخه‌های جدا، انسان‌های اولیه بیشتر شبیه یک شبکه به هم پیوسته بودند که دائماً با هم تعامل ژنتیکی داشتند. این موضوع تنوع بالای ژنتیکی در انسان‌های امروزی را توضیح می‌دهد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت_انسانی #ژنتیک #تاریخ_بشری
🔺 جهان زودتر از آنچه فکر می‌کردیم فرومی‌پاشد: ۱۰ به توان ۷۸ سال دیگر!

🔹 محققان هلندی با محاسبات جدید نشان دادند که جهان بسیار سریع‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، فرومی‌پاشد. آن‌ها با بررسی تابش هاوکینگ‌مانند، دریافتند که آخرین بقایای ستاره‌ای حدود ۱۰ به توان ۷۸ سال دیگر ناپدید می‌شوند. این زمان بسیار کوتاه‌تر از برآورد قبلی ۱۰ به توان ۱۱۰۰ سال است.

🔹 این تحقیق توسط هاینو فالکه، متخصص سیاه‌چاله، مایکل وندریک، فیزیک‌دان کوانتوم، و والتر ون سایکوم، ریاضی‌دان، از دانشگاه رادبود انجام شده است. آن‌ها در مقاله‌ای در سال ۲۰۲۳ نشان دادند که نه تنها سیاه‌چاله‌ها، بلکه اجرام دیگری مانند ستاره‌های نوترونی نیز می‌توانند از طریق فرآیندی شبیه تابش هاوکینگ «تبخیر» شوند.

🔹 محققان دریافتند که اگر تنها تابش هاوکینگ‌مانند در نظر گرفته شود، پایان جهان حدود ۱۰ به توان ۷۸ سال دیگر فرا می‌رسد. این زمان برای فرومی‌پاشیدن کوتوله‌های سفید، پایدارترین اجرام آسمانی، محاسبه شده است. برآوردهای قبلی که این اثر را در نظر نمی‌گرفتند، عمر کوتوله‌های سفید را ۱۰ به توان ۱۱۰۰ سال پیش‌بینی کرده بودند.

🔹 فالکه، نویسنده اصلی این تحقیق، گفت: «پایان نهایی جهان بسیار زودتر از آنچه انتظار می‌رفت فرا می‌رسد، اما خوشبختانه هنوز زمان بسیار زیادی باقی است.»

تابش هاوکینگ پدیده‌ای است که در سال ۱۹۷۵ توسط فیزیک‌دان مشهور استیون هاوکینگ پیش‌بینی شد. بر اساس این نظریه، ذرات و تابش می‌توانند از سیاه‌چاله‌ها فرار کنند. در لبه یک سیاه‌چاله، دو ذره موقت تشکیل می‌شوند و قبل از ادغام، یکی از ذرات به داخل سیاه‌چاله کشیده می‌شود و ذره دیگر فرار می‌کند. این فرآیند باعث می‌شود سیاه‌چاله به آرامی به ذرات و تابش تبدیل شود و در نهایت ناپدید شود.

🔹 محققان محاسبات خود را با دقت و البته با کمی شوخی انجام دادند. آن‌ها دریافتند که فرآیند تابش هاوکینگ‌مانند به طور نظری برای سایر اجرام با میدان گرانشی نیز صدق می‌کند. محاسبات نشان داد که زمان تبخیر یک جرم تنها به چگالی آن بستگی دارد.

🔹 به طور شگفت‌انگیز، ستاره‌های نوترونی و سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای هر دو در مدت زمان یکسانی، یعنی ۱۰ به توان ۶۷ سال، فرومی‌پاشند. این موضوع غیرمنتظره بود، زیرا سیاه‌چاله‌ها میدان گرانشی قوی‌تری دارند و باید سریع‌تر تبخیر شوند. اما وندریک، یکی از نویسندگان این تحقیق، توضیح داد: «سیاه‌چاله‌ها سطح ندارند و بخشی از تابش خود را دوباره جذب می‌کنند که این فرآیند را کند می‌کند.»

🔹 محققان همچنین محاسبه کردند که ماه و انسان چقدر طول می‌کشد تا از طریق تابش هاوکینگ‌مانند تبخیر شوند. این زمان برای هر دو ۱۰ به توان ۹۰ سال است. البته آن‌ها به طور ظریف اشاره کردند که فرآیندهای دیگری ممکن است باعث ناپدید شدن انسان و ماه سریع‌تر از این زمان محاسبه‌شده شوند.

وان سایکوم، استاد ریاضی دانشگاه رادبود، افزود:
«این تحقیق همکاری هیجان‌انگیزی بین رشته‌های مختلف است و ترکیب اخترفیزیک، فیزیک کوانتوم و ریاضی به بینش‌های جدیدی منجر می‌شود. با پرسیدن چنین سوالاتی و بررسی موارد شدید، می‌خواهیم نظریه را بهتر درک کنیم و شاید روزی راز تابش هاوکینگ را حل کنیم.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اخترفیزیک #کیهان‌شناسی #تابش_هاوکینگ #ستاره‌شناسی
🔺 کشف سلول‌های مغزی که آینده را پیش‌بینی می‌کنند!

🔹 دانشمندان سلول‌های خاصی در مغز موش‌ها کشف کرده‌اند که مانند یک نقشه ذهنی، موقعیت ما را در یک سری رفتارها ردیابی می‌کنند. این سلول‌ها به نام «سلول‌های پیشرفت به هدف» در قشر مغز قرار دارند و به جانور کمک می‌کنند حتی در موقعیت‌های کاملاً جدید، مراحل بعدی را پیش‌بینی کند.

🔹 در آزمایشی، موش‌ها پس از یادگیری یک الگوی رفتاری (مانند حرکت بین چهار نقطه دارای آب آشامیدنی)، توانستند در محیطی جدید و بدون تجربه قبلی، مسیر درست را تشخیص دهند. این نشان می‌دهد مغز به جای تکیه بر حافظه، از یک ساختار کلی برای استنتاج استفاده می‌کند.

سلول‌های پیشرفت به هدف (Goal-Progress Cells) مانند GPS عمل می‌کنند! همانطور که سلول‌های مکانی در هیپوکامپ موقعیت فیزیکی را ثبت می‌کنند، این سلول‌ها موقعیت ما را در یک فرآیند (مثلاً پخت غذا یا حل مسئله) مشخص می‌کنند. مثلاً یک سلول ممکن است هنگام ۷۰٪ پیشرفت به سمت هدف فعال شود، فارغ از اینکه هدف کجاست.

چرا این کشف مهم است؟
- این سلول‌ها پایه‌ی توانایی عمومی‌سازی (Generalization) هستند؛ یعنی استفاده از دانش گذشته در موقعیت‌های جدید.
- مثلاً وقتی یک دستور پخت جدید را امتحان می‌کنید، مغز از نقشه‌های رفتاری مشابه (خرد کردن سبزی، اضافه کردن ادویه) استفاده می‌کند.
- این مکانیسم می‌تواند به توسعه هوش مصنوعی انعطاف‌پذیرتر کمک کند.

🔹 نکته جالب: فعالیت این سلول‌ها حتی در خواب هم ادامه دارد! احتمالاً مغز در حال تمرین و تقویت نقشه‌های رفتاری است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب_شناسی #هوش_مصنوعی #مغز #رفتارشناسی
🔺 راز ژنتیکی ژاپنی‌ها فاش شد: سه اجداد به جای دو!

🔹 یک مطالعه بزرگ DNA توسط دانشمندان «مؤسسه ریکن» نشان می‌دهد مردم ژاپن نه از دو، بلکه از سه گروه اجدادی شکل گرفته‌اند! این گروه‌ها شامل:
۱. جومون: شکارچیان-گردآورنده باستانی که بیش از ۱۰٬۰۰۰ سال پیش در ژاپن زندگی می‌کردند.
۲. مهاجران شرق آسیا: کشاورزانی که حدود ۲۵۰ تا ۷۹۴ میلادی از چین و کره به ژاپن آمدند.
۳. اِمیْشی: گروه کمترشناخته‌شده از شمال شرق آسیا که در شمال ژاپن ساکن بودند.

🔹 پژوهشگران با بررسی کامل ژنوم ۳۲۰۰ ژاپنی دریافتند:
- ساکنان غرب ژاپن شباهت ژنتیکی بیشتری به چینی‌های هان دارند.
- مردم اوکیناوا در جنوب، بالاترین درصد DNA جوامن (۲۸.۵٪) را دارند.
- ژن‌های امیشی در شمال شرق ژاپن غالب است.

چرا این کشف مهم است؟
تا پیش از این تصور می‌شد ژاپنی‌ها تنها از دو گروه جوامن و مهاجران شرق آسیا به وجود آمده‌اند. این مطالعه نه‌تنها نقش سومین گروه (امیشی) را ثابت کرد، بلکه نشان داد تنوع ژنتیکی در ژاپن بسیار بیشتر از حد انتظار است!

🔹 ردپای نئاندرتال‌ها و دنیسوواها:
- ۴۴ منطقه ژنتیکی مرتبط با انسان‌های باستانی (مثل نئاندرتال‌ها) در DNA ژاپنی‌ها شناسایی شد.
- برخی از این ژن‌ها با بیماری‌هایی مثل دیابت نوع ۲، نارسایی کلیه و کووید-۱۹ شدید مرتبط هستند.

جومون چه کسانی بودند؟
جومون یک فرهنگ پیشاتاریخ در ژاپن (حدود ۱۴٬۰۰۰–۳۰۰ قبل از میلاد) بود. این مردم به ساخت سفال‌های منحصربه‌فرد و زندگی بر پایه شکار-گردآوری معروفند. امروزه DNA آن‌ها بیشتر در اوکیناوا دیده می‌شود.

امیشی: گروه مرموز شمال
امیشی مردمی بودند که در شمال ژاپن (منطقه توهوکو) مقاومت شدیدی در برابر حکومت مرکزی داشتند. این مطالعه ثابت می‌کند آن‌ها نه تنها یک گروه فرهنگی، بلکه یک گروه ژنتیکی متمایز بودند.

🔹 کاربرد پزشکی این کشف:
- شناسایی جهش‌های ژنتیکی خاص ژاپنی‌ها (مثل در ژن‌های GJB2 و ABCC2) که با بیماری‌های کبدی و ناشنوایی مرتبطند.
- امکان توسعه داروهای شخصی‌سازی‌شده بر اساس پیشینه ژنتیکی هر فرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #تاریخ_ژاپن #فرگشت
👍1
🔺 هوش روی زمین حداقل دو بار به طور مستقل تکامل یافته است!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد هوش پیچیده در پرندگان و پستانداران به طور جداگانه و مستقل از یکدیگر تکامل یافته است. این یافته‌ها که در مجله Science منتشر شده، نظریه قدیمی درباره منشأ مشترک هوش در مهره‌داران را به چالش می‌کشد.

🔹 پرندگان با مغزهای کوچک‌تر و ساختار متفاوت، توانایی‌های شناختی شگفت‌انگیزی دارند:
- کلاغ‌ها از ابزار استفاده می‌کنند و می‌شمارند
- طوطی‌ها قفل سطل‌های زباله را باز می‌کنند
- چیکادی‌ها موقعیت ده‌ها هزار دانه ذخیره‌شده را به خاطر می‌سپارند

معمای تکامل هوش
دانشمندان مدت‌ها فکر می‌کردند هوش در مهره‌داران (پرندگان و پستانداران) از یک نیای مشترک - خزنده‌ای که ۳۲۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد - به ارث رسیده است. اما مطالعات جدید نشان می‌دهد مدارهای عصبی پشتیبان هوش در این دو گروه به طور مستقل تکامل یافته‌اند!

🔹 چگونه این کشف انجام شد؟
- مقایسه ساختار مغز پرندگان و پستانداران در مراحل مختلف رشد
- بررسی منطقه «پالیوم» در مغز که مسئول عملکردهای شناختی پیشرفته است
- استفاده از روش‌های چندرشته‌ای در علوم اعصاب

شگفتی طبیعت
جالب اینجاست که با وجود تکامل مستقل، مغز پرندگان و پستانداران مدارهای عصبی بسیار مشابهی برای هوش توسعه داده‌اند. این نشان می‌دهد طبیعت راه‌حل‌های مشابهی برای چالش‌های مشابه پیدا می‌کند!

🔹 پیامدهای این کشف
- درک بهتر از تکامل هوش در گونه‌های مختلف
- امیدواری برای کشف الگوهای جدید در علوم اعصاب
- بینشی جدید درباره امکان تکامل هوش در سایر گونه‌ها

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #هوش #علوم_اعصاب #پرندگان #پستانداران
👍1
🔺 سرعت دید شما چقدر است؟ مطالعه جدید محدودیت سرعت بینایی را نشان می‌دهد

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که حرکت فیزیکی بر درک بصری ما تأثیر می‌گذارد. وقتی چشمان ما به سرعت از یک نقطه به نقطه دیگر حرکت می‌کنند (حرکتی به نام «ساکاد»)، مغز تصاویر محو شده را فیلتر می‌کند تا دنیا را تار نبینیم. اما جالب اینجاست که اگر شیئی با سرعت و الگوی مشابه ساکادهای چشمان ما حرکت کند، مغز آن را «ناپدید» می‌کند!

🔹 این مطالعه که در ۸ می ۲۰۲۵ در نشریه Nature Communications منتشر شده، نشان می‌دهد افرادی که ساکادهای سریع‌تری دارند، می‌توانند اجسام متحرک سریع‌تر را نیز ببینند. این یافته می‌تواند برای فعالیت‌هایی مانند ورزش، بازی‌های ویدیویی و عکاسی مفید باشد.

ساکاد (Saccade) حرکات سریع و ناگهانی چشم هستند که بیش از ۱۰۰ هزار بار در روز اتفاق می‌افتند. این حرکات به ما کمک می‌کنند تا محیط اطراف را سریع اسکن کنیم، اما مغز معمولاً این حرکت‌ها را حذف می‌کند تا دنیا را ثابت و واضح ببینیم.

🔹 مارتین رولفس، نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید:
«محدودیت‌های بینایی فقط به قابلیت‌های بیوفیزیکی چشم مربوط نیست، بلکه به حرکات ما نیز وابسته است. سیستم بصری و حرکتی ما به دقت با هم هماهنگ شده‌اند.»


🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که درک ما از دنیای متحرک نه‌تنها به حسگرهای چشم، بلکه به تعامل پیچیده بین حرکت و ادراک نیز بستگی دارد. شاید به زودی شاهد تست‌های ساکاد برای انتخاب ورزشکاران یا گیمرهای حرفه‌ای باشیم!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#بینایی #علوم_عصبی #پژوهش_جدید #ادراک
👍1
🔺 آسیب‌های کلامی در کودکی، مغز در حال رشد را تغییر می‌دهد

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد توهین، تهدید یا تحقیر مداوم کودکان توسط بزرگسالان، می‌تواند ساختار مغز آن‌ها را تغییر دهد. این تغییرات باعث فعال‌شدن بیش از حد سیستم تشخیص خطر و کاهش پاسخگویی به تجربیات مثبت در مغز می‌شود.

🔹 بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ روی ۲۰,۵۰۰ بزرگسال بریتانیایی، از هر پنج نفر یک نفر در کودکی قربانی آزار کلامی بوده است. این افراد در بزرگسالی بیشتر در معرض اضطراب، افسردگی و مشکلات ارتباطی قرار دارند.

سیستم تشخیص خطر مغز مانند یک زنگ هشدار است که در مواقع خطر فعال می‌شود. در کودکانی که مورد آزار کلامی قرار می‌گیرند، این سیستم حتی در موقعیت‌های عادی (مثل یک شوخی ساده) بیش از حد واکنش نشان می‌دهد. از طرفی، سیستم پاداش مغز که مسئول احساس لذت و اعتمادبه‌نفس است، ضعیف می‌شود.

🔹 متخصصان تاکید می‌کنند آزار کلامی با «گفتگوی صادقانه والدین برای اصلاح رفتار» متفاوت است. آزار کلامی شامل الگوی مداوم تحقیر، سرزنش یا تهدید است که کودک را از نظر روانی خرد می‌کند.

🔹 این آسیب‌ها نه‌تنها بر سلامت روان، بلکه بر توانایی شکل‌دهی روابط سالم در بزرگسالی تاثیر می‌گذارد. بسیاری از این افراد در اعتماد به دیگران یا باور به ارزشمندی خود مشکل دارند.

تحقیقات تصویربرداری مغز نشان می‌دهد تجربیات منفی کودکی، مسیرهای عصبی مرتبط با ترس و اضطراب را تقویت می‌کنند. این تغییرات مانند یک عینک نامرئی، نحوه تفسیر فرد از دنیا را برای همیشه تحت تاثیر قرار می‌دهند.

🔹 کارشناسان خواستار اقدامات گسترده برای افزایش آگاهی عمومی و اصلاح قوانین حمایت از کودکان هستند. پیشگیری از آزار کلامی نه‌تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه سرمایه‌گذاری برای سلامت نسل آینده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #کودکی_سالم #توسعه_مغز #روانشناسی
👏1
🔺 حل یک معادله «غیرممکن» ریاضی پس از ۲۰۰ سال

🔹 ریاضیدانان دانشگاه UNSW سیدنی با ارائه روشی انقلابی، معادلات چندجمله‌ای با درجه پنجم و بالاتر را که از قرن نوزدهم حل‌نشده باقی مانده بودند، پاسخ دادند.

🔹 معادلات چندجمله‌ای (مانند ۴x³ + ۲x² - ۵ = ۰) نقش کلیدی در فیزیک، مهندسی و علوم کامپیوتر دارند. اما حل دقیق معادلات با درجه پنجم و بالاتر از سال ۱۸۳۲ غیرممکن تلقی می‌شد.

معادله چندجمله‌ای: معادله‌ای که در آن متغیر (مثلاً x) به توان‌های مختلف رسیده است. مثلاً معادله درجه دو: ax² + bx + c = ۰.

🔹 پروفسور نورمن وایلدبرگر و همکارش با رد استفاده از «رادیکال‌ها» (مثل جذر اعداد غیرصحیح) و به‌جای آن، توسعه دنباله‌های عددی جدید به نام «جئود (Geode)»، موفق به حل این معادلات شدند. این روش از ترکیبیات (مطالعه الگوهای عددی) و سری‌های توانی استفاده می‌کند.

رادیکال: نمادی برای نشان دادن ریشه اعداد (مثل √ یا ∛). مشکل رادیکال‌ها این است که برای اعداد غیرصحیح، جواب به صورت اعشاری بی‌نهایت ادامه می‌یابد و محاسبه کامل آن غیرممکن است.

🔹 روش جدید حتی برای معادلات درجه پنجم (quintic) جواب دقیق ارائه می‌دهد. این کشف می‌تواند به بهبود الگوریتم‌های رایانه‌ای در حوزه‌های مختلف، از طراحی نرم‌افزار تا پیش‌بینی حرکت سیارات کمک کند.

🔹 وایلدبرگر می‌گوید:
«این روش کتاب بسته ریاضیات را دوباره باز کرد. دنباله جئود دریچه‌ای به تحقیقات جدید در ترکیبیات است.»


دنباله جئود: گسترش چندبعدی دنباله کاتالان (الگوی عددی معروف در ترکیبیات) که نحوه تقسیم چندضلعی‌ها با خطوط غیرمتقاطع را توصیف می‌کند. این دنباله پایه منطقی حل معادلات چندجمله‌ای شد.

🔹 اگرچه این روش فعلاً در مرحله نظری است، اما پتانسیل تبدیل به استانداردی برای حل معادلات در علوم کاربردی را دارد. محققان امیدوارند با توسعه نرم‌افزارهای مبتنی بر این روش، دقت محاسبات را افزایش دهند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #علم_داده #کامپیوتر #نوآوری
👍2🤯1
🔺 چرا فلسفه‌های نادرست مانع پیشرفت فیزیک شده‌اند؟

🔹 کارلو روولی، فیزیکدان مشهور، معتقد است بسیاری از فیزیک‌دانان نظری به‌جای تکیه بر دانش موجود، وقت خود را صرف جست‌وجو برای یافتن نظریه‌های «فراتر» از مدل استاندارد فیزیک ذرات، نسبیت عام و مکانیک کوانتومی می‌کنند. اما آزمایش‌های اخیر مانند کشف بوزون هیگز در ۲۰۱۲ و امواج گرانشی در ۲۰۱۵، نظریه‌های قدیمی را تأیید کرده‌اند، نه رد!

🔹 روولی می‌گوید این رویکرد نادرست ریشه در برداشت اشتباه از فلسفه علم دارد. بسیاری از فیزیک‌دانان تحت تأثیر ایده‌های ساده‌شده کارل پوپر و توماس کوهن، به دنبال «تغییر پارادایم» (انقلاب علمی) یا نظریه‌های کاملاً جدید هستند، درحالی که تاریخ علم نشان می‌دهد پیشرفت واقعی معمولاً با تکیه بر داده‌های تجربی یا رفع تناقضات در نظریه‌های موجود شکل گرفته است.

پارادایم (الگوی غالب علمی): به مجموعه مفاهیم و قوانینی گفته می‌شود که دانشمندان در یک دوره خاص از آن پیروی می‌کنند. تغییر پارادایم مانند انقلاب کوپرنیکی است که نگاه بشر به جهان را دگرگون کرد. اما روولی تاکید می‌کند بیشتر پیشرفت‌ها نه با انقلاب، بلکه با بهبود نظریه‌های موجود محقق شده‌اند.
مثال کلیدی: اینشتین برای ارائه نظریه نسبیت خاص، به جای رد نظریه‌های ماکسول و گالیله، تناقض بین آن‌ها را با تغییر مفهوم زمان حل کرد!

🔹 روولی هشدار می‌دهد تمرکز افراطی بر یافتن نظریه‌های «فراتر» باعث شده بسیاری از فیزیک‌دانان به جای حل مسائل واقعی، به دنبال ایده‌های غیرعملی بروند. او پیشنهاد می‌کند با الهام از روش اینشتین، تناقضات درون نظریه‌های فعلی را بررسی کرده و آن‌ها را ارتقا دهیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #فلسفه_علم #نظریه_ها #تئوری
👍1
🔺 گیاهان بومی نیجریه با خواص ضدسرطانی شناسایی شدند

🔹 سرطان همچنان یکی از دلایل اصلی مرگ‌ومیر در جهان است و درمان‌های رایج مانند شیمی‌درمانی اغلب عوارض جانبی شدیدی دارند. پژوهشگران اخیراً گیاهان غذایی بومی نیجریه را بررسی کرده‌اند که حاوی ترکیبات زیست‌فعالی مانند «فلانوئیدها» و «اسیدهای فنولی» هستند. این ترکیبات می‌توانند با تحریک مرگ سلول‌های سرطانی، توقف تکثیر آن‌ها و کاهش استرس اکسیداتیو، به مبارزه با سرطان کمک کنند.

🔹 گیاهانی مانند «اسپوندیاس مومبین»، «پیچاک» (آکی)، «پیاز»، «گواوا» و «یام» از جمله گونه‌هایی هستند که اثرات ضدسرطانی آن‌ها تأیید شده است. به‌عنوان مثال، ترکیب «کورستین» در گیاه اسپوندیاس مومبین می‌تواند مسیرهای سیگنالینگ مرتبط با سرطان را مهار کند. همچنین «دیوسژنین» موجود در یام، رشد سلول‌های سرطانی را متوقف می‌سازد.

استرس اکسیداتیو زمانی رخ می‌دهد که میزان رادیکال‌های آزاد مضر در بدن از آنتی‌اکسیدان‌ها پیشی بگیرد. این وضعیت می‌تواند به DNA سلول‌ها آسیب برساند و منجر به سرطان شود. ترکیبات موجود در این گیاهان با خنثی‌کردن رادیکال‌های آزاد، از آسیب به سلول‌ها جلوگیری می‌کنند.

🔹 مکانیسم‌های اصلی اثر این گیاهان عبارتند از:
- القای آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول‌های سرطانی)
- توقف چرخه سلولی در مراحل مختلف
- جلوگیری از تشکیل رگ‌های خونی جدید در تومورها
- کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو

آپوپتوز فرآیندی است که در آن سلول‌های آسیب‌دیده یا غیرطبیعی به‌صورت کنترل‌شده از بین می‌روند تا از تکثیر غیرعادی جلوگیری شود. سلول‌های سرطانی معمولاً این مکانیسم را نادیده می‌گیرند، اما ترکیبات گیاهی می‌توانند آن را دوباره فعال کنند.

🔹 اگرچه این یافته‌ها امیدوارکننده هستند، اما پژوهشگران هشدار می‌دهند که استفاده از این گیاهان باید همراه با درمان‌های استاندارد و تحت نظارت پزشکی باشد. همچنین، نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین دوز دقیق و استانداردسازی عصاره‌های گیاهی وجود دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سرطان #گیاهان_دارویی #سلامتی #پزشکی_طبیعی
👍1
🔺 کشف منشأ یک جهش ژنتیکی ضد ایدز در DNA وایکینگ‌ها: ۹۰۰۰ سال پیش در نزدیکی دریای سیاه

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد جهش ژنتیکی CCR5 delta 32 که از ورود ویروس ایدز (HIV) به سلول‌های ایمنی جلوگیری می‌کند، حدود ۹۰۰۰ سال پیش در فردی ساکن نزدیکی دریای سیاه پدیدار شده است. این جهش امروزه در ۱۰ تا ۱۶ درصد اروپایی‌ها دیده می‌شود.

🔹 محققان با بررسی ۲۵۰۴ ژنوم مدرن و ۹۳۴ ژنوم باستانی از سراسر اوراسیا، منشأ این جهش را ردیابی کردند. نتایج نشان داد این جهش نخستین بار بین ۶۷۰۰ تا ۹۰۰۰ سال پیش ظهور کرد و در طول مهاجرت انسان‌ها از استپ اوراسیا (منطقه‌ای وسیع در شرق اروپا و آسیا) به اروپا، به‌طور چشمگیری گسترش یافت.

جهش CCR5 delta 32 چیست؟
این جهش باعث غیرفعال شدن پروتئین CCR5 روی سلول‌های ایمنی می‌شود. از آنجا که بسیاری از گونه‌های HIV از این پروتئین برای ورود به سلول استفاده می‌کنند، افراد دارای دو نسخه از این جهش (یک نسخه از هر والد) در برابر ایدز مقاوم‌ترند.

🔹 جالب اینجاست که HIV تنها در قرن گذشته به انسان منتقل شده، اما فراوانی این جهش نشان می‌دهد در گذشته مزیت تکاملی دیگری داشته است. محققان حدس می‌زنند این جهش با تعدیل پاسخ ایمنی، به انسان‌ها در مقابله با بیماری‌های جدید دوران گذار به کشاورزی کمک کرده است.

چرا تعدیل پاسخ ایمنی مهم است؟
سیستم ایمنی بیش‌فعال می‌تواند با آسیب رساندن به بافت‌های بدن، خطرناک باشد. جهش CCR5 delta 32 احتمالاً با کاهش التهاب، به انسان‌های باستانی کمک کرد تا در مواجهه با عوامل بیماری‌زای ناشناخته (مثل ویروس‌ها یا باکتری‌های جدید) زنده بمانند.

🔹 این مطالعه فرضیه‌های پیشین درباره نقش طاعون یا گسترش وایکینگ‌ها در افزایش فراوانی این جهش را رد می‌کند. به جای آن، همزمانی گسترش جهش با مهاجرت انسان‌ها از استپ اوراسیا و تغییر سبک زندگی به کشاورزی، نشان می‌دهد فشار بیماری‌های همه‌گیر در آن دوره عامل اصلی بوده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #تاریخ_بشری #ایدز #سلامتی
👍1
🔺 آیا گرانش نشانه‌ای از شبیه‌سازی بودن جهان است؟

🔹 پژوهشی جدید ادعا می‌کند گرانش ممکن است نیروی بنیادی نباشد، بلکه نتیجه‌ای از قوانین اطلاعاتی حاکم بر جهان باشد! بر اساس «قانون دوم اینفودینامیک»، جهان به‌طور مداوم اطلاعات خود را فشرده و سازماندهی می‌کند تا کارایی سیستم را افزایش دهد. این فرآیند مشابه عملکرد کامپیوترها در بهینه‌سازی داده‌هاست و می‌تواند رفتار گرانش را توضیح دهد.

قانون دوم اینفودینامیک چیست؟
برخلاف قانون دوم ترمودینامیک که بینظمی (آنتروپی) را افزایش می‌دهد، این قانون می‌گوید «بینظمی اطلاعاتی» در سیستم‌های بسته باید کاهش یابد یا ثابت بماند. به زبان ساده، جهان ترجیح می‌دهد اطلاعات را در قالبی ساده و فشرده ذخیره کند. مثلاً وقتی ذرات تحت «گرانش» به هم می‌پیوندند، اطلاعات کمتری برای توصیف موقعیت آن‌ها نیاز است!

🔹 این نظریه پیشنهاد می‌کند جهان شبیه یک شبیه‌سازی کامپیوتری عمل می‌کند که فضای آن از «سلول‌های اطلاعاتی» (مثل پیکسل‌های تصویر) ساخته شده است. محاسبات نشان می‌دهد نیروی ناشی از این بهینه‌سازی اطلاعاتی، دقیقاً معادل قانون گرانش نیوتن است!

این نظریه به این معناست که شاید نیروی گرانش چیزی جز یک قانون اطلاعاتی ساده نباشد و کیهان اساساً مانند یک نرم‌افزار کامپیوتری عمل کند. هنوز شواهد قطعی برای اثبات اینکه ما در یک شبیه‌سازی زندگی می‌کنیم وجود ندارد، اما این تحقیق به نوعی نشان می‌دهد که کیهان می‌تواند به شکلی مشابه با یک کامپیوتر در حال اجرا باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #کیهانشناسی #شبیه‌سازی
👍1
🔺 کاهش توهمات هوش مصوعی به زیر ۱٪ با «نگهبان‌های هوشمند»!

🔹 شرکت «وکتارا» با معرفی روشی جدید به نام نگهبان‌های هوشمند ادعا می‌کند می‌تواند توهمات (اطلاعات نادرست تولیدشده توسط AI) را در مدل‌های زبانی کوچک به کمتر از ۱٪ برساند. این سیستم با ترکیب سه مدل (تولید متن، شناسایی توهم و اصلاح توهم) به‌صورت خودکار خطاها را تشخیص داده و اصلاح می‌کند.

🔹 در روش سنتی RAG (تولید پاسخ براساس داده‌های معتبر) همچنان احتمال توهم وجود داشت. اما نگهبان‌های هوشمند به جای حذف کل پاسخ، فقط بخش‌های مشکل‌دار را اصلاح می‌کنند. برای مثال، اگر AI بگوید «آسمان در داستان علمی‌تخیلی آبی است» درحالی‌که در منبع «قرمز» ذکر شده، سیستم تنها واژه «آبی» را به «قرمز» تغییر می‌دهد.

وقتی مدل‌های زبانی مانند ChatGPT اطلاعات نادرست یا ساختگی را به عنوان واقعیت ارائه می‌دهند، به آن «توهم» می‌گویند. این مشکل در استفاده حرفه‌ای از AI (مثل پزشکی یا حقوقی) خطرناک است.

🔹 وکتارا ابزار HCMBench را نیز به صورت متن‌باز منتشر کرده که دقت روش‌های مختلف کاهش توهم را ارزیابی می‌کند. این ابزار به شرکت‌ها کمک می‌کند بهترین راهکار را برای نیاز خود انتخاب کنند.

چرا نگهبان‌های هوشمند انقلابی هستند؟
پیش از این، سیستم‌ها فقط توهمات را شناسایی یا پاسخ را کامل حذف می‌کردند. اما این روش با اصلاح دقیق و توضیح تغییرات، اعتماد به AI را افزایش می‌دهد. به ویژه در «گردش‌های کاری چندمرحله‌ای» که خطاها ممکن است تشدید شوند، این فناوری حیاتی است.

با وجود پیشرفت‌ها، کارشناسان تاکید می‌کنند نظارت انسانی همچنان ضروری است. هوش مصنوعی هرچقدر هم دقیق باشد، نمی‌تواند جای قضاوت انسان را بگیرد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #فناوری #نوآوری #خطای_AI
👍1
🔺 کشف شکارچی ۵۰۶ میلیون ساله با سه چشم و آبشش!

🔹 فسیل جدیدی به نام «موسورا فنتونی» در کانادا کشف شده که متعلق به یک شکارچی دریایی با ۳ چشم، چنگال‌های خاردار و بدنی پوشیده از آبشش است. این موجود عجیب که به گروه رادیودونت‌ها (شکارچیان باستانی اقیانوس) تعلق دارد، حدود ۵۰۶ میلیون سال پیش در دوران کامبرین می‌زیسته است.

🔹 نکته جالب، ساختار بدن موسورا است: ۱۶ بخش شکمی متراکم با آبشش‌های متعدد که شبیه به حشرات و خرچنگ‌های نعل‌اسبی امروزی است. این نشان می‌دهد تکامل، راه‌حل‌های مشابهی را برای موجودات کاملاً متفاوت به کار گرفته است!

رادیودونت‌ها چه هستند؟
این گروه از نخستین شکارچیان دریایی با بدنی سگمانی، چنگال‌های خاردار و دهانی دایره‌ای پر از دندان بودند. معروف‌ترین عضو آنها «آنومالوکاریس» است که به اندازه یک انسان بالغ رشد می‌کرد!

🔹 فسیل‌های موسورا جزئیات بی‌نظیری از سیستم عصبی، گردش خون و گوارش را نشان می‌دهند. مثلاً دسته‌های عصبی در چشم‌ها شبیه به بندپایان امروزی است. سیستم گردش خون آن نیز از نوع «باز» بوده و خون مستقیماً به حفره‌های بدن پمپ می‌شده است.

چرا این کشف مهم است؟
- نشان می‌دهد حتی موجودات باستانی هم راهکارهای پیچیده‌ای برای تنفس و شکار داشتند.
- شباهت آبشش‌های موسورا به بندپایان امروزی، نمونۀ جالبی از همگرایی تکاملی است (وقتی گونه‌های نامرتبط ویژگی‌های مشابه تکامل می‌دهند).

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فسیل #تکامل #زیست‌شناسی #دیرینه_شناسی
👍1
🔺 مقبره شی هوانگ‌دی: تله‌ی مرگ با رودهای سمی و تیرهای خودکار!

🔹 مقبره «چین شی هوانگ»، نخستین امپراتور چین (۲۱۰-۲۴۷ پیش از میلاد)، پس از ۲۲۰۰ سال همچنان بسته باقی مانده است. این آرامگاه که در سال ۱۹۷۴ توسط کشاورزان کشف شد، با ارتش سفالیِ هزاران سرباز و اسب محافظت می‌شود. با وجود کاوش‌های گسترده در اطراف، هیچ‌کس جرات بازکردن درون مقبره را نداشته است!

🔹 متن‌های تاریخی «سیما کیان» (تاریخ‌نگار چینی) هشدار می‌دهند که مقبره مملو از تله‌های مرگبار است؛ از تیرکمان‌های خودکار گرفته تا رودهایی از جیوه سمی! پژوهش سال ۲۰۲۰ نیز نشان می‌دهد جیوه هنوز هم از ترک‌های مقبره نشت می‌کند و محیط را آلوده کرده است.

چرا جیوه این‌قدر خطرناک است؟
جیوه فلزی مایع و بسیار سمی است که حتی بخار آن می‌تواند به سیستم عصبی آسیب برساند. گفته می‌شود امپراتور دستور داده بود رودخانه‌های یانگتسه و زرد را با جیوه بازسازی کنند تا در جهان پس از مرگ هم حکومت کند!

🔹 با وجود فناوری‌های مدرن مانند رادار نفوذ به زمین و اسکن سه‌بعدی، باستان‌شناسان هنوز راهی برای کاوش ایمن نیافته‌اند. بازکردن مقبره ممکن است به آثار تاریخی آسیب بزند یا محققان را در معرض جیوه قرار دهد.

🔹
جالب اینجاست که این مقبره هرگز غارت نشده است. به نظر می‌رسد ترس از تله‌های مرگبار و جیوه، حتی دزدان را هم از نزدیک‌شدن بازداشته است!

آیا تیرکمان‌های ۲۲۰۰ساله هنوز کار می‌کنند؟

اگرچه چوب و زهِ تیرکمان‌ها احتمالاً پوسیده، اما مکانیسم سنگیِ پرتاب تیرها ممکن است فعال بماند. باستان‌شناسان نمی‌خواهند جان خود را برای آزمایش این فرضیه به خطر بیندازند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان_شناسی #تاریخ_چین